RWA-21/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-61-67/08/JKa Warszawa, dn. 23 września 2009 r. DECYZJA Nr RWA-21/2009 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do treści art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939) w zw. z § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przeciwko spółce Sita Płocka Gospodarka Komunalna Sp. z o. o. z siedzibą w Płocku, - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje si ę, że działanie Sita Płocka Gospodarka Komunalna Sp. z o. o. z siedzibą w Płocku, polegające na stosowaniu we wzorcach umów na świadczenie usług odbioru nieczystości stałych postanowień o treści: 1. „ Zapłata należności za wywóz odpadów będzie dokonywana przez Zleceniodawcę (…) w terminie określonym w fakturze” (§ 7 ust. 1 Umowy nr..../PM/.... na wywóz niesegregowanych odpadów komunalnych kod 200301); 2. „Zmianę opłat za usługi Zleceniobiorca każdorazowo ogłosi w lokalnej prasie oraz przez wywieszenie aktualnych stawek opłat na tablicy ogłoszeń w siedzibie Zleceniobiorcy” (§ 6 ust. 2 Umowy nr..../PM/.... na wywóz niesegregowanych odpadów komunalnych kod 200301); za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , polegającą na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i nakazuje zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do treści art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. 2 w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939) w zw. z § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 107, poz. 887), - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na Sita Płocka Gospodarka Komunalna Sp. z o. o. z siedzibą w Płocku karę pieniężną w wysokości 9.188,00 zł (słownie: dziewięć tysięcy sto osiemdziesiąt osiem złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie w związku z przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym mającym na celu ustalenie, czy na lokalnych rynkach usług odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz składowania odpadów komunalnych na terenie właściwości miejscowej Delegatury zachodzą okoliczności wskazujące na możliwość naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzasadniające wszczęcie postępowania antymonopolowego, postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, bądź naruszenie chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniające podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach (sygn. RWA-401-2/07/GM) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie przeprowadził kontrolę treści wzorców umów na świadczenie usług wykorzystywanych przez Sita Płocka Gospodarka Komunalna Sp. z o. o. z siedzibą w Płocku (dalej: Przedsiębiorca lub Spółka) . Wyniki wstępnej analizy treści postanowień tego wzorca dały podstawę do sformułowania wniosku, że część z nich jest zbieżna z brzmieniem postanowień wpisanych już do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W związku z powyższym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie postanowieniem z dnia 22 grudnia 2008 r. wszczął przeciwko Przedsiębiorcy postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów pod zarzutem stosowania postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.), co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Postępowanie pierwotnie wszczęte zostało w zakresie postanowienia o treści wskazanej w pkt I.1 sentencji niniejszej decyzji o treści: „ Zapłata należności za wywóz odpadów będzie dokonywana przez Zleceniodawcę (…) w terminie określonym w fakturze” (§ 7 ust. 1 Umowy nr..../PM/..........na wywóz niesegregowanych odpadów komunalnych kod 200301). Jednocześnie postanowieniem z dnia 22 grudnia 2008 r. Prezes Urzędu zaliczył w poczet materiałów dowodowych pismo Spółki z dnia 23 stycznia 2008 roku wraz z załącznikami uzyskane przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w toku postępowania wyjaśniającego wszczętego postanowieniem o sygn. RWA-401-2/07/GM. 3 Zawiadamiając Przedsiębiorcę o wszczęciu przedmiotowego postępowania, Prezes Urzędu wezwał go również do ustosunkowania się do zarzutów zawartych w postanowieniu o wszczęciu tego postępowania oraz do przekazania wskazanych w piśmie informacji o zakresie czasowym posługiwania się w obrocie zakwestionowanym wzorcem umowy oraz o liczbie umów zawartych pomiędzy przedsiębiorcą a klientami. W odpowiedzi na wezwanie Spółka, w swym piśmie z dnia 12 stycznia 2009 r., poinformowała, że właściciele posesji nie mają obowiązku zawierania umów na odbiór odpadów komunalnych wyłącznie ze spółką Sita Płocka Gospodarka Komunalna Sp. z o.o., a zawierając umowę ze Spółką wyrażają zgodę się na zwarte w niej postanowienia. Umieszczenie konkretnej daty na fakturze jest niezbędne do prawidłowego rozliczenia się Spółki z podatku VAT. Spółka podkreśliła, iż nie wyciąga jakichkolwiek konsekwencji wobec swoich klientów w przypadku opóźnienia w dokonywaniu płatności z faktur, wobec czego trudno jest stwierdzić, iż kwestionowane postanowienie godzi w interes konsumentów. Spółka poinformowała, że kwestionowanym wzorcem umownym posługuje się od 6 lat, a w oparciu o ten wzorzec zawarła około 8000 umów. W trakcie postępowania postanowieniem z dnia 29 stycznia 2009 r. Prezes Urzędu zaliczył w poczet materiału dowodowego pismo Spółki otrzymane dnia 16 stycznia 2009 roku (pismo nie zawierało daty) o numerze L.dz. PGK/2585/2008 wraz z załącznikiem – wzorem nowej umowy na wywóz niesegregowanych odpadów komunalnych, uzyskanego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w związku z odpowiedzią Spółki na wezwanie do dobrowolnego zaniechania stosowania niedozwolonego postanowienia umownego zawartego we wzorcach umów na świadczenie usług odbioru nieczystości (sygn. RWA-62-23/08/JKa). Jak wynika z zaliczonego w poczet materiału dowodowego pisma w listopadzie 2008 r. Spółka wprowadziła do obrotu konsumenckiego nowy wzorzec Umowy nr..../PM/.... na wywóz niesegregowanych odpadów komunalnych kod 200301 , zawierający postanowienie o treści wskazanej pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji o treści: Zmianę opłat za usługi Zleceniobiorca każdorazowo ogłosi w lokalnej prasie oraz przez wywieszenie aktualnych stawek opłat na tablicy ogłoszeń w siedzibie Zleceniobiorcy” (§ 6 ust. 2 Umowy nr..../PM/.... na wywóz niesegregowanych odpadów komunalnych kod 200301). W piśmie z dnia 12 lutego 2009 r. Prezes Urzędu poinformował Spółkę o zaliczeniu w poczet materiału dowodowego jej pisma otrzymanego w dniu 16 stycznia 2009 r. Jednocześnie Spółka została wezwana do wskazania liczby umów zawartych na podstawie nowoopracowanego wzorca oraz liczby umów aneksowanych w związku z wdrażaniem nowego wzorca. W odpowiedzi na wezwanie Spółka poinformowała, iż nowym wzorcem posługuje się od dnia 28 listopada 2008 r., a na jego podstawie zawarła 40 nowych umów oraz aneksowała 1600 sztuk dotychczas obowiązujących umów. W związku z okolicznością, iż Spółka wprowadziła do obrotu konsumenckiego nowy wzorzec umowny postanowieniem z dnia 19 czerwca 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie rozszerzył zakres prowadzonego przeciwko Spółce postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów o zarzut stosowania postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów również w zakresie postanowienia o treści wskazanej w pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji. 4 W odpowiedzi na postanowienie rozszerzające zakres postępowania Spółka w swym piśmie z dnia 8 lipca 2009 r. oświadczyła, iż dokonuje zmiany treści kwestionowanego wzorca w ten sposób, że otrzymuje on brzmienie: „Zmianę wysokości opłat za usługi Zleceniobiorca każdorazowo ogłosi w lokalnej prasie oraz przez umieszczenie aktualnych stawek opłaty na tablicy ogłoszeń w siedzibie Zleceniobiorcy. O dokonanej zmianie opłat oraz terminu jej wprowadzenia Zleceniobiorca powiadomi dodatkowo pisemnie Zleceniodawcę” Pismem z dnia 3 sierpnia 2009 r. Prezes Urzędu zawiadomił Przedsiębiorcę o zakończeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie stronie został wyznaczony termin na zapoznanie się z aktami sprawy, z którego strona skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, co następuje: Spółka Sita Płocka Gospodarka Komunalna Sp. z o.o. z siedzibą w Płocku, wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000098586, prowadzi działalność gospodarczą polegającą m.in. na świadczeniu usług w zakresie wywozu nieczystości stałych, w tym odpadów komunalnych. Przy zawieraniu z konsumentami umów o wywóz odpadów zmieszanych komunalnych stałych i odbiór odpadów gromadzonych selektywnie Spółka posługuje się wzorcem umowy w rozumieniu art. 384 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c.), który – jak wynika z pisma Spółki z dnia 12 stycznia 2009 r. – obowiązuje w obrocie od 6 lat. Po przeprowadzeniu analizy wzorca pt.: Umowa nr..../PM/....na wywóz niesegregowanych odpadów komunalnych kod 200301 Prezes Urzędu ustalił, że zawiera on postanowienie o następującej treści: „ Zapłata należności za wywóz odpadów będzie dokonywana przez Zleceniodawcę (…) w terminie określonym w fakturze”; W piśmie otrzymanym przez Prezesa Urzędu w dniu 16 stycznia 2009 r. Spółka poinformowała, iż 28 listopada 2008 r. o wprowadziła nowy wzorzec umowny, na podstawie którego zawarła 40 nowych umów oraz aneksowała 1600 umów. Po przeprowadzeniu analizy treści nowego wzorca Prezes Urzędu ustalił, iż zawiera on postanowienie o następującej treści: „Zmianę opłat za usługi Zleceniobiorca każdorazowo ogłosi w lokalnej prasie oraz przez wywieszenie aktualnych stawek opłat na tablicy ogłoszeń w siedzibie Zleceniobiorcy”; W trakcie prowadzonego postępowania Spółka dokonywała modyfikacji wzorca umownego w zakresie postanowienia o treści wskazanej w pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji w ten sposób, że otrzymał on brzmienie: „Zmianę wysokości opłat za usługi Zleceniobiorca każdorazowo ogłosi w lokalnej prasie oraz przez umieszczenie aktualnych stawek opłaty na tablicy ogłoszeń w siedzibie Zleceniobiorcy. O dokonanej zmianie opłat oraz terminu jej wprowadzenia Zleceniobiorca powiadomi dodatkowo pisemnie Zleceniodawcę” Spółka nie poinformowała jednak, czy poza zmianą treści postanowienia wskazanego w pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji dokonywała jakichkolwiek czynności zmierzających do wyeliminowania z obrotu konsumenckiego wadliwych postanowień. 5 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje: Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, „zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów”, przez które - stosownie do definicji zawartej w art. 24 ust. 2 - rozumie się „ godzące w zbiorowe interesy konsumentów bezprawne działanie przedsiębiorcy” . Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami polegającymi na sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Działania te mogą okazać się bezprawne w razie ustalenia, że doszło do naruszenia przepisów innych ustaw, ale także zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy ustalenie, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa. (por. Janusz Szwaja (red.) Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Komentarz , Warszawa 2000, s. 117-118). Przepisy regulujące postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w większości mają charakter procesowy. Materialnoprawne przesłanki, istotne z punktu widzenia wydania decyzji, znajdują się w innych niż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów aktach prawa powszechnie obowiązującego. Prezes Urzędu oceniając zachowanie Przedsiębiorcy pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów zakazujących stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, musi zatem co do zasady stosować inne akty prawa powszechnie obowiązującego i na ich podstawie stwierdzić, czy działanie przedsiębiorcy było bezprawne. Jak wyżej wspomniano, art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jako godzące w nie bezprawne zachowanie przedsiębiorcy. Jednocześnie artykuł ten zawiera przykładowe wyliczenie zachowań przedsiębiorców uważanych za naruszające zbiorowe interesów konsumentów. W otwartym katalogu zakazanych praktyk ustawodawca umieścił stosowanie postanowień wzorów umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone (pkt 1), naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji (pkt 2), nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji (pkt 3). Aby określone zachowanie mogło zostać uznane za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, mianowicie zaistnieć musi - po pierwsze - bezprawne działanie przedsiębiorcy, które - po drugie - narusza zbiorowe interesy konsumentów. Zakaz naruszania zbiorowych interesów konsumentów odnosi się do przedsiębiorców. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera legalną definicję przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ww. ustawy pod pojęciem przedsiębiorcy rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, a także: (a) osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, (b) osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu, (c) osobę fizyczną, która posiada kontrolę, w rozumieniu pkt 4, nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli 6 koncentracji, o której mowa w art. 13, (d) związek przedsiębiorców w rozumieniu pkt 2 - na potrzeby przepisów dotyczących praktyk ograniczających konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Sita Płocka Gospodarka Komunalna Sp. z o.o. z siedzibą w Płocku jest spółką prawa handlowego wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą. Nie ulega zatem wątpliwości, iż Spółka posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu powoływanego powyżej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Oznacza to, że przy wykonywaniu działalności gospodarczej Spółka podlega rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym jej działania mogą podlegać ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Jak wskazano powyżej, bezprawność działań przedsiębiorcy co do zasady wynika z naruszenia innych przepisów powszechnie obowiązujących. Niemniej jednak należy wskazać, iż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w jednym przypadku identyfikuje wprost jako bezprawne działanie przedsiębiorcy polegające na stosowaniu postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone i wpisanych do prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Jak wynika z wyroku SOKiK z dnia 25 marca 2004 r. (sygn. akt XVII Ama 51/03), w oparciu o art. 24 ust. 2 można sformułować samoistną przesłankę bezprawności, jeżeli ustali się, że przedsiębiorca stosował postanowienia wzorców umów, które zostały wpisane do ww. rejestru. A zatem wykazanie, że przedsiębiorca wprowadził do obrotu wzorzec umowny zawierający postanowienia o treści już wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi wystarczającą przesłankę do uznania bezprawności działania tego przedsiębiorcy. Wobec powyższego stosowanie postanowienia, które po uznaniu go przez SOKiK za niedozwolone zostało wpisane do rejestru niedozwolonych postanowień umownych, jest prawnie zakazane. Prawomocny wyrok tego Sądu, wydany po przeprowadzeniu kontroli abstrakcyjnej wzorca umowy, wskazujący treść postanowień wzorca umowy uznanych za niedozwolone i zakazujący ich wykorzystywania ma od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru klauzul abuzywnych skutek wobec osób trzecich (art. 479 43 k.p.c.). Przepis tego artykułu rozszerza zatem prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. „Artykuł ten dotyczy rozszerzonej prawomocności materialnoprawnej w znaczeniu podmiotowym. Chodzi o grupę przypadków takiej prawomocności, w których wyrok z powodu szczególnego charakteru przedmiotu procesu ma powagę rzeczy osądzonej dla wszystkich i przeciwko wszystkim. Przepis bowiem wyraźnie stanowi, iż wyrok ma skutek wobec osób trzecich, od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, wywołuje więc skutek erga omnes” (por. H. Ciepła [w:] K. Piasecki [red.], Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 249). Przepis art. 479 43 k.p.c. stanowiąc, iż wyrok ma skutek wobec osób trzecich, nie ogranicza w żaden sposób kategorii tych podmiotów. Wyrok ma skutek wobec wszystkich, tzn. zarówno wobec przedsiębiorcy, który klauzulę wprowadził do swoich wzorców umów, jak i do każdego innego przedsiębiorcy, stosującego własne warunki umów. Należy zatem przyjąć, że wyrok SOKiK od chwili wpisania klauzuli do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK wywiera skutek względem wszystkich uczestników obrotu, co oznacza, że żaden z podmiotów uczestniczących w obrocie prawnym nie może posługiwać się przedmiotowym postanowieniem. W uchwale z dnia 13 lipca 2006 r., sygn akt. III SZP 3/06 Sąd Najwyższy jednoznacznie wskazał, iż „stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu 7 Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów”. Tym samym SN przesądził, iż stosowanie klauzuli tożsamej z klauzulą wpisaną do rejestru niedozwolonych postanowień umownych, przez innego przedsiębiorcę, który nie był stroną lub uczestnikiem postępowania zakończonego wpisaniem danej klauzuli do rejestru, stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Należy przy tym podkreślić, iż dla uznania, iż klauzula wpisana do rejestru i klauzula z nią porównywana są tożsame w treści nie jest konieczna dokładna literalna identyczność tych postanowień. Rozbieżność użytych wyrażeń, zmiana szyku zdania, czy zastosowanie synonimów nie eliminuje bowiem abuzywnego charakteru ocenianego postanowienia, jeżeli cel, w jakim wprowadzone zostało postanowienie umowne jest tożsamy. „Nie jest konieczna literalna zgodność porównywalnych klauzul. Głównym czynnikiem przesądzającym powinien być, zdaniem Sądu, zamiar, cel jakiemu ma służyć kwestionowana klauzula. Jeśli jest on zgodny z celem utworzenia klauzuli uznanej za niedozwoloną, można uznać, iż obie są tożsame” (wyrok SOKiK z dnia 25 maja 2005 r. sygn. akt XVII Ama 46/04). Odnosząc powyższe uwagi do zarzutów postawionych Spółce należy zauważyć, co następuje: I.1 W zawieranych przez Spółkę z konsumentami wzorcach pt.: Umowa nr..../PM/.... na wywóz niesegregowanych odpadów komunalnych kod 200301 znajduje się postanowienie o treści: „ Zapłata należności za wywóz odpadów będzie dokonywana przez Zleceniodawcę (…) w terminie określonym w fakturze”. Zdaniem Prezesa Urzędu, treść tego postanowienia jest tożsama z treścią postanowienia: „(…) Należność za gaz ziemny, o której mowa w § 5 ust. 3 umowy Kupujący będzie regulował na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę w terminie podanym w fakturze” uznanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 14 marca 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 6/04) za niedozwolone, a następnie wpisanego pod numerem 495 do rejestru postanowień wzorców umów uznanych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Podstawowym zarzutem pozwu, który SOKiK uznał za słuszny w ww. wyroku była okoliczność, iż postanowienie to narusza prawa podmiotowe konsumentów ponieważ na podstawie treści umowy, faktycznie nie można ustalić terminu, w którym konsument jest zobowiązany do uiszczenia należności za świadczone usługi, a termin ten określany jest dopiero w fakturze. Tylko od pozwanej Spółki zależy data wysłania faktury konsumentowi i arbitralnie decyduje ona o długości terminu, w którym konsument powinien zapłacić należność. Oznacza to, że Spółka decyduje o dacie, od której rozpoczyna swój bieg termin na uiszczenie należności przez konsumenta i w dowolny sposób je określa, co może prowadzić – nawet przy zachowaniu należytej staranności – że konsument nie będzie w stanie uiścić należności w terminie podanym na fakturze. W przypadku przesyłek listowych, data ich otrzymania bezpośrednio związana jest z terminem wysłania oraz długością przekazania rachunków drogą pocztową, co może spowodować otrzymanie rachunku za świadczoną usługę po terminie określonym na rachunku co spowodować może roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie w zapłacie należności. Kwestionowane postanowienie uzależnia spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kontrahenta konsumenta (art. 385 3 pkt 8 kc), gdyż Spółka sama 8 decyduje o dacie wysłania (doręczenia) faktury konsumentowi a ponadto przyznają jej uprawnienia do wiążącej interpretacji umowy (art. 385 3 pkt 9 kc), ponieważ Spółka jest uprawniona do określenia terminu płatności na fakturze w dowolny sposób. Kwestionowane w niniejszym postępowaniu postanowienie oraz postanowienie wpisane do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod numerem 495 są tożsame. Klauzule te powodują, że konsument nie posiada wiedzy przy zawieraniu umowy ze Spółką na podstawie wzorca umowy odnośnie terminu płatności należności za świadczoną usługę, gdyż umowa takiego terminu nie określa, a czyni to wyłącznie faktura, doręczona po jej zawarciu. Powyższe może z pewnością powodować szereg negatywnych konsekwencji dla konsumenta np. konieczność zapłaty odsetek za opóźnianie w zapłacie należności przez konsumenta w wyniku otrzymania faktury pocztą po terminie płatności, bądź też wyznaczenie zbyt krótkiego terminu płatności z uwagi na opóźnienie doręczenia faktury. Nie ma przy tym znaczenia dotychczasowa praktyka Spółki. I.2 We wzorcu umownym pt.: Umowa nr..../PM/.... na wywóz niesegregowanych odpadów komunalnych kod 200301 zawarte jest postanowienie o treści: „Zmianę opłat za usługi Zleceniobiorca każdorazowo ogłosi w lokalnej prasie oraz przez wywieszenie aktualnych stawek opłat na tablicy ogłoszeń w siedzibie Zleceniobiorcy”; Zdaniem Prezesa Urzędu ww. klauzula jest tożsama z postanowieniem o treści: „O zmianie opłaty Operator jest zobowiązany poinformować Abonenta z czternastodniowym wypowiedzeniem poprzez zamieszczenie informacji na kanale informacyjno-planszowym, w formie ogłoszeń na budynkach lub pisemnie. Za takie powiadomienie uważa się również przesłanie druków opłat z nadrukowaną nową ceną” uznanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 14 marca 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 2/04) za niedozwolone, a następnie wpisanego pod numerem 401 do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Podstawowym zarzutem pozwu, na podstawie którego został wydany ww. wyrok była okoliczność, iż kwestionowane postanowienie umowne utrudnia lub pozbawia konsumenta wypowiedzenia umowy na podstawie art. 384 1 kc, który stanowi, że wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ciągłym wiąże drugą stronę, jeżeli zostały zachowane wymagania określone w art. 384 kc a strona nie wypowiedziała umowy w najbliższym terminie wypowiedzenia. Wypowiedzenie to stanowi szczególny tryb rozwiązania umowy odmienny od rozwiązania umowy z określonym terminem wypowiedzenia. Prawo wypowiedzenia ma charakter kształtujący i jest dokonywane przez złożenie oświadczenia woli przez konsumenta i z tą chwilą umowa ulega rozwiązaniu. Według Prezesa Urzędu powyższe postanowienie jest również niedozwolonym postanowieniem umownym gdyż uprawnia Spółkę do jednostronnej zmiany istotnych warunków umowy (ceny) bez zagwarantowania prawa odstąpienia od umowy. Sposoby powiadomienia konsumenta o zmianie ceny przewidziane w kwestionowanym postanowieniu nie gwarantują, iż informacja ta dotrze do konsumenta. Ponadto według zakwestionowanego postanowienia nie jest możliwe właściwe określenie daty, w której konsument miał możliwość zapoznania się z nowymi stawkami opłat za usługę, a jest to istotne w sytuacji, gdy istnieje termin, w którym konsument ma prawo złożyć oświadczenie o dalszym trwaniu stosunku zobowiązaniowego. Należy również zauważyć, że zmiana ceny świadczonej na podstawie zawartej 9 z konsumentem umowy za usługi odbioru i wywozu odpadów stanowi ingerencję w istotne postanowienia umowy. To właśnie cena jest najbardziej istotnym czynnikiem wpływającym na zmianę warunków umowy oraz na podjęcie przez konsumenta decyzji o zawarciu umowy i jej kontynuowaniu. O zmianie ceny konsumenta należy informować poprzez doręczenie nowego wzorca umownego (z podwyższoną ceną za usługę), względnie poprzez doręczenie informacji o zmianie ceny i terminie, od którego ma ona obowiązywać. Jedynie bowiem w taki sposób konsument może zapoznać się z nowymi warunkami umowy i zadecydować o ewentualnym kontynuowaniu stosunku umownego, a przedsiębiorca zadośćuczynić wymogom sprecyzowanym w art. 384§1 i 384¹ k.c. Powyższe stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie SOKiK. W uzasadnieniu wyroku SOKiK z dnia 1 marca 2007 r. (sygn. akt XVII Amc 12/06) stwierdzono, iż „podanie informacji o wysokości czesnego do wiadomości publicznej np. poprzez wywieszenie stosownego ogłoszenia w siedzibie (…) czy też opublikowanie jej na stronie internetowej nie stanowi wypełnienia obowiązku doręczenia kontrahentowi wzorca. Obowiązek doręczenia dotyczy zarówno pierwotnego wzorca, jak i każdego kolejnego wzorca, poprzez który Szkoła wprowadza zmianę do treści istniejącego już stosunku prawnego (art. 384¹ k.c.)”. Również w orzeczeniu SOKiK z dnia 30 sierpnia 2006r. (sygn. akt. XVII Ama 26/05) wskazano, iż „ art. 384 i 384[1] kodeksu cywilnego nakazują doręczenie konsumentowi nie tylko całkowicie nowego, lecz także zmienionego wzorca umowy w trakcie trwania stosunku prawnego o charakterze ciągłym”. W tym kontekście należy jednoznacznie stwierdzić, że kwestionowane w przedmiotowym postępowaniu postanowienie stwarza Spółce możliwość zmiany istotnego warunku umownego, jakim jest cena za świadczone usługi bez jednoczesnego, indywidualnego poinformowania o tej zmianie konsumenta. Rozwiązanie to narusza art. 384 i 384¹ k.c. i jest tożsame z ww. postanowieniami naruszając w konsekwencji zbiorowe interesy konsumentów. Uznanie, iż postanowienia umowne stosowane w obrocie konsumenckim przez Spółkę są tożsame z postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone przesądza o bezprawności tego działania. Jak wskazano bowiem powyżej, art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów formułuje samoistną przesłankę bezprawności działań polegających na stosowaniu przez przedsiębiorcę postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Dla stwierdzenia przez Prezesa Urzędu stosowania przez przedsiębiorcę praktyki, określonej w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest także wykazanie, że w wyniku jej stosowania przez przedsiębiorcę naruszony został zbiorowy interes konsumentów. Zbiorowy interes konsumentów oznacza interes dotyczący ogółu, a naruszenie tego interesu może mieć miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku – konsumentów. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów konieczne jest, by działanie przedsiębiorcy zostało skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do adresata, którego nie da się z góry oznaczyć indywidualnie. Wobec tego działanie to jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa w odniesieniu do każdego z konsumentów (a nie jedynie wobec określonego konsumenta) i zagraża ono, przynajmniej potencjalnie, interesom każdego z członków zbiorowości konsumentów. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesów nieograniczonej liczby konsumentów, których nie sposób zindywidualizować. Oczywistym jest bowiem, iż działanie przedsiębiorcy jest skierowane do nieoznaczonego kręgu odbiorców – dotyczy wszystkich potencjalnych konsumentów zawierających ze Spółką umowę o usługę wywozu i odbioru odpadów komunalnych. 10 Uznanie, iż postanowienia umowne stosowane w obrocie konsumenckim przez Spółkę są tożsame z postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone przesądza o bezprawności tego działania. Jak wskazano bowiem powyżej, art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów formułuje samoistną przesłankę bezprawności działań polegających na stosowaniu przez przedsiębiorcę postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Wykazanie, iż działanie Spółki ma charakter bezprawny i narusza zbiorowy interes konsumentów, przesądza, iż działanie to ma charakter praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie I sentencji decyzji. W tym miejscu należy zaznaczyć, że w toku postępowania Spółka przedstawiła nowy wzorzec umowny dotyczący świadczenia usług wywozu nieczystości stałych. Jak ponadto wynika z oświadczenia Spółki z dnia 8 lipca 2009 r. wzorce te zostały wprowadzone do obrotu konsumenckiego w miejsce dotychczas obowiązujących wzorców. W nowoopracowanym wzorcu umownym postanowienia kwestionowane w niniejszym postępowaniu otrzymały brzmienie: 1. „ Zapłata należności za wywóz odpadów będzie dokonywana przez Zleceniodawcę (…) w terminie określonym w fakturze” (§ 7 ust. 1 Umowy nr..../PM/.... na wywóz niesegregowanych odpadów komunalnych kod 200301); 2. „Zmianę wysokości opłat za usługi Zleceniobiorca każdorazowo ogłosi w lokalnej prasie oraz przez umieszczenie aktualnych stawek opłaty na tablicy ogłoszeń w siedzibie Zleceniobiorcy. O dokonanej zmianie opłat oraz terminu jej wprowadzenia Zleceniobiorca powiadomi dodatkowo pisemnie Zleceniodawcę” (§ 6 ust. 3 Umowy nr..../PM/.... na wywóz niesegregowanych odpadów komunalnych kod 200301); Prezes Urzędu zważył również te ustalone w niniejszym postępowaniu okoliczności, jednakże nie mogły mieć one wpływu na treść niniejszej decyzji. Oceniając wprowadzone przez Spółkę zmiany, Prezes Urzędu stwierdził, iż w zakresie zarzutu określonego w pkt I.1 sentencji niniejszej decyzji nie wprowadzono żadnych zmian. Spółka na mocy wprowadzonego postanowienia nadal ma prawo do jednostronnego decydowania o długości terminu, w którym konsument powinien zapłacić należność. Natomiast w zakresie postanowienia określonego w pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu uznał, iż spełniają one wymogi ustanowione przez przepisy prawa. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że w sprawie brak jest wystarczających dowodów, aby uznać, iż Spółka wyeliminowała kwestionowane postanowienia z obrotu konsumenckiego, co musi wiązać się z zaniechaniem tej praktyki w stosunku do konsumentów, których interesy mogły zostać naruszone niezgodnym z prawem działaniem przedsiębiorcy, a więc również w stosunku do konsumentów, z którymi przedsiębiorca miał zawarte umowy według zakwestionowanego wzorca umownego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt VI ACa 1318/08). Z tych względów Prezes Urzędu nie stwierdził zaistnienia przesłanek do stwierdzenia zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów na podstawie art. 27 ust. 1 uokik. 11 W świetle powyższych argumentów Prezes Urzędu uznał, iż Spółka nie zaniechała stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i z tego względu orzekł jak w punkcie I sentencji decyzji. II. Stosownie do art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu, osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadziła zasadę fakultatywności kar nakładanych przez Prezesa UOKiK na przedsiębiorców, którzy dopuścili się naruszenia tego zakazu. W przypadku stwierdzenia jego naruszenia przez przedsiębiorcę Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną. W niniejszej sprawie zostało udowodnione, iż doszło do naruszenia przez Przedsiębiorcę określonego w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w sposób określony w pkt I sentencji decyzji. Charakter i uciążliwość tego naruszenia uzasadniają nałożenie na Przedsiębiorcę kary pieniężnej. Dopuszczenie się naruszenia przepisów ustawy może nastąpić zarówno umyślnie (tj. kiedy naruszyciel miał taki zamiar), jak też i nieumyślnie (tj. kiedy przedsiębiorca nie miał na celu postąpienia niezgodnego z normami wynikającymi z przepisów tej ustawy). Kara pieniężna może zostać nałożona także w przypadku, gdy przedsiębiorca „choćby nieumyślnie” dopuścił się określonego czynu (art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Oznacza to, że kara może być nałożona, także w przypadku, gdy po stronie przedsiębiorcy nie będzie występować wina, rozumiana jako świadomość bezprawności zachowania. Nakładając karę pieniężną określoną w art. 106 ust. 1 pkt. 4 ww. ustawy Prezes Urzędu wziął pod uwagę konieczność ustalenia, czy określone w ww. przepisie naruszenie dokonane było co najmniej nieumyślnie. Konieczność brania pod uwagę przesłanki winy w przypadku stosowania kar pieniężnych wynika bezpośrednio z art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z tego względu, nakładając karę pieniężną, Prezes Urzędu wziął pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, które wskazywać mogą na nieumyślny charakter naruszenia przez Przedsiębiorcę zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zdaniem Prezesa UOKiK, opisane w niniejszej decyzji działania podejmowane przez Sita Płocka Gospodarka Komunalna Sp. z o.o. z siedzibą w Płocku w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej powinny były uwzględniać możliwość naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Należy zarazem przyznać, że w zgromadzonym materiale dowodowym nie ma jednoznacznych dowodów wyraźnej intencji Przedsiębiorcy naruszenia tych interesów. Zebrane wyjaśnienia i informacje mogą zatem wskazywać na co najmniej nieumyślne działanie Przedsiębiorcy. Niezależnie od powyższego, już stwierdzenie nieumyślności zakwestionowanej praktyki daje podstawę do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 106 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy przewiduje możliwość nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości nie większej niż 10% przychodu, osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenie kary. Ustawa nie przesądza bezwzględnie wysokości kary nakładanej przez Prezesa UOKiK, który decyduje o tym w każdym konkretnym przypadku, kierując się założeniem, że sankcja musi spełniać zarówno funkcję 12 represyjną, jak i prewencyjną (dyscyplinującą). Przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 106-108, Prezes UOKiK powinien wziąć pod uwagę w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy (art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). W punkcie I.1, I.2 sentencji niniejszej decyzji organ antymonopolowy stwierdził stosowanie przez Sita Płocka Gospodarka Komunalna Sp. z o.o. z siedzibą w Płocku praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o jakich mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co daje podstawy do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej określonej w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy antymonopolowej. Przy ustalaniu wysokości kary Prezes Urzędu przyjął za podstawę obliczeń kwotę odpowiadającą wysokości przychodu osiągniętego przez Przedsiębiorcę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2008 r. wynoszącego – jak wynika z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 – 15 314 186,34 zł. Ustalenie kary w przedmiotowej sprawie miało charakter wieloetapowy, co spowodowane było zaistnieniem w postępowaniu licznych okoliczności mających wpływ na jej wysokość. Ustalając wymiar kary pieniężnej Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonych praktyk i na tej podstawie ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszych ustaleń wysokości kary, a następnie – w oparciu o zaistniałe w sprawie okoliczności mające wpływ na wysokość kary – dokonał gradacji ustalonej kwoty bazowej. W powyższym kontekście wzięto pod uwagę, iż naruszenie przez Spółkę zbiorowych interesów konsumentów polegało na stosowaniu niedozwolonych postanowień umownych wpisanych do powszechnie dostępnego rejestru postanowień umownych prowadzonego przez Prezesa Urzędu. Prezes Urzędu zważył, że w wyniku powyższego zachowania sytuacja konsumentów została osłabiona, jednakże wpływ, jaki na uprawnienia konsumentów miały poszczególne postanowienia należało przeanalizować oddzielnie dla każdego zakwestionowanego postanowienia. Postanowienia zakwestionowane w pkt. I.1 sentencji niniejszej decyzji upoważnia Spółkę do samowolnego decydowania o dacie, od której rozpoczyna swój bieg termin na zrealizowanie przez konsumenta ciążącego na nim zobowiązania – uiszczenia płatności. Mogło to prowadzić do sytuacji, że konsument nie uiści należności w terminie podanym na fakturze. Dla oceny wagi tego naruszenia miała również okoliczność, iż poprzez stosowanie tego postanowienia bezpośrednia sfera interesów ekonomicznych konsumentów mogła zostać naruszona, jak również długotrwałość stosowania postanowienia (tożsame postanowienie zostało wpisane do rejestru niedozwolonych postanowień umownych 5 maja 2005 r.), a Spółka stosuje kwestionowane postanowienie od 6 lat. Kwestionowane w punkcie I.2 sentencji niniejszej decyzji postanowienie stwarza Spółce możliwość zmiany istotnego warunku umownego, jakim jest cena za świadczone usługi bez jednoczesnego, indywidualnego poinformowania o tej zmianie konsumenta. W rezultacie stosowania przez Spółkę tego postanowienia wyeliminowana została wobec konsumenta możliwość odstąpienia od umowy, pomimo zmiany jej warunków przez Spółkę, co w konsekwencji mogło narazić konsumenta na straty związane z koniecznością wypełniania nowych, lecz nieakceptowanych warunków umowy (ceny) aż do upływu terminu wypowiedzenia umowy. Podsumowanie wagi stwierdzonych naruszeń pozwoliło Prezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż łącznie waga naruszeń w przedmiotowej sprawie kształtuje się na poziomie 0,06% przychodu osiągniętego przez Spółkę w 2008 r. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Przedsiębiorcę dokonano również oceny, czy w postępowaniu zaistniały okoliczności 13 łagodzące lub obciążające. Prezes Urzędu ustalając okoliczności łagodzące i obciążające miał na uwadze całokształt zebranego w postępowaniu materiału dowodowego oraz postawę Przedsiębiorcy. Okoliczności te – w przypadku ich stwierdzenia – mogły mieć wpływ na procentowe zmniejszenie lub zwiększenie kwoty bazowej będącej podstawą wymierzenia kary. Prezes Urzędu uznał, iż w sprawie nie zaistniały okoliczności, które wpływałyby na wysokość wyjściowego poziomu kwoty bazowej będącej podstawą wymierzenia kary. Kara nakładana przez Prezesa Urzędu na podmioty, które dopuściły się stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów służy podkreśleniu naganności ocenianych zachowań. Decydując o nałożeniu kary i jej wysokości wzięto pod uwagę wszystkie ww. okoliczności. Orzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla uczestnika niniejszego postępowania, tak, aby jej nałożenie skutkowało w przyszłości zapobieżeniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony należy też podkreślić wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego środka oraz wyrazić nadzieję, że odniesie on spodziewany skutek na przyszłość. Poza wymiarem indywidualnym kary, należy zwrócić uwagę na jej wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. W świetle powyższych okoliczności wysokość kary za poszczególne naruszenia ustalono na poziomie 9.188,00 zł (słownie: dziewięć tysięcy sto osiemdziesiąt osiem złotych). Prezes Urzędu, kierując się potrzebą zdecydowanego przeciwdziałania stosowaniu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów uznał, że orzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla uczestnika niniejszego postępowania. W tym przypadku kara powinna spełnić jednak przede wszystkim funkcję prewencyjną i wychowawczą, tak, aby zapobiec w przyszłości naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu wymierzona kara w ostatecznej wysokości stanowiącej około 0,06% przychodu uzyskanego przez Sita Płocka Gospodarka Komunalna Sp. z o.o. z siedzibą w Płocku w 2008 r. i stanowiąca około 0,6 % maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 pkt 4. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do możliwości finansowych Spółki. Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie II sentencji tej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie. Otrzymuje: Sita Płocka Gospodarka Komunalna Sp. z o. o. ul. Przemysłowa 31 09-400 Płock