DNR-134/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-265( 38 )/11/JWS Warszawa, 22 czerwca 2012 r. DECYZJA DNR-2/ 134 /2012 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzonej do obrotu przez importera „M&Z” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gdyni, zabawki produkcji chińskiej - AUTO (z klockami), kod kreskowy 5907629654407, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.4.2., pkt 1.4.3. i pkt 1.5. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83.poz.454). UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 09-23 sierpnia 2011 r. w sklepie przy ul. Królowej Jadwigi 3 w Miastku, należącym do przedsiębiorcy – Grażyny Teresy Grzesiuk, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą: FIRMA HANDLOWA „PINOKIO” w Miastku, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku, Delegatura w Słupsku stwierdzili w ofercie handlowej m.in. zabawkę - AUTO (z klockami), kod kreskowy 5907629654407. Z przesłanych przez „M&Z” Sp. z o.o. dowodów wynikało, że kwestionowana zabawka została zakupiona przez ww. spółkę od chińskiego przedsiębiorcy – GRAND UNIVERSAL (HK) LIMITED, RM.6,8/F., BLOCK A, EASTERN BLDG. IND., NO.-42-50 KWAI TING ROAD, KWAI CHUNG, N.T., HK na podstawie 4 faktur COMMERCIAL INVOICE o numerach: 2 1. 1214 z dnia 23 września 2009 r.; 2. 1299 z dnia 19 października 2010 r.; 3. 1238 z dnia 26 stycznia 2010 r.; 4. 1343 z dnia 25 maja 2011 r., w łącznej ilości 648 szt. Nadto przekazane dokumenty SAD wskazywały, iż przedsiębiorca „M&Z” Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni jest wprowadzającym do obrotu zakwestionowany wyrób. Przedmiotowy wyrób to auto z podnoszonym dachem, wykonane z plastiku. W dachu znajdują się 4 otwory o różnych kształtach geometrycznych, jednak nie ma klocków o odpowiadającym im kształcie. W zestawie znajdują się natomiast klocki typu LEGO w ilości 39 szt. w trzech rozmiarach. Najmniejsze klocki w ilości 18 szt. mają podstawę o wymiarach 25 mm x 25 mm. Na aucie naklejone zostały kolorowe, papierowe naklejki powleczone folią. Do zestawu dołączono również pocięte naklejki z folii do umieszczenia na klockach. Opakowanie przedmiotowej zabawki stanowi torba foliowa. Na naklejce umieszczonej na aucie znajdują się następujące informacje: • nazwa wyrobu: „ ZABAWKA AUTO” ; • kod kreskowy: 5907629654407; • „Wyprodukowano w Chinach dla M&Z Sp. z o.o., 81-671 Gdynia, ul. Chwaszczyńska 133B”; • oznakowanie CE; • znak graficzny ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3); • informacje i ostrzeżenia: „UWAGA: produkt nieodpowiedni dla dzieci poniżej 3 lat. Zabawka zawiera małe elementy – niebezpieczeństwo połknięcia. Opakowanie nie jest zabawką – chronić przed dziećmi, nie udostępniać do zabawy, zachować gdyż zawiera ważne informacje”. Na ulotce, załączonej do zabawki, umieszczono rysunki przedstawiające różne figury ułożone z klocków. Z uwagi na uzasadnioną wątpliwość dla jakiej grupy wiekowej zabawka jest przeznaczona (pojazd o prostym kształcie i działaniu), na wniosek Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku, Delegatura w Słupsku przedmiotową zabawkę poddano badaniom laboratoryjnym o surowszych parametrach, właściwym dla zabawek dla dzieci w wieku poniżej 3 lat. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań 3 nr 257/2011) wykazały niezgodność ww. zabawki z następującymi punktami normy PN-EN 71-1+A9:2009 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” : 1. pkt 5.1b normy, z uwagi na obecność w zestawie małych elementów (18 szt. klocków oraz naklejek z folii) oraz pojawienie się w wyniku badania wytrzymałości na spadek małego elementu (od dachu auta odłupał się kawałek plastiku) – które całkowicie mieszczą się w cylindrze do badania małych części; 2. pkt 6a normy, z uwagi na zaniżoną grubość folii opakowania (stwierdzono: I arkusz - 0,0278 ± 0,0013 mm, II arkusz - 0,0308 ± 00014 mm; zgodnie z normą od 0,038mm). W związku ze stwierdzonymi niezgodnościami, Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, iż przedmiotowa zabawka nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w pkt 1.4.2., pkt 1.4.3. i pkt 1.5. załącznika nr 1 „ Szczegółowe wymagania bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (zwanego dalej „rozporządzeniem MG”) i przekazał akta z przeprowadzonej kontroli Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w celu wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o systemie oceny zgodności. Pismem z dnia 24 listopada 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił importera - „M&Z” Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni (zwanego dalej także „stroną”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobu niezgodnego z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.4.2., pkt 1.4.3. i pkt 1.5. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do rozporządzenia MG. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 01 grudnia 2011 r. (data wpływu 12 grudnia 2012 r.) strona poinformowała, iż jest importerem kwestionowanej zabawki, oraz że w związku z brakiem możliwości usunięcia stwierdzonych niezgodności rozpoczęła procedurę wycofywania wyrobu z obrotu. Do pisma załączono wzór pisma skierowanego do kontrahentów, faktury zakupu z dokumentami SAD, a także zestawienie sprzedaży zabawki. Z załączonego zestawienia wynikało, że strona sprzedała tylko 580 szt. zabawki. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2011r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności ww. wyrobu z zasadniczymi wymaganiami lub wycofanie go z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim. Ponadto Prezes UOKiK poinformował spółkę, jakie należy przedstawić dowody, 4 potwierdzające podjęcie ww. działań. Jednocześnie Prezes UOKiK zwrócił się do strony o wyjaśnienie różnicy pomiędzy zakupem a sprzedażą wyrobu. W piśmie z dnia 30 grudnia 2011 r. (data wpływu 05 stycznia 2012 r.) strona wyjaśniła, że sprzedała 580 szt. zabawki, natomiast brakujące w rozliczeniu 68 sztuk - były to zabawki uszkodzone, które zostały wycofane ze sprzedaży. Do pisma strona załączyła listę adresową 108 odbiorców zabawki. Następnie przy piśmie z dnia 12 stycznia 2012 r. (data wpływu 17 stycznia 2012 r.) strona przekazała część dowodów w postaci 44 szt. oświadczeń kontrahentów o stanie posiadania kwestionowanej zabawki, w tym 3 oświadczenia w formie faksów oraz 7 szt. oświadczeń kontrahentów posiadających przedmiotowy wyrób na stanie magazynowym. Ponadto strona przekazała zwroty 3 listów z adnotacjami poczty: „adresat wyprowadził się” i „sklep nie istnieje”. Prezes UOKiK w dniu 23 stycznia 2012 r. wezwał stronę do przedstawienia brakujących dowodów, w tym faktur korygujących w ilości 7 szt. oraz powiadomienia prasowego konsumentów. Jednocześnie Prezes UOKiK poinformował stronę, że przekazane 3 szt. oświadczeń kontrahentów w formie faksów nie mogą być przyjęte jako dowód w prowadzonym postępowaniu, bowiem zgodnie z art. 41 a ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności dowodem z dokumentu w postępowaniu może być tylko oryginał dokumentu lub jego kopia poświadczona przez organ administracji publicznej, notariusza, adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego, doradcę podatkowego lub upoważnionego pracownika przedsiębiorcy. Przy piśmie z dnia 23 stycznia 2012 r. (data wpływu 26 stycznia 2012 r.) strona załączyła 16 szt. oświadczeń kontrahentów o nieposiadaniu zabawki na stanie magazynowym oraz faktury korygujące wystawione dla 7 kontrahentów. Ponadto strona załączyła zwrot listu z adnotacją poczty, że adresat wyprowadził się. Również w dniu 26 stycznia 2012 r. strona przekazała Gazetę Wyborczą Trójmiasto z dnia 7-8 stycznia 2012 r., w której ukazało się wymagane ogłoszenie o stwierdzonych niezgodnościach. Następnie przy piśmie z dnia 31 stycznia 2012 r. (data wpływu 10 lutego 2012 r.) strona przesłała fakturę za ogłoszenie prasowe wraz z bankowym potwierdzeniem przelewu oraz 4 oświadczenia kontrahentów o nieposiadaniu zabawki na stanie magazynowym. Kolejne 6 szt. oświadczeń kontrahentów strona przekazała przy piśmie z dnia 20 lutego 2012 r. (data wpływu 23 lutego 2012 r.). W piśmie z dnia 07 marca 2012 r. (data wpływu 12 marca 2012 r.) strona poinformowała o problemach z uzyskaniem oświadczeń od kontrahentów. Na dowód powyższej okoliczności strona załączyła kopię z książki nadawczej z dnia 01 lutego 2012 r. 5 Jednocześnie strona wystąpiła z wnioskiem o przedłużenie terminu na wycofanie kwestionowanej zabawki z obrotu, argumentując powyższe koniecznością kolejnego wysłania pism do kontrahentów, którzy nie odpowiedzieli na korespondencję strony. Do pisma załączono także 1 oświadczenie odbiorcy. W piśmie z dnia 15 marca 2012 r. Prezes UOKiK przychylił się do wniosku strony i przedłużył termin do przedstawienia 37 szt. brakujących dowodów, potwierdzających, iż zabawka – AUTO (z klockami), kod kreskowy 5907629654407, została wycofana z obrotu. W dniach 26 i 27 marca 2012 r. strona przedstawiła część brakujących dowodów w postaci 1 faktury korygującej i 21 szt. oświadczeń kontrahentów o nieposiadaniu zabawki na stanie magazynowym. Z uwagi na nieprzedstawienie przez stronę wszystkich dowodów, Prezes UOKiK w dniu 30 marca 2012 r. wezwał 4 kontrahentów strony spoza woj. pomorskiego do przedstawienia oświadczenia o stanie posiadania kwestionowanej zabawki. W odpowiedzi dwóch kontrahentów oświadczyło, że nie mają na stanie przedmiotowego wyrobu, natomiast pozostali dwaj kontrahenci, pomimo prawidłowego doręczenia wezwań, nie przekazali stosownych oświadczeń. W związku z powyższym, Prezes UOKiK zlecił Warmińsko-Mazurskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli u obu przedsiębiorców, którzy nie odpowiedzieli na wezwania. W wyniku kontroli w ofertach handlowych kontrolowanych placówek nie stwierdzono zabawki - AUTO (z klockami), kod kreskowy 5907629654407. W dniach 2, 3, 17 i 25 kwietnia oraz 11 maja 2012 r. strona przedstawiła część brakujących dowodów. Zważywszy, że strona w terminie określonym w postanowieniu nie przedstawiła wszystkich dowodów potwierdzających wycofanie z obrotu kwestionowanej zabawki, Prezes UOKiK w piśmie z dnia 15 maja 2012 r. poinformował stronę o zamiarze zakończenia postępowania na podstawie posiadanego materiału dowodowego. Jednocześnie strona została poinformowana o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Ponadto Prezes UOKiK wskazał, iż zgodnie z art. 21 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 09 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 2008 r.), strona przed wydaniem decyzji ma możliwość w odpowiednim terminie, nie krótszym niż 10 dni, przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. 6 Strona nie skorzystała z uprawnienia. W odpowiedzi, w dniach 21 i 28 maja oraz 05 czerwca 2012 r. strona przedstawiła wszystkie brakujące dowody. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do użytku wyrób niezgodny z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. Przedsiębiorca „M&Z” Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni jest importerem wprowadzającym do obrotu zabawkę produkcji chińskiej – AUTO (z klockami), kod kreskowy 5907629654407. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu należy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego używania lub dystrybucji. Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o systemie oceny zgodności, za importera uważa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, mającą siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iż wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. W wyniku badań laboratoryjnych stwierdzono, że zabawka - AUTO (z klockami), kod kreskowy 5907629654407, jest niezgodna z pkt 5.1b i pkt 6a normy PN-EN 71-1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ” (sprawozdanie z badań nr 257/2011). Z uwagi na powyższe niezgodności, Prezes UOKiK uznał, iż zabawka nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w pkt 1.4.2., pkt 1.4.3. i pkt 1.5. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do rozporządzenia MG. Przepis pkt 1.4.2. załącznika nr 1 „ Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do 7 rozporządzenia MG stanowi, że zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia użytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Natomiast zgodnie z pkt 1.4.3. ww. załącznika, zabawki przeznaczone dla dzieci w wieku poniżej 36 miesięcy, a także wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemożliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych; dotyczy to także zabawek, które są przeznaczone do wkładania do ust, ich części oraz wszelkich dających się odłączyć elementów tych zabawek. Zaś z treści przepisu pkt 1.5. wynika, że opakowania, w których znajdują się zabawki podczas sprzedaży detalicznej, nie mogą stwarzać ryzyka odcięcia dopływu powietrza ani uduszenia (asfiksji) poprzez zewnętrzne zatkanie dróg oddechowych przez usta i nos. Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania administracyjnego przeciwko „M&Z” Sp. z o.o., mającego na celu doprowadzenie do usunięcia niezgodności kwestionowanego wyrobu z zasadniczymi wymaganiami lub wycofania go z obrotu. Bezspornym jest fakt, że przedmiotowa zabawka, biorąc pod uwagę umiejętności dzieci poniżej 3 roku życia, nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa i zagraża zdrowiu ich użytkowników – małych dzieci. Charakterystyczne dla małych dzieci jest wkładanie przedmiotów do buzi, a połknięcie małych elementów może spowodować zadławienie lub uduszenie. Dzieci również lubią zakładać na głowy opakowania z różnych materiałów, co w przypadku zbyt cienkiej folii stwarza ryzyko odcięcia dopływu powietrza i uduszenia na skutek zewnętrznego zatkania dróg oddechowych przez usta i nos. W toku postępowania strona nie kwestionowała, że przedmiotowy wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań i podjęła działania mające na celu wycofanie go z obrotu. Na dowód podjętych działań przedstawiła zestawienie odbiorców wraz z rozchodem sprzedaży zabawki oraz faktury korygujące i oświadczenia odbiorców o nieposiadaniu na stanie magazynowym kwestionowanej zabawki, jak również dowody potwierdzające poinformowanie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach w formie faktury oraz gazety z wymaganym ogłoszeniem. Z oświadczeń 2 kontrahentów strony, przesłanych Prezesowi UOKiK na wezwanie, również wynika, iż nie posiadają oni zabawki na stanie. Również dwie kontrole przeprowadzone na zlecenie Prezesa UOKiK nie ujawniły w ofercie handlowej kwestionowanej zabawki. Przedstawione przez stronę dowody są wystarczające do uznania, iż przedmiotowa zabawka została wycofana z obrotu, a konsumenci poinformowani o stwierdzonych niezgodnościach. 8 Zgodnie z art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli stwierdzi, że wyrób został wycofany z obrotu. W tym stanie rzeczy postanowiono, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w zw. z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa UOKiK Zastępca Dyrektora DNR Jadwiga Gunerka Otrzymuje: „M&Z” Sp. z o.o. ul. Chwaszczyńska 133B 81-571 Gdynia Do wiadomości: 1. Grażyna Teresa Grzesiuk ul. Armii Krajowej 34/3 77-200 Miastko 2. Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej dot. DS.NR.8361.88.2011.GJ.-D.P. DS.NR.8361.121.2011.D.P.-J.Z. 3. aa