RKT-6/2001

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH 40-024 Katowice, ul. Powstańców 41a Tel./Fax (0-32) 256-46-96, Tel/Fax (0-32) 255-26-47, Tel. /Fax (0-32) 255-44-04 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice, dn. 22.03.2001r. RKT-411/01/01/K/SB DECYZJA nr RKT- 6/2001 Na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 15a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999r. Nr 52, poz. 547 ze zmian. Dz.U. z 2000r. Nr 31, poz. 381, Dz.U. z 2000r. Nr 60, poz. 704), po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na Przedsiębiorstwo Handlowo- Produkcyjne „MERCUS” Sp. z o.o. w Polkowicach z tytułu niewykonania w terminie, obowiązku wynikającego z art. 11 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 2 pkt 5 w/w ustawy, polegającego na objęciu przez Wiceprezesów Zarządu Przedsiębiorstwa Handlowo- Produkcyjnego „MERCUS” Sp. z o.o. w Polkowicach funkcji przewodniczącego oraz członka Rady Nadzorczej Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego „Mercus Bis” Sp. z o.o. w Dąbrowie Górniczej, karę pienięŜną w wysokości 8 000 zł (słownie: osiem tysięcy) płatną do BudŜetu Państwa. Uzasadnienie Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach (zwanego dalej organem antymonopolowym), w dniu 11.12.2000r. został dostarczony wniosek Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjnego „MERCUS” Sp. z o.o. w Polkowicach (zwanego 2 dalej PHP „MERCUS” Sp. z o.o.) zgłaszający zamiar łączenia polegającego na objęciu przez Wiceprezesów Zarządu PHP „MERCUS” Sp. z o.o. funkcji przewodniczącego oraz członka Rady Nadzorczej Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego „Mercus Bis” Sp. z o.o. w Dąbrowie Górniczej, (zwany dalej PHU „Mercus Bis” Sp. z o.o.). Z uwagi na fakt, Ŝe w/w zgłoszenie nie zawierało wszystkich informacji i dokumentów wymaganych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1999r. w sprawie określenia szczegółowych warunków jakim powinno odpowiadać zgłoszenie zamiaru łączenia przedsiębiorców, oraz określenia organów podmiotów zobowiązanych do dokonania tego zgłoszenia (Dz.U. z 1999r. Nr 99, poz. 1161), wydanego na podstawie art. 11 e ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy pismem z dnia 15.12.2000r. znak RKT- 411/41/00/SB zwrócił się o uzupełnienie zgłoszenia. Odpowiedź na powyŜsze pismo zawierała wszystkie brakujące w zgłoszeniu informacje i dokumenty. PHP „MERCUS” Sp. z o.o. jest podmiotem, którego podstawowym przedmiotem działania to: sprzedaŜ hurtowa maszyn, urządzeń i materiałów dla przemysłu, sprzedaŜ hurtowa odzieŜy i obuwia, sprzedaŜ hurtowa drewna i materiałów budowlanych. Działalność ta realizowana jest na terenie woj. legnickiego. Natomiast PHU „Mercus Bis” Sp. z o.o. będzie prowadziła sprzedaŜ mebli i materiałów budowlanych na terenie woj. śląskiego w jednym obiekcie w Dąbrowie Górniczej. Jako dokument obrazujący zamiar łączenia PHP „MERCUS” Sp. z o.o. dołączył do wniosku kopię uchwały nr 2/2000 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników PHU „Mercus Bis” Sp. z o.o. z dnia 19.09.2000r. dotyczącej ustalenia składu Rady Nadzorczej PHU „Mercus Bis” Sp. z o.o. Z uchwały tej wynika, Ŝe przewodniczącym oraz członkiem Rady Nadzorczej PHU „Mercus Bis” Sp. z o.o. będą wiceprezesi Zarządu PHP „MERCUS” Sp. z o.o. W związku z powyŜszym oraz z uwagi na fakt, Ŝe łączna wartość rocznej sprzedaŜy w 1999r., tj. w roku poprzedzającym dokonanie zgłoszenia zamiaru łączenia wynosiła 86,3 mln EURO, zgodnie z art. 11 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej powyŜszy zamiar łączenia podlegał obowiązkowi zgłoszenia w Urzędzie, w terminie 14 dni określonym w art. 11 ust. 1 w/w ustawy. Z uwagi na fakt, Ŝe PHP „MERCUS” Sp. z o.o. dokonał zgłoszenia zamiaru łączenia spełniającego formalne warunki do dokonania takiego zgłoszenia dopiero w dniu 11.12.2000r., tj. w dniu dostarczenia zgłoszenia, organ antymonopolowy powziął przypuszczenie, iŜ przedmiotowe zgłoszenie zostało dokonane z naruszeniem art. 11 ust. 1 ustawy antymonopolowej. W związku z powyŜszym w dniu 12.01.2001r.. zostało wszczęte z urzędu przeciwko PHP „MERCUS” Sp. z o.o. postępowanie administracyjne dotyczące nałoŜenia kary za nie zgłoszenie w terminie wynikającym z art. 11 ust. 1 w/w ustawy, zamiaru łączenia polegającego na objęciu przez Wiceprezesów Zarządu PHP „MERCUS” Sp. z o.o. funkcji przewodniczącego oraz członka Rady Nadzorczej PHU „Mercus Bis” Sp. z o.o., co moŜe stanowić naruszenie art. 11 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej. W odpowiedzi na pismo z dnia 12.01.2001r. znak RKT-411/01/01/K/SB zawiadamiające o wszczęciu postępowania, PHP „MERCUS” Sp. z o.o. wyjaśnił, Ŝe powołanie Wiceprezesów Zarządu PHP „MERCUS” Sp. z o.o. na stanowisko przewodniczącego oraz członka Rady Nadzorczej PHU „Mercus Bis” Sp. z o.o. uzasadnione było koniecznością udzielenia pomocy Zarządowi Spółki, która dopiero rozpoczyna działalność. Zarząd oraz personel Spółki potrzebował wsparcia osób, które posiadały stosowne doświadczenie handlowe i zapewnią Spółce rozwój oraz umocnienie na rynku. Dodano, Ŝe członkowie Rady pełnią funkcję bez wynagrodzenia. Jako powód opóźnienia podano złą interpretację przepisów. 3 Organ antymonopolowy zwaŜył, co następuje: Wprowadzona dnia 03.02.1995r. nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i obowiązująca od dnia 19.05.1995r. (Dz.U. z dnia 18.04.1995r. nr 41 poz. 208), a w szczególności przepisy art. 11 ust. 1 tej ustawy, zobowiązują podmioty gospodarcze do dokonania zgłoszenia zamiaru łączenia przedsiębiorcy w terminie 14 dni od dokonania czynności, z którą ustawa wiąŜe ten obowiązek. PowyŜsze oznacza, Ŝe zgłoszenie zamiaru łączenia podmiotów powinno być dokonane ex ante, czyli przed faktycznym dokonaniem danej operacji kapitałowej. Zgodnie z wydanym na podstawie art. 11 e ustawy antymonopolowej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1999r. w sprawie określenia szczegółowych warunków jakim powinno odpowiadać zgłoszenie zamiaru łączenia przedsiębiorców oraz określenia organów podmiotów zobowiązanych do dokonania tego zgłoszenia (Dz.U. z 1999r. Nr 99, poz. 1161), a w szczególności zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 5 tego rozporządzenia, do dokonania zgłoszenia zamiaru łączenia przedsiębiorców polegającego na łączeniu funkcji konkurujących ze sobą przedsiębiorców, o którym mowa w art. 11 ust. 2 pkt 5 ustawy – są zobowiązane organy zarządzające konkurujących przedsiębiorców, których dotyczy łączenie funkcji dyrektora, wicedyrektora, członka rady nadzorczej, członka komisji rewizyjnej albo głównego księgowego oraz członka zarządu. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy antymonopolowej, zgłoszenie zamiaru łączenia podmiotów, w przypadku spełnienia przez łączące się podmioty kryteriów ilościowych i wartościowych określonych w ustawie podlega zgłoszeniu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 dni od dokonania czynności, z którą ustawa wiąŜe ten obowiązek. W odniesieniu do łączeń polegających na łączeniu stanowisk, po analizie zgromadzonego materiału, wydaje się za uzasadnione przyjęcie uchwały Zgromadzenia Wspólników PHU „Mercus Bis” Sp. z o.o., jako dokumentu potwierdzającego zamiaru łączenia. Tak więc przyjmując podjęcie powyŜszej uchwały jako czynności, z którą ustawa wiąŜe obowiązek dokonania zgłoszenia, od tego momentu uczestników łączenia obowiązuje termin 14 dniowy określony w art. 11 ust. 1 ustawy antymonopolowej do dokonania tego zgłoszenia. W związku z tym faktem, organ antymonopolowy uznał datę podjęcia uchwały Zgromadzenia Wspólników PHU „Mercus Bis” Sp. z o.o., tj. 19.09.2000r. jako termin od, którego uczestników łączenia obowiązywał termin 14 dniowy na notyfikację w organie antymonopolowym przedmiotowego łączenia zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy. Biorąc pod uwagę łączną wartość rocznej sprzedaŜy towarów PHP „MERCUS” Sp. z o.o. oraz PHU „Mercus Bis” Sp. z o.o. w roku poprzedzającym powstanie zamiaru łączenia przedsiębiorców czyli w 1999r. – (...) zł. tj. ok. (...) EURO, naleŜy stwierdzić, Ŝe PHP „MERCUS” Sp. z o.o. spełnił kryteria wartościowe określone w art. 11 ust. 2 pkt 5 w/w ustawy i w terminie wynikającym z art. 11 ust. 1 ustawy miał obowiązek dokonania zgłoszenia zamiaru łączenia do UOKiK, czego jednakŜe nie dokonał. Zamiar łączenia podmiotów gospodarczych polegającego na objęciu przez Wiceprezesów Zarządu PHP „MERCUS” Sp. z o.o. funkcji przewodniczącego oraz członka Rady Nadzorczej PHU „Mercus Bis” Sp. z o.o. powstał w dniu 19.09.2000r., tj. w dniu podjęcia uchwały Zgromadzenia Wspólników PHU „Mercus Bis” Sp. z o.o. Wobec powyŜszego, zgłoszenie zamiaru łączenia zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy powinno zostać dokonane najpóźniej do dnia 03.10.2000r. Natomiast zgłoszenie zamiaru łączenia PHP „MERCUS” Sp. z o.o. zostało złoŜone w dniu 11.12.2000r., czyli po przekroczeniu ustawowych 14 dni. 4 Zgodnie z wyrokiem Sądu NajwyŜszego Izba Cywilna Sygn. akt I CKN 184/99 z dnia 7.07.1999r. oraz wyrokiem Sądu Antymonopolowego Sygn. akt. XVII Ama 65/99 z dnia 08.03.2000r. nałoŜenie kary pienięŜnej przewidziane w art. 15a ust. 1 pkt 1 nie jest uzaleŜnione od oceny skutków wpływu łączenia przedsiębiorców na konkurencję. Przepis ten przewiduje wypadki niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy i sam fakt ich niedopełnienia stanowi przesłankę nałoŜenia kary pienięŜnej. Ewentualny brak negatywnych skutków łączenia moŜe mieć wpływ na wysokość kary pienięŜnej. Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest fakt nie wywiązania się PHP „MERCUS” Sp. z o.o. z obowiązku wynikającego z art. 11 ust. 1 ustawy. Zgłoszenie zostało dokonane z trzymiesięcznym opóźnieniem. Tak więc zgodnie z powyŜej przytoczonymi wyrokami sam fakt nie dopełnienia obowiązków wynikających z ustawy staje się przesłanką do nałoŜenia kary. Przepis art. 15 a ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej przewiduje moŜliwość nałoŜenia na przedsiębiorcę kary pienięŜnej w wysokości 1% przychodu za kaŜdy rozpoczęty miesiąc niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 11 ust. 1 w/w ustawy. Określone w tym przepisie stawki mają charakter maksymalny, w rzeczywistości o wysokości kary decyduje organ antymonopolowy, który ustalając faktyczną jej wysokość powinien przy jej ustaleniu kierować się jej funkcją represyjną i prewencyjną (dyscyplinującą). Przy czym w zaleŜności od okoliczności sprawy jedna lub druga funkcja moŜe być uznana za wiodącą. Organ antymonopolowy w przedmiotowym łączeniu ustalając wysokość kary, kierował się jej funkcją prewencyjną (dyscyplinującą). Wynika to z faktu, Ŝe przedmiotowe łączenie nie będzie miało negatywnego wpływu na stan konkurencji na rynkach działania uczestników łączenia. Równocześnie nałoŜenie przez organ antymonopolowy kary powinno zniechęcać przedsiębiorców do uchylania się w przyszłości od poddawania się antymonopolowej kontroli połączeń z ich udziałem (wyrok Sądu Antymonopolowego Sygn. akt XVII Ama 66/97 z dnia 4 lutego 1998r.). Ponadto organ antymonopolowy stoi na stanowisku, iŜ nie wywiązanie się z obowiązku dokonania zgłoszenia zamiaru łączenia w ustawowym terminie określonym w art. 11 ust. 1 ustawy uprawnia organ antymonopolowy do nałoŜenia kary zgodnie z art. 15a ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej. PHP „MERCUS” Sp. z o.o., jak wskazano powyŜej dokonał zgłoszenia zamiaru łączenia po upływie ustawowych 14 dni. Tak więc spółka PHP „MERCUS” Sp. z o.o. nie wywiązała się w terminie o jakim mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z obowiązku wynikającego z art. 11 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej. Jak wynika z danych uzyskanych od Spółki, przychód liczony na podstawie zasad określonych w art. 2 pkt 10 ustawy antymonopolowej wyniósł dla PHP „MERCUS” Sp. z o.o. w 2000r. (...) zł. Maksymalna wysokość kary, o której mowa w art. 15a ust. 1 pkt 1 ustawy wynosi 1% przychodu, tj. .... zł, za kaŜdy rozpoczęty miesiąc niewykonania obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy antymonopolowej. Biorąc pod uwagę opóźnienie trzymiesięczne w zgłoszeniu do UOKiK zamiaru łączenia stanowisk, maksymalny wymiar kary w tym przypadku moŜe wynieść (…) zł. Natomiast organ antymonopolowy nałoŜył karę w wysokości 8 000 zł., tj. w wysokości ok. (…) % kary maksymalnej. Określając karę w takiej wysokości organ antymonopolowy kierował się następującymi przesłankami: - PHP „MERCUS” Sp. z o.o. dokonał zgłoszenia zamiaru łączenia po upływie terminu wymaganego w art. 11 ust. 1 ustawy antymonopolowej do dokonania takiego zgłoszenia, 5 - PHU „Mercus Bis” Sp. z o.o. dokonując zgłoszenia zamiaru łączenia nie prowadził działalności handlowej, - w wyniku łączenia nie dojdzie do uzyskania dominującej pozycji lub umocnienia juŜ posiadanej na rynku przez któregoś z uczestników łączenia, - łączenie nie wpłynęło negatywnie na stan konkurencji na rynkach działalności firm uczestniczących w łączeniu. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów korzystając z prawa nałoŜenia kary uznał, Ŝe kara powinna mieć przede wszystkim charakter prewencyjny, a nie represyjny, dlatego teŜ wysokość kary ustalono w wyŜej określonej wysokości znacznie, poniŜej maksymalnego wymiaru kary. Stąd orzeka się jak w sentencji. Od niniejszej decyzji słuŜy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach, w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. Karę naleŜy wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa 1010 1010-7878-223-1. Dyrektor Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral