DIH-40/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-023-32(3)/14/JK Warszawa, 20 maja 2014 r. DECYZJA DIH-1/40/2014 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2014 r. poz. 148), art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spoŜywczych (Dz.U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Jolanty Warmuz, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Warmuz Jolanta „JOLA” w Sosnowcu, od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 26 marca 2014 r. (nr akt sprawy: HU.8361.25.2014/11DEC/14), na podstawie której przedsiębiorcom Jolancie Warmuz i Bogusławowi Cieciurze, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą „JOLA” s.c. w Sosnowcu, wymierzono solidarnie karę pienięŜną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu dwóch partii wyrobów garmaŜeryjnych oferowanych bez opakowań, nieodpowiadających pod względem oznakowania jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 17-18 lutego 2014 r. przez inspektorów reprezentujących Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, zwanego dalej równieŜ „Śląskim WIIH” , w sklepie zlokalizowanym w Sosnowcu przy ul. Warszawskiej 20, naleŜącym do przedsiębiorców Jolanty Warmuz i Bogusława Cieciury, prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą „JOLA” s.c. w Sosnowcu, zwanych dalej równieŜ „stroną” , zakwestionowano sposób oznakowania dwóch partii wyrobów garmaŜeryjnych oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań o łącznej wartości 52,09 zł, tj.: 2 • 0,485 kg krokietów z kapustą i pieczarkami, w cenie sprzedaŜy 26,00 zł/kg, wartości 12,61 zł; • 1,41 kg krokietów z mięsem, w cenie sprzedaŜy 28,00 zł/kg, wartości 39,48 zł, wyprodukowanych przez PPH „Alf” s.c. M. Warmuz, M. Cieciura w Sosnowcu, zwanych dalej „krokietami” , z uwagi na brak w miejscu ich sprzedaŜy, na wywieszce lub w inny sposób w miejscu bezpośrednio dostępnym konsumentom, informacji dotyczących nazwy lub imienia i nazwiska producenta oraz wykazu składników, co stanowiło naruszenie § 17 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz.U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie znakowania środków spoŜywczych” . Przy ww. asortymentach krokietów uwidocznione były wywieszki z nazwą towaru i ceną za kilogram. PowyŜsze ustalenia udokumentowano w Protokole kontroli z dnia 18 lutego 2014 r. (nr akt kontroli: HU.8361.25.2014). W związku z powyŜszym, pismem z dnia 27 lutego 2014 r., Ślaski WIIH zawiadomił przedsiębiorców Jolantę Warmuz i Bogusława Cieciurę, prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą „JOLA” s.c. w Sosnowcu, o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz.U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” , kary pienięŜnej z tytułu wprowadzenia do obrotu nieprawidłowo oznakowanych dwóch ww. partii krokietów oraz o przysługującym stronie prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 26 marca 2014 r. (nr akt sprawy: HU.8361.25.2014/11DEC/14), Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wymierzył, w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, ww. przedsiębiorcom karę pienięŜną w wysokości 500 zł. Pismem z dnia 10 kwietnia 2014 r., strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK”, odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o uchylenie zaskarŜonej decyzji. Strona wskazała, Ŝe z uwagi na małą ilość i niewielką wartość zakwestionowanych produktów, szkodliwość czynu jest znikoma, a wymierzona jej kara zbyt wysoka. Podkreśliła równieŜ, Ŝe było to jej pierwsze naruszenie przepisów, a stwierdzone nieprawidłowości zostały usunięte jeszcze w trakcie trwania kontroli. Pismem z dnia 24 kwietnia 2014 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował przedsiębiorców Jolantę Warmuz i Bogusława Cieciurę, prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą „JOLA” s.c. w Sosnowcu, Ŝe przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje na podstawie art. 10 Kpa prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań . 3 Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Oznakowanie środków spoŜywczych, jak wynika z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej jest jednym z elementów jakości handlowej. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykuły rolno-spoŜywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Wymagania dotyczące sposobu oznakowania środków spoŜywczych oferowanych bez opakowań (luzem) zostały określone w rozporządzeniu w sprawie znakowania środków spoŜywczych. Przepis § 17 ust. 1 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia stanowi, Ŝe w miejscu sprzedaŜy środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, oprócz nazwy środka spoŜywczego podaje się dodatkowo nazwę lub imię i nazwisko producenta oraz wykaz składników. Zgodnie z § 17 ust. 2 ww. rozporządzenia, informacje te podaje się w miejscu sprzedaŜy na wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego lub w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom. Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 3, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 tej ustawy stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. W niniejszej sprawie, w toku kontroli przeprowadzonej w sklepie naleŜącym do przedsiębiorców Jolanty Warmuz i Bogusława Cieciury, prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą „JOLA” s.c. w Sosnowcu, stwierdzono, Ŝe wprowadzone do obrotu dwie ww. partie krokietów nie spełniało wymagań określonych w § 17 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, z uwagi na brak w miejscu ich sprzedaŜy informacji dotyczących nazwy lub imienia i nazwiska producenta oraz wykazu składników. 4 W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wymierzył w drodze decyzji karę pienięŜną przedsiębiorcom Jolancie Warmuz i Bogusławowi Cieciurze, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą „JOLA” s.c. w Sosnowcu, to jest podmiotowi, który wprowadził do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze o niewłaściwej jakości handlowej. Odwołując się od decyzji strona nie kwestionuje ustaleń kontroli, wskazuje jednak, iŜ wymierzona jej kara jest niewspółmierna do ilości i wartości zakwestionowanych produktów. Okoliczności te, w jej opinii, powinny skutkować uchyleniem zaskarŜonej decyzji. Odnosząc się do powyŜszego, Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe w zakresie niedopełnienia obowiązków wynikających z rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, za odpowiedzialną naleŜy uznać wyłącznie stronę, która działając w branŜy powinna znać i stosować przepisy związane z wykonywaną przez nią działalnością. Nawet jeśli stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły niewielkiej ilości i wartości produktów oraz zostały niezwłocznie usunięte, nie powoduje to wyłączenia odpowiedzialności w tym zakresie. W myśl art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. L 31 z 1.2.2002 s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 178/2002” , kaŜdy z podmiotów działających na rynku spoŜywczym: producent, przetwarzający czy dystrybutor, obarczony jest obowiązkiem zapewnienia w przedsiębiorstwie, będącym pod jego kontrolą, zgodności Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Organ drugiej instancji zauwaŜa, Ŝe strona była w posiadaniu wszelkich niezbędnych informacji lecz nie zostały one uwidocznione dla konsumenta. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK nie widzi podstaw do uwzględnienia wniosku strony o uchylenie zaskarŜonej decyzji. Nieinformowanie w oznakowaniu produktów o ich właściwościach i cechach stanowi niedopełnienie obowiązku zapewnienia zgodności oferowanych produktów z wymogami powszechnie obowiązującego polskiego i europejskiego prawa Ŝywnościowego. Prawo to nie przewiduje moŜliwości zwolnienia się z tego obowiązku i stanowi, Ŝe jego celem jest ochrona interesów konsumentów. Prezes UOKiK zwraca uwagę, Ŝe zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, w przypadku produktów oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań jednostkowych (luzem), w miejscu ich sprzedaŜy, na dotyczących ich wywieszkach lub w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom, podaje się dodatkowo informacje o nazwie lub imieniu i nazwisku producenta oraz wykaz składników. NaleŜy podkreślić takŜe, Ŝe przyjęte przez ustawodawcę brzmienie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej wprowadza mechanizm polegający na tym, Ŝe kaŜdy, w stosunku do kogo zostanie spełniona przesłanka wprowadzenia do obrotu artykułów rolno- spoŜywczych niewłaściwej jakości handlowej, podlega karze określonej w tym przepisie. 5 Zatem samo stwierdzenie faktu wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spoŜywczych niespełniających wymagań jakości handlowej powoduje konieczność nałoŜenia kary. Śląski WIIH wydając zaskarŜoną decyzję działał w sposób wszechstronny i uwzględniający interes strony oraz rozwaŜył wszelkie okoliczności sprawy, a zgodnie z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, ustalając wysokość kary pienięŜnej uwzględnił prawidłowo stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. Przy ocenie stopnia szkodliwości czynu polegającego na wprowadzeniu do obrotu dwóch partii krokietów o niewłaściwej jakości handlowej, organ pierwszej instancji zasadnie wziął pod uwagę, Ŝe brak w miejscu sprzedaŜy ww. produktów ich wykazu składników naruszał w sposób istotny interesy i prawa konsumentów, gdyŜ utrudniało im to dokonanie właściwego wyboru zgodnego z ich oczekiwaniami. Ponadto strona jest profesjonalnym podmiotem działającym na rynku artykułów spoŜywczych, od którego naleŜy wymagać stosownej wiedzy w tym zakresie. Strona wprowadziła nieprawidłowo oznakowane krokiety, jak wynika z dowodu dostawy, co najmniej o wartości 208,6 zł. Ponadto naleŜy zauwaŜyć, Ŝe sama przyznała, iŜ nie znała obowiązujących w tym zakresie przepisów, co z kolei prowadzi do wniosku, Ŝe mogła prowadzić sprzedaŜ tych produktów bez wymaganego oznakowania. Oceniając stopień zawinienia, organ właściwie wziął pod uwagę, Ŝe nieprawidłowości powstały u przedsiębiorcy, który przy wprowadzaniu towarów do obrotu powinien dochować naleŜytej staranności, aby towary były prawidłowo oznakowane. W kwestii zakresu naruszenia organ pierwszej instancji słusznie zauwaŜył, Ŝe został naruszony istotny z punktu widzenia ochrony konsumentów przepis § 17 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych. Przepis ten został ustanowiony w celu zapewnienia konsumentom podstawowych informacji o nabywanych produktach oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań jednostkowych. Oceniając, na podstawie zgromadzonej dokumentacji, dotychczasową działalność podmiotu na rynku artykułów rolno-spoŜywczych, organ pierwszej instancji uwzględnił, Ŝe kontrolowany przedsiębiorca nie był wcześniej karany przez Śląskiego WIIH z powodu podobnych nieprawidłowości. Wielkość obrotów przedsiębiorcy pozwoliła zakwalifikować go do grupy mikroprzedsiębiorców, zgodnie z ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672 z późn. zm.), tj. spełniającego kryteria wymienione w art. 104 tej ustawy. Zdaniem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wymierzona ww. przedsiębiorcy kara pienięŜna jest adekwatna do popełnionego czynu i uwzględnia opisane powyŜej przesłanki, określone w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej. NaleŜy wskazać, Ŝe w przedmiotowej sprawie najniŜszy moŜliwy wymiar kary pienięŜnej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wynosi 500 zł i taka została wymierzona stronie w niniejszej sprawie. 6 Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Jolanta Warmuz Warmuz Jolanta „JOLA” ul. Warszawska 20 41-200 Sosnowiec 2. Bogusław Cieciura Cieciura Bogusław „JOLA” ul. Warszawska 20 41-200 Sosnowiec 7 3. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Katowicach 4. a/a