Numer decyzji
RPZ-33/2008
Decyzja UOKiK RPZ-33/2008
- Data decyzji
- 17 września 2008
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , dnia 17 wrze ś nia 2008r. RPZ- 61/21/08/AR DECYZJA nr RPZ 33/2008 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Iwonie Burszty ń skiej prowadz ą cej Przedszkole Niepubliczne „W Kasztanowym Parku” w Poznaniu, w zwi ą zku ze stosowaniem we wzorcu umowy o nazwie: ”Umowa ś wiadczenia us ł ug z zakresu wychowania przedszkolnego” oraz w ‘Statucie” Przedszkola postanowie ń o tre ś ci: 1. Za zw ł ok ę w uiszczaniu op ł at Przedszkole nalicza kar ę umown ą w wysoko ś ci 2,5 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki. ( § 4 Umowy ) 2. Przedszkole mo ż e rozwi ą za ć umow ę w przypadku powtarzaj ą cego si ę nieterminowego regulowania nale ż no ś ci . (§ 10 Umowy ) , 3. (…) za nieterminowe wnoszenie op ł at naliczana b ę dzie kara umowna w wysoko ś ci 2,50 z ł (s ł ownie dwa z ł ote 50/100) za ka ż dy dzie ń zw ł oki . ( § 4.1.1 Statutu ) 4. Przypadki skre ś lenia dziecka z listy przedszkola: dwukrotne zaleganie z odp ł atno ś ci ą za przedszkole (…). (§ 5.1.d Statutu ) , w wyniku którego uprawdopodobniono, i ż ww. Przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 powo ł anej ustawy, w zwi ą zku ze zobowi ą zaniem si ę Przedsi ę biorcy do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zaniechania naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, poprzez niestosowanie kwestionowanych postanowie ń Umowy i Statutu oraz wyeliminowanie ich z obrotu prawnego, nak ł ada si ę na Iwon ę Burszty ń sk ą prowadz ą c ą Przedszkole Niepubliczne „W Kasztanowym Parku” w Poznaniu, obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania poprzez: a) zawieranie nowych umów zgodnie z przyj ę tym zobowi ą zaniem i wzorcem umowy, za łą czonym do pisma Przedsi ę biorcy z dnia 29 sierpnia 2008r. b) zmian ę Statutu zgodnie z przyj ę tym zobowi ą zaniem oraz poinformowanie o wprowadzonej zmianie rodziców (opiekunów) dzieci korzystaj ą cych z us ł ug Przedszkola Niepublicznego „W Kasztanowym Parku” w terminie 2 miesi ę cy od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. c) zmian ę umów istniej ą cych w obrocie prawnym, przez wprowadzenie do nich stosownych aneksów, w terminie 3 miesi ę cy od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. 1 2 II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nak ł ada si ę na Iwon ę Burszty ń sk ą prowadz ą c ą Przedszkole Niepubliczne „W Kasztanowym Parku” w Poznaniu obowi ą zek z ł o ż enia informacji o stopniu realizacji zobowi ą za ń na ł o ż onych w punkcie I decyzji oraz przed ł o ż enia potwierdzonych kopii umów zawartych zgodnie z postanowieniami ww. wzorca umowy, w terminie 4 miesi ę cy od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji oraz potwierdzonej kopii statutu wraz z kopiami dokumentów potwierdzaj ą cymi powiadomienie rodziców o jego zmianie, w terminie 3 miesi ę cy od dnia uprawomocnienia si ę przedmiotowej decyzji. Uzasadnienie Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatura w Poznaniu wszcz ął z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu kontrol ę wzorców umów stosowanych w obrocie konsumenckim przez przedszkola niepubliczne dzia ł aj ą ce na terenie województwa wielkopolskiego, pod k ą tem zgodno ś ci ich tre ś ci z przepisami art. 385 1 - 385 3 Kodeksu cywilnego, z uwzgl ę dnieniem klauzul wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. W ramach post ę powania wyja ś niaj ą cego dokonano m.in. analizy wzorca umowy o nazwie: „umowa o ś wiadczenie us ł ug z zakresu wychowania przedszkolnego” oraz Statutu Przedszkola Niepublicznego „W Kasztanowym Parku” w Poznaniu. Kontrola ww. wzorców wykaza ł a, ż e zawarto w nich postanowienia, które mog ą narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym uznano za uzasadnione postawienie Przedsi ę biorcy zarzutu stosowania postanowie ń umownych uznanych przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie- S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: SOKiK) za niedozwolone i wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Maj ą c na uwadze zgromadzony materia ł dowodowy, postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2008r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urz ę du) wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Iwon ę Burszty ń sk ą prowadz ą c ą Przedszkole Niepubliczne „W Kasztanowym Parku” w Poznaniu (dalej: Przedsi ę biorca), praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonych w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcu umowy o nazwie: „Umowa ś wiadczenia us ł ug z zakresu wychowania przedszkolnego” oraz Statucie postanowie ń o tre ś ci: 1. Za zw ł ok ę w uiszczaniu op ł at Przedszkole nalicza kar ę umown ą w wysoko ś ci 2,5 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki. ( § 4 Umowy ) 2. Przedszkole mo ż e rozwi ą za ć umow ę w przypadku powtarzaj ą cego si ę nieterminowego regulowania nale ż no ś ci. (§ 10 Umowy ) 3. (…)za nieterminowe wnoszenie op ł at naliczana b ę dzie kara umowna w wysoko ś ci 2,50 z ł (s ł ownie dwa z ł ote 50/100) za ka ż dy dzie ń zw ł oki . ( § 4.1.1 Statutu) 4. Przypadki skre ś lenia dziecka z listy przedszkola: dwukrotne zaleganie z odp ł atno ś ci ą za przedszkole (…). (§ 5.1.d Statutu ) Przedsi ę biorca zawiadomiony o wszcz ę ciu post ę powania administracyjnego, pismem z dnia 28 maja 2008r. wniós ł o wydanie decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ponadto ww. pismem Przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do niestosowania kwestionowanych postanowie ń zawartych w Umowie i Statucie oraz wyeliminowania ich z obrotu 3 prawnego. Z przed ł o ż onych dokumentów wynika, i ż Przedsi ę biorca zaniecha ł pobierania kary umownej za nieterminowe uiszczanie op ł at i wprowadzi ł w to miejsce odsetki ustawowe oraz, i ż przed skre ś leniem dziecka z przedszkola z powodu braku terminowego uiszczania czesnego skieruje do rodziców (opiekunów) dziecka dwa dodatkowe pisemne wezwania do zap ł aty. W za łą czeniu do w/w pisma Przedsi ę biorca przekaza ł nowe wzorce umowy ś wiadczenia us ł ug z zakresu wychowania przedszkolnego oraz statutu Przedszkola Niepublicznego „W Kasztanowym Parku” w Poznaniu. Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Przedsi ę biorca Iwona Burszty ń ska zosta ł a wpisana do ewidencji placówek prowadz ą cych dzia ł alno ść o ś wiatow ą w formach pozaszkolnych w zakresie przedszkola niepublicznego jako prowadz ą ca Niepubliczne Przedszkole” W Kasztanowym Parku” w Poznaniu, przez Kuratora O ś wiaty w Poznaniu pod nr 65/2002. Zasady dzia ł ania Niepublicznego Przedszkola „W Kasztanowym Parku” zosta ł y okre ś lone w opracowanym przez Przedsi ę biorc ę Statucie Przedszkola, w którym zamieszczono postanowienia reguluj ą ce m.in. obowi ą zki rodziców dzieci ucz ę szczaj ą cych do Przedszkola zwi ą zane z op ł atami wnoszonymi za ś wiadczone przez Przedsi ę biorc ę us ł ugi oraz skutki prawne ich niewykonania. Przedsi ę biorca stosuje ponadto wzorzec umowy o nazwie: „Umowa ś wiadczenia us ł ug z zakresu wychowania przedszkolnego”, w oparciu o który zawiera umowy z rodzicami (opiekunami) dzieci korzystaj ą cych z us ł ug Przedszkola. W niniejszym post ę powaniu administracyjnym Prezes Urz ę du zakwestionowa ł przytoczone powy ż ej postanowienia § 4, § 10 Umowy oraz § 4.1.1), § 5.1.d) Statutu Przedszkola, uznaj ą c je za to ż same z postanowieniami wpisanymi do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone zamieszczone zosta ł y postanowienia o nast ę puj ą cej tre ś ci: 1. Poz. 1016. W przypadku nie wywi ą zania si ę s ł uchacza z warunków okre ś lonych w § 4 pkt 1 dot. terminu p ł atno ś ci Szko ł a mo ż e obci ąż y ć s ł uchacza op ł at ą w wysoko ś ci 1 PLN za ka ż dy dzie ń zw ł oki do momentu dokonania zaleg ł ej wp ł aty (wpis dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 21 listopada 2006r. sygn. akt XVII Amc 135/05). Poz. 791. W przypadku opó ź nienia w regulowaniu nale ż no ś ci za kurs szko ł a ka ż dorazowo naliczy s ł uchaczowi kar ę umown ą w wysoko ś ci 0,50 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki (wpis dokonany na podstawie w yroku SOKiK z dnia 13 kwietnia 2006r. sygn. akt XVII Amc 38/05). 2. Poz. 726. Nieusprawiedliwione zaleganie z uiszczeniem czesnego lub innych op ł at spowoduje skre ś lenie z listy studentów (wpis dokonany na podstawie w yroku SOKiK z dnia 27 lutego 2006r. sygn. akt XVII Amc 105/04 Przedsi ę biorca przed ł o ż y ł nowe wzorce umowy i statutu, w których to postanowienie § 4 umowy otrzyma ł o tre ść : „Za zw ł ok ę w uiszczaniu op ł at Przedszkole nalicza odsetki ustawowe za ka ż dy dzie ń zw ł oki”. Z kolei postanowienie § 10 ww. umowy otrzyma ł o brzmienie: „Przedszkole mo ż e rozwi ą za ć umow ę w przypadku powtarzaj ą cego si ę nieterminowego regulowania nale ż no ś ci po dwukrotnym pisemnym wezwaniu do zap ł aty”. Postanowienie § 4.1.l) Statutu Przedszkola zosta ł o zmienione w nast ę puj ą cy sposób: „(…) za nieterminowe wnoszenie op ł at naliczane b ę d ą odsetki ustawowe za ka ż dy dzie ń zw ł oki”. Nadto postanowienie § 5.1.d) Statutu otrzyma ł o tre ść : „przypadki skre ś lenia dziecka z listy przedszkola: dwukrotne zaleganie z odp ł atno ś ci ą za przedszkole po wcze ś niejszym dwukrotnym pisemnym wezwaniu do zap ł aty (…)”. 4 Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej: okik) ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095), a tak ż e osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. System o ś wiaty w Polsce obejmuje – zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 7 wrze ś nia 1991 r. o systemie o ś wiaty (tj. Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm) – m.in. przedszkola, które mog ą by ć zarówno placówkami publicznymi, jak i niepublicznymi (art. 5 ust. 1 ww. ustawy). Z kolei, jak g ł osi preambu ł a do wymienionej ustawy o systemie o ś wiaty, „o ś wiata w Rzeczypospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro ca ł ego spo ł ecze ń stwa” . Ś wiadczenie przez przedszkola edukacji w ramach systemu o ś wiaty jest zatem us ł ug ą o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, co potwierdza równie ż wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „SOKiK”) z dnia 5 lutego 2003 r., sygn. akt XVII Ama 36/02, w uzasadnieniu którego S ą d stwierdza m. in., i ż przedmiotem dzia ł ania szko ł y niepublicznej s ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, tj. edukacja. Status przedsi ę biorcy w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów potwierdza równie ż – w odniesieniu do osób prawnych organizuj ą cych lub ś wiadcz ą cych us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej nie b ę d ą cych dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej – wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SK 22/04. Wobec powy ż szego nale ż y uzna ć , i ż Iwona Burszty ń ska prowadz ą ca Przedszkole Niepubliczne „W Kasztanowym Parku” z siedzib ą w Poznaniu jako osoba fizyczna ś wiadcz ą ca us ł ugi edukacyjne o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 lit.a ustawy o okik. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Stwierdzenie istnienia przedmiotowej praktyki wymaga spe ł nienia dwóch przes ł anek: bezprawno ś ci dzia ł ania i naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Powo ł any wy ż ej przepis ustawy zawiera w pkt 1-3 przyk ł adowe wyliczenie praktyk zakazanych przez ustawodawc ę . Katalog ten nawi ą zuje do stosowania klauzul wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, nieuczciwych praktyk rynkowych lub czynów nieuczciwej konkurencji oraz szeroko ujmowanego prawa konsumenta do informacji. „Zbiorowe interesy konsumentów” to prawa nieograniczonej liczby konsumentów, nie stanowi ą przy tym sumy indywidualnych interesów daj ą cej si ę okre ś li ć , nawet licznej grupy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Art. 479 43 Kodeksu post ę powania cywilnego rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza zatem, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. 5 W uchwale 7 s ę dziów z dnia 13 lipca 2006r. sygn. akt III SZP 3/2006, S ą d Najwy ż szy uzna ł , ż e praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a 1 jest stosowanie identycznej klauzuli jak wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych przez innego przedsi ę biorc ę , który nie by ł stron ą lub uczestnikiem post ę powania zako ń czonego wpisaniem danej klauzuli do rejestru (…). Odwo ł uj ą c si ę do argumentów o charakterze celowo ś ciowym oraz kieruj ą c si ę potrzeb ą zapewnienia skuteczno ś ci tego przepisu, S ą d Najwy ż szy podkre ś li ł , ż e praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów obejmuje równie ż przypadki wprowadzenia jedynie zmian kosmetycznych polegaj ą cych na przestawieniu szyku wyrazów lub zast ą pieniu jednych wyrazów innymi, je ż eli tylko wyk ł adnia postanowienia pozwoli stwierdzi ć , ż e jego tre ść mie ś ci si ę w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbli ż onej tre ś ci do klauzuli wpisanej do rejestru, która wywo ł uje takie same skutki godzi przecie ż tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej co wpisana do rejestru. Nie jest wi ę c konieczna dok ł adna, literalna zbie ż no ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Niedozwolone b ę d ą równie ż takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . W prowadzonym post ę powaniu administracyjnym Prezes Urz ę du zakwestionowa ł praktyk ę Przedsi ę biorcy polegaj ą c ą na stosowaniu w obrocie konsumenckim postanowie ń wzorców umownych o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą klauzul wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Zakwestionowane zosta ł y postanowienia § 4 Umowy i § 4.1.1 Statutu Przedszkola stanowi ą ce o naliczaniu kar umownych w wysoko ś ci 2,50 z ł za nieterminowe uiszczanie op ł at, a tak ż e postanowienia §10 Umowy i §5.1.d Statutu umo ż liwiaj ą ce Przedsi ę biorcy rozwi ą zanie umowy w przypadku powtarzaj ą cego si ę nieterminowego regulowania nale ż no ś ci. Postanowienia te uznano za to ż same z klauzulami niedozwolonymi wpisanymi w pozycjach:1016, 791 i 726 rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. SOKiK wyrokiem z dnia 21 listopada 2006r. sygn. akt XVII Amc 135/05 uzna ł za niedozwolone postanowienie o tre ś ci: W przypadku nie wywi ą zania si ę s ł uchacza z warunków okre ś lonych w § 4 pkt 1 dot. terminu p ł atno ś ci Szko ł a mo ż e obci ąż y ć s ł uchacza op ł at ą w wysoko ś ci 1 PLN za ka ż dy dzie ń zw ł oki do momentu dokonania zaleg ł ej wp ł aty (pozycja 1016 rejestru). Podobne postanowienie uznano za niedozwolone wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2006r. sygn. akt XVII Amc 38/05: W przypadku opó ź nienia w regulowaniu nale ż no ś ci za kurs szko ł a ka ż dorazowo naliczy s ł uchaczowi kar ę umown ą w wysoko ś ci 0,50 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki (pozycja 791 rejestru). W uzasadnieniu tego wyroku podkre ś lono, ż e zgodnie z art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego niedozwolone s ą postanowienia umowne, które kszta ł tuj ą prawa i obowi ą zki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Taki charakter maj ą zdaniem S ą du postanowienia ustalaj ą ce odsetki w wysoko ś ci 0,50 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki, które s ą ra żą co wygórowane. W ocenie Prezesa Urz ę du w/w stanowisko jest uzasadnione tak ż e w odniesieniu do kwestionowanego postanowienia skoro obci ąż a konsumenta odsetkami w wysoko ś ci 2,50 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki, a wi ę c ustalonymi na poziomie wy ż szym, ni ż wskazany w przytoczonych klauzulach niedozwolonych. Ponadto zakwestionowane zosta ł y postanowienia § 10 Umowy i § 5.1.d) Statutu umo ż liwiaj ą ce Przedsi ę biorcy rozwi ą zanie umowy w przypadku powtarzaj ą cego si ę nieterminowego regulowania nale ż no ś ci. Ich tre ść odpowiada klauzuli niedozwolonej wpisanej jako pozycja 726 rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych-„ Nieusprawiedliwione zaleganie z uiszczeniem czesnego lub innych op ł at spowoduje skre ś lenie z listy studentów (klauzula wpisana na podstawie 1 W obowi ą zuj ą cej obecnie ustawie z dnia 16.02.2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów, praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów uregulowana zosta ł a w art. 24. 6 wyroku SOKiK z dnia 27 lutego 2006r. sygn. akt XVII Amc 105/04)”. Zdaniem Prezesa Urz ę du ww. postanowienie wywo ł uje to ż same skutki prawne, wi ążą c prawo Przedsi ę biorcy do skre ś lenia dziecka z listy wychowanków i tym samym rozwi ą zania umowy z niewykonaniem zobowi ą zania przez konsumenta, bez uprzedniego wyznaczenia konsumentowi dodatkowego terminu do jego wykonania. Jednocze ś nie brak w przed ł o ż onych wzorcach postanowie ń , które regulowa ł yby w takiej sytuacji rozliczenia stron umowy w zakresie ś wiadcze ń wzajemnych. W ocenie Prezesa Urz ę du, dobre obyczaje we wzajemnych relacjach Przedsi ę biorcy i konsumentów wymagaj ą , aby w omówionym przypadku zastosowanie znalaz ł przepis art. 491 §1 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, je ż eli jedna ze stron dopuszcza si ę zw ł oki w wykonaniu zobowi ą zania z umowy wzajemnej, druga strona mo ż e wyznaczy ć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagro ż eniem, i ż w razie bezskutecznego up ł ywu wyznaczonego terminu b ę dzie uprawniona do odst ą pienia od umowy. Dopiero zatem po up ł ywie dodatkowego, wyznaczonego konsumentowi terminu do wykonania ś wiadczenia pieni ęż nego, Przedsi ę biorca winien mie ć zapewnione prawo do odst ą pienia od umowy i skre ś lenia dziecka z listy wychowanków. Z uwagi na powy ż sze, tak sformu ł owane postanowienie kszta ł tuje prawa i obowi ą zki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i ra żą co narusza jego interesy (art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego). Nale ż y ponadto zauwa ż y ć , ż e postanowienie to narusza równie ż zasad ę symetrii w kszta ł towaniu praw i obowi ą zków stron umowy. Prawo do rozwi ą zania umowy przyznane zosta ł o wy łą cznie Przedsi ę biorcy. Postanowienia umowy i Statutu Przedszkola nie zastrzegaj ą takiego uprawnienia na rzecz konsumenta. Analiza porównawcza zakwestionowanych postanowie ń wzorca umowy i Statutu oraz przedstawionych powy ż ej postanowie ń wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wskazuje, ż e kwestionowane postanowienia wyczerpuj ą przes ł anki postanowie ń uznanych za niedozwolone. Zakwestionowany zapis umowy i Statutu nie ma wprawdzie identycznego brzmienia, jednak ż e w ocenie Prezesa Urz ę du, wyk ł adnia jego tre ś ci prowadzi do wniosku, ż e mie ś ci si ę on w hipotezach przytoczonych klauzul niedozwolonych. Skutkuje to uznaniem, ż e wykazana zosta ł a bezprawno ść dzia ł ania Przedsi ę biorcy, polegaj ą ca na stosowaniu w obrocie konsumenckim postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Do stwierdzenia stosowania przedmiotowych praktyk niezb ę dne jest równie ż wykazanie, i ż bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w interes konsumentów dotyczy ł o tzw. zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesów nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zidentyfikowa ć - potencjalnych klientów Przedsi ę biorcy. Niezgodnym z prawem dzia ł aniem Przedsi ę biorcy mog ł a bowiem zosta ć dotkni ę ta nieograniczona liczba osób, tzn. wszystkie osoby zawieraj ą ce z nim umowy ś wiadczenia us ł ug w zakresie wychowania przedszkolnego. Pismem z dnia 28 maja 2008r. Przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do niestosowania w nowych umowach wy ż ej kwestionowanych postanowie ń , a w odniesieniu do umów ju ż zawartych - do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W ś wietle powy ż szego, w niniejszej sprawie zachodz ą podstawy do zastosowania art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione- na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania- ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o której mowa w art. 24 powo ł anej ustawy, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń 7 zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . Zdaniem Prezesa Urz ę du, w niniejszej sprawie spe ł nione zosta ł y przes ł anki do wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Okoliczno ś ci sprawy uprawdopodobniaj ą stosowanie przez Przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na pos ł ugiwaniu si ę w obrocie konsumenckim wzorcami umownymi, w których zamieszczona zosta ł a klauzula wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia wskazanym powy ż ej naruszeniom. Zaproponowane przez Przedsi ę biorc ę zmiany kwestionowanych postanowie ń wzorca umowy i Statutu Przedszkola Niepublicznego „W Kasztanowym Parku” uwzgl ę dniaj ą , w ocenie Prezesa Urz ę du, obowi ą zuj ą ce przepisy prawa, w szczególno ś ci art. 385 i nast. Kodeksu cywilnego i mog ą zosta ć wprowadzone do obrotu konsumenckiego w miejsce niedozwolonych . Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy Prezes Urz ę du na ł o ż y ł na Przedsi ę biorc ę obowi ą zek przekazania informacji o realizacji zobowi ą zania na ł o ż onego w punkcie I sentencji decyzji poprzez zawieranie nowych umów zgodnie z przyj ę tym zobowi ą zaniem i wzorcem statutu, za łą czonym do pisma Przedsi ę biorcy z dnia 29 sierpnia 2008r. oraz przed ł o ż enia potwierdzonych kopii umów zawartych zgodnie z postanowieniami ww. wzorca umowy, w terminie 4 miesi ę cy od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji oraz potwierdzonej kopii statutu wraz z kopiami dokumentów potwierdzaj ą cymi powiadomienie rodziców o jego zmianie, w terminie 3 miesi ę cy od dnia uprawomocnienia si ę przedmiotowej decyzji. Wobec powy ż szego orzeczono, jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie- S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Jaros ł aw Kr ű ger Otrzymuje: Iwona Burszty ń ska Przedszkole Niepubliczne „W Kasztanowym Parku” ul. Grunwaldzka 34a 60-786 Pozna ń
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RPZ-61/21/08/AR
- Rodzaj praktyki
- Ochrona zbiorowych interesów konsumentów
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 85.10 Wychowanie przedszkolne
- Region
- Wielkopolskie
- Strony
- Przedszkole Niepubliczne ''W Kasztanowym Parku'' w Poznaniu
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów