DNR-103/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-260(16)/11/KK/BB Warszawa, dnia 27 kwietnia 2012 r. DECYZJA DNR-2/103/2012 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 41c ust. 3 pkt 1 i 4 oraz ust. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r., Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wprowadzonej do obrotu przez producenta – Jerzego Ledwonia, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe EMBIG Jerzy Ledwoń w Częstochowie, oprawy oświetleniowej MAGIA 2 , niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego (Dz. U. Nr 155, poz. 1089), zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DNR-2/35/2012 z dnia 16 lutego 2012 r., utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE Decyzją nr DNR-2/35/2012 z dnia 16 lutego 2012 r., (doręczoną w dniu 22 lutego 2012 r.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: UOKiK) nakazał stronie: wycofanie z obrotu oprawy oświetleniowej MAGIA 2 , niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego (Dz. U. 2 Nr 155, poz. 1089), zwanego dalej „rozporządzeniem”, jak równieŜ powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami, w formie ogłoszenia zamieszczonego w trzech dziennikach (gazetach) o zasięgu ogólnopolskim w terminie 14 dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia. Ponadto, mając na względzie bezpieczeństwo konsumentów nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ prowadzący postępowanie wskazał na bezczynność strony, która w toku prowadzonego postępowania nie przedstawiła dowodów świadczących o usunięciu niezgodności lub wycofaniu sprzętu elektrycznego z obrotu oraz powiadomieniu konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach, a tym samym nie udowodniła, Ŝe oprawy oświetleniowej nie ma w obrocie lub usunięto niezgodności z zasadniczymi wymaganiami, a uŜytkownicy są poinformowani o moŜliwych zagroŜeniach. Prezes UOKiK zwrócił równieŜ uwagę na fakt, iŜ stronie zapewniono wystarczającą ilość czasu na przedstawienie wymaganych dowodów, potwierdzających wycofanie ww. wyrobu z obrotu, jednak pomimo tego strona nie przedłoŜyła wymaganego materiału dowodowego. Mając na uwadze, iŜ kwestionowana oprawa oświetleniowa, z uwagi na stwierdzone wady konstrukcyjne, stwarza powaŜne zagroŜenie poraŜenia uŜytkownika prądem elektrycznym, Prezes UOKiK uznał za konieczne nakazanie wycofania wyrobu z obrotu oraz powiadomienie o tym konsumentów . W dniu 5 marca 2012 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło, wniesione przez stronę w dniu 2 marca 2012 r., pismo zawierające informacje o podjętych działaniach naprawczych oraz prośbę o zwolnienie z nałoŜonego decyzją DNR-2/35/2012, obowiązku powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobu w formie ogłoszeń prasowych zamieszczonych w trzech gazetach ogólnopolskich. Z uwagi na treść tego pisma, organ uznał, ze ma ono charakter wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona oświadczyła, iŜ podjęła działania mające na celu wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez przedmiotową oprawę oświetleniową, w postaci oceny jej konstrukcji i wyposaŜenia oraz wprowadzenia niezbędnych „poprawek” w wyrobie. Poinformowała równieŜ, iŜ z dniem 8 lutego 2012 r. oprawa oświetleniowa MAGIA 2 została wycofana z oferty sprzedaŜy firmy. Zdaniem strony, powyŜsze działania oraz fakt wprowadzenia do obrotu niewielkiej ilości wyrobu, uzasadniają jej prośbę o odstąpienie od konieczności publikacji ogłoszeń prasowych. Tym bardziej, Ŝe według strony, koszt przedmiotowych ogłoszeń będzie duŜym obciąŜeniem dla małej, rodzinnej firmy. 3 Strona wyjaśniła ponadto, iŜ brak odpowiedzi na korespondencję kierowaną przez organ prowadzący postępowanie był wynikiem jej długotrwałej choroby. Pismem z dnia 8 marca 2012 r. Prezes UOKiK powiadomił stronę o prawie zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. W dniu 20 marca 2012 r. do organu prowadzącego postępowanie wpłynęło pismo z dnia 15 marca 2012 r., w którym strona powtórnie zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc argumenty zawarte juŜ we wcześniejszym piśmie z dnia 2 marca 2012 r. Nadto oświadczyła, Ŝe po zakończeniu kontroli przeprowadzonej w lipcu 2011 r. przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach Delegatura w Częstochowie, pracownik firmy „dokonał uzupełnienia brakującego przepustu izolacyjnego” . W związku z twierdzeniem strony, iŜ niezgodność wyrobu z zasadniczymi wymaganiami została usunięta w 2011 r., pismem z dnia 23 marca 2012 r. Prezes UOKiK zwrócił się do przedsiębiorcy o przedstawienie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma, dowodów na powyŜszą okoliczność w postaci oryginałów oświadczeń bądź poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii oświadczeń wszystkich odbiorców przedmiotowej oprawy. Jednocześnie, w związku z koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego termin zakończenia postępowania przedłuŜony został do dnia 27 kwietnia 2012 r. Pismem z dnia 6 kwietnia 2012 r. strona przekazała dowody w postaci kopii pism skierowanych do odbiorców wyrobu oraz kopii oświadczeń 4 kontrahentów o „dokonaniu uzupełnienia wyposaŜenia oprawy w przepust izolacyjny” . Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Istotą ogólnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określonej w art. 15 k.p.a., jest zapewnienie stronom prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, realizowane poprzez złoŜenie odwołania od decyzji organu I instancji. Stosownie do treści art. 127 § 3 k.p.a od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z decyzji moŜe zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, przy czym art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. określa, Ŝe przez „ministra” naleŜy rozumieć równieŜ Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcje ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonymi działami administracji rządowej, przewodniczących 4 komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a takŜe kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt. 1 i 4 k.p.a. A zatem w świetle powyŜszego, od rozstrzygnięć wydanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - będącego centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów, nad którego działalnością nadzór sprawuje Prezes Rady Ministrów – przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. w związku z art. 127 k.p.a. wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Rozpatrując ponownie sprawę na skutek środka zaskarŜenia wniesionego przez stronę z zachowaniem ustawowego terminu, Prezes UOKiK nie znalazł podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska i uchylenia swojej decyzji nr DNR-2/35/2012 z dnia 16 lutego 2012 r. W toku prowadzonego postępowania strona nie przedłoŜyła wystarczających dowodów na potwierdzenie podjęcia działań zmierzających do usunięcia stwierdzonych niezgodności bądź wycofania wyrobu z obrotu. Zgodnie z treścią art. 41b ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności organ prowadzący postępowanie moŜe, w drodze postanowienia, wyznaczyć stronie postępowania termin do usunięcia niezgodności wyrobu z zasadniczymi lub innymi wymaganiami albo na wycofanie wyrobu z obrotu lub uŜytku. Stosownie do treści art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli niezgodność wyrobu z zasadniczymi wymaganiami została usunięta albo wyrób został wycofany z obrotu lub z uŜytku. Okoliczności powyŜsze powinny być potwierdzone przez stronę poprzez przedłoŜenie odpowiednich dowodów – oryginałów bądź kopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez osobę uprawnioną, zgodnie z dyspozycją art. 41a ust.4 ustawy o systemie oceny zgodności - m.in. faktur korygujących, oświadczeń o nieposiadaniu wyrobu na stanie magazynowym lub innych dowodów potwierdzających usunięcie niezgodności. Zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Strona zobowiązana jest więc, podjąć odpowiednie działania, a następnie przekazać organowi prowadzącemu postępowanie dowody tak, by moŜliwa była ocena czy strona usunęła niezgodności bądź wyrób z obrotu. W niniejszej sprawie, pomimo kierowanej do strony korespondencji, skutecznie doręczonej, zawierającej wyczerpujące informacje na temat dowodów, jakie winny zostać 5 przedłoŜone, do dnia wydania zaskarŜonej decyzji, jak równieŜ w postępowaniu odwoławczym, strona nie przedłoŜyła wystarczających dowodów. Prezes UOKiK nie moŜe uznać dokumentów nadesłanych przy piśmie z dnia 6 kwietnia 2012 r. za kompletny i wyczerpujący materiał dowodowy uzasadniający zarzut strony, Ŝe niezgodność wyrobu z zasadniczymi wymaganiami została usunięta niezwłocznie po zakończeniu kontroli WIIH. Według listy kontrahentów przedstawionej przez stronę w toku kontroli, odbiorcami zakwestionowanej oprawy oświetleniowej byli: Mirosław Blok FH MIREX w Bydgoszczy, Andrzej Machalewski – Chojnice, Monika Wykrętowicz FHU ELEKTROHITT w Częstochowie, Regina Mucha Sklep Elektryczny Świetlik w Miechowie i DOMI Dom Handlowy w Przystajni. Oświadczenia o „dokonaniu uzupełnienia wyposaŜenia oprawy w przepust izolacyjny” złoŜone zostały jednak tylko przez 3 spośród wskazanych 5 przedsiębiorców, zaś jedno oświadczenie pochodzi od przedsiębiorcy – Petr Nemec PELEN, który nie został ujęty w przedmiotowym zestawieniu. Nadto, z oświadczenia odbiorcy: Mirosław Blok FH MIREX w Bydgoszczy nie wynika, kiedy zostało ono złoŜone (nieczytelna data). Opierając się na przekazanych dowodach nie sposób zgodzić się z twierdzeniem strony, Ŝe niezgodność ww. wyrobu została usunięta i uznać istnienie przesłanek uzasadniających odstąpienie organu prowadzącego postępowanie od nakazania wycofania wyrobu z obrotu oraz powiadomienia konsumentów. Odstąpienie od nałoŜenia na stronę ww. obowiązków i uchylenie decyzji Prezesa UOKiK byłoby moŜliwe w sytuacji, gdyby strona właściwie udokumentowała usunięcie niezgodności (oświadczenia wszystkich odbiorców) bądź wycofanie z obrotu wszystkich egzemplarzy zakwestionowanej oprawy oświetleniowej (dowód stanowią faktury korygujące). Okoliczność wycofania wyrobu z oferty sprzedaŜy firmy, na którą powołuje się strona, nie oznacza jednak wycofania wyrobu od kontrahentów strony i nie stanowi równieŜ o wykonaniu zaskarŜonej decyzji z dnia 16 lutego 2012 r. Wskazać naleŜy, Ŝe zgodnie z art. 2 pkt 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. U. UE.L.2008.218.30), przez wycofanie wyrobu z obrotu naleŜy rozumieć to, Ŝe wyrób nie będzie udostępniany przez stronę postępowania. Odnosząc się zaś, do wniosku strony o odstąpienie organu prowadzącego postępowanie od konieczności zamieszczenia w prasie ogólnopolskiej trzech ogłoszeń informujących 6 konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach, z uwagi na niewielką ilość wyrobu wprowadzoną do obrotu, podjęte starania w celu wyeliminowania zagroŜeń, a przede wszystkim koszt publikacji ogłoszeń, stanowiący znaczne obciąŜenie dla rodzinnej firmy, stwierdzić naleŜy, iŜ podniesione przez stronę argumenty, nie mogą zostać uwzględnione. Na mocy zaskarŜonej decyzji, z uwagi na stwierdzone wady konstrukcyjne oprawy oświetleniowej MAGIA 2, strona zobligowana została do wycofania ww. wyrobu z obrotu oraz powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach. W sytuacji, gdy badanie organoleptyczne przedmiotowego sprzętu elektrycznego wykazało istnienie niezgodności wyrobu z zasadniczymi wymaganiami, stwarzającej zagroŜenie poraŜenia prądem elektrycznym, zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest podjęcie działań mających na celu całkowite wyeliminowanie istniejącego ryzyka oraz ostrzeŜenie uŜytkowników i konsumentów o zagroŜeniach stwarzanych przez oprawę oświetleniową znajdującą się w ich posiadaniu. Biorąc pod uwagę ryzyko związane z uŜytkowaniem wyrobu, Prezes UOKiK uznał, iŜ powiadomienie konsumentów w formie ogłoszenia prasowego o wyrobie stwarzającym zagroŜenie stanowi środek jak najbardziej właściwy i skuteczny, a przede wszystkim leŜy w interesie społecznym, który w tym przypadku podlega znacznie dalej idącej ochronie niŜ interes strony związany z koniecznością poniesienia kosztów finansowych opublikowania trzech ogłoszeń prasowych. Zamieszczenie ogłoszeń o tym, iŜ znajdujący się w obrocie wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań, a co się z tym wiąŜe – stwarza zagroŜenie dla Ŝycia i zdrowia konsumenta, pełni funkcję informacyjno-ochronną i skierowane jest pod adresem zarówno faktycznych, jak i potencjalnych uŜytkowników. Działanie Prezesa UOKiK w zakresie nakazania zamieszczenia tego rodzaju ogłoszenia jest zatem działaniem w interesie społecznym, który - według organu orzekającego – naleŜy w tej sytuacji chronić bardziej niŜ partykularny interes strony skupiający się na sferze stricte finansowej. NaleŜy przy tym podkreślić, Ŝe strona mając moŜliwość podjęcia dobrowolnych działań w zakresie usunięcia niezgodności bądź wycofania wyrobu z obrotu, winna w wyznaczonym terminie poinformować Prezesa UOKiK o fakcie wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez ww. oprawę oświetleniową, jak i naleŜycie okoliczności te udokumentować. Podjęcie zaledwie starań w tym zakresie, na co powołuje się strona, jak i przedstawienie niekompletnego materiału dowodowego, nie jest działaniem skutecznym i nie oznacza, Ŝe stwierdzona niezgodność została faktycznie usunięta bądź wyrób został wycofany z obrotu. 7 RównieŜ ilość wyrobów wprowadzonych przez stronę do obrotu, a stwarzających zagroŜenie pozostaje bez wpływu na charakter i zakres obowiązków nałoŜonych na stronę, w związku z wprowadzeniem do obrotu wyrobu niezgodnego z zasadniczymi wymaganiami. Stojąc na stanowisku, Ŝe Ŝycie i zdrowie konsumentów jest wartością, którą naleŜy ochronić duŜo bardziej niŜ sytuację finansową strony Prezes UOKiK uznał, iŜ strona nie wykazała istnienia przesłanek, które uzasadniałyby odstąpienie od konieczności opublikowania przez stronę ogłoszeń prasowych. Mając na uwadze powyŜsze, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, iŜ brak jest podstaw do zmiany rozstrzygnięcia i orzekł jak w sentencji decyzji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Na decyzję zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarŜącemu rozstrzygnięcia w sprawie. PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI i KONSUMENTÓW dr Małgorzata Krasnodębska-Tomkiel Otrzymują: Jerzy Ledwoń PPHU EMIBIG ul. Sępowa 10 42-280 Częstochowa Do wiadomości: 1. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (KJ-D-Cz.8361.64.2011) 2. a/a