Numer decyzji
DNR-95/2011
Decyzja UOKiK DNR-95/2011
- Data decyzji
- 31 marca 2011
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-154 ( 28 )/10/KK Warszawa, 31 marca 2011 r. DECYZJA DNR-2/ 95/2011 Na podstawie art. 41c ust. 3 pkt 1 i 4 oraz art. 41c ust. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie wprowadzenia do obrotu przez producentów Jarosława Bagińskiego i Ludwika Bagińskiego, wspólników spółki cywilnej, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Usługowy „BAGIŃSKI” Jarosław Bagiński, Ludwik Bagiński w Węgrowie, zabawki – „Huśtawka plastik + drewno”, kod EAN 5906209002775 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1) nakazuje solidarnie Jarosławowi Bagińskiemu i Ludwikowi Bagińskiego, wspólnikom spółki cywilnej, prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Usługowy „BAGIŃSKI” Jarosław Bagiński, Ludwik Bagiński w Węgrowie: a) wycofanie z obrotu zabawki – „Huśtawka plastik + drewno”, kod EAN 5906209002775, oznaczonej znakiem CE, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 7 ust. 1 pkt 1 i § 21 oraz innymi wymaganiami określonymi w § 33 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.), 2 b) powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi oraz innymi wymaganiami, w formie ogłoszenia o wielkości min. 7/7 cm o treści: „Jarosław Bagiński i Ludwik Bagiński, wspólnicy spółki cywilnej, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Usługowy „BAGIŃSKI” Jarosław Bagiński, Ludwik Bagiński w Węgrowie informują, iŜ zabawka – „Huśtawka plastik + drewno”, kod EAN 5906209002775, nie spełnia zasadniczych oraz innych wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 z późn. zm.), z uwagi na obecność w zabawce otworów stwarzających niebezpieczeństwo uwięźnięcia głowy i szyi, brak wymaganych informacji w instrukcji montaŜu i instalacji oraz konserwacji oraz brak informacji o szczególnym ryzyku związanym z ograniczeniem wiekowym. Z uwagi na wskazane niezgodności wyrób jest wycofany z obrotu”. PowyŜsze ogłoszenie powinno zostać zamieszczone w trzech dziennikach (gazetach) o zasięgu ogólnopolskim w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji; 2) nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie, Delegatura w Siedlcach u Jarosława Bagińskiego i Ludwika Bagińskiego, wspólników spółki cywilnej, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Usługowy „BAGIŃSKI” Jarosław Bagiński, Ludwik Bagiński w Węgrowie stwierdzono w ofercie handlowej zabawkę – „Huśtawka plastik + drewno”. Przedmiotowa zabawka jest huśtawką wiszącą o długości zespołu huśtawkowego ok. 1300 mm. Wyprofilowane siedzisko o wymiarach ok. 270 mm x 270 mm wykonane jest z twardego tworzywa sztucznego. Huśtawka zawieszona jest na 2 linach plecionych z tworzywa sztucznego. Liny w połowie długości przewleczone są przez plastikowe łączniki, natomiast ich końce przeciągnięte są przez otwory w siedzisku i zawiązane na supły. Na linach nawleczone są drewniane elementy stanowiące oparcie oraz boczne i przednie barierki. Wyprofilowane siedzisko zamocowane jest bocznie do kierunku huśtania. Na ulotce dołączonej do zabawki umieszczono: znak CE; znak graficzny ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3); kod kreskowy 5906209002775; nazwę i adres producenta – BAGIŃSKI Zakład Produkcyjno-Usługowy, ul. Polna 1a, 07-100 Węgrów, 3 tel. 025 792 56 98, www.baginski.com.pl; nazwę zabawki – Huśtawka plastik + drewno; rysunek przedstawiający sposób zamontowania haków; napis - PKWiU 36.40.14-90.31 SWW 2822-9; informacje i ostrzeŜenia: „UWAGA: Huśtawkę moŜna uŜytkować wyłącznie pod nadzorem osób dorosłych, po spełnieniu wszystkich warunków i zaleceń dotyczących zamontowania i uŜytkowania zawartych w instrukcji. Przed kaŜdorazowym uŜyciem osoba dorosła (opiekun) zobowiązana jest do dokładnego sprawdzenia stanu kółek, haków i linek oraz mocowania całej huśtawki w celu skontrolowania jej wytrzymałości i zamocowania. Etykietę naleŜy zachować do ewentualnej reklamacji. Huśtawka przeznaczona do uŜytku domowego na zewnątrz i wewnątrz budynku. Z powodu moŜliwości okręcenia się sznurka huśtawki wokół głowy dziecka i występowania drobnych elementów zabawka jest nieodpowiednia dla dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia. Maksymalne obciąŜenie 20 kg. Wyprodukowane w Polsce” ; instrukcję uŜytkowania huśtawki : 1. Huśtawkę naleŜy zawiesić w taki sposób, aby zachowane były następujące minimalne odstępy: a) odstępy boczne po 70 cm, b) odstępy w kierunku wzdłuŜnym po 2 m, c) minimalny prześwit między elementami huśtawki a podłoŜem wynosił 40 cm; 2. Haki śrubowe muszą być mocowane za pomocą kołków rozporowych o minimalnej średnicy 10 mm i długości 70 mm. Haki uŜyte do zawieszania huśtawki powinny posiadać średnicę minimum 6 mm i być zawinięte o co najmniej 540 o ; 3. Huśtawkę naleŜy mocować wyłącznie w wystarczająco mocnych futrynach lub stropach. UŜyte haki powinny być zamocowane poprzecznie do ruchu wahadłowego huśtawki (patrz rys. zapobiega to przedwczesnemu zuŜycia haków); instrukcję dot. konserwacji, zawierającą następujące informacje : 1. Huśtawka nie moŜe być w Ŝadnym wypadku poddana dłuŜszemu oddziaływaniu warunków atmosferycznych; 2. Pierścienie kółek oraz haków naleŜy regularnie oczyszczać i natłuszczać; 3. Zabrudzenia moŜna np. usuwać za pomocą wilgotnej szmatki. Z protokołu kontroli wynika, iŜ po dokonaniu oględzin Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej stwierdził, iŜ zabawka – „Huśtawka plastik + drewno” nie spełnia wymagań pkt 5.2 normy PN-EN 71-8:2005 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 8: Huśtawki, zjeŜdŜalnie i podobne zabawki aktywizujące przeznaczone do uŜytku domowego wewnątrz i na zewnątrz” , z uwagi na brak w instrukcji montaŜu i instalacji m.in. informacji o konieczności zatrzymania instrukcji dotyczących montaŜu i instalacji do późniejszego wykorzystania (wskazano jedynie potrzebę zachowania etykiety do ewentualnej reklamacji) oraz pkt 5.3 ww. normy, z uwagi na brak w instrukcji dot. konserwacji m.in. pouczenia, Ŝe jeŜeli jest to moŜliwe elementy noszące ślady uszkodzenia naleŜy wymienić zgodnie z instrukcją producenta. 4 Ponadto stwierdzono, iŜ zamieszczona obok znaku ostrzegawczego informacja o niebezpieczeństwie uzasadniającym ostrzeŜenie (z powodu moŜliwości okręcenia się sznurka huśtawki wokół głowy dziecka i występowanie drobnych elementów) nie wskazuje Ŝadnego niebezpieczeństwa związanego z uŜytkowaniem tych zabawek przez dzieci poniŜej 3 lat, a jedynie wskazuje elementy zabawek mogące być przyczyną zagroŜenia, z kolei informacja o występowaniu w zabawce drobnych elementów jest nieuzasadniona, gdyŜ w zabawce nie występują małe elementy. Z uwagi na stwierdzone powyŜej niezgodności, pismem z dnia 13 maja 2010 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej poinformował Jarosława Bagińskiego i Ludwika Bagińskiego, wspólników spółki cywilnej, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Usługowy „BAGIŃSKI” Jarosław Bagiński, Ludwik Bagiński w Węgrowie o moŜliwości podjęcia dobrowolnych działań naprawczych zmierzających do usunięcia niezgodności zabawki poprzez poprawę ich oznakowania, tj. zmianę treści określenia ryzyka poprzez wskazanie konkretnego niebezpieczeństwa w przypadku uŜywania zabawki przez dzieci w wieku poniŜej 3 lat oraz zamieszczenie w instrukcji załączonej do wyrobu wszystkich wymaganych informacji i zaleceń. Jednocześnie poinformowano ww. przedsiębiorców, iŜ dowodami na podjęcie ww. działań będzie przedstawienie wzoru poprawionego oznakowania oraz wykazu odbiorców przedmiotowej zabawki u których zastosowano działania naprawcze. Pismem z dnia 31 maja 2010 r. Jarosław Bagiński i Ludwik Bagiński, wspólnicy spółki cywilnej, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Usługowy „BAGIŃSKI” Jarosław Bagiński, Ludwik Bagiński w Węgrowie poinformowali Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, iŜ dokonali wymiany etykiet (instrukcji) na nowe wzory zgodnie z zaleceniami zawartymi w piśmie z dnia 13 maja 2010 r. Jednocześnie powiadomili, iŜ zostały sprawdzone stany posiadania przedmiotowej zabawki u kontrahentów i w przypadku posiadania przez odbiorców zabawek z wadliwą etykietą dokonano jej wymiany. Do pisma dołączono wzór etykiety oraz kopie oświadczeń 9 odbiorców o stanie posiadania kwestionowanego wyrobu. W toku kontroli w celu sprawdzenia, czy zabawka – „Huśtawka plastik + drewno” spełnia wymagania ww. rozporządzenia Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał ww. wyrób do badań w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w Lublinie. Badania laboratoryjne (sprawozdanie z badań nr 160/2010) wykazały, Ŝe ww. zabawka nie spełnia wymagań pkt 4.3.1 normy PN-EN 71-8:2005 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 8: Huśtawki, zjeŜdŜalnie i podobne zabawki aktywizujące przeznaczone do uŜytku 5 domowego wewnątrz i na zewnątrz” , z uwagi na fakt, iŜ podczas badania uwięźnięcia głowy i szyi w otworach o całkowicie zamkniętym obwodzie, próbnik D nie wchodzi w otwory między drewnianym elementem a siedziskiem, znajdujące się po bokach siedziska. Mając na uwadze fakt, iŜ niezgodność z wymaganiami pkt 4.3.1 ww. normy została stwierdzona w oparciu o nieakredytowane wyniki badań Specjalistycznego Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w Lublinie, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał próbkę kontrolną przedmiotowej zabawki do badań w akredytowanym Laboratorium Mechanicznym Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. w Warszawie. Laboratorium stwierdziło (sprawozdanie z badań nr BR-114/L-135/2010), iŜ jeŜeli siedzisko huśtawki połoŜone jest powyŜej 600 mm od powierzchni, to zabawka nie spełnia wymagań pkt 4.3.1a normy PN-EN 71-8:2005 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 8: Huśtawki, zjeŜdŜalnie i podobne zabawki aktywizujące przeznaczone do uŜytku domowego wewnątrz i na zewnątrz” , z uwagi na fakt, iŜ próbnik D nie wchodzi w otwory o całkowicie zamkniętym obwodzie, natomiast jeśli siedzisko huśtawki połoŜone jest poniŜej 600 mm od powierzchni to wymagania pkt 4.3.1a nie dotyczą ww. zabawki. Jednocześnie jednostka badawcza stwierdziła, iŜ nie moŜe jednoznacznie ocenić wyrobu, poniewaŜ producent nie określił wysokości zawieszenia huśtawki (odległości siedziska od powierzchni). Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wydał w dniu 15 czerwca 2010 r., na podstawie art. 40k ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, decyzję zakazującą kontrolowanym, tj. Jarosławowi Bagińskiemu i Ludwikowi Bagińskiego, wspólnikom spółki cywilnej, prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Usługowy „BAGIŃSKI” Jarosław Bagiński, Ludwik Bagiński w Węgrowie, dalszego przekazywania uŜytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi 124 szt. przedmiotowego wyrobu, do dnia 21 sierpnia 2010 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, biorąc pod uwagę informacje podane przez producentów w instrukcji uŜytkowania ww. huśtawki oraz fakt, iŜ badania przeprowadzone zarówno przez Specjalistyczne Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w Lublinie, jak i Laboratorium Mechaniczne Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. w Warszawie wykazały, iŜ próbnik D nie wchodzi w otwory o całkowicie zamkniętym obwodzie uznał, iŜ są podstawy do kwestionowania ww. zabawki, z uwagi na niespełnianie wymagań określonych w pkt 4.3.1a normy PN-EN 71-8:2005 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 8: Huśtawki, zjeŜdŜalnie i podobne zabawki aktywizujące przeznaczone do uŜytku domowego wewnątrz i na zewnątrz” . 6 Mając na uwadze powyŜsze oraz fakt, iŜ producenci nie przedstawili dowodów, potwierdzających usunięcie niezgodności ww. zabawki w postaci oświadczeń odbiorców o dokonaniu u nich wymiany etykiet, pismem z dnia 13 sierpnia 2010 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił producentów Jarosława Bagińskiego i Ludwika Bagińskiego, wspólników spółki cywilnej, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Usługowy „BAGIŃSKI” Jarosław Bagiński, Ludwik Bagiński w Węgrowie (zwanych dalej takŜe „stroną”) o wszczęciu postępowania administracyjnego, w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki – „Huśtawka plastik + drewno”, kod EAN 5906209002775, oznaczonej znakiem CE, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem” , z uwagi na obecność w zabawce otworów stwarzających ryzyko uwięźnięcia głowy i szyi oraz § 21, z uwagi na brak wymaganych informacji w instrukcji montaŜu i instalacji oraz w instrukcji dot. konserwacji. Ponadto przedmiotowa zabawka nie spełnia innych wymagań określonych w § 33 ust. 2 rozporządzenia, z uwagi na brak informacji o szczególnym ryzyku związanym z ograniczeniem wiekowym. Przepis § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia stanowi, iŜ producent, projektując zabawkę, powinien przewidzieć moŜliwość wystąpienia urazów i zagroŜeń zdrowia, podczas uŜywania zabawek, w szczególności zagroŜeń wynikających z projektu, budowy lub składu zabawki. Natomiast przepis § 21 rozporządzenia określa, Ŝe w przypadku gdy wymagają tego względy bezpieczeństwa, producent niezaleŜnie od informacji określonych w rozdziale 5 rozporządzenia, dotyczącym sposobu oznakowania zabawek, dołącza się do zabawki sformułowaną w języku polskim instrukcję jej uŜywania. Producent dołącza instrukcję do huśtawek oraz innych podobnych zabawek, w szczególności przeznaczonych do zawieszania. Instrukcja powinna wskazywać prawidłowy sposób montaŜu zabawki oraz te części zabawki, które mogą stwarzać zagroŜenie, w przypadku wadliwego jej montaŜu. Instrukcja powinna takŜe zawierać zalecenia dotyczące przeprowadzenia okresowych kontroli i konserwacji podstawowych części zabawki wraz z ostrzeŜeniem o następstwach nieprzestrzegania tego wymogu. Z treści zaś przepisu § 33 ust. 2 rozporządzenia wynika, iŜ wraz z ostrzeŜeniami wymienionymi w § 33 ust. 1 zamieszcza się krótką informację o szczególnym ryzyku związanym z takim ograniczeniem. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało prawidłowo doręczone stronie w dniu 19 sierpnia 2010 r. 7 Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2010 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności ww. wyrobu z zasadniczymi oraz innymi wymaganiami lub wycofanie go z obrotu. Strona została poinformowana, jakie naleŜy przedstawić dowody na okoliczność podjętych przez nią działań. Postanowienie zostało prawidłowo doręczone - Jarosławowi Bagińskiemu w dniu 18 sierpnia 2010 r., Ludwikowi Bagińskiemu w dniu 19 sierpnia 2010 r. W dniu 13 sierpnia 2010 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów działając na podstawie art. 40k ust. 2 ustawy o systemie oceny zgodności, przedłuŜył okres obowiązywania wydanego dla Jarosława Bagińskiego i Ludwika Bagińskiego, wspólników spółki cywilnej, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno- Usługowy „BAGIŃSKI” Jarosław Bagiński, Ludwik Bagiński w Węgrowie, zakazu Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 15 czerwca 2010 r., do czasu zakończenia postępowania. W dniu 2 listopada 2010 r. wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pismo strony z dnia 27 października 2010 r., w którym poinformowała, iŜ zakończyła „procesy naprawcze” związane z przedmiotową zabawką, tj. w instrukcji huśtawki zamieściła wszystkie niezbędne informacje oraz wprowadziła zapis o montowaniu huśtawki w taki sposób, aby odległość między podłoŜem a siedziskiem huśtawki wynosiła mniej 60 cm - strona dodała, iŜ dzięki tej informacji zabawka będzie spełniała wymagania pkt 4.3.1a normy PN-EN 71-8:2005. Jednocześnie strona oświadczyła, iŜ od 6 maja 2010 r. (daty rozpoczęcia kontroli przez WIIH) do dnia dzisiejszego nie wprowadzała kwestionowanego wyrobu do obrotu. Poza tym powiadomiła, iŜ na jej stanie magazynowym znajdują się 124 szt. przedmiotowej zabawki, które wprowadzi do obrotu po wcześniejszej wymianie etykiety na nową. Do pisma załączono wzór poprawionej etykiety. Pismem z dnia 7 grudnia 2010 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę, iŜ umieszczenie w instrukcji uŜytkowania huśtawki informacji o treści: „maksymalna odległość siedziska huśtawki od podłoŜa 59 cm”, biorąc pod uwagę konstrukcję zabawki, nie wyeliminuje niezgodności, o której mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na poparcie swojego stanowiska podał, iŜ przy uwzględnieniu obecnej konstrukcji zabawki, tj. długości zespołu huśtawkowego przedmiotowej zabawki, która wynosi ok. 1300 mm oraz standardowej wysokości futryny (ościeŜnicy) ok. 2000 mm albo wysokości stropu ok. 2500 mm od podłoŜa, nie jest moŜliwe aby odległość siedziska od powierzchni (podłoŜa) wynosiła mniej niŜ 600 mm. Tym samym stwierdził, iŜ działania podjęte przez stronę nie spowodują, iŜ ww. 8 zabawka będzie spełniała wymagania pkt 4.3.1a normy PN-EN 71-8:2005. Ponadto Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dodał, iŜ obowiązkiem producenta jest podawanie w instrukcji dotyczącej montaŜu i instalacji huśtawki, takich informacji dla uŜytkownika, które zapewniają prawidłowy sposób montaŜu wyrobu nawet osobie niewykwalifikowanej. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyjaśnił stronie, iŜ mając na uwadze informacje podane przez producenta w instrukcji uŜytkowania ww. huśtawki oraz obecną konstrukcję zabawki, usunięcie niezgodności przedmiotowego wyrobu z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia jest moŜliwe jedynie poprzez zmianę konstrukcyjną zabawki w taki sposób aby nie było moŜliwe uwięźnięcie głowy i szyi uŜytkownika w jej otworach. Mając na uwadze powyŜsze informacje oraz fakt, iŜ pismo z dnia 27 października 2010 r. było podpisane przez osobę nieuprawnioną do reprezentacji strony, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wezwał ją w terminie 14 dni od dnia odebrania powyŜszego pisma do przedstawienia dowodów potwierdzających wycofanie wyrobu z obrotu lub usunięcie niezgodności przedmiotowej zabawki z zasadniczymi oraz innymi wymaganiami oraz poinformował, jakie naleŜy przedstawić dowody na okoliczność podjętych działań, a takŜe do przedstawienia pełnomocnictwa do reprezentowania strony przez osobę, która podpisała pismo w jej imieniu wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej lub ponowne nadesłanie pisma z dnia 27 października 2010 r. z podpisem przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą. Jednocześnie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyjaśnił stronie, iŜ przekazane przez nią oświadczenie o podjęciu określonych działań naprawczych oraz wzór poprawionej etykiety nie stanowi wystarczającego dowodu potwierdzającego usunięcie niezgodności ww. zabawki z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 21 oraz innymi wymaganiami określonymi w § 33 ust. 2 rozporządzenia. PowyŜsze pismo zostało prawidłowo doręczone - Jarosławowi Bagińskiemu w dniu 13 grudnia 2010 r., Ludwikowi Bagińskiemu w dniu 16 grudnia 2010 r. W dniu 3 stycznia 2011 r. wpłynęło do organu prowadzącego postępowanie pismo strony z dnia 29 grudnia 2010 r., w którym poinformowała, iŜ po dokonaniu oceny ww. zabawki stwierdziła, iŜ zastosowanie w przedmiotowym wyrobie sznurka o długości 3 m zwiększy długość zespołu huśtawkowego do 1500 mm. Strona dodała, iŜ zastosowanie powyŜszego rozwiązania będzie skutkowało tym, Ŝe odległość siedziska od powierzchni (podłoŜa) będzie wynosiła poniŜej 600 mm, dzięki czemu huśtawka będzie spełniała wymagania pkt 4.3.1a normy PN-EN 71-8:2005. Strona powiadomiła, iŜ przedmiotową zabawkę wprowadzi do obrotu po wcześniejszej wymianie sznurków na dłuŜsze i dodała, Ŝe 9 od maja 2010 r. nie wprowadzała ww. huśtawki do obrotu. Przy ww. piśmie strona przekazała: ponownie pismo z dnia 27 października 2010 r., które zostało juŜ właściwie podpisane, tj. przez Jarosława Bagińskiego, wspólnika spółki cywilnej, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Usługowy „BAGIŃSKI” Jarosław Bagiński, Ludwik Bagiński w Węgrowie oraz 2 kopie oświadczeń odbiorców o nieposiadaniu na stanie magazynowym przedmiotowej zabawki, 1 kopię oświadczenia odbiorcy o zwrocie 16 szt. przedmiotowego wyrobu wraz z kopią faktury korygującej i 1 oryginał oświadczenia kontrahenta o nieposiadaniu na stanie magazynowym przedmiotowej zabawki. Pismem z dnia 11 stycznia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę, Ŝe przy piśmie z dnia 29 grudnia 2010 r., nie przekazała listy odbiorców, co uniemoŜliwia zweryfikowanie, czy przekazane przez nią dowody pochodzą od wszystkich odbiorców. Jednocześnie powiadomił stronę, iŜ nadesłane przy powyŜszym piśmie dowody w postaci kopii: oświadczeń odbiorców o nieposiadaniu na stanie magazynowym przedmiotowej zabawki oraz faktury korygującej, nie mogą stanowić dowodów w toczącym się postępowaniu, z uwagi na fakt, iŜ ich zgodność z oryginałem nie została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pokreślił, iŜ strona była juŜ we wcześniejszych pismach, jakie były do niej kierowane, informowana o powyŜszym wymogu. Mając na uwadze powyŜsze oraz podaną przez stronę informację o zamiarze podjęcia działań mających na celu usunięcie niezgodności przedmiotowej zabawki z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 7 ust. 1 pkt 1 i § 21 oraz innymi wymaganiami określonymi w § 33 ust. 2 rozporządzenia, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyznaczył stronie termin 14 dni od dnia odebrania niniejszego pisma na dokonanie przez nią deklarowanych działań (wymianę etykiety na poprawną oraz zamontowanie w ww. zabawce sznurka o dł. 3 m, w celu zwiększenia długości zespołu huśtawkowego do ok. 1500 mm) oraz na przedstawienie dowodów potwierdzających podjęcie wymaganych działań. PowyŜsze pismo zostało prawidłowo doręczone - Jarosławowi Bagińskiemu w dniu 18 stycznia 2011 r., Ludwikowi Bagińskiemu w dniu 17 stycznia 2011 r. W dniu 16 lutego 2011 r. wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pismo strony z dnia 14 lutego 2011 r., w którym oświadczyła, iŜ z dniem 1 lutego 2011 r. zlikwidowała produkcję przedmiotowej huśtawki. Jednocześnie strona poinformowała, iŜ od dnia rozpoczęcia kontroli przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej, nie dokonała sprzedaŜy ani jednej sztuki kwestionowanego wyrobu. Ponadto 10 strona wyjaśniła, iŜ swoją decyzję podjęła na podstawie wyliczeń kalkulacyjnych i dodała, iŜ przy zwiększeniu długości sznurka oraz rosnących cenach sznurka oraz cen drewna sprzedaŜ ww. zabawki jest nieopłacalna. Pismem z dnia 24 lutego 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oznajmił stronie, iŜ jej deklaracja o podjęciu działań polegających na likwidacji produkcji zabawki – „Huśtawka plastik + drewno”, kod EAN 5906209002775 nie stanowi wystarczających podstaw do umorzenia przedmiotowego postępowania. Jednocześnie wyjaśnił stronie, iŜ w toku postępowania była kilkukrotnie informowana o konieczności przedstawienia dowodów na okoliczność podjętych działań jak równieŜ o tym, jakie naleŜy przekazać dowody i w jakiej formie. W powyŜszym piśmie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę, iŜ na podstawie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przysługuje jej prawo do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawo wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Ponadto powiadomił stronę, iŜ zgodnie z art. 21 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 2008 r.), w terminie nie krótszym niŜ 10 dni, ma moŜliwość przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. Strona z praw tych nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Przedsiębiorcy Jarosław Bagiński i Ludwik Bagiński, wspólnicy spółki cywilnej, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Usługowy „BAGIŃSKI” Jarosław Bagiński, Ludwik Bagiński w Węgrowie są producentami wprowadzającymi do obrotu zabawkę – „Huśtawka plastik + drewno”, kod EAN 5906209002775. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 20 ustawy o systemie oceny zgodności, za producenta uwaŜa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która 11 projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do uŜytku pod własną nazwą lub znakiem. W wyniku przeprowadzonych oględzin Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, iŜ zabawka – „Huśtawka plastik + drewno” nie spełnia wymagań pkt 5.2 oraz pkt 5.3 normy PN-EN 71-8:2005 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 8: Huśtawki, zjeŜdŜalnie i podobne zabawki aktywizujące przeznaczone do uŜytku domowego wewnątrz i na zewnątrz” . Ponadto stwierdzono brak informacji o szczególnym ryzyku związanym z ograniczeniem wiekowym. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w Lublinie (sprawozdanie z badań nr 160/2010) wykazały, Ŝe ww. zabawka nie spełnia wymagań pkt 4.3.1 normy PN-EN 71-8:2005 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 8: Huśtawki, zjeŜdŜalnie i podobne zabawki aktywizujące przeznaczone do uŜytku domowego wewnątrz i na zewnątrz” , z uwagi na fakt, iŜ podczas badania uwięźnięcia głowy i szyi w otworach o całkowicie zamkniętym obwodzie, próbnik D nie wchodzi w otwory między drewnianym elementem a siedziskiem, znajdujące się po bokach siedziska. PowyŜsza niezgodność została potwierdzona przez Laboratorium Mechanicznym Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. w Warszawie, które stwierdziło (sprawozdanie z badań nr BR-114/L-135/2010), iŜ jeŜeli siedzisko huśtawki połoŜone jest powyŜej 600 mm od powierzchni, to zabawka nie spełnia wymagań pkt 4.3.1a normy PN-EN 71-8:2005 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 8: Huśtawki, zjeŜdŜalnie i podobne zabawki aktywizujące przeznaczone do uŜytku domowego wewnątrz i na zewnątrz” , natomiast jeśli siedzisko huśtawki połoŜone jest poniŜej 600 mm od powierzchni to wymagania pkt 4.3.1a nie dotyczą ww. zabawki. Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania przeciwko Jarosławowi Bagińskiemu i Ludwikowi Bagińskiemu, wspólnikom spółki cywilnej, prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Usługowy „BAGIŃSKI” Jarosław Bagiński, Ludwik Bagiński w Węgrowie w sprawie wprowadzonej do obrotu zabawki – „Huśtawka plastik + drewno”, kod EAN 5906209002775, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 7 ust. 1 pkt 1 i § 21 oraz innymi wymaganiami określonymi w § 33 ust. 2 rozporządzenia. Stwierdzone niezgodności stanowią naruszenie Dyrektywy Rady 88/378/EWG z dnia 3 maja 1988 r. w sprawie zbliŜenia ustawodawstwa Państw Członkowskich dotyczących bezpieczeństwa zabawek (Dz. Urz. UE L.88.187.1 z 16.07.1988 r., Dz. Urz. UE sp. 13-9-240), tj.: 12 • pkt 1 lit. a i pkt 3 Załącznik II „Zasadnicze wymogi bezpieczeństwa zabawek” Rozdział I „Zasady ogólne”, • pkt 1 „Zabawki nieprzeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy” oraz pkt 2 „ZjeŜdŜalnie, zawieszane huśtawki i pierścienie, trapezy, liny i podobne zabawki przymocowane do belki poprzecznej” Załącznik IV „ OstrzeŜenia i wskazania zachowania środków ostroŜności podczas uŜywania zabawek”. Zgodnie z pkt 1 lit. a ww. dyrektywy uŜytkownicy zabawek, jak i równieŜ osoby trzecie muszą być chronione przed zagroŜeniami zdrowia i ryzykiem zranienia, jeŜeli zabawki uŜywane są zgodnie z przeznaczeniem w sposób moŜliwy do przewidzenia, mając na uwadze normalne zachowanie dzieci. Ryzyko takie jest następujące: ryzyko związane z projektem, budową lub składem zabawki. Zgodnie natomiast z pkt 3 ww. dyrektywy etykiety na zabawkach i/lub ich opakowaniach oraz instrukcje uŜytkowania, które są do nich załączone, muszą całkowicie i skutecznie zwracać uwagę uŜytkowników lub ich opiekunów na ryzyko, związane z ich uŜywaniem oraz sposoby unikania takiego ryzyka. Przepis pkt 1 ww. dyrektywy określa, Ŝe zabawki, które mogą być niebezpieczne dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy muszą być opatrzone ostrzeŜeniem np.: „Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy” albo „Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat” wraz z krótkim wskazaniem, które moŜe pojawić się równieŜ w instrukcji uŜytkowania, o szczególnym ryzyku wymagającym tego ograniczenia. Z kolei przepis pkt 2 ww. dyrektywy stanowi, iŜ do zabawek muszą być dołączone instrukcje zwracające uwagę na potrzebę przeprowadzania okresowych kontroli i konserwacji podstawowych części (zawieszeń, mocowań, itd.) oraz wskazujące, Ŝe jeŜeli kontrole nie są przeprowadzane, zabawka moŜe spowodować upadek lub przewrócenie się. Instrukcje muszą równieŜ wskazywać prawidłowy sposób montaŜu zabawki oznaczając te części, które w przypadku wadliwego montaŜu mogą spowodować niebezpieczeństwo. W związku z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyznaczył stronie termin na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie niezgodności ww. wyrobu z zasadniczymi oraz innymi wymaganiami lub wycofanie jego z obrotu. Poinformował równieŜ stronę, jakie naleŜy przedstawić dowody na okoliczność podjętych działań. Podkreślić naleŜy, iŜ kierowana do strony korespondencja została prawidłowo doręczona. Strona została pouczona o przysługującym jej prawie brania czynnego udziału w kaŜdym stadium postępowania, a w szczególności wypowiadania się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszania Ŝądań, a takŜe przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Strona z tych praw nie skorzystała. 13 W trakcie toczącego się postępowania strona po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz postanowienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformowała o podjęciu działań naprawczych polegających na uzupełnieniu informacji w instrukcji przedmiotowej zabawki, które jej zdaniem miały usunąć niezgodności kwestionowanego wyrobu z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 7 ust. 1 pkt 1 i § 21 oraz innymi wymaganiami określonymi w § 33 ust. 2 rozporządzenia. Na dowód podjętych działań przedstawiła wzór poprawionej instrukcji. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dowiódł stronie, iŜ umieszczenie w instrukcji przedmiotowej zabawki podanej przez nią informacji dotyczącej sposobu jej montowania, nie usunie niezgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Jednocześnie wyjaśnił stronie, iŜ mając na uwadze informacje podane przez producenta w instrukcji uŜytkowania ww. huśtawki oraz obecną konstrukcję zabawki, podejmowane przez nią działania naprawcze powinny zmierzać w kierunku dokonania zmian konstrukcyjnych zabawki w taki sposób aby nie stwarzała moŜliwości wystąpienia urazów i zagroŜenia zdrowia. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów mając jednocześnie na uwadze fakt, iŜ strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających podjęcie przez nią określonych działań wezwał ją do ich przedstawienia w wyznaczonym terminie. W wyniku przedstawionego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stanowiska, strona poinformowała o sposobie usunięcia niezgodności przedmiotowej zabawki z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, polegającym na dokonaniu zmian konstrukcyjnych zabawki - zastosowanie w zabawce sznurka o długości 3 m i jednocześnie powiadomiła, iŜ ww. zabawkę wprowadzi do obrotu po wcześniejszej wymianie sznurków na dłuŜsze. JednakŜe w odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów strona przekazała jedynie część dowodów w postaci: 2 kopii oświadczeń odbiorców o nieposiadaniu na stanie magazynowym przedmiotowej zabawki, 1 kopii oświadczenia odbiorcy o zwrocie 16 szt. przedmiotowego wyrobu wraz z kopią faktury korygującej i 1 oryginału oświadczenia kontrahenta o nieposiadaniu na stanie magazynowym przedmiotowej zabawki. Mając na uwadze fakt, iŜ strona nie przedstawiła listy odbiorców, co uniemoŜliwiło zweryfikowanie, czy przekazane dowody pochodzą od wszystkich odbiorców oraz, z uwagi na fakt, iŜ przedstawione przez nią kopie dokumentów, nie mogą stanowić dowodów w toczącym się postępowaniu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ponownie wyjaśnił stronie, jakie naleŜy przekazać dowody i wyznaczył jej termin na ich przedstawienie. 14 Strona w odpowiedzi przekazała oświadczenie o likwidacji z dniem 1 lutego 2011 r. produkcji przedmiotowej huśtawki argumentując, iŜ ze względów ekonomicznych nie będzie dokonywała wymiany sznurka przy ww. zabawce. W ocenie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji Konsumentów złoŜone przez stronę w toku postępowania oświadczenia, najpierw o podjęciu działań naprawczych a ostatecznie o podjęciu decyzji o likwidacji produkcji zabawki – „Huśtawka plastik + drewno”, kod EAN 5906209002775, nie stanowią przesłanki pozwalającej na uznanie, iŜ brak jest obecnie w obrocie przedmiotowej zabawki. NaleŜy podkreślić, iŜ Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kilkukrotnie informował stronę o konieczności przedstawienia dowodów na okoliczność podjętych działań, jak równieŜ wyjaśniał, jakie naleŜy przekazać dowody i w jakiej formie. Strona nie wywiązała się z tego obowiązku. NaleŜy zaznaczyć, iŜ strona przedstawiła dowody jedynie od 4 kontrahentów, natomiast z akt kontroli DS-42-116/2010 wynika, iŜ w toku kontroli przedstawiła oświadczenia od 9 odbiorców o posiadaniu na stanie magazynowym kwestionowanej zabawki, a z kolei w toku kolejnej kontroli, tj. DS-42-146/2010 strona okazała faktury VAT potwierdzające sprzedaŜ ww. zabawki kolejnym odbiorców. Ponadto strona nie przekazała listy odbiorców, natomiast przedstawione przez nią dokumenty, ze względu na braki formalne, nie mogą stanowić dowodu w toczącym się postępowaniu. NaleŜy jednocześnie zauwaŜyć, iŜ Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zapewnił stronie wystarczająco duŜo czasu na przedstawienie wymaganych dowodów (od momentu zawiadomienia o wszczęciu postępowania minęło 7 miesięcy), a tym samym uznał, iŜ wobec profesjonalnego przedsiębiorcy będącego podmiotem prawa handlowego, był to czas wystarczający na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie niezgodności ww. zabawki z zasadniczymi oraz innymi wymaganiami lub wycofanie jej z obrotu. Zgodnie z art. 41c ust. 3 pkt 1 i pkt 4 ustawy o systemie oceny zgodności, jeŜeli w wyniku kontroli stwierdzono, ze wyrób nie spełnia zasadniczych lub innych wymagań, a strona nie podjęła działań, o których mowa w art. 41b ust. 1, organ prowadzący postępowanie moŜe w drodze decyzji nakazać wycofanie wyrobu z obrotu lub uŜytku oraz nakazać stronie postępowania powiadomienie konsumentów lub uŜytkowników wyrobu o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi lub innymi wymaganiami, określając termin i sposób powiadomienia. Zgodnie z art. 41 c ust. 9 ustawy o systemie oceny zgodności, jeŜeli wymaga tego interes konsumentów lub uŜytkowników wyrobu, organ prowadzący postępowanie nadaje decyzji, o której mowa w ust. 3, rygor natychmiastowej wykonalności. 15 Mając na uwadze powyŜsze oraz biorąc pod uwagę zagroŜenie, jakie stwarza dla uŜytkowników przedmiotowy wyrób, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iŜ niezbędne jest nakazanie wycofania ww. wyrobu z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach. Jednocześnie ze względu na to, Ŝe kwestionowany wyrób moŜe zagraŜać zdrowiu i Ŝyciu uŜytkowników (konsumentów), z uwagi na obecność w zabawce otworów stwarzających ryzyko uwięźnięcia głowy i szyi, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iŜ zachodzi konieczność w ich interesie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i orzekł jak w sentencji. Decyzja ostateczna, zgodnie z art. 39a ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stanowi podstawę wpisu do prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów rejestru wyrobów niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 42 ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Jarosław Bagiński, wspólnik spółki cywilnej Zakład Produkcyjno – Usługowy „BAGIŃSKI” ul. Kleeberga 3 07-100 Węgrów 2. Ludwik Bagiński, wspólnik spółki cywilnej Zakład Produkcyjno – Usługowy „BAGIŃSKI” ul. Stanisława Wangrata 3/24 07-100 Węgrów Do wiadomości: 1. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (nr akt kontroli DS-42-116, 146, 155/10) 2. a/a
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- DNR-730-154 ( 28 )/10/KK
- Rodzaj praktyki
- System oceny zgodności
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 47.65 Sprzedaż detaliczna gier i zabawek prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach
- Region
- Mazowieckie
- Strony
- Zabawka – „Huśtawka plastik + drewno”
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów