RPZ-19/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , dnia 24 czerwca 2008r. RPZ- 61/15/08/JM DECYZJA nr RPZ 19/2008 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134 poz. 939), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Janinie Muszalskiej prowadz ą cej Niepubliczne Przedszkole „Liczmanek” w Poznaniu w zwi ą zku ze stosowaniem we wzorcu umowy o nazwie: „umowa ś wiadczenia us ł ug w zakresie wychowania przedszkolnego nr…” oraz Statucie Niepublicznego Przedszkola „Liczmanek”, postanowie ń o tre ś ci: 1. Wysoko ść op ł aty dotycz ą ca kosztów produktów u ż ytych do sporz ą dzenia posi ł ków mo ż e ulec zmianie na podstawie decyzji Dyrektora przedszkola i nie wymaga zmiany w umowie pisemnej (§ 5 umowy) 2. Przedszkole mo ż e rozwi ą za ć umow ę bez wypowiedzenia w przypadku powtarzaj ą cego si ę nieterminowego regulowania nale ż no ś ci b ą d ź ich nieuregulowania przez dwa okresy p ł atno ś ci ( § 11 umowy) 3. (…) W przypadku niep ł acenia lub p ł acenia nieterminowego, je ż eli zaleg ł o ś ci w op ł atach wynosi ć b ę d ą wi ę cej ni ż dwa miesi ą ce, dziecko mo ż e by ć skre ś lone z listy wychowanków (…) (pkt F.4. roz. IV Statutu), w wyniku którego uprawdopodobniono, i ż ww. Przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 powo ł anej ustawy, w zwi ą zku ze zobowi ą zaniem si ę Przedsi ę biorcy do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zaniechania naruszenia zbiorowych interesów konsumentów poprzez zmian ę tre ś ci kwestionowanych postanowie ń umownych, nak ł ada si ę na Janin ę Muszalsk ą prowadz ą c ą Niepubliczne Przedszkole „Liczmanek” w Poznaniu obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania poprzez: a) zmian ę umów istniej ą cych w obrocie prawnym, w terminie 2 tygodni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji b) zawieranie nowych umów zgodnie z przyj ę tym zobowi ą zaniem i wzorcem umowy, za łą czonym do pisma Przedsi ę biorcy z dnia 21 maja 2008r. c) zmian ę pkt F.4. roz. IV Statutu Niepublicznego Przedszkola „Liczmanek” zgodnie z przyj ę tym zobowi ą zaniem, okre ś lonym w pi ś mie Przedsi ę biorcy z dnia 21 maja 2008r. oraz poinformowanie o wprowadzonej zmianie rodziców (opiekunów) dzieci korzystaj ą cych z us ł ug Niepublicznego Przedszkola 1 „Liczmanek”, w terminie 2 tygodni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nak ł ada si ę na Janin ę Muszalsk ą prowadz ą c ą Niepubliczne Przedszkole „Liczmanek” w Poznaniu obowi ą zek z ł o ż enia informacji o stopniu realizacji zobowi ą za ń na ł o ż onych w punkcie I decyzji oraz przed ł o ż enia potwierdzonych kopii umów zawartych zgodnie z postanowieniami ww. wzorca umowy, w terminie 3 miesi ę cy od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Uzasadnienie Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatura w Poznaniu wszcz ął z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu kontrol ę wzorców umów stosowanych w obrocie konsumenckim przez przedszkola niepubliczne dzia ł aj ą ce na terenie województwa wielkopolskiego, pod k ą tem zgodno ś ci ich tre ś ci z przepisami art. 385 1 - 385 3 Kodeksu cywilnego, z uwzgl ę dnieniem klauzul wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. W ramach post ę powania wyja ś niaj ą cego dokonano m.in. analizy wzorca umowy o nazwie: „umowa ś wiadczenia us ł ug w zakresie wychowania przedszkolnego nr…” oraz Statutu Niepublicznego Przedszkola „Liczmanek” w Poznaniu, prowadzonego przez Janin ę Muszalsk ą (dalej: Przedsi ę biorca). Kontrola ww. wzorców wykaza ł a, ż e zawarto w nich postanowienia, które mog ą narusza ć zbiorowe interesy konsumentów, w zwi ą zku z czym uzasadnione jest postawienie Przedsi ę biorcy zarzutu stosowania postanowie ń umownych uznanych przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie- S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: SOKiK) za niedozwolone i wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Maj ą c na uwadze zgromadzony materia ł dowodowy, postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2008r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urz ę du) wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Janin ę Muszalsk ą prowadz ą c ą Niepubliczne Przedszkole „Liczmanek” w Poznaniu, praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonych w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcu umowy o nazwie: „umowa ś wiadczenia us ł ug w zakresie wychowania przedszkolnego nr…” oraz Statucie Przedszkola postanowie ń o tre ś ci: 1. Wysoko ść op ł aty dotycz ą ca kosztów produktów u ż ytych do sporz ą dzenia posi ł ków mo ż e ulec zmianie na podstawie decyzji Dyrektora przedszkola i nie wymaga zmiany w umowie pisemnej (§ 5 umowy) 2. Przedszkole mo ż e rozwi ą za ć umow ę bez wypowiedzenia w przypadku powtarzaj ą cego si ę nieterminowego regulowania nale ż no ś ci b ą d ź ich nieuregulowania przez dwa okresy p ł atno ś ci (§ 11 umowy) 3. (…) W przypadku niep ł acenia lub p ł acenia nieterminowego, je ż eli zaleg ł o ś ci w op ł atach wynosi ć b ę d ą wi ę cej ni ż dwa miesi ą ce, dziecko mo ż e by ć skre ś lone z listy wychowanków (…) (pkt F.4. roz. IV Statutu). 2 Przedsi ę biorca zawiadomiony o wszcz ę ciu post ę powania administracyjnego, pismem z dnia 21 maja 2008r. wyja ś ni ł , ż e (…) w okresie dzia ł alno ś ci Niepublicznego Przedszkola „Liczmanek” op ł at ę dotycz ą c ą kosztów produktów u ż ytych do sporz ą dzania posi ł ków zawsze konsultowa ł z przedstawicielami rodziców i nigdy sam nie podejmowa ł decyzji (…). W okresie od 1 wrze ś nia 2004r. nie by ł o przypadku skre ś lenia ż adnego z wychowanków Przedszkola. Przedsi ę biorca poinformowa ł , ż e w oparciu o zakwestionowany wzorzec zawar ł [usuni ę to] umowy. Kolejne umowy b ę dzie podpisywa ć w ko ń cu sierpnia lub na pocz ą tku wrze ś nia 2008r. Podkre ś li ł jednocze ś nie, ż e umowy te b ę d ą zawierane zgodnie z nowo opracowanym wzorcem, natomiast do umów ju ż zawartych do łą czony zostanie aneks, wprowadzaj ą cy nowe postanowienia. Przedsi ę biorca poinformowa ł ponadto, ż e o zmianie tre ś ci pkt F.4. roz. IV Statutu wszyscy rodzice zostan ą powiadomieni na zebraniach. Do ww. pisma Przedsi ę biorca za łą czy ł nowy wzorzec umowy ś wiadczenia us ł ug w zakresie wychowania przedszkolnego oraz Aneks nr 1/2008 do Statutu Niepublicznego Przedszkola „Liczmanek”, wprowadzaj ą cy zmian ę tre ś ci kwestionowanego pkt F.4. roz. IV Statutu. Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Przedsi ę biorca Janina Muszalska zosta ł a wpisana do ewidencji placówek prowadz ą cych dzia ł alno ść o ś wiatow ą w formach szkolnych w zakresie przedszkoli jako prowadz ą ca Niepubliczne Przedszkole „Liczmanek” w Poznaniu przez Prezydenta Miasta Poznania w dniu 24 czerwca 2004r. Zasady dzia ł ania Niepublicznego Przedszkola „Liczmanek” zosta ł y okre ś lone w opracowanym przez Przedsi ę biorc ę Statucie Przedszkola, w którym zamieszczono m.in. postanowienia reguluj ą ce wzajemne prawa i obowi ą zki prowadz ą cego Przedszkole, pracowników i konsumentów korzystaj ą cych z us ł ug Przedszkola. W ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci Przedsi ę biorca zawiera z konsumentami umowy ś wiadczenia us ł ug w zakresie wychowania przedszkolnego. W oparciu o postanowienia analizowanego wzorca zawar ł [usuni ę to] umowy. W niniejszym post ę powaniu administracyjnym Prezes Urz ę du zakwestionowa ł przytoczone powy ż ej postanowienia § 5 i § 11 wzorca umowy oraz pkt F.4. roz. IV Statutu Przedszkola, uznaj ą c je za to ż same z postanowieniami wpisanymi do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone zamieszczone zosta ł y postanowienia o nast ę puj ą cej tre ś ci: Poz. 59. Czesne w nast ę pnych latach studiów mo ż e ulec zmianie w zwi ą zku z uzasadnionym wzrostem kosztów ponoszonych przez uczelni ę i zostanie ustalone przez rektora zarz ą dzeniem wi ążą cym strony umowy przed rozpocz ę ciem nowego roku akademickiego (wpis dokonany na podstawie w yroku SOKiK z dnia 10 kwietnia 2003r. sygn. akt XVII Amc 17/01). Poz. 848. Wysoko ść odp ł atno ś ci ustala dyrektor placówki w oparciu o kalkulacj ę kosztów bie żą cych. Odp ł atno ść mo ż e ulec zmianie w ci ą gu roku szkolnego (wpis dokonany na podstawie w yroku SOKiK z dnia 6 lipca 2006r. sygn. akt XVII Amc 60/05). Poz. 726. Nieusprawiedliwione zaleganie z uiszczeniem czesnego lub innych op ł at spowoduje skre ś lenie z listy studentów (wpis dokonany na podstawie w yroku SOKiK z dnia 27 lutego 2006r. sygn. akt XVII Amc 105/04). Poz. 754. Nieop ł acenie zaj ęć w przedstawionych wy ż ej terminach powoduje skre ś lenie z listy uczestników bez zwrotu wp ł aconej wcze ś niej kwoty (wpis dokonany na podstawie w yroku SOKiK z dnia 27 marca 2006r. sygn. akt XVII Amc 40/05). 3 Przedsi ę biorca przed ł o ż y ł nowy wzorzec umowy ś wiadczenia us ł ug w zakresie wychowania przedszkolnego, w którym postanowienie § 5 umowy (§ 4 pkt 2 nowego wzorca) otrzyma ł o tre ść : „Przedszkole zastrzega sobie prawo do zmiany wysoko ś ci op ł aty dotycz ą cej kosztów produktów u ż ytych do sporz ą dzania posi ł ków ze zmian ą umowy w formie aneksu”. Z kolei § 11 (§ 10 nowego wzorca) oraz pkt F.4. roz. IV Statutu Niepublicznego Przedszkola „Liczmanek” w Poznaniu zmieniono w nast ę puj ą cy sposób: „Przedszkole mo ż e rozwi ą za ć umow ę z rodzicami zachowuj ą c jednomiesi ę czne wypowiedzenie, w przypadku powtarzaj ą cego si ę nieterminowego regulowania nale ż no ś ci b ą d ź ich nie uiszczenia przez dwa okresy p ł atno ś ci po uprzednim wyznaczeniu dodatkowego terminu, rozmowie z rodzicami i uprzedzeniu ich o konsekwencjach wynikaj ą cych z ich post ę powania.” Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Stwierdzenie istnienia przedmiotowej praktyki wymaga spe ł nienia dwóch przes ł anek: bezprawno ś ci dzia ł ania i naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Powo ł any wy ż ej przepis ustawy zawiera w pkt 1-3 przyk ł adowe wyliczenie praktyk zakazanych przez ustawodawc ę . Katalog ten nawi ą zuje do stosowania klauzul wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, nieuczciwych praktyk rynkowych lub czynów nieuczciwej konkurencji oraz szeroko ujmowanego prawa konsumenta do informacji. „Zbiorowe interesy konsumentów” to prawa nieograniczonej liczby konsumentów, nie stanowi ą przy tym sumy indywidualnych interesów daj ą cej si ę okre ś li ć , nawet licznej grupy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Art. 479 43 Kodeksu post ę powania cywilnego rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza zatem, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. W uchwale 7 s ę dziów z dnia 13 lipca 2006r. sygn. III SZP 3/2006, S ą d Najwy ż szy uzna ł , ż e praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a 1 jest stosowanie identycznej klauzuli jak wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych przez innego przedsi ę biorc ę , który nie by ł stron ą lub uczestnikiem post ę powania zako ń czonego wpisaniem danej klauzuli do rejestru (…). Odwo ł uj ą c si ę do argumentów o charakterze celowo ś ciowym oraz kieruj ą c si ę potrzeb ą zapewnienia skuteczno ś ci tego przepisu, S ą d Najwy ż szy podkre ś li ł , ż e praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów obejmuje równie ż przypadki wprowadzenia jedynie zmian kosmetycznych polegaj ą cych na przestawieniu szyku wyrazów lub zast ą pieniu jednych wyrazów innymi, je ż eli tylko wyk ł adnia postanowienia pozwoli stwierdzi ć , ż e jego tre ść mie ś ci si ę w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbli ż onej tre ś ci do klauzuli wpisanej do rejestru, która wywo ł uje takie same skutki godzi przecie ż tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej co wpisana do rejestru. Nie jest wi ę c konieczna dok ł adna, literalna zbie ż no ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Niedozwolone b ę d ą równie ż takie postanowienia umów, które 1 W obowi ą zuj ą cej obecnie ustawie z dnia 16.02.2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów, praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów uregulowana zosta ł a w art. 24. 4 mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . W prowadzonym post ę powaniu administracyjnym Prezes Urz ę du zakwestionowa ł praktyk ę Przedsi ę biorcy polegaj ą c ą na stosowaniu w obrocie konsumenckim wzorców umowy, w których zawarte zosta ł y postanowienia o tre ś ci to ż samej z klauzulami wpisanymi do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Zakwestionowane zosta ł o m.in. postanowienie § 5 wzorca umowy ś wiadczenia us ł ug w zakresie wychowania przedszkolnego, zgodnie z którym wysoko ść op ł aty dotycz ą ca kosztów produktów u ż ytych do sporz ą dzenia posi ł ków mo ż e ulec zmianie na podstawie decyzji Dyrektora przedszkola i nie wymaga zmiany w umowie pisemnej. W ocenie Prezesa Urz ę du, kwestionowane postanowienie kszta ł tuje prawa i obowi ą zki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i ra żą co narusza jego interesy (art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego). Przyznaje bowiem Przedsi ę biorcy prawo do jednostronnego decydowania o wysoko ś ci kosztów, które wchodz ą w sk ł ad op ł aty za ś wiadczone na rzecz konsumenta us ł ugi, a przy tym nie precyzuje okoliczno ś ci, w których taka zmiana mo ż e nast ą pi ć . Postanowienie to odnosi si ę wprawdzie do g ł ównego ś wiadczenia konsumenta (wynagrodzenia za ś wiadczone przez Przedsi ę biorc ę us ł ugi), ale nie zosta ł o sformu ł owane w sposób jednoznaczny. Nale ż y ponadto zauwa ż y ć , ż e zastrzegaj ą c sobie prawo do zmiany wysoko ś ci op ł aty na mocy jednostronnej decyzji, Przedsi ę biorca naruszy ł wynikaj ą cy z art. 384 1 § 1 Kodeksu cywilnego obowi ą zek dor ę czenia wzorca stronie umowy. Zgodnie z ww. przepisem, wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ci ą g ł ym wi ąż e drug ą stron ę , je ż eli zosta ł dor ę czony stronie przed zawarciem umowy, a strona nie wypowiedzia ł a umowy w najbli ż szym terminie wypowiedzenia. Kwestionowane postanowienie upowa ż nia Przedsi ę biorc ę do dowolnej w zasadzie zmiany wysoko ś ci op ł at obci ąż aj ą cych konsumenta, przy czym zmiana wysoko ś ci tej op ł aty nie jest uznana za zmian ę warunków umowy. Oznacza to, ż e konsument w przypadku podwy ż szenia wysoko ś ci op ł aty nie ma prawa do odst ą pienia od umowy. Z tych te ż wzgl ę dów postanowienie to spe ł nia przes ł anki niedozwolonego postanowienia umownego, o którym mowa w art. 385 3 pkt 20 Kodeksu cywilnego. Przepis ten za niedozwolone uznaje te postanowienia umowne, które przewiduj ą uprawnienie kontrahenta konsumenta do okre ś lenia lub podwy ż szenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy, bez przyznania konsumentowi prawa odst ą pienia od umowy. W ocenie Prezesa Urz ę du postanowienie to jest to ż same z klauzulami niedozwolonymi wpisanymi w pozycjach: 59 i 848 rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, na podstawie wyroków SOKiK odpowiednio z dnia 10 kwietnia 2003r. sygn. akt XVII Amc 17/01 oraz 6 lipca 2006r. sygn. akt XVII Amc 60/05. Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2003r. sygn. akt XVII Amc 17/01, SOKiK uzna ł za niedozwolone postanowienie o tre ś ci: Czesne w nast ę pnych latach studiów mo ż e ulec zmianie w zwi ą zku z uzasadnionym wzrostem kosztów ponoszonych przez uczelni ę i zostanie ustalone przez rektora zarz ą dzeniem wi ążą cym strony umowy przed rozpocz ę ciem nowego roku akademickiego (pozycja 59 rejestru). Z kolei w drugim ze wskazanych wyroków za niedozwolone uznano postanowienie: Wysoko ść odp ł atno ś ci ustala dyrektor placówki w oparciu o kalkulacje kosztów bie żą cych. Odp ł atno ść mo ż e ulec zmianie w ci ą gu roku szkolnego (pozycja 848 rejestru). W uzasadnieniu wyroku z dnia 6 lipca 2006r. sygn. akt XVII Amc 60/05, SOKiK zakwestionowa ł zmian ę wysoko ś ci op ł at obci ąż aj ą cych konsumenta, na podstawie jednostronnej decyzji przedsi ę biorcy. S ą d ten podkre ś li ł , ż e taki zapis umowny nie wskazuje, w jakich okoliczno ś ciach i w jakich warunkach mo ż e doj ść do zmiany umowy. Zmiana wysoko ś ci op ł at, do których uiszczenia jest zobowi ą zany konsument nie jest ponadto, jak wskazano, traktowana jako zmiana umowy co powoduje, ż e konsument nie mo ż e od niej odst ą pi ć . Postanowienie to 5 uznane zosta ł o za niedozwolone postanowienie umowne, okre ś lone w art. 385 3 pkt 20 Kodeksu cywilnego. Analizuj ą c postanowienia § 11 wzorca umowy oraz pkt F.4. roz. IV Statutu Niepublicznego Przedszkola „Liczmanek”, Prezes Urz ę du uzna ł je za to ż same z klauzulami niedozwolonymi wpisanymi w pozycjach: 726 i 754 rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Postanowienia te reguluj ą kwestie zwi ą zane z rozwi ą zaniem umowy przez Przedsi ę biorc ę i skre ś leniem dziecka z listy wychowanków w przypadku niewykonania b ą d ź nienale ż ytego wykonywania ś wiadczenia przez konsumenta. W § 11 umowy wskazano, ż e „Przedszkole mo ż e rozwi ą za ć umow ę bez wypowiedzenia w przypadku powtarzaj ą cego si ę nieterminowego regulowania nale ż no ś ci b ą d ź ich nieuregulowania przez dwa okresy p ł atno ś ci”. Zgodnie z pkt F.4. roz. IV Statutu Przedszkola „W przypadku niep ł acenia lub p ł acenia nieterminowego, je ż eli zaleg ł o ś ci w op ł atach wynosi ć b ę d ą wi ę cej ni ż dwa miesi ą ce dziecko mo ż e by ć skre ś lone z listy wychowanków”. SOKiK wyrokiem z dnia 27 lutego 2006r. sygn. akt XVII Amc 105/04 uzna ł za niedozwolone postanowienie o tre ś ci: Nieusprawiedliwione zaleganie z uiszczeniem czesnego lub innych op ł at spowoduje skre ś lenie z listy studentów, które zosta ł o nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w pozycji 726. Podobna klauzula zosta ł a wpisana w pozycji 754 rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 27 marca 2006r. sygn. akt XVII Amc 40/05, w którym stwierdzono: Nieop ł acenie zaj ęć w przedstawionych wy ż ej terminach powoduje skre ś lenie z listy uczestników bez zwrotu wp ł aconej wcze ś niej kwoty. Zdaniem Prezesa Urz ę du zakwestionowane postanowienia, pomimo ró ż nic w tre ś ci, s ą to ż same z cyt. wy ż ej klauzulami niedozwolonymi. Wywo ł uj ą bowiem to ż same skutki prawne, wi ążą c prawo Przedsi ę biorcy do rozwi ą zania umowy bez wypowiedzenia i skre ś lenia dziecka z listy wychowanków z niewykonaniem zobowi ą zania przez konsumenta, bez uprzedniego wyznaczenia konsumentowi dodatkowego terminu do jego wykonania. Jednocze ś nie brak w przed ł o ż onych wzorcach postanowie ń , które regulowa ł yby w takiej sytuacji rozliczenia stron umowy w zakresie ś wiadcze ń wzajemnych. W ocenie Prezesa Urz ę du, dobre obyczaje we wzajemnych relacjach Przedsi ę biorcy i konsumentów wymagaj ą , aby w omówionym przypadku zastosowanie znalaz ł przepis art. 491 §1 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, je ż eli jedna ze stron dopuszcza si ę zw ł oki w wykonaniu zobowi ą zania z umowy wzajemnej, druga strona mo ż e wyznaczy ć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagro ż eniem, i ż w razie bezskutecznego up ł ywu wyznaczonego terminu b ę dzie uprawniona do odst ą pienia od umowy. Dopiero zatem po up ł ywie dodatkowego, wyznaczonego konsumentowi terminu do wykonania ś wiadczenia pieni ęż nego, Przedsi ę biorca winien mie ć zapewnione prawo do odst ą pienia od umowy i skre ś lenia dziecka z listy wychowanków. Z uwagi na powy ż sze, ww. postanowienia kszta ł tuj ą prawa i obowi ą zki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i ra żą co naruszaj ą jego interesy (art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego). Nale ż y ponadto zauwa ż y ć , ż e postanowienie § 11 narusza równie ż zasad ę symetrii w kszta ł towaniu praw i obowi ą zków stron umowy. Prawo do rozwi ą zania umowy bez wypowiedzenia przyznane zosta ł o wy łą cznie Przedsi ę biorcy. Postanowienia umowy i Statutu Przedszkola nie zastrzegaj ą takiego uprawnienia na rzecz konsumenta. Analiza porównawcza zakwestionowanych postanowie ń wzorców umowy i Statutu Przedszkola oraz przedstawionych powy ż ej postanowie ń wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wskazuje, ż e kwestionowane postanowienia wyczerpuj ą przes ł anki postanowie ń uznanych za niedozwolone. Zakwestionowane zapisy umowy nie maj ą wprawdzie identycznego brzmienia, jednak ż e w ocenie Prezesa Urz ę du, wyk ł adnia ich tre ś ci prowadzi do wniosku, ż e mieszcz ą si ę w hipotezach przytoczonych klauzul niedozwolonych. Skutkuje to uznaniem, ż e wykazana zosta ł a bezprawno ść dzia ł ania Przedsi ę biorcy, 6 polegaj ą ca na stosowaniu w obrocie konsumenckim postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Do stwierdzenia stosowania przedmiotowych praktyk niezb ę dne jest ponadto wykazanie, i ż bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w interes konsumentów dotyczy ł o tzw. zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesów nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zidentyfikowa ć - potencjalnych klientów Przedsi ę biorcy. Niezgodnym z prawem dzia ł aniem Przedsi ę biorcy mog ł a bowiem zosta ć dotkni ę ta nieograniczona liczba osób, tzn. wszystkie osoby zawieraj ą ce z nim umowy ś wiadczenia us ł ug w zakresie wychowania przedszkolnego. Pismem z dnia 21 maja 2008r. Przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do zawierania umów ś wiadczenia us ł ug w zakresie wychowania przedszkolnego w oparciu o nowo opracowany wzorzec umowy, z którego kwestionowane postanowienia zosta ł y usuni ę te, a w odniesieniu do umów ju ż zawartych- do ich wyeliminowania w drodze aneksów. Zadeklarowa ł ponadto, ż e o wprowadzeniu Aneksu nr 1/2008 do Statutu Niepublicznego Przedszkola „Liczmanek”, zmieniaj ą cego kwestionowany pkt F.4. roz. IV Statutu wszyscy rodzice zostan ą poinformowani na zebraniach. W ś wietle powy ż szego, w niniejszej sprawie zachodz ą podstawy do zastosowania art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione- na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania- ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o której mowa w art. 24 powo ł anej ustawy, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . Zdaniem Prezesa Urz ę du, w niniejszej sprawie spe ł nione zosta ł y przes ł anki do wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Okoliczno ś ci sprawy uprawdopodobniaj ą stosowanie przez Przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na pos ł ugiwaniu si ę w obrocie konsumenckim wzorcami umownymi, w których zamieszczone zosta ł y klauzule wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia wskazanym powy ż ej naruszeniom poprzez usuni ę cie z zawartych wcze ś niej i nadal obowi ą zuj ą cych umów kwestionowanych postanowie ń w drodze aneksów, zawieranie nowych umów zgodnie z nowo opracowanym wzorcem, z którego niedozwolone postanowienia umowne zosta ł y usuni ę te oraz zmian ę pkt F.4 roz. IV Statutu Przedszkola i poinformowanie o niej rodziców dzieci korzystaj ą cych z us ł ug Przedszkola. Zaproponowane przez Przedsi ę biorc ę zmiany kwestionowanych postanowie ń wzorca umowy i Statutu uwzgl ę dniaj ą , w ocenie Prezesa Urz ę du, obowi ą zuj ą ce przepisy prawa, w szczególno ś ci art. 385 i nast. Kodeksu cywilnego i mog ą zosta ć wprowadzone do obrotu konsumenckiego w miejsce niedozwolonych. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy Prezes Urz ę du na ł o ż y ł na Przedsi ę biorc ę obowi ą zek przekazania informacji o realizacji zobowi ą zania na ł o ż onego w punkcie I sentencji decyzji oraz przed ł o ż enia potwierdzonych kopii umów zawartych z konsumentami zgodnie z postanowieniami wzorca umowy, za łą czonego do pisma Przedsi ę biorcy z dnia 21 maja 2008r. Wobec powy ż szego orzeczono, jak w sentencji. 7 Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie- S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. Otrzymuje: Janina Muszalska- Niepubliczne Przedszkole „Liczmanek” os. Armii Krajowej 97 61-381 Pozna ń 8