DNR-82/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-120(18)/10/BB Warszawa, dnia 18 marca 2011 r. DECYZJA DNR-2/82/2011 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 40j ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu odwołania PIEROT Sp. z o.o. z siedzibą w Skarbimierzycach od decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 27 stycznia 2011 r., nakładającej na ww. przedsiębiorcę obowiązek uiszczenia opłaty za przeprowadzone badania laboratoryjne próbki podstawowej zabawki bębenek - kod EAN 5900700052338 , w kwocie 115,90 zł (sto piętnaście złotych, 90/100 groszy), utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie u przedsiębiorcy PIEROT Sp. z o.o. z siedzibą w Skarbimierzycach, stwierdzono w ofercie handlowej zabawkę produkcji chińskiej – bębenek - kod EAN 5900700052338. Wyrób wyprodukowany został przez SHAOBO TOYS FACTORY, zaś zakupiony przez importera PIEROT Sp. z o.o. z siedzibą w Skarbimierzycach (dalej: PIEROT Sp. z o.o.) od MEGA WIN TOYS LTD. P. O. BOX 80644, CHEUNG SHA WAN, KOWLOON, HONG KONG. W wyniku oględzin przeprowadzonych przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie (protokół oględzin z dnia 16 kwietnia 2010 r.) ustalono, Ŝe zabawka bębenek - kod EAN 5900700052338 – to zabawka w formie bębenka 2 i dwóch pałeczek. Bębenek wykonany jest z tworzywa sztucznego i posiada obręcze połączone 3 spręŜynami, które przyciskają membrany z grubej folii oraz tekturowy korpus. Do korpusu zabawki przymocowana jest zielona taśma do zakładania bębenka na rękę. Zabawka opakowana jest w foliowy worek, na który naklejono dwie etykiety. Na naklejkach umieszczonych na opakowaniu znajdują się następujące napisy: ,,Bębenek, kod EAN 5900700052338, znak CE, znak graficzny ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3), Zabawka. UWAGA! Nieodpowiednie dla dzieci poniŜej 3 lat. Małe elementy - niebezpieczeństwo zadławienia lub połknięcia. Opakowanie nie jest zabawką. NaleŜy je trzymać z dala od dzieci. W przypadku gdy jest ono torebką - stanowi ryzyko uduszenia. Proszę zachować powyŜsze informacje. Wyprodukowano w Chinach. Importer: PIEROT Sp. z o.o., 72-002 Dołuje, Skarbimierzyce 19.’’ Mając na uwadze funkcje i cechy charakterystyczne ww. zabawki (wydająca proste dźwięki, wymagająca łatwego rodzaju działania np. uderzenia) oraz posiłkując się wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 ,,Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne’’), inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie uznali, Ŝe wskazany wyrób winien zostać poddany badaniom o surowszych parametrach tj. na zgodność z wymaganiami dla zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy. Zabawkę pobrano do badań laboratoryjnych w dniu 16 kwietnia 2010 r. za protokołem nr 063912 (1 szt. próbka podstawowa, 1 szt. próbka kontrolna). Badania laboratoryjne pobranej próbki zlecone na zgodność z wymaganiami dla zabawek przeznaczonych dla dzieci poniŜej 3 lat, przeprowadziło Specjalistyczne Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Ze sprawozdania z badań nr 130/2010 z dnia 25 maja 2010 r. oraz opinii ww. laboratorium wynika, Ŝe zabawka bębenek - kod EAN 5900700052338 nie spełnia wymagań określonych w § 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.), zwanego dalej ,,rozporządzeniem’’, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małego elementu, którego połknięcie lub wprowadzenie do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka moŜe stanowić ryzyko uduszenia albo zadławienia oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia, z uwagi na zaniŜoną grubość folii opakowania. Po zapoznaniu się z wynikami badań laboratoryjnych, PIEROT Sp. z o.o. wniosła uwagi do protokołu kontroli i skierowała jednocześnie do Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pismo z dnia 1 czerwca 2010 r., w którym zajęła stanowisko w kwestii zmiany klasyfikacji zakwestionowanej zabawki. W jej ocenie, stwierdzone w trakcie badań niezgodności wynikały z faktu zaklasyfikowania zabawki jako 3 przeznaczonej dla dzieci poniŜej 3 lat, podczas gdy przedmiotowy bębenek nie jest prostą zabawką, „lecz częścią zestawu, którego elementem jest m.in. pasek do zawieszania na szyję, co jednoznacznie wskazuje na przeznaczenie wiekowe dla dzieci powyŜej 3 lat” . PIEROT Sp. z o.o. poinformował równieŜ, iŜ z uwagi na odmienną interpretację w zakresie klasyfikacji wskazanej zabawki, podjął decyzję o jej wycofaniu z obrotu. W odpowiedzi, Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej pismem z dnia 16 czerwca 2010 r. wyjaśnił, iŜ zgodnie z Raportem PKN-CEN/CR 14379:2007 „Klasyfikacja zabawek. Wytyczne” Zabawki – Instrumenty muzyczne , czyli zabawki wydające proste dźwięki, wymagające łatwego rodzaju działania, tj. dmuchnięcia, naciśnięcia, potrząśnięcia, uderzenia np. bębenek są zabawkami przeznaczonymi dla dzieci poniŜej 36 miesięcy (tablica 21, kategoria T), w związku z czym, bębenek - kod EAN 5900700052338 poddany został badaniom o surowszych parametrach. Pismem z dnia 20 grudnia 2010 r. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zawiadomił PIEROT Sp. z o.o. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obciąŜenia kosztami badań laboratoryjnych zabawki bębenek - kod EAN 5900700052338 , udokumentowanymi sprawozdaniem z badań nr 130/2010 z dnia 25 maja 2010 r. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, działając na podstawie art. 40j ust. 1 i 2 ustawy o systemie oceny zgodności oraz art. 104 § 1 k.p.a., decyzją z dnia 27 stycznia 2010 r. nałoŜył na PIEROT Sp. z o.o. obowiązek uiszczenia opłaty za przeprowadzone badanie laboratoryjne próbki zabawki bębenek - kod EAN 5900700052338 w kwocie 115,90 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, Ŝe w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy uznał, iŜ zabawka bębenek - kod EAN 5900700052338 nie spełnia wymagań określonych w § 9 rozporządzenia, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małego elementu, którego połknięcie lub wprowadzenie do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka moŜe stanowić ryzyko uduszenia albo zadławienia oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia, z uwagi na zaniŜoną grubość folii opakowania. W odwołaniu z dnia 7 lutego 2011 r. od powyŜszej decyzji, strona podniosła, iŜ niezgodności zabawki bębenek stwierdzone w trakcie badań laboratoryjnych nie powinny odnosić się do przedmiotowej zabawki, która pomimo zaklasyfikowania przez producenta do kategorii zabawek przeznaczonych dla dzieci powyŜej 3 lat, została zaklasyfikowana przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie jako zabawka dla dzieci poniŜej 3 lat i poddana w związku z tym badaniom o surowszych parametrach. Strona zwróciła równieŜ uwagę, iŜ nieprawdziwe jest stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 27 stycznia 2011 r., Ŝe spółka nie kwestionowała w toku 4 postępowania faktu niespełnienia przez ww. wyrób zasadniczych wymagań i na dowód powyŜszego przedłoŜyła kopię pisma z dnia 1 czerwca 2010 r. Wyjaśniła ponadto, Ŝe „fakt zgody” spółki na wycofanie zakwestionowanej zabawki z obrotu nie jest jednoznaczny z przyjęciem argumentacji organu, a stanowi „gest dobrej woli” znacznie mniej uciąŜliwy niŜ toczenie sporów sądowych. Pismem z dnia 21 lutego 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił PIEROT Sp. z o.o., iŜ zgodnie z art. 10 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w kaŜdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umoŜliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Z przedmiotowych uprawnień strona nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przy uwzględnieniu ustaleń zawartych w protokole oględzin oraz wyników badań laboratoryjnych ww. zabawki, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podziela stanowisko Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Szczecinie i uznaje nałoŜony na PIEROT Sp. z o.o. obowiązek uiszczenia opłaty za przeprowadzone badania za zasadny. Bezsporne jest, iŜ w świetle art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, podmiotem wprowadzającym do obrotu przedmiotową zabawkę jest PIEROT Sp. z o.o. z siedzibą w Skarbimierzycach. Stosownie do art. 40j ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, w przypadku stwierdzenia, Ŝe wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań, opłaty związane z badaniami ponosi osoba, która wprowadziła wyrób do obrotu lub oddała go do uŜytku. W przypadku stwierdzenia, Ŝe wyrób spełnia zasadnicze wymagania, opłaty związane z badaniami ponosi Skarb Państwa (art. 40j ust. 4 ustawy o systemie oceny zgodności). Z powyŜszego wynika, Ŝe osoba wprowadzająca wyrób do obrotu zawsze ponosi opłatę za badania laboratoryjne, jeśli zostanie stwierdzone, Ŝe wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań, jednakŜe opłata powinna być ustalana przy uwzględnieniu treści art. 40j ust. 2 ustawy o systemie oceny zgodności. Określając wysokość opłaty organ powinien wziąć pod uwagę rodzaj badanego wyrobu, stopień skomplikowania oraz zakres badań. Mając na względzie funkcje, właściwości i cechy charakterystyczne zabawki oraz posiłkując się wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 ,,Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne’’), inspektorzy 5 Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie uznali, Ŝe bębenek - kod EAN 5900700052338 jest zabawką przeznaczoną dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat, pomimo zaklasyfikowania jej przez producenta dla dzieci powyŜej 3 lat, w związku z czym winien zostać poddany badaniom o surowszych parametrach. Przeprowadzone w toku postępowania kontrolnego przez Specjalistyczne Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów badania laboratoryjne wykazały, Ŝe przedmiotowy wyrób nie spełnia wymagań określonych w § 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małego elementu, którego połknięcie lub wprowadzenie do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka moŜe stanowić ryzyko uduszenia albo zadławienia oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia, z uwagi na zaniŜoną grubość folii opakowania. Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, iŜ istnieją faktyczne podstawy do nałoŜenia na stronę obowiązku uiszczenia opłaty za przeprowadzone badania laboratoryjne. Klasyfikacja zabawki do określonej kategorii wiekowej dokonana przez producenta moŜe zostać zakwestionowana przez organ kontroli, jeŜeli z obiektywnej oceny cech, właściwości i funkcji uŜytkowych zabawki wynika, Ŝe jest ona sprzeczna z rzeczywistym przeznaczeniem wiekowym wyrobu. W niniejszym przypadku oczywistym jest, Ŝe zakwestionowany bębenek wytwarza proste dźwięki i wymaga od dziecka łatwego rodzaju działania, tj. uderzania pałeczkami. Stanowi tym samym zabawkę atrakcyjną dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, bowiem korzystanie z niego nie wiąŜe się z posiadaniem konstrukcyjnych i twórczych umiejętności, właściwych dla rozwoju dzieci w okresie powyŜej 3 lat. Ponadto, taśma przymocowana do zabawki pozwala na łatwe utrzymanie bębenka w ręku przez dziecko. ZwaŜywszy na powyŜsze, przedmiotowy wyrób winien spełniać wymagania właściwe dla zabawek przeznaczonych do kategorii wiekowej poniŜej 3 lat. Twierdzenie strony, iŜ zarówno klasyfikacja ww. zabawki przez producenta, jak i obecność przy bębenku taśmy do zawieszania go na szyi i korzystania z niego podczas chodzenia, świadczą o przeznaczeniu wyrobu dla dzieci powyŜej 3 lat, jest niezasadne. Tym bardziej, Ŝe jak wynika z opisu zabawki zawartego w sprawozdaniu z badań nr 130/2010, taśma przymocowana do bębenka posiada obwód pętli ok. 210 mm, a więc nie jest fizycznie moŜliwe, by dziecko, zwłaszcza ponad trzyletnie, przełoŜyło głowę przez pętlę o takim obwodzie i zawiesiło zabawkę na szyi. Tym samym, podniesiony przez stronę zarzut o zagroŜeniu dla młodszych dzieci, wynikającym z korzystania z zabawki w czasie chodzenia, jest z załoŜenia błędny. 6 Strona podniosła takŜe, iŜ jej stanowisko zawarte w piśmie z dnia 1 czerwca 2010 r. przeczy stwierdzeniu zawartemu w uzasadnieniu decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 27 stycznia 2011 r., Ŝe fakt niespełnienia przez wyrób zasadniczych wymagań nie był przez stronę kwestionowany w toku postępowania. Z treści uzasadnienia wskazanej decyzji wynika, iŜ przedmiotowe stwierdzenie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej odnosiło się do postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobu niezgodnego z zasadniczymi wymaganiami, prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nie wszczętego przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej postępowania w sprawie ustalenia i uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, w toku którego wydano zaskarŜoną decyzję. Odnosząc się natomiast do wyjaśnień strony, Ŝe fakt wycofania przedmiotowej zabawki z obrotu stanowi „gest dobrej woli” i nie oznacza akceptacji argumentów organu w kwestii zmiany klasyfikacji wyrobu stwierdzić naleŜy, Ŝe działania naprawcze podejmowane przez stronę w wyniku stwierdzenia niezgodności wyrobu z zasadniczymi wymaganiami pozostają w ścisłym związku przyczynowo-skutkowym, podobnie jak i konieczność obciąŜenia wprowadzającego do obrotu zakwestionowany wyrób, kosztami przeprowadzonych badań laboratoryjnych. Nie jest więc moŜliwa sytuacja, w której strona w wyniku stwierdzenia niezgodności podejmuje działania naprawcze a jednocześnie nie akceptuje konieczności uiszczenia opłaty związanej z badaniami. Dla organu I instancji wydającego decyzję w przedmiocie nałoŜenia na przedsiębiorcę obowiązku uiszczenia ww. opłaty istotne znaczenie mają bowiem ustalenia faktyczne i zebrany w sprawie materiał dowodowy, a nie przesłanki jakimi kierowała się strona podejmując działania naprawcze. W przedmiotowej sprawie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w oparciu o przedstawione wyniki badań laboratoryjnych zabawki bębenek - kod EAN 5900700052338 , podziela stanowisko organu I instancji, który słusznie ocenił, Ŝe wyroby te nie spełniają zasadniczych wymagań dla zabawek, czego konsekwencją było obciąŜenie strony kosztami przeprowadzonych badań. JednakŜe, w ocenie Prezesa UOKiK, organ I instancji dokonał błędnych ustaleń, co do określenia uzasadnionych kosztów badań przedmiotowej zabawki, przyjmując za zasadne obciąŜenie strony kosztami jedynie tych badań, których wyniki miały charakter negatywny. Przepis § 40j ust. 2 ustawy o systemie oceny zgodności mówi, co prawda o ustalaniu opłaty za badania na podstawie „uzasadnionych kosztów badań”, jednak nie w oparciu o kryterium wyniku tychŜe badań. Tym samym, strona winna zostać obciąŜona kosztami wszystkich badanych parametrów, zawartych w „koszcie przeprowadzonych badań laboratoryjnych” nr 68/2010, a nie tylko tych 7 parametrów, które wykazały niezgodność wyrobu z zasadniczymi wymaganiami. W konsekwencji, organ I instancji powinien wydać decyzję nakładającą obowiązek uiszczenia opłaty za przeprowadzone badania laboratoryjne ww. zabawki w kwocie 202,84 zł a nie 115,90 zł. Prezes UOKiK stwierdził, iŜ organ I instancji naruszył przepis art. 40j ust. 2 ustawy o systemie oceny zgodności, jednakŜe uwzględniając, iŜ naruszenie to wynikało z niewłaściwej interpretacji przepisu, uznał, Ŝe nie stanowi ono raŜącego naruszenia prawa. Mając na względzie zakaz reformationis in peius ujęty w art. 139 Kpa, który stanowi, Ŝe „organ odwoławczy nie moŜe wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba Ŝe zaskarŜona decyzja raŜąco narusza prawo lub raŜąco narusza interes społeczny” , Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Na decyzję zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarŜącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak Otrzymują: PIEROT Sp. z o. o. Skarbimierzyce 19 72-002 Dołuje Do wiadomości: 1. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (WNB-Pł-42-54/2010, WNB-Pł-42-78/2010) 2. a/a