RWA-23/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-61-25/08/MSK Warszawa, dn. 28 września 2009 r. DECYZJA Nr RWA-23/2009 Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 w związku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do treści art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939) - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Sylwii Olszówce i Karolinie Szwenger – Tchorek - wspólnikom spółki cywilnej prowadzącym placówkę niepubliczną o nazwie „ Polsko - Angielskie Przedszkole Niepubliczne The Treehouse ” z siedzibą w Łomiankach uznaje się, że działanie polegające na stosowaniu postanowień zawartych we wzorcu umownym o nazwie „ Umowa o świadczenie usług wychowania przedszkolnego ” o treści : 1. „ Przedszkole zastrzega sobie możliwość zmiany wysokości czesnego i opłat za zajęcia dodatkowe w okresie obowiązywania umowy. O planowanej zmianie czesnego lub opłat za zajęcia dodatkowe Przedszkole powinno powiadomić Rodziców z dwumiesięcznym wyprzedzeniem. Za powiadomienie uznaje się wywieszenie stosownej informacji w siedzibie Przedszkola ” (§ 4 pkt 9 wzorca umowy), 2. „ Za opóźnienie w terminowym dokonywaniu jakichkolwiek płatności na rzecz Przedszkola wynikających z niniejszej Umowy będą pobierane odsetki w wysokości 1 zł za dzień zwłoki ”(§ 4 pkt 7 wzorca umowy), stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , polegającą na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 1 września 2008 r. UZASADNIENIE 2 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura w Warszawie w ramach zaplanowanego badania wzorców umów, stosowanych przez przedsiębiorców prowadzących działalność polegającą na świadczeniu usług przedszkolnych, przeprowadził postępowanie wyjaśniające (sygn. RWA-402-1/08/MSK) mające na celu kontrolę wzorców umów stosowanych przez przedsiębiorców prowadzących działalność w formie niepublicznych przedszkoli mających siedzibę na terenie objętym właściwością miejscową Delegatury. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu wystąpił m.in. do „ Polsko - Angielskiego Przedszkola Niepublicznego The Treehouse ” z siedzibą w Łomiankach o przesłanie wszelkich wzorców umownych stosowanych przez przedmiotową placówkę w obrocie z klientami – rodzicami dzieci korzystających z usług placówki. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa UOKiK przedsiębiorcy - Sylwia Olszówka i Karolina Szwenger - Tchorek - wspólnicy spółki cywilnej prowadzący placówkę niepubliczną o nazwie „ Polsko - Angielskie Przedszkole Niepubliczne The Treehouse ” z siedzibą w Łomiankach (dalej zwani: Przedszkole) przedstawili m.in. wzór „ Umowy o świadczenie usług wychowania przedszkolnego ” zawieranej z rodzicem/opiekunem dziecka. Analiza przedmiotowej umowy wykazała, iż przedsiębiorcy w stosunkach z konsumentami posługują się wzorcem umownym zawierającym w swojej treści niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego, uznane prawomocnym wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone i wpisane do prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: rejestr niedozwolonych klauzul umownych). Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2008 r. wszczął postępowanie w związku z podejrzeniem, iż stosowanie przez Sylwię Olszówkę i Karolinę Szwenger – Tchorek - wspólników spółki cywilnej prowadzących placówkę niepubliczną o nazwie „ Polsko - Angielskie Przedszkole Niepubliczne The Treehouse ” z siedzibą w Łomiankach postanowień zawartych we wzorcu umownym o nazwie „ Umowa o świadczenie usług wychowania przedszkolnego ” o treści : 1. „ Przedszkole zastrzega sobie możliwość zmiany wysokości czesnego i opłat za zajęcia dodatkowe w okresie obowiązywania umowy. O planowanej zmianie czesnego lub opłat za zajęcia dodatkowe Przedszkole powinno powiadomić Rodziców z dwumiesięcznym wyprzedzeniem. Za powiadomienie uznaje się wywieszenie stosownej informacji w siedzibie Przedszkola ” (§ 4 pkt 9 wzorca umowy), 2. „ Za opóźnienie w terminowym dokonywaniu jakichkolwiek płatności na rzecz Przedszkola wynikających z niniejszej Umowy będą pobierane odsetki w wysokości 1 zł za dzień zwłoki ” (§ 4 pkt 7 wzorca umowy), stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, polegającą na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 3 Zawiadamiając Przedsiębiorców o wszczęciu przedmiotowego postępowania, Prezes UOKiK w Warszawie wezwał ich również do ustosunkowania się do zarzutów zawartych w postanowieniu o wszczęciu tego postępowania oraz do przekazania wskazanych w piśmie dokumentów i informacji. Pismem z dnia 14 maja 2008 r. Przedsiębiorcy ustosunkowali się do zarzutów postawionych przez Prezesa UOKiK i przekazali żądane informacje. Wskazali jednocześnie, że uznają postawione przez Prezesa UOKiK zarzuty i w związku z tym odstępują od stosowania niedozwolonych postanowień umownych. Dalszych informacji niezbędnych dla oceny sprawy Przedszkole udzieliło w pismach z dnia 6 października 2008 r. i z dnia 25 listopada 2008 r. Pismem z dnia 20 maja 2009 r. Przedsiębiorcy zostali zawiadomieni o zamknięciu postępowania dowodowego oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie Delegatury UOKiK w Warszawie. Mimo stosownego zawiadomienia, Niepubliczne Przedszkole „ Polsko - Angielskie Przedszkole Niepubliczne The Treehouse ” nie skorzystało z uprawnień do zapoznania się z całością akt sprawy. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, co następuje: Sylwia Olszówka i Karolina Szwenger-Tchorek są wspólnikami spółki cywilnej prowadzącej placówkę niepubliczną o nazwie „ Polsko - Angielskie Przedszkole Niepubliczne The Treehouse ” z siedzibą w Łomiankach wpisanej do ewidencji szkół niepublicznych Miasta i Gminy Łomianki pod numerem 5. Sylwia Olszówka i Karolina Szwenger-Tchorek są założycielami przedszkola w rozumieniu art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 82 ust. 1 osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Przedsiębiorcy w stosunkach z konsumentami posługują się wzorcem umownym w rozumieniu art. 384 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c.) zatytułowanym „ Umowa o przyjęcie do Przedszkola ” . Po przeprowadzeniu analizy tego wzorca Prezes Urzędu ustalił, iż w jego treści znajdują się następujące postanowienia. W § 4 pkt 9 wzorca umowy stosowanego przez Przedszkole znajduje się postanowienie o treści: „ Przedszkole zastrzega sobie możliwość zmiany wysokości czesnego i opłat za zajęcia dodatkowe w okresie obowiązywania umowy. O planowanej zmianie czesnego lub opłat za zajęcia dodatkowe Przedszkole powinno powiadomić Rodziców z dwumiesięcznym wyprzedzeniem. Za powiadomienie uznaje się wywieszenie stosownej informacji w siedzibie Przedszkola ”. W § 4 pkt 7 wzorca umowy stosowanego przez Przedszkole znajduje się natomiast postanowienie o treści: „ Za opóźnienie w terminowym dokonywaniu jakichkolwiek płatności na rzecz Przedszkola wynikających z niniejszej Umowy będą pobierane odsetki w wysokości 1 zł za dzień zwłoki ”. Przedsiębiorcy ustosunkowując się pismem z dnia 14 maja 2008 r. do sformułowanych przez Prezesa Urzędu zarzutów podnieśli, iż odstępują od stosowania niedozwolonych postanowień umownych. Przedsiębiorcy poinformowali, iż nie było ich intencją zawieranie umów sprzecznych z dobrymi obyczajami i naruszających interesy konsumentów. 4 Jednocześnie Przedsiębiorcy wskazali, iż każdy zamiar zmiany wysokości czesnego był podawany do wiadomości rodziców z co najmniej dwumiesięcznym wyprzedzeniem i oczywistym był fakt uprawnienia rodziców do rozwiązania umowy, w sytuacji gdyby nie odpowiadały im nowe warunki umowy. Przedsiębiorcy wskazali, iż zakwestionowanym przez Prezesa UOKiK wzorcem umowy posługiwali się od 2005 r. i w każdym roku szkolnym tj. 2005/2006, 2006/2007, 2007/2008 za każdym razem zawartych w oparciu o ww. wzorzec było czterdzieści umów. Pismem z dnia 6 października 2008 r. Przedsiębiorcy złożyli dalsze wyjaśnienia w sprawie. Przekazali nowoopracowany wzór umowy, w którym treść kwestionowanego postanowienia § 4 pkt 9 otrzymała brzmienie: „ Informacja o wysokości zmian czesnego jest przekazywana Rodzicom/Opiekun w formie pisemnej na dwa miesiące przed planowaną zmianą. W związku z powyższym Rodzice/Opiekunowie mogą zgodnie z warunkami Umowy od niej odstąpić. ” Treść kwestionowanego postanowienia § 4 ust. 7 otrzymała zaś brzmienie: „ Za opóźnienie w terminowym dokonywaniu jakichkolwiek płatności na rzecz Przedszkola wynikających z niniejszej Umowy będą pobierane odsetki w wysokości ustawowej za każdy dzień zwłoki ”. Pismem z dnia 6 października 2008 r. Przedsiębiorcy wyjaśnili, że dotychczas obowiązujące umowy, w związku z tym, że zostały zawarte na okres od dnia 1 września 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r., wygasły w dniu 31 sierpnia 2008 r. Przedsiębiorcy wskazali, iż rodzice dotychczas uczęszczających do przedszkola dzieci otrzymali nowe wzory umów, które weszły w życie w dniu 1 września 2008 r. tj. mają zastosowanie w roku szkolnym 2008/2009. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje: Postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, podobnie jak każde inne postępowanie administracyjne, toczy się z udziałem osób mających przymiot strony. Zgodnie z art. 101 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stroną postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów jest każdy, wobec kogo zostało wszczęte postępowanie. W przedmiotowej sprawie stronami, wobec których zostało wszczęte postępowanie w związku z podejrzeniem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, są Sylwia Olszówka i Karolina Szwenger-Tchorek - wspólnicy spółki cywilnej prowadzący placówkę niepubliczną o nazwie „ Polsko - Angielskie Przedszkole Niepubliczne The Treehouse ” z siedzibą w Łomiankach wpisanej do ewidencji szkół niepublicznych Miasta i Gminy Łomianki pod numerem 5. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095), oraz: a) osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej; b) osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu; c) osobę fizyczną, która posiada kontrolę nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji; d) związek przedsiębiorców 5 (…). Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorcą w jej rozumieniu jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, za przedsiębiorców uznaje wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej (art. 4 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Prezes Urzędu zważył, iż - na podstawie wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Miasto i Gminę Łomianki Sylwia Olszówka i Karolina Szwenger-Tchorek prowadzą Przedszkole Niepubliczne o nazwie „ Polsko - Angielskie Przedszkole Niepubliczne The Treehouse ” z siedzibą w Łomiankach. Sylwia Olszówka i Karolina Szwenger-Tchorek jako osoby fizyczne świadczą odpłatnie usługi edukacji i wychowania przedszkolnego w ww. placówce. W ocenie Prezesa Urzędu, działalność taką cechuje profesjonalny charakter. Jest podporządkowana regułom opłacalności i racjonalnego gospodarowania co wskazuje na jej zarobkowy charakter. Co więcej, jest działaniem wykonywanym na własny rachunek osób prowadzących placówkę tj. Sylwii Olszówki i Karoliny Szwenger-Tchorek. Poddając dalszej analizie działalność Sylwii Olszówki i Karoliny Szwenger-Tchorek w przedmiotowym zakresie należy wskazać, iż jej zorganizowany i ciągły charakter nie wywołują wątpliwości. Tym samym - w ocenie Prezesa Urzędu - przesądza to, iż świadczenie odpłatnych usług wychowania i edukacji przedszkolnej przez Sylwię Olszówkę i Karolinę Szwenger-Tchorek spełnia przesłanki uznania tej działalności za działalność gospodarczą w rozumieniu przepisu art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie, z którym działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność usługowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. To z kolei umożliwia uznanie Sylwii Olszówki i Karoliny Szwenger-Tchorek za przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów powołanej ustawy. Stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorcą jest bowiem osoba fizyczna wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie ma natomiast - dla takiej oceny - znaczenia to, czy przedsiębiorca jest wpisany do rejestru przedsiębiorców tj. do Ewidencji Działalności Gospodarczej. Mogą bowiem faktycznie wykonywać działalność gospodarczą takie podmioty, które takiego wpisu nie dokonały. W związku z tym podlegają przepisom ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt. III SK 16/07). Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, „ zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów ” , przez które - stosownie do definicji zawartej w art. 24 ust. 2 - rozumie się „ godzące w zbiorowe interesy konsumentów bezprawne działanie przedsiębiorcy ”. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegającymi na sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Działania te mogą okazać się bezprawne w razie ustalenia, że doszło do naruszenia przepisów innych ustaw, ale także zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy ustalenie, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa. (por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Komentarz , pod redakcją prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s. 117-118). Przepisy regulujące postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w większości mają charakter procesowy. Materialnoprawne przesłanki, istotne z punktu widzenia wydania 6 decyzji, znajdują się w innych niż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów aktach prawa powszechnie obowiązującego. Prezes Urzędu oceniając zachowanie Przedsiębiorcy pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów zakazujących stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, musi zatem co do zasady stosować inne akty prawa powszechnie obowiązującego i na ich podstawie stwierdzić, czy działanie przedsiębiorcy było bezprawne. Jak wyżej wspomniano, art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jako godzące w nie bezprawne zachowanie przedsiębiorcy. Jednocześnie artykuł ten zawiera przykładowe wyliczenie zachowań przedsiębiorców uważanych za naruszające zbiorowe interesów konsumentów. W otwartym katalogu zakazanych praktyk ustawodawca umieścił stosowanie postanowień wzorów umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone (pkt 1), naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji (pkt 2), nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji (pkt 3). Aby określone zachowanie mogło zostać uznane za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, mianowicie zaistnieć musi - po pierwsze - bezprawne działanie przedsiębiorcy, które - po drugie - narusza zbiorowe interesy konsumentów. Jak wskazano powyżej, bezprawność działań przedsiębiorcy co do zasady wynika z naruszenia innych przepisów powszechnie obowiązujących, niemniej należy wskazać, iż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w jednym przypadku identyfikuje wprost określone działanie jako bezprawne, a mianowicie działanie przedsiębiorcy polegające na stosowaniu postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru, prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Jak wskazał Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 25 marca 2004 r. (sygn. akt XVII Ama 51/03), w oparciu o art. 23a ust. 2 (obecnie: art. 24 ust. 2) można sformułować samoistną przesłankę bezprawności, jeżeli ustali się, że przedsiębiorca stosował postanowienia wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. A zatem wykazanie, że przedsiębiorca wprowadził do obrotu wzorzec umowny zawierający postanowienia o treści już wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi wystarczającą przesłankę do uznania bezprawności działania tego przedsiębiorcy. Należy bowiem podnieść, iż stosowanie postanowienia, które po uznaniu go przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone zostało wpisane do rejestru niedozwolonych postanowień umownych, jest prawnie zakazane. Prawomocny wyrok tego Sądu, wydany po przeprowadzeniu kontroli abstrakcyjnej wzorca umowy, wskazujący treść postanowień wzorca umowy uznanych za niedozwolone i zakazujący ich wykorzystywania, ma od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru klauzul abuzywnych skutek wobec osób trzecich (art. 479 43 k.p.c.). Przepis tego artykułu rozszerza zatem prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. „ Artykuł ten dotyczy rozszerzonej prawomocności materialnoprawnej w znaczeniu podmiotowym. Chodzi o grupę przypadków takiej prawomocności, w których wyrok z powodu szczególnego charakteru przedmiotu procesu ma powagę rzeczy osądzonej dla wszystkich i przeciwko wszystkim. Przepis bowiem wyraźnie stanowi, iż wyrok ma skutek wobec osób trzecich, od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, wywołuje więc skutek erga omnes ” (H. Ciepła w: „ Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. ” T. II, wydanie 3, s. 249). Przepis art. 479 43 k.p.c. stanowiąc, iż wyrok ma skutek wobec osób trzecich, nie ogranicza w żaden sposób kategorii tych podmiotów. Lege non distiguente, wyrok ma skutek wobec 7 wszystkich, tzn. zarówno wobec przedsiębiorcy, który klauzulę wprowadził do swoich wzorców umów, jak i do każdego innego przedsiębiorcy, stosującego własne warunki umów. Należy zatem przyjąć, że wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów od chwili wpisania klauzuli do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK wywiera skutek względem wszystkich uczestników obrotu, co oznacza, że żaden z podmiotów uczestniczących w obrocie prawnym nie może posługiwać się przedmiotowym postanowieniem. W uchwale z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt. III SZP 3/06 Sąd Najwyższy jednoznacznie wskazał, iż „ stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów ” . Tym samym SN przesądził, iż stosowanie klauzuli tożsamej z klauzulą wpisaną do rejestru niedozwolonych postanowień umownych, przez innego przedsiębiorcę, który nie był stroną lub uczestnikiem postępowania zakończonego wpisaniem danej klauzuli do rejestru, stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Należy przy tym podkreślić, iż dla uznania, iż klauzula wpisana do rejestru i klauzula z nią porównywana są tożsame w treści, nie jest konieczna dokładna literalna identyczność tych postanowień. Rozbieżność użytych wyrażeń, zmiana szyku zdania, czy zastosowanie synonimów nie eliminuje bowiem abuzywnego charakteru ocenianego postanowienia. By zaistniała możliwość uznania dwóch postanowień za tożsame wystarczy, by hipoteza zapisu kwestionowanego w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów mieściła się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru. „ Nie jest konieczna literalna zgodność porównywalnych klauzul. Głównym czynnikiem przesądzającym powinien być, zdaniem Sądu, zamiar, cel jakiemu ma służyć kwestionowana klauzula. Jeśli jest on zgodny z celem utworzenia klauzuli uznanej za niedozwoloną, można uznać, iż obie są tożsame ” (wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25 maja 2005 r. sygn. akt XVII Ama 46/04). W § 4 pkt 9 wzorca umowy stosowanego przez Przedszkole znajduje się postanowienie o treści: „ Przedszkole zastrzega sobie możliwość zmiany wysokości czesnego i opłat za zajęcia dodatkowe w okresie obowiązywania umowy. O planowanej zmianie czesnego lub opłat za zajęcia dodatkowe Przedszkole powinno powiadomić Rodziców z dwumiesięcznym wyprzedzeniem. Za powiadomienie uznaje się wywieszenie stosownej informacji w siedzibie Przedszkola ”. Zdaniem Prezesa Urzędu, treść ww. postanowienia jest zbieżna z treścią następujących postanowień, uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu i wpisanych do rejestru niedozwolonych klauzul umownych: 1. „ Zarządzenia, o których mowa w § 1 ust. 2 o treści - nauka w Uczelni jest odpłatna, szczegółowe regulacje dotyczące opłat określają zarządzenia Kanclerza WSDG - podaje się do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie na tablicach ogłoszeniowych Uczelni. ” - postanowienie uznane za niedozwolone postanowienie umowne wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 5 września 2006 r. (Sygn. akt XVII Amc 120/05) i wpisane do rejestru niedozwolonych klauzul umownych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod nr 1287. 2. „ Wysokość odpłatności ustala dyrektor placówki w oparciu o kalkulację kosztów bieżących. Odpłatność może ulec zmianie w ciągu roku szkolnego ” - postanowienie uznane za niedozwolone postanowienie umowne wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 6 lipca 2006 r. (Sygn. akt XVII AmC 60/05) i wpisane do rejestru niedozwolonych klauzul umownych pod nr 848. 8 W pierwszym wyroku Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał treść postanowienia za niedozwolone postanowienie umowne ze względu na naruszenie przez Szkołę obowiązku doręczania konsumentowi wzorca umowy. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, iż w świetle uregulowania zawartego w art. 384 § 1 k.c. każda umowa zawierana z użyciem wzorca wymaga jego doręczenia drugiej stronie umowy. Od powyższej zasady zostały przewidziane w art. 384 § 2 k.c. dwa wyjątki. Stworzenie możliwości łatwego zapoznania się z treścią wzorca (jako alternatywa wobec doręczenia wzorca) jest wystarczającą przesłanką wiązania wzorca, po pierwsze, w umowach niekonsumenckich, gdy posługiwanie się wzorcem jest w stosunkach danego rodzaju zwyczajowo przyjęte, po drugie, w konsumenckich umowach bagatelnych tj. umowach powszechnie zawieranych w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego. W związku z tym, że umowy między Szkołą a jej słuchaczami mają charakter umów konsumenckich i nie są zawierane w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego, nie odnosi się do nich żaden ze wskazanych w ustawie wyjątków. Tym samym koniecznym warunkiem do związania słuchacza treścią wzorca umownego przygotowanego przez Szkołę jest doręczenie go słuchaczowi. Dlatego też podanie informacji o wysokości opłat (zarządzeń Kanclerza WSDG w sprawie opłat za naukę) do wiadomości publicznej np. poprzez wywieszenie stosownego ogłoszenia na tablicy ogłoszeń w siedzibie Szkoły nie czyni zadość obowiązkowi doręczenia konsumentowi wzorca. Obowiązek doręczenia dotyczy zarówno pierwotnego wzorca, jak i każdego kolejnego wzorca, poprzez który Szkoła wprowadza zmianę do treści istniejącego już stosunku prawnego (art. 384 1 k.c.). Postanowienie, które wskazuje na wyłączenie obowiązku doręczenia wzorca, narusza nie tylko przepisy powszechnie obowiązujące, ale także dobre obyczaje jak, zaufanie stron umowy, poszanowanie prawa i rzetelność przedsiębiorcy. W drugim powołanym wyroku Sąd uznał, iż postanowienie to narusza art. 385 3 pkt 20 k.c., gdyż przewidując możliwość podniesienia ceny Szkoła nie przewidziała możliwości odstąpienia od umowy przez konsumenta. Przepis art. 385 3 pkt 20 k.c. stanowi natomiast, iż za niedozwolone postanowienia umowne uważa się te postanowienia, które przewidują uprawnienie kontrahenta konsumenta do określania lub podwyższania ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy. W opinii Prezesa Urzędu, zakwestionowana w niniejszym postanowieniu kluzula jest tożsama z powyżej wymienionymi klauzulami wpisanymi do rejestru. Po pierwsze, tak jak postanowienie wpisane do rejestru pod nr 1287 narusza obowiązek doręczania konsumentowi wzorca umowy. Zmiana wysokości czesnego jest zmianą umowy. Obowiązek doręczenia dotyczy natomiast zarówno pierwotnego wzorca, jak i każdego kolejnego wzorca, poprzez który przedsiębiorca wprowadza zmianę do treści istniejącego już stosunku prawnego. Po drugie - w zakresie, w jakim przyznaje możliwość Przedsiębiorcom podniesienia wysokości czesnego bez przyznania z tego tyłu możliwość odstąpienia od umowy - wywołuje te same skutki prawne co przytoczone niedozwolone postanowienie wpisane do rejestru pod nr 848. Tym samym przyznając prawo Przedsiębiorcom do podwyższenia ceny bez przyznania konsumentowi prawa do wypowiedzenia umowy narusza art. 385 3 pkt 20. W § 4 pkt 7 wzorca umowy stosowanego przez Przedszkole znajduje się postanowienie o treści: „ Za opóźnienie w terminowym dokonywaniu jakichkolwiek płatności na rzecz Przedszkola wynikających z niniejszej Umowy będą pobierane odsetki w wysokości 1 zł za dzień zwłoki ”. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2006 r. (sygn. akt: XVII Amc 38/05) za niedozwolone uznał postanowienie o treści: „ W przypadku opóźnienia w regulowaniu należności za kurs szkoła każdorazowo naliczy słuchaczowi karę 9 umowną w wysokości 0,50 zł za każdy dzień zwłoki ”. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd podkreślił, że - zgodnie z art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego - niedozwolone są postanowienia umowne, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Taki charakter mają zdaniem Sądu postanowienia ustalające odsetki w wysokości 0,50 zł za każdy dzień zwłoki, które są rażąco wygórowane. W opinii Prezesa Urzędu, tożsamość porównywalnych klauzul tj. klauzuli stosowanej przez Przedszkole i powyżej wymienionej klauzuli wpisanej do rejestru jest oczywista. Wszystkie przewidują rażąco wygórowane odsetki umowne. Kwestionowane przez Prezesa UOKIK postanowienie zawiera się w hipotezie przytoczonego niedozwolonego postanowienia - obciąża konsumenta odsetkami w wysokości 1 zł za każdy dzień zwłoki, a więc ustalonymi na poziomie znacznie wyższym, niż wskazane w przywołanych wyżej klauzulach, wpisanych do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone. Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu uznał, że kwestionowane postanowienia § 4 pkt 9 i § 4 pkt 7 wzorca umowy o świadczenie usług w przedszkolu niepublicznym „ Polsko - Angielskie Przedszkole Niepubliczne The Treehouse ” - pomimo, że nie są literalnie identyczne z zapisami przytoczonych postanowień wpisanych do rejestru klauzul abuzywnych, wywierają takie same jak one skutki dla konsumenta. Postanowienia stosowane przez Przedszkole oraz zapisy uznane przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowienia umowne są tożsame w swojej treści i skutkach prawnych, bowiem przyznają - odpowiednio Przedsiębiorcom - prawo do podwyższenia wynagrodzenia bez przyznania konsumentowi z tego tytułu prawa do odstąpienia od umowy i pobierania rażąco wygórowanych odsetek - w przypadku zwłoki w płatności należnych opłat za usługi Przedsiębiorcy. Należy przy tym dodać i podkreślić, iż przytoczone wyżej postanowienia, będące przedmiotem oceny Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dotyczyły również usług o charakterze edukacyjnym – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Uznanie, iż postanowienie umowne stosowane w obrocie konsumenckim przez przedsiębiorcę są tożsame z postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone przesądza o bezprawności tego działania. Jak wskazano bowiem powyżej, art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów formułuje samoistną przesłankę bezprawności działań polegających na stosowaniu przez przedsiębiorcę postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Dla stwierdzenia przez Prezesa Urzędu stosowania przez przedsiębiorcę praktyki, określonej w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest także wykazanie, że w wyniku jej stosowania przez przedsiębiorcę naruszony został zbiorowy interes konsumentów. Zbiorowy interes konsumentów oznacza interes dotyczący ogółu, a naruszenie tego interesu może mieć miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku – konsumentów. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów konieczne jest, by działanie przedsiębiorcy zostało skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do adresata, którego nie da się z góry oznaczyć indywidualnie. Wobec tego działanie to jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa w odniesieniu do każdego z konsumentów (a nie jedynie wobec określonego konsumenta) i zagraża ono, przynajmniej potencjalnie, interesom każdego z członków zbiorowości konsumentów. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesów nieograniczonej liczby konsumentów, których nie sposób zindywidualizować. Oczywistym jest bowiem, iż działanie Przedsiębiorców jest skierowane do nieoznaczonego kręgu odbiorców – dotyczy wszystkich potencjalnych konsumentów zawierających z Niepublicznym Przedszkolem „ Polsko - Angielskie Przedszkole Niepubliczne 10 The Treehouse ” umowy o świadczenie usług przedszkolnych. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż kwestionowane przez Prezesa Urzędu działanie Przedszkola narusza zbiorowy interes konsumentów. Wykazanie, iż działanie Niepublicznego Przedszkola „ Polsko - Angielskie Przedszkole Niepubliczne The Treehouse ” ma charakter bezprawny i narusza zbiorowy interes konsumentów, przesądza, iż działanie to ma charakter praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego Przedsiębiorcy wskazali, iż podjęli działania zapobiegające stwierdzonemu naruszeniu poprzez opracowanie nowego wzorca umowy. Oceniając przedstawiony przez Przedsiębiorców nowy wzorzec umowny, Prezes Urzędu uznał, iż zmiana treści wzorca nastąpiła w ten sposób, że postanowienia wzorca nie naruszają już zbiorowego interesu konsumentów. W świetle obecnie stosowanego wzorca umownego § 4 pkt 9 otrzymał brzmienie: „ Informacja o wysokości zmian czesnego jest przekazywana Rodzicom/Opiekunom w formie pisemnej na dwa miesiące przed planowaną zmianą. W związku z powyższym Rodzice/Opiekunowie mogą zgodnie z warunkami Umowy od niej odstąpić. ” Zgodnie zaś z § 5 ust. 3 wzorca umowy Rodzice mogą wypowiedzieć umowę z zachowaniem dwumiesięcznego okresu wypowiedzenia. W opinii Prezesa Urzędu, pomimo, że § 4 pkt 9 w dalszym ciągu nie zawiera prawa odstąpienia (zgodnie z art. 385 3 pkt 20 k.c. kontrahent konsumenta podwyższając cenę lub wynagrodzenie po zawarciu umowy powinien przyznać konsumentowi prawo odstąpienia od umowy), to należało wziąć pod uwagę treść uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2007 r. (sygn. akt V CSK 30/2007): odstąpienie od umowy wzajemnej, w której świadczenie jednej ze stron ma charakter ciągły, wywołuje skutek ex nunc. Z tego względu w przedmiotowej sprawie postanowienie uprawniające konsumenta do rozwiązania, a nie odstąpienia od umowy w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania informacji o zmianie ceny należy uznać za nienaruszające zbiorowego interesu konsumentów. Treść kwestionowanego postanowienia § 4 ust. 7 otrzymała zaś brzmienie: „ Za opóźnienie w terminowym dokonywaniu jakichkolwiek płatności na rzecz Przedszkola wynikających z niniejszej Umowy będą pobierane odsetki w wysokości ustawowej za każdy dzień zwłoki ”. Zatem zamiast kwoty ryczałtu 1 zł za dzień zwłoki w dokonywaniu płatności pobierane będą odsetki ustawowe. Nowoopracowany wzorzec umowny niezawierający postanowień wskazanych w sentencji niniejszej decyzji, został wprowadzony do obrotu konsumenckiego w dniu 1 września 2008 r. Przedsiębiorcy wskazali także, iż dotychczas obowiązujące umowy zostały zawarte na okres od dnia 1 września 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r. Przedsiębiorcy oświadczyli jednocześnie, iż rodzice dzieci uczęszczających do przedszkola w roku szkolnym 2008/2009 otrzymali do podpisu nowe umowy, które weszły w życie 1 września 2008 r. Przepis art. 27 ust. 2 ww. ustawy stanowi, iż w przypadku, gdy przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania. Dla uznania, iż Przedszkole zaniechało stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na stosowaniu niedozwolonego postanowienia umownego, koniecznym jest wykazanie, iż umożliwiło ono konsumentom, którzy zawarli umowy na podstawie wzorca zawierającego klauzule niedozwolone, podpisanie aneksu wprowadzającego w miejsce tych klauzul zapisy zgodne z prawem, a tym samym zmianę obowiązującego wzorca umowy na niezawierający postanowień naruszających prawa i interesy konsumentów. Dopiero udowodnienie, że Przedsiębiorca zapewnił konsumentom możliwość usunięcia niedozwolonych zapisów, bądź ich zastąpienia postanowieniami 11 zgodnymi z prawem lub też faktu wygaśnięcia umów zawierających klauzule abuzywne, pozwoliłoby na stwierdzenie zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie daje podstawy do takiego stwierdzenia. Przedszkole od dnia 1 września maja 2008 r. zaczęło wykorzystywać nowy wzór umowy przy zawieraniu umów z konsumentami, a z dniem 31 sierpnia 2008 r. przestały obowiązywać umowy zawierające zapis zakwestionowany w pkt I i II sentencji decyzji. Zatem wobec faktu wprowadzenia do obrotu nowoopracowanego wzorca umowy niezawierającego niedozwolonej klauzuli jak i faktu wygaśnięcia umów zawierających klauzulę abuzywną za uzasadnione stało się uznanie na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzenie zaniechania jej stosowania z dniem 1 września 2008 r. Wobec stwierdzenia stosowania w niniejszej decyzji przez Sylwię Olszówkę i Karolinę Szwenger-Tchorek praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, należy zauważyć, że w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przewidziana została możliwość nałożenia przez Prezes Urzędu na przedsiębiorcę stosującego taką praktykę kary pieniężnej w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego przez tego przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Nakładanie kar pieniężnych na podstawie art. 106 ww. ustawy odbywa się na zasadzie fakultatywności. Wskazuje na to użycie w art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez Ustawodawcę zwrotu „Prezes UOKiK może nałożyć karę pieniężną”. Kara pieniężna nakładana na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów ma zatem charakter fakultatywny, co oznacza, iż o celowości jej nałożenia Prezes Urzędu rozstrzyga każdorazowo biorąc pod uwagę okoliczności naruszenia przepisów ustawy. Prezes UOKiK, wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej, działa zatem w ramach uznania administracyjnego, co oczywiście nie jest równoznaczne z dowolnością (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1999 r., I CKN 184/99, OSN 2000, Nr 2, poz. 33). W tym zakresie powinien on kierować się zasadą równości i proporcjonalności, jak również kryteriami określonymi w art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (w przepisie tym wskazano, iż Prezes UOKiK ustalając wysokość nakładanej kary powinien uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy). W orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym podkreśla się - przy podejmowaniu przez Prezesa UOKiK decyzji o nałożeniu albo powstrzymaniu się od nałożenia kary - wagę takich czynników jak: stopień zagrożenia interesu publicznego, umyślność albo nieumyślność, czas trwania naruszenia rozmiar korzyści finansowych odniesionych z naruszenia, zaniechanie naruszenia, ponowne dopuszczenie się naruszenia (M. Król – Bogomilska, Kary pieniężne w prawie antymonopolowym, Warszawa 2001, s. 87-107). W niektórych przypadkach zasada proporcjonalności może uzasadniać także odstąpienie od nakładania kary pieniężnej na przedsiębiorcę - mimo dopuszczenia się przezeń zachowań wymienionych w art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - zwłaszcza jeśli okoliczności sprawy (np. niewielki zakres naruszenia, krótki okres jego trwania, brak istotnego naruszenia interesów konsumentów wskutek naruszenia przepisów ustawy, brak winy naruszyciela) przemawiać będą za nienakładaniem kary pieniężnej (por. K. Kohutek Konrad, M. Sieradzka, Komentarz do art. 106 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, LEX, 2008). Mając powyższe na uwadze , w przedmiotowej sprawie Prezes Urzędu uznał, że wystąpiły takie okoliczności, które czynią zasadnym odstąpienie od nałożenia kary. Odstępując od wymierzenia kary za stwierdzone naruszenie Prezes Urzędu wziął przede 12 wszystkim pod uwagę, iż w niniejszej sprawie w odniesieniu do Przedsiębiorców będących stronami postępowania nałożenie kary nie jest środkiem koniecznym do osiągnięcia zamierzonego celu (wyegzekwowania dostosowania się do przepisów ustawy przez przedsiębiorcę). Naruszenie przepisów ustawy zostało bowiem niezwłocznie usunięte przez strony niniejszego postępowania. Podkreślenia wymaga, iż Przedsiębiorcy po uzyskaniu od Prezesa Urzędu informacji o podejrzeniu stosowania przez nich we wzorcu umownych postanowień wpisanych do rejestru niezwłocznie podjęli działania umożliwiające stwierdzenie zaniechania stosowania praktyki. W ocenie Prezesa Urzędu, w świetle okoliczności sprawy, pomimo nienałożenia na przedsiębiorców kary pieniężnej z tytułu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przedsiębiorcy ci nie dopuszczą się także w przyszłości stosowania analogicznych praktyk. Zdaniem Prezesa Urzędu, sam fakt wydania przedmiotowej decyzji odniesie wystarczający skutek wychowawczy na przyszłość. Ponadto, odstępując od wymierzenia kary Prezes UOKiK, wziął pod uwagę następujące okoliczności. Zachowanie stron niniejszego postępowania tj. Sylwii Olszówki i Karoliny Szwenger-Tchorek nie było działaniem umyślnym i wynikało z braku świadomości stosowania w wykorzystywanym wzorcu umownym klauzul abuzywnych wpisanych do rejestru. Naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez tych przedsiębiorców miało miejsce po raz pierwszy. Prezes Urzędu wziął także pod uwagę brak stwierdzonych skutków stosowania praktyki dla konsumentów (Przedsiębiorcy zadeklarowali, że w stosunku do żadnego konsumenta nie zastosowali zakwestionowanych postanowień umownych). Prezes Urzędu wziął również pod uwagę aktywne współdziałanie Przedsiębiorców z Prezesem UOKiK w trakcie postępowania, w szczególności dostarczanie wyczerpujących wyjaśnień w terminach wyznaczonych przez Prezesa Urzędu. Zdaniem Prezesa Urzędu, nienałożenia na strony postępowania kary pieniężnej uzsadania także ograniczony zakres działania Przedszkola (ograniczony do działania jednej placówki). W stosunku do przedsiębiorców o zbliżonej (niewielkiej) skali działania również w innych przypadkach Prezes UOKiK decydował się na nienałożenie kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia (por. decyzja Prezesa UOKiK NR RBG-1/2009, RBG-2/2009, Nr RWR-37/2008, Nr RBG-43/2008, RWA-61/2008). W tym miejscu należy też podkreślić, iż przedmiotowe postępowanie zostało przeprowadzone w ramach zaplanowanej przez Prezesa UOKiK kontroli wzorców umów stosowanych przez przedsiębiorców prowadzących działalność polegającą na świadczeniu usług przedszkolnych w formie przedszkoli niepublicznych. Tego rodzaju kontrola została przeprowadzona po raz pierwszy przez Prezesa UOKiK w stosunku do przedsiębiorców prowadzących przedszkola niepubliczne. W związku z powyższym, orzeka się jak sentencji decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie. 13 Otrzymują: Pani Sylwia Olszówka wspólnik spółki cywilnej prowadzący „ Polsko - Angielskie Przedszkole Niepubliczne The Treehouse ” z siedzibą w Łomiankach ul. Kusocińskiego 3A 05-092 Łomianki Pani Karolina Szwenger – Tchorek wspólnik spółki cywilnej prowadzący „ Polsko - Angielskie Przedszkole Niepubliczne The Treehouse ” z siedzibą w Łomiankach ul. Kusocińskiego 3A 05-092 Łomianki