RPZ-3/2001

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W POZNANIU 61-851 Poznań, ul. Zielona 8 Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail : poznan@uokik.gov.pl Poznań, 29.03.2001 r. RPZ – 411 – S /4 / 2001 /AN+MC DECYZJA Nr RPZ 3/2001 Na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. i art. 15a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów ( tekst jedn. Dz. U. z 1999 r., Nr 52, poz. 547 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Poznaniu, nakłada się na ASMABEL Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, z tytułu niewykonania w terminie obowiązku zgłoszenia zamiaru łączenia przedsiębiorców, o którym mowa w art. 11 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, polegającego na nabyciu w dniu 10 listopada 1999 r. przez Przedsiębiorstwo WielobranŜowe ASMA Sp. z o.o. z/s w Warszawie (obecnie ASMABEL Sp. z o.o. z/s w Warszawie) 96,4% udziałów w IMPEX Sp. z o.o. z/s w Poznaniu, co spowodowało przekroczenie 50% głosów na zgromadzeniu wspólników Spółki z Poznania , karę pienięŜna w wysokości 5.930 zł (słownie: pięć tysięcy dziewięćset trzydzieści złotych) , płatną do budŜetu Państwa Uzasadnienie Pismem z dnia 22.12.2000 r. pełnomocnik ASMABEL Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie , adw. Marek Tadeusiak, dokonał zgłoszenia do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury w Poznaniu łączenia przedsiębiorców, polegającego na nabyciu w dniu 10.11.1999 r. przez Przedsiębiorstwo WielobranŜowe ASMA Sp. z o.o. z/s w Warszawie (obecnie ASMABEL Sp. z o.o. z/s w Warszawie) 96,4% udziałów IMPEX Sp. z o.o. z/s w Poznaniu, w wyniku którego Przedsiębiorstwo WielobranŜowe ASMA Sp. z o.o. z/s w Warszawie (obecnie ASMABEL Sp. z o.o.) uzyskało ponad 50% całkowitej liczby głosów na zgromadzeniu wspólników IMPEX Sp. z o.o. z/s w Poznaniu, przy czym łączna wartość rocznej sprzedaŜy towarów obu wskazanych podmiotów w roku poprzedzającym rok dokonania łączenia przekroczyła 25 mln EURO. W piśmie z dnia 22.02.2001 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie zgłosił zastrzeŜeń do tego łączenia. - 2 - W dniu 26.02.2001 r. Prezes UOKiK wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałoŜenia na IMPEX Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu kary pienięŜnej za nieterminowe zgłoszenie łączenia. W swoich wyjaśnieniach, pełnomocnik Spółki podniósł w szczególności, iŜ nie ma podstaw do karania Spółki ASMABEL w sytuacji, gdy Prezes UOKiK uznał, Ŝe dokonane łączenie nie nastąpiło ze szkodą dla konkurencji i konsumentów i nie zgłosił do niego zastrzeŜeń. Nie doszło więc w przedmiotowej sprawie do naruszenia interesu publicznoprawnego chronionego przez ustawę antymonopolową. Zdaniem pełnomocnika wydawanie decyzji nakładającej karę pienięŜną z art. 15a ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej powinno pozostawać w zgodzie z jej aksjologią, tj. powinno się karać tylko takie łączenia, dokonane bez zgody Prezesa, które wywierają negatywne skutki dla rozwoju konkurencji lub interesów konsumentów. W piśmie z dnia 20.03.2001 r. pełnomocnik Spółki podniósł nadto, iŜ na gruncie nowej ustawy antymonopolowej przedmiotowe łączenie zostało zakwalifikowane do tzw. łączeń bagatelnych, nie podlegających obowiązkowi zgłoszenia. Zatem niniejsze postępowania w sprawie nałoŜenia kary nie miałoby uzasadnienia w świetle nowych przepisów. W oparciu o powyŜsze okoliczności pełnomocnik Spółki zakwestionował celowość nałoŜenia sankcji pienięŜnej przewidzianej ustawą o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i zwaŜył, co następuje : W dniu 8 listopada 1999 r. w Warszawie odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki z o.o. Przedsiębiorstwo WielobranŜowe ASMA, na którym została podjęta waŜna uchwała nr 15/99 w sprawie nabycia 96,4% udziałów w Spółce z o.o. IMPEX. Dnia 10 listopada 1999 r. w Warszawie została zawarta umowa, na podstawie której ASMA Sp. z o.o. nabyła przedmiotowe udziały. Zgodnie z treścią art. 11 ust.1 w związku z art. 11 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. 1999 r. Nr 52 Poz. 547ze zm.), zamiar łączenia przedsiębiorców polegający na objęciu lub nabyciu akcji lub udziałów innego przedsiębiorcy, powodujący osiągnięcie lub przekroczenie 25%, 33% lub 50% głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników, jeŜeli łączna wartość rocznej sprzedaŜy towarów obu podmiotów – w roku kalendarzowym poprzedzającym rok zgłoszenia zamiaru – przekracza 25 milionów EURO, podlega zgłoszeniu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 dni od dokonania czynności, z którą ustawa wiąŜe ten obowiązek. W przypadku planowanego łączenia w trybie art. 11 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, zamiar taki zgłaszają Prezesowi Urzędu zarówno organ zarządzający przedsiębiorcy nabywającego lub obejmującego udziały lub akcje, jak i organ zarządzający spółki, której udziały lub akcje są przedmiotem nabycia lub objęcia, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1999 roku w sprawie określenia szczegółowych warunków, jakim powinno odpowiadać zgłoszenie zamiaru łączenia przedsiębiorców, oraz określenia organów podmiotów zobowiązanych do dokonania tego zgłoszenia (Dz. U. Nr 99 z 1999 r. poz. 1161). W przedmiotowej sprawie obowiązek zgłoszenia zamiaru łączenia spoczywał na zarządach obu spółek. - 3 - W ustawie o p.p.m. brak jest ściśle określonych unormowań dotyczących początku biegu terminu dla zgłoszenia zamiaru łączenia. Dlatego teŜ względy praworządności i potrzeba uwzględnienia słusznego interesu przedsiębiorców, na jakich opiera się postępowanie administracyjne ( art. 6 i 7 kpa ), uzasadniają stanowisko, aby w tym przypadku karać nie budzące wątpliwości przypadki niedopełnienia powyŜszego obowiązku. Dlatego początek 14 – dniowego terminu na dokonanie zgłoszenia zamiaru łączenia naleŜy powiązać najpóźniej z momentem dojścia do skutku któregoś z przypadków łączenia, o których mowa w art. 11 ust. 2 ww. ustawy. Biorąc powyŜsze pod uwagę, ASMABEL Sp. z o.o. winien dokonać zgłoszenia najpóźniej do dnia 24.11.1999 r., bowiem Spółka podjęła zamiar, o jakim wyŜej mowa, w dniu 8 listopada 1999 r., natomiast łączenie doszło do skutku z datą 10 listopada 1999 r. Wynika z tego, Ŝe Spółka ASMABEL znajdowała się w zwłoce w wykonaniu obowiązku zgłoszenia od dnia 25.11.1999 r.. Zgłoszenie miało miejsce w dniu 22.12.2000 r., czyli po upływie 12 miesięcy, przy czym rozpoczął bieg 13 miesiąc niewykonania ustawowego obowiązku. Zgodnie z treścią art. 15a ust. 1 pkt 1 ww., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów moŜe w drodze decyzji nałoŜyć na przedsiębiorcę karę pienięŜną do wysokości 1 % przychodu za kaŜdy rozpoczęty miesiąc niewykonania obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 11. Przychodem, w rozumieniu tego przepisu, jest 1 / 12 przychodu uzyskanego w roku podatkowym poprzedzającym dzień wydania decyzji Prezesa Urzędu, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych lub od osób fizycznych ( art. 2 pkt 10 ustawy o p.p.m. i o.i.k.). W 2000 r. ASMABEL Sp. z o.o. osiągnęła przychód, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w wysokości [ usunięto ] zł. Zgodnie z wyŜej powołanymi przepisami, kara pienięŜna o jakiej mowa w art. 15a ust. 1 pkt 1 ustawy o p.p.m. i o.i.k. z tytułu niewykonania obowiązku zgłoszenia łączenia, biorąc pod uwagę przychód osiągnięty w 2000 roku przez ASMABEL Sp. z o.o. oraz okres opóźnienia, mogłaby maksymalnie wynosić [ usunięto ] zł. Kwota ta stanowi wynik obliczenia : [ usunięto ] × 1 / 12 × 1 % × 13 miesięcy zwłoki. Ustalając karę w wysokości 5.930 zł (słownie: pięć tysięcy dziewięćset trzydzieści złotych), a wiec w granicach ok. [ usunięto ] % kary maksymalnej, Prezes Urzędu miał na względzie, iŜ dokonane łączenie nie spowodowało zagroŜenia dla konkurencji na rynku, na którym przedsiębiorcy uczestniczący w łączeniu prowadzą swoją działalność. Istotna jest równieŜ okoliczność, Ŝe Prezes Urzędu miał moŜliwość dokonania tej oceny z inicjatywy strony, gdyŜ zgłoszenia dokonano bez wezwania organu antymonopolowego. Przedstawione przez pełnomocnika Spółki wyjaśnienia o tym, iŜ niedopełnienie obowiązku wynikającego z ustawy antymonopolowej wynikało z nieświadomości prawa przedsiębiorców uczestniczących w łączeniu, nie zasługuje na uwzględnienie. Obowiązujące w Polsce prawo uwzględnia niekiedy na korzyść strony jej błąd co do prawa, jeŜeli taka nieświadomość bezprawności jest usprawiedliwiona. Podstawowym kryterium powinna tu być moŜliwość uniknięcia błędu przez stronę. Ustawa antymonopolowa obowiązuje od kilku lat, nie jest więc aktem, który dopiero co wprowadzono w Ŝycie. przedsiębiorcy planujący łączenie powinni sprawdzić jak ocenia je prawo polskie. Nie ulega wątpliwości, Ŝe od przedsiębiorców jako osób posiadających fachową obsługę prawną naleŜy oczekiwać większej staranności w dopełnieniu ustawowych - 4 - terminów, w tym wypadku wskazanych w ustawie o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów. podmioty te powinny w sposób szybki i profesjonalny regulować swoje zobowiązania. Wobec powyŜszych argumentów, podniesiona przez pełnomocnika nieświadomość stron łączenia co do prawa nie zasługuje na uwzględnienie, gdyŜ w ocenie Urzędu strony mogły uniknąć błędu, w związku z czym moŜna im przypisać winę za niedopełnienie w terenie ustawowego obowiązku dokonania zgłoszenia zamiaru łączenia. Pełnomocnik Spółki słusznie podnosi, iŜ łączenie, którego dotyczy niniejsze postępowanie w sprawie nałoŜenia kary pienięznej, w świetle nowej ustawy nie podlegałoby notyfikacji, niemniej nadal obowiązują przepisy starej ustawy antymonopolowej, które uprawniają organ antymonopolowy do nałoŜenia sankcji pienięŜnej za sam fakt naruszenia art. 11 wskazanej ustawy. Organ antymonopolowy nie jest przy tym związany oceną skutków wpływu łączenia na konkurencję (tak Sąd NajwyŜszy w orzeczeniu z dnia 7 lipca 1999 r., sygn. akt I CKN 184/99, OSNCP nr 2/2000 poz. 33). Spółka zgłaszając po terminie zamiar łączenia (a ściśle rzecz biorąc dokonane łączenie) naruszyła prawo a wymierzona za to działanie kara ma charakter dyscyplinujący, gdyŜ jest nakładana w celu zachowania i respektowania obowiązującego porządku prawnego. NaleŜy teŜ zaznaczyć, iŜ zwłoka, jakiej dopuściła się strona łączenia była znaczna – ponad 12 miesięcy. Z powyŜszych względów, organ antymonopolowy nie mógł odstąpić od nałoŜenia kary i zdecydował, jak na wstępie. Od niniejszej decyzji stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego – Sądu Antymonopolowego w Warszawie w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Poznaniu. Karę pienięŜną naleŜy wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów NBP O/O Warszawa 10101010-7878-223-1, w terminie 7 dni od uprawomocnienia się decyzji. Otrzymują : 1. Departament Prawny Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 2. pełnomocnik ASMABEL Sp. z o.o. adw. Marek Tadeusiak Kancelaria Adwokacka Prawa Konkurencji ul. śurawia 7/9 91-455 Łódź 3. a/a Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki