RPZ-2/2011

1 Poznań, dnia 3 marca 2011 r. RPZ– 430/1/11/ARu DECYZJA nr RPZ 2/2011 Na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2009 r., Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na ”East & West” sp. z o.o. w Poznaniu karę pieniężną w wysokości 5 000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych), co stanowi równowartość 1.262,53 euro (słownie: tysiąc dwieście sześćdziesiąt dwa euro 53/100) za nieudzielenie informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w postępowaniu wyjaśniającym w sprawie RPZ – 401/4/10/ARu. Uzasadnienie W dniu 22 października 2010 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowanie wyjaśniające, którego celem było zbadanie rynku usług dostępu do płatnej telewizji, w tym określenia jego struktury i stopnia koncentracji (RPZ-401/4/10). W związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym pismem z dnia 22 października 2010 r. Prezes Urzędu skierował do przedsiębiorców, w tym „East & West” sp. z o.o. w Poznaniu (dalej: „E&W”) na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wezwanie do nadesłania w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma wypełnionej ankiety dotyczącej badania rynku usług dostępu do płatnej telewizji. Załączona do wezwania ankieta zawierała następujące działy, które winien wypełnić przedsiębiorca: 1. podstawowe dane o przedsiębiorcy: PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Poznań Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl 2 a) dane teleadresowe; b) struktura i historia powstania; 2. dane dotyczące prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności: a) świadczone usługi; b) oferta programowa; c) zasięg działania; d) dane finansowe; e) konkurencja. W związku z brakiem odpowiedzi E&W Prezes Urzędu ponowił wezwanie pismem z dnia 29 listopada 2010 r., które zostało odebrane w dniu 1 grudnia 2010 r., jednakże przedsiębiorstwo nie udzieliło żadnej informacji. Wezwania zawierały pouczenie, iż w przypadku nieudzielenia informacji albo udzielenia informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50.000.000 euro. Pomimo upływu wyznaczonego terminu oraz skierowania dwóch wezwań, Przedsiębiorca nie przesłał żądanych informacji, ani nie udzielił informacji o istnieniu jakichkolwiek przeszkód w ich przekazaniu. W związku z powyższym, w dniu 10 stycznia 2011 r. Prezes Urzędu wszczął postępowanie w sprawie nałożenia na „East & West” sp. z o.o. w Poznaniu kary pieniężnej z tytułu nieudzielenia informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej z dnia 10 stycznia 2011 r., E&W w dniu 13 stycznia 2011 r. e-maila z informacją, że spółka jest w trakcie wypełniania ankiety, a ustosunkowując się do postawionego zarzutu podniosła, iż nie odpowiadała na wezwania ponieważ dane niezbędne do wypełnienia ankiety znajdowały się na poprzednio użytkowanym systemie komputerowym. W dniu 18 stycznia 2011 r. spółka przesłała do Delegatury w Poznaniu wypełnioną ankietę dotyczącą badania rynku usług dostępu do płatnej telewizji. Pismem z dnia 21 lutego 2011 r., Prezes Urzędu zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania oraz pouczył o prawie do zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału i prawie do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Prezes Urzędu zważył, co następuje: Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50, poz. 331 ze zm., dalej: „u.o.k.k.”) na przedsiębiorcach oraz związkach przedsiębiorców ciąży obowiązek przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na żądanie Prezesa Urzędu. Zgodnie natomiast z art. 106 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50.000.000 euro, jeżeli przedsiębiorca ten chociażby nieumyślnie nie udzielił informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 12 ust. 3, art. 19 ust. 3 lub art. 50 ww. ustawy bądź udzielił nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji. W myśl art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów za przedsiębiorcę uważa się przede wszystkim przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), zgodnie z którą (art. 4 ust. 1) przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna, i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą. 3 „East & West” sp. z o.o. w Poznaniu jest wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod nr 196536. Przedmiotem działalności Spółki, zgodnie z wpisem, jest m.in. działalność usługowa w zakresie instalowania, naprawy i konserwacji nadajników telewizyjnych i radiowych; działalność usługowa w zakresie instalowania, naprawy i konserwacji profesjonalnego sprzętu radiowo – telewizyjnego oraz sprzętu do operowania dźwiękiem i obrazem; telefonia stacjonarna i telegrafia; telefonia ruchoma; transmisja danych i teleinformatyka; radiokomunikacja; radiodyfuzja; telewizja kablowa; pozostałe usługi telekomunikacyjne. Obowiązek udzielenia informacji powstaje po stronie przedsiębiorcy, gdy żądanie skierowane przez Prezesa Urzędu spełnia wymagania określone w art. 50 ust. 2 u.o.k.k., a zatem zawiera wskazanie zakresu żądanych informacji, celu żądania, terminu udzielenia informacji oraz pouczenie o sankcjach za nieudzielanie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. (wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2004 r. sygn. akt III SK 31/04, OSNP 2005 nr 4, poz. 60). Kierowane do Przedsiębiorcy dwukrotnie wezwania zawierały wszystkie ww. elementy, dlatego po stronie przedsiębiorcy powstał prawny obowiązek udzielenia odpowiedzi na skierowane do niego wezwania. Wezwania określały zakres żądanych informacji poprzez odniesienie do załączonej do wezwania ankiety dotyczącej badania rynku usług dostępu do płatnej telewizji. Podkreślić należy, iż Prezes Urzędu może domagać się od przedsiębiorcy, aby ten wypełnił przesłany mu kwestionariusz, zawierający pytania dotyczące podstawowych danych i informacji obrazujących jego działalność, niezbędnych dla wykonywania swych ustawowych zadań zarówno orzeczniczych, jak i pozaorzeczniczych (wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 28 czerwca 1995 r., sygn. akt XVII Amr 14/95). Przedsiębiorca zobowiązany jest do udzielenia wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na żądanie Prezesa Urzędu, do którego należy ocena, czy żądane materiały są wystarczające do realizacji jego ustawowych zadań (wyrok Sądu Antymonopolowego z 16 grudnia 1998 r., sygn. akt XVII Ama 62/98, Wokanda 2000, nr 4, s. 52). Cel skierowanego żądania także został jasno określony w wezwaniach poprzez wskazanie, w związku z jakim postępowaniem żądane są od przedsiębiorcy informacje, a mianowicie w związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym mającym na celu zbadanie zachowań rynkowych oraz określenie stopnia i struktury koncentracji przedsiębiorców działających na rynku usług dostępu do płatnej telewizji. Wezwania wyznaczały termin, w którym Spółka winna udzielić informacji oraz zawierały pouczenie, iż w przypadku gdy przedsiębiorca, choćby nieumyślnie, nie udziela informacji, bądź udziela nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50.000.000 euro. Dokonując analizy niniejszej sprawy, Prezes Urzędu zważył również na stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w cytowanym wyroku z dnia 7 kwietnia 2004 r., zgodnie z którym kara pieniężna jest sankcją nakładaną na przedsiębiorcę za niedopełnienie obowiązku udzielenia na żądanie Prezesa Urzędu informacji niezbędnych do wszczęcia i sprawnego prowadzenia postępowania także wówczas, gdy żądana informacja została udzielona z opóźnieniem, już po wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (III SK 31/2004, OSNP 2005 nr 4, poz. 60). Przepisy dotyczące nakładania przez Prezesa Urzędu kary pieniężnej obejmują swym zakresem nie tylko nieudzielanie, ale i zwłokę w udzielaniu Prezesowi Urzędu żądanych przez niego danych. Przemawiają za tym przede wszystkim względy racjonalności, wyrażające się sprzeciwem wobec blokowania przez przedsiębiorcę wykonywania zadań organu antymonopolowego. Przekazywanie przez przedsiębiorcę odpowiednich danych służyć ma przede wszystkim sprawnemu i efektywnemu przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Rozwiązanie przewidziane w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ma więc na celu zdyscyplinowanie uczestników i ekonomię postępowania 4 prowadzonego w interesie publicznym. Próby uzyskania żądanych informacji od Przedsiębiorcy w niniejszej sprawie doprowadziły do przedłużenia prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Kary pieniężne nakładane przez Prezesa Urzędu w związku z nieudzieleniem informacji mają zarówno charakter represyjny (nakładane są za naruszenie ustawowego obowiązku udzielania informacji na żądanie Prezesa Urzędu) jak i prewencyjny (mają zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcać do naruszania prawa). Samo zagrożenia karą pieniężną, czyli potencjalna możliwość nałożenia kary przez Prezesa Urzędu, nadaje im charakter dyscyplinujący. W interesie publicznym leży zapobieganie sytuacjom, w których przedsiębiorcy poprzez nieudzielenie informacji opóźniają lub uniemożliwiają realizację jego zadań ustawowych. Zgodnie z art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50.000.000 euro za naruszenia proceduralne. Nałożenie kary na podstawie tego przepisu odbywa się w trybie uznania administracyjnego, co oznacza, że o ich wysokości decyduje w konkretnej sprawie Prezes Urzędu w oparciu m.in. o kryteria wskazane w art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Stosownie do tego uregulowania przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności obecnego i uprzedniego naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustalając wysokość kary dla Przedsiębiorcy Prezes Urzędu wziął przede wszystkim pod uwagę stopień jego zawinienia. Spółka, mimo dwukrotnego kierowania do niej wezwań, nie udzieliła żadnej odpowiedzi. Informacje zostały złożone dopiero w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Zachowania Spółki nie tłumaczy fakt, iż wypełnienie ankiety wiązało się z koniecznością wydobycia danych z poprzednio użytkowanego prze przedsiębiorstwo systemu komputerowego. Całkowite ignorowanie wezwań kierowanych przez Prezesa Urzędu oraz nie wskazanie terminu, w którym Spółka mogłaby udzielić odpowiedzi, odczytać można jedynie jako wyraźnie lekceważący stosunek do Prezesa UOKiK oraz wykonywanych przez niego zadań. Ustalając wymiar kary Prezes Urzędu wziął także pod uwagę fakt, że jest to pierwsze naruszenie przepisów przedmiotowej ustawy przez „East & West” sp. z o.o. w Poznaniu, w związku z czym należy położyć nacisk głównie na rolę prewencyjną wymiaru kary. W związku z powyższym, Prezes Urzędu nałożył na Przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 5 000,00 zł (słownie: pięciu tysięcy złotych), co stanowi równowartość 1.262,53 euro (słownie: tysiąc dwieście sześćdziesiąt dwa euro 53/100). Wartość euro została przeliczona na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2010 r., zgodnie z którym kurs euro wynosił 3,9603 zł. Stosownie bowiem do art. 5 u.o.k.k. wartość euro, o której mowa w przepisach ustawy, podlega przeliczeniu na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez NBP w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok zgłoszenia zamiaru koncentracji lub nałożenia kary. W ocenie Prezesa Urzędu wymierzona kara pieniężna jest adekwatna do stopnia zawinienia, zaś jej wysokość jest na tyle dolegliwa dla Przedsiębiorcy, że skutecznie zapobiegnie naruszeniom ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez ten podmiot w przyszłości. Nałożona kara spełnia równocześnie funkcję prewencji ogólnej, zniechęcając do naruszania prawa również przez innych przedsiębiorców. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 10100078 7822 31000 000. 5 Stosownie do art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji służy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura w Poznaniu. Z upoważnienia Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK w Poznaniu Jarosław Krüger Otrzymuje: East & West sp. z o.o. ul. Gronowa 22 61-680 Poznań