RLU-58/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Lublinie 20-012 Lublin, ul. Ochotnicza 10 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, 743-77-30, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia 17 grudnia 2008 r. RLU – 61 – 10/08/PZ/RD Decyzja RLU Nr 58/08 Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), stosownie do art. 33 ust. 6 tej ż e ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania administracyjnego, wszcz ę tego z urz ę du, w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wskazanych w art. 24 ust. 1 i 2 powo ł anej wy ż ej ustawy przeciwko Agencji Turystycznej ,,NOWATOR” Ł . P ł o ń ska, Cz. P ł o ń ski Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Bia ł ymstoku - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. uznaje si ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów praktyk ę w/w przedsi ę biorcy, polegaj ą c ą na stosowaniu, w obrocie z konsumentami, zamieszczonych w ,, Ogólnych warunkach uczestnictwa w imprezach organizowanych przez A.T. NOWATOR sp.j. wa ż nych od 01.02.2007 r.”, zapisów o tre ś ci: 1. pkt 5.5. ,,Klient ma prawo odst ą pi ć od umowy w ka ż dym czasie (…) Wówczas Klient ma obowi ą zek zwrotu wszystkich wydanych przez organizatora dokumentów podró ż y oraz przys ł uguje mu zwrot wp ł aconej kwoty po potr ą ceniu: a) 20% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w terminie 45 dni przed rozpocz ę ciem imprezy, b) 30% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w terminie mi ę dzy 44 a 30 dniem przed rozpocz ę ciem imprezy, c) 50% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w terminie mi ę dzy 29 a 15 dniem przed rozpocz ę ciem imprezy, d) 80% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w terminie mi ę dzy 14 a 8 dniem przed rozpocz ę ciem imprezy, e) 90% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w terminie mi ę dzy 7 a 1 dniem przed rozpocz ę ciem imprezy, f) 95% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w dniu rozpocz ę cia imprezy, nie rozpocz ę cia imprezy lub odst ą pienia po rozpocz ę ciu imprezy” 2. pkt 7.2. ,, Je ż eli usterka w realizacji umowy nie zostanie naprawiona Klient powinien z ł o ż y ć pisemn ą reklamacj ę u pilota lub w terminie 14 dni od zako ń czenia imprezy w miejscu zawarcia umowy lub bezpo ś rednio u organizatora. Do reklamacji zg ł oszonej po zako ń czeniu imprezy Klient do łą cza zg ł oszenie wadliwego wykonania umowy z ł o ż one w miejscu jego powstania, którego przyj ę cie pokwitowa ł pilot, a przy imprezach bez pilota – lokalny przedstawiciel organizatora” 3. pkt 8.2. ,, Ewentualne spory powsta ł e w zwi ą zku z wykonywaniem niniejszej umowy, strony b ę d ą rozstrzyga ł y polubownie, a w przypadku nie osi ą gni ę cia porozumienia przez s ą d w ł a ś ciwy dla siedziby organizatora”, stanowi ą cych postanowienia wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego pod numerem: 1. 1282, 2. 1246, 3. 1280, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie 2 konkurencji i konsumentów i stwierdza si ę zaniechanie ich stosowania, pocz ą wszy od 2 czerwca 2008 r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), stosownie do art. 33 ust. 6 tej ż e ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939) - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów : nak ł ada si ę na: Agencj ę Turystyczn ą ,,NOWATOR” Ł . P ł o ń ska, Cz. P ł o ń ski Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Bia ł ymstoku kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 7 007 z ł (s ł ownie: siedem tysi ę cy siedem z ł otych); p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, w zwi ą zku z dopuszczeniem si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w pkt I sentencji niniejszej decyzji. Uzasadnienie Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów dokona ł analizy wzorów umów i regulaminów stosowanych przez przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi turystyczne. Takim us ł ugodawc ą jest: Agencja Turystyczna ,,NOWATOR” Ł . P ł o ń ska, Cz. P ł o ń ski Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Bia ł ymstoku (dalej Nowator) . Analiza dokumentów w postaci wzorca ,,Ogólnych warunkach uczestnictwa w imprezach organizowanych przez A.T. NOWATOR sp.j. wa ż nych od 01.02.2007 r.” (dalej: OWU) wykaza ł a, ż e OWU zawieraj ą postanowienia, które mog ą stanowi ć niedozwolone postanowienie umowne wpisane do Rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych prowadzonego przez Prezesa UOKiK. W zwi ą zku z tym, Postanowieniem Nr 105/08 z dnia 9 kwietnia 2008 r. zosta ł o wszcz ę te z urz ę du post ę powanie administracyjne przeciwko Agencji Turystycznej ,,NOWATOR” Ł . P ł o ń ska, Cz. P ł o ń ski Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Bia ł ymstoku, pod zarzutem stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów opisanej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, poprzez zamieszczenie w stosowanym w obrocie z konsumentami wzorcu OWU postanowie ń , które zosta ł y wpisane do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. W odpowiedzi na wszcz ę cie post ę powania administracyjnego przedsi ę biorca odpowiedzia ł , ż e przeanalizowa ł stosowany wzorzec OWU i zmieni ł b łę dne zapisy, wskazane w postanowieniu wszczynaj ą cym post ę powanie. Prezes UOKiK ustali ł , co nast ę puje: Agencja Turystyczna ,,NOWATOR” Ł . P ł o ń ska, Cz. P ł o ń ski Spó ł ka Jawna w Bia ł ymstoku jest wpisana do Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000187766. Nowator prowadzi dzia ł alno ść polegaj ą c ą m.in. na ś wiadczeniu us ł ug turystycznych. W zwi ą zku z t ą dzia ł alno ś ci ą stosuje wzorzec umowny: „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych przez A.T. NOWATOR sp.j. wa ż ne od 01.02.2007 r.”. W oparciu o ten wzorzec zawiera umowy cywilnoprawne. Z us ł ug tego przedsi ę biorcy korzystaj ą osoby fizyczne-konsumenci, którzy decyduj ą si ę wzi ę cie udzia ł u jako uczestnik w imprezach turystycznych, organizowanych przez Nowator. W stosunku do wszystkich tych osób stosowane by ł y, kwestionowane przez Prezesa UOKiK, nast ę puj ą ce zapisy wzorca ,, Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych przez A.T. NOWATOR sp.j. wa ż ne od 01.02.2007 r.”: 3 1. pkt 5.5 OWU „…Klient ma prawo odst ą pi ć od umowy w ka ż dym czasie (…) Wówczas Klient ma obowi ą zek zwrotu wszystkich wydanych przez organizatora dokumentów podró ż y oraz przys ł uguje mu zwrot wp ł aconej kwoty po potr ą ceniu: a) 20% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w terminie do 45 dni przed rozpocz ę ciem imprezy, b) 30% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w terminie mi ę dzy 44 a 30 dniem przed rozpocz ę ciem imprezy, c) 50% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w terminie mi ę dzy 29 a 15 dniem przed rozpocz ę ciem imprezy, d) 80% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w terminie mi ę dzy 14 a 8 dniem przed rozpocz ę ciem imprezy, e) 90% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w terminie mi ę dzy 7 a 1 dniem przed rozpocz ę ciem imprezy, f) 95% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w dniu rozpocz ę cia imprezy, nie rozpocz ę cia imprezy lub odst ą pienia po rozpocz ę ciu imprezy”; 2. pkt 7.2 OWU „…Je ż eli usterka w realizacji umowy nie zostanie naprawiona Klient powinien z ł o ż y ć pisemn ą reklamacj ę u pilota lub w terminie 14 dni od zako ń czenia imprezy w miejscu zawarcia umowy lub bezpo ś rednio u organizatora. Do reklamacji zg ł oszonej po zako ń czeniu imprezy Klient do łą cza zg ł oszenie wadliwego wykonania umowy z ł o ż one w miejscu jego powstania, którego przyj ę cie pokwitowa ł pilot, a przy imprezach bez pilota – lokalny przedstawiciel organizatora …”; 3. pkt 8.2 OWU ,, … Ewentualne spory powsta ł e w zwi ą zku z wykonywaniem niniejszej umowy, strony b ę d ą rozstrzyga ł y polubownie, a w przypadku nie osi ą gni ę cia porozumienia przez s ą d w ł a ś ciwy dla siedziby organizatora …”. Ad. 1. Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt. XVII Amc 136/05 zapis o tre ś ci: „W przypadku odst ą pienia przez klienta od umowy (bez wzgl ę du na przyczyn ę ) Biuro potr ą ca z dokonanej przez klienta wp ł aty op ł at ę manipulacyjn ą w kwocie wp ł aconej zaliczki czy 20% warto ś ci imprezy - 20% ceny imprezy do 30 dni przed planowan ą dat ą rozpocz ę cia imprezy, 40% ceny imprezy od 29 do 22 dni przed planowan ą dat ą rozpocz ę cia imprezy, 50 % ceny imprezy od 21 do 16 dni przed planowan ą dat ą rozpocz ę cia imprezy, 100% ceny imprezy 15 dni lub krócej przed planowan ą dat ą rozpocz ę cia imprezy” zosta ł uznany za niedozwolone postanowienie umowne i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 30 listopada 2007r. pod nr 1282. Ad. 2 Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 20 lutego 2007 r. sygn. akt. XVII Amc 50/06 zapis o tre ś ci: „ Uczestnik mo ż e zg ł osi ć Organizatorowi reklamacj ę niezw ł ocznie po stwierdzeniu niew ł a ś ciwego wykonania us ł ug w formie pisemnej, niezw ł ocznie po stwierdzeniu niew ł a ś ciwego wykonania us ł ug w formie pisemnej, nie poni ż ej ni ż 14 dni od dnia zako ń czenia imprezy i pod warunkiem ich wcze ś niejszego zg ł oszenia pilotowi w trakcie imprezy turystycznej” zosta ł uznany za niedozwolone postanowienie umowne i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 3 wrze ś nia 2007 r. pod nr 1246. Ad. 3 Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 14 wrze ś nia 2007 r. sygn. akt. XVII Amc 119/07 zapis o tre ś ci: „Wszelkie spory mog ą ce wynika ć w zwi ą zku z realizacj ą umowy podlegaj ą rozstrzygni ę ciu przez S ą d w ł a ś ciwy miejscowo dla organizatora turystyki” zosta ł uznany za niedozwolone postanowienie umowne i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 28 listopada 2007r. pod nr 1280. Bezpo ś rednio po wszcz ę ciu post ę powania administracyjnego Nowator poinformowa ł o zaprzestaniu, od dnia 25.04.2008r. stosowania, zakwestionowanych przez Prezesa UOKiK postanowie ń . Do organu antymonopolowego zosta ł o przes ł ane 4 Zarz ą dzenie z dnia 24.04.2008 r. podpisane przez w ł a ś ciciela Cz. P ł o ń skiego, w którym z OWU wykre ś lone zosta ł y punkty zakwestionowane przez organ antymonopolowy. Ponadto Nowator przes ł a ł w dniu 1.07.2008r. kopie umów-zg ł oszenia i do łą czonych do nich nowych OWU, podpisanych przez kontrahentów, którymi zast ę powane by ł y OWU w brzmieniu zakwestionowanym przez Prezesa UOKiK. Na podstawie analizy przes ł anych dokumentów (5 umów zg ł oszenia z okresu 2.06 – 28.06.2008 r. ) stwierdzono, ż e data zmiany nowych OWU , to 2.06.2008 r., bowiem od tego dnia kopie umów wskazuj ą na stosowanie wy łą cznie OWU w nowym brzmieniu, nie zawieraj ą cym zakwestionowanych postanowie ń . Agencja Turystyczna ,,NOWATOR” Ł . P ł o ń ska, Cz. P ł o ń ski Spó ł ka Jawna w Bia ł ymstoku poda ł a, ż e osi ą gn ęł a w 2007 r. przychód w wysoko ś ci (tajemnica przedsi ę biorcy) z ł . Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: Wszczynaj ą c wobec Agencji Turystycznej ,,NOWATOR” Ł . P ł o ń ska, Cz. P ł o ń ski Spó ł ka Jawna w Bia ł ymstoku, post ę powanie administracyjne, Prezes UOKiK postawi ł przedsi ę biorcy zarzuty naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…). Zgodnie z tre ś ci ą art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…), zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Art. 24 ust. 2 pkt 1 stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. W niniejszej sprawie postawione Nowatorowi zarzuty, aby mog ł y by ć skutecznie ocenione w ramach art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1, musz ą spe ł nia ć poni ż sze przes ł anki: 1. narusza ć zbiorowy interes konsumentów, 2. by ć dzia ł aniem bezprawnym, Pierwsza przes ł anka jest spe ł niona, gdy dane dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowo ś ci, gdy ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interesy nieograniczonej z góry liczby konsumentów, których nie da si ę zidentyfikowa ć , jest to zjawisko o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszym post ę powaniu administracyjnym. Dzia ł ania Nowatora skierowane s ą do nieokre ś lonej z góry liczby osób poprzez skierowanie do nich oferty us ł ugowej organizowania i wykonania imprez turystycznych. W tym celu przedsi ę biorca pos ł uguje si ę przygotowanym przez siebie „Ogólnymi warunkami uczestnictwa w imprezach organizowanych przez A.T. NOWATOR sp.j. wa ż ne od 01.02.2007 r”, które wi ążą strony - przedsi ę biorc ę i konsumenta, okre ś laj ą c wzajemne prawa i obowi ą zki stron. Z oferty tej skorzysta ł y ju ż osoby bior ą ce udzia ł w imprezach turystycznych, organizowanych przez Nowator, a ponadto z us ł ug tych w ka ż dej chwili mog ą skorzysta ć tak ż e inni konsumenci, nie b ę d ą cy do tej pory jego kontrahentami. W zwi ą zku z tym, kr ą g osób, który zosta ł ju ż dotkni ę ty stosowan ą praktyk ą i który tak ą praktyk ą mo ż e zosta ć dotkni ę ty jest formalnie nieograniczony, niemo ż liwy z góry do okre ś lenia. Nale ż y zatem uzna ć , ż e w niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem zbiorowych interesów konsumentów. Spe ł niona zosta ł a zatem pierwsza przes ł anka warunkuj ą ca ocen ę tej sprawy pod k ą tem art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Drug ą przes ł ank ą jest bezprawno ść , tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym. Poj ę cie porz ą dek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z normy prawnej, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm moralnych i obyczajowych okre ś lanych, jako zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. 5 Bezprawno ść jest kategori ą obiektywn ą . Rozwa ż enia przy ocenie bezprawno ś ci wymaga kwestia, czy czyn sprawcy by ł zgodny, czy te ż niezgodny z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego. Ź ród ł em tych zasad s ą normy prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego oraz nakazy i zakazy wynikaj ą ce z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego (dobre obyczaje). O bezprawno ś ci dzia ł ania decyduje ca ł okszta ł t okoliczno ś ci konkretnego stanu faktycznego. Zakwestionowanym dzia ł aniem Nowatora w ramach prowadzonego post ę powania administracyjnego w niniejszej sprawie jest: pos ł ugiwanie si ę w stosunku do konsumentów z wzorcem zapisami to ż samymi pod wzgl ę dem tre ś ci z zapisami uznanymi ju ż przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone klauzule umowne i wpisanymi do Rejestru niedozwolonych klauzul umownych prowadzonego przez Prezesa UOKiK. Z tre ś ci art. 479 42 k.p.c. wynika, ż e S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w razie uwzgl ę dnienia powództwa o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone w sentencji wyroku przytacza tre ść postanowienia wzorca uznanego za niedozwolony i zakazuje jego stosowania. Z brzmienia art. 479 43 k.p.c. wynika równie ż , ż e wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Stanowisko Prezesa Urz ę du zawarte w niniejszej decyzji zosta ł o poparte orzecznictwem SOKiK. Z wyroku SOKiK z dnia 25.03.2004 r. – sygn. akt XVII AmA 51/03 wynika, ż e wprowadzenie przez przedsi ę biorc ę do obrotu wzorca umownego zawieraj ą cego postanowienia o tre ś ci ju ż wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi przes ł ank ę uznania bezprawno ś ci dzia ł ania tego przedsi ę biorcy, o czym stanowi art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Oznacza to, ż e bezprawnym dzia ł aniem jest stosowanie w obrocie z konsumentami postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru, nawet je ż eli postanowienia te stosuj ą przedsi ę biorcy nie pozwani w procesie przed SOKiK na podstawie art. 479 36-45 k.p.c. W niniejszej sprawie udowodnione zosta ł o stosowanie przez Nowator w OWU nast ę puj ą cych zapisów: z pkt 5.5 odnosz ą cego si ę do odst ą pienia przez klienta od umowy i potr ą ce ń z tego tytu ł u, to ż samego z tre ś ci ą klauzuli ju ż wpisanej do Rejestru pod numerem 1 282, z pkt 7.2 ustalaj ą cego zasady z ł o ż enia reklamacji przez klienta, zapisu to ż samego z tre ś ci ą klauzuli ju ż wpisanej do Rejestru pod numerem 1 246, z pkt 8.2 okre ś laj ą cy ustalenie s ą du w ł a ś ciwego do rozstrzygania sporów pomi ę dzy organizatorem a klientem w zwi ą zku z wykonaniem umowy, zapisu to ż samego z tre ś ci ą klauzuli ju ż wpisanej do Rejestru pod numerem 1 280, a wi ę c dzia ł a ń bezprawnych. Kwestia rozszerzonej prawomocno ś ci wyroku SOKiK na podstawie którego dokonany zosta ł wpis postanowienia do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. zosta ł a ostatecznie rozstrzygni ę ta w uchwale S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006 r. w sprawie o sygn. akt III SZP 3/06. W ś lad za tym nale ż y przyj ąć , ż e orzeczenie s ą du w danej sprawie ma skutek równie ż wobec osób trzecich, czyli w przypadku, gdy zakazana jest ju ż jedna klauzula, jako niezgodna z prawem, a w obrocie gospodarczym w stosunku do konsumentów funkcjonuje zapis o tre ś ci analogicznej, jak ten w klauzuli zakazanej, celowe jest uznanie, ż e zapis stosowany przez przedsi ę biorców innych ani ż eli ci, których dotyczy ł wyrok b ę d ą cy podstaw ą wpisu do Rejestru, stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w postaci stosowania klauzul umownych wpisanych do rejestru klauzul uznanych za niedozwolone. Nie jest przy tym konieczne by tre ść badanego postanowienia wzorca umowy by ł a literalnie identyczna jak tre ść postanowienia wpisanego do rejestru. Wystarczy by kwestionowane i porównywane 6 postanowienie mie ś ci ł o si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, by mog ł o korzysta ć z jej rozszerzonej prawomocno ś ci. Zatem, dla stwierdzenia stosowania praktyki polegaj ą cej na bezprawnym naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń umowy uznanych za niedozwolone, konieczne jest wykazanie, ż e stosowane przez przedsi ę biorc ę w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umownego s ą to ż same (mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru) z tre ś ci ą wpisanego do rejestru postanowienia wzorca umowy uznanego za niedozwolony na mocy stosownego orzeczenia SOKiK. Ad pkt I sentencji decyzji: Zakwestionowane przez organ antymonopolowy w niniejszym post ę powaniu zapisy, zawarte by ł y we wzorcu umownym, stosowanym w obrocie z konsumentami przez Nowator, tj. „Ogólnymi warunkami uczestnictwa w imprezach organizowanych przez A.T. NOWATOR sp.j. wa ż ne od 01.02.2007 r”. Ad 1 Prezes UOKiK ocenia ł zapis pkt 5.5 OWU „Klient ma prawo odst ą pi ć od umowy w ka ż dym czasie (…) Wówczas Klient ma obowi ą zek zwrotu wszystkich wydanych przez organizatora dokumentów podró ż y oraz przys ł uguje mu zwrot wp ł aconej kwoty po potr ą ceniu: a) 20% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w terminie do 45 dni przed rozpocz ę ciem imprezy, b) 30% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w terminie mi ę dzy 44 a 30 dniem przed rozpocz ę ciem imprezy, c) 50% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w terminie mi ę dzy 29 a 15 dniem przed rozpocz ę ciem imprezy, d) 80% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w terminie mi ę dzy 14 a 8 dniem przed rozpocz ę ciem imprezy, e) 90% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w terminie mi ę dzy 7 a 1 dniem przed rozpocz ę ciem imprezy, f) 95% ustalonej ceny – w przypadku odst ą pienia w dniu rozpocz ę cia imprezy, nie rozpocz ę cia imprezy lub odst ą pienia po rozpocz ę ciu imprezy”. Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 21 listopada 2006r. sygn. akt. XVII Amc 136/05 zapis o tre ś ci: „ W przypadku odst ą pienia przez klienta od umowy (bez wzgl ę du na przyczyn ę ) Biuro potr ą ca z dokonanej przez klienta wp ł aty op ł at ę manipulacyjn ą w kwocie wp ł aconej zaliczki czy 20% warto ś ci imprezy - 20% ceny imprezy do 30 dni przed planowan ą dat ą rozpocz ę cia imprezy, 40% ceny imprezy od 29 do 22 dni przed planowan ą dat ą rozpocz ę cia imprezy, 50 % ceny imprezy od 21 do 16 dni przed planowan ą dat ą rozpocz ę cia imprezy, 100% ceny imprezy 15 dni lub krócej przed planowan ą dat ą rozpocz ę cia imprezy” zosta ł uznany za niedozwolone postanowienie umowne i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 30 listopada 2007r. pod nr 1282. SOKiK w licznych wyrokach uznawa ł za niedozwolone postanowienia, które w sposób niezgodny z obowi ą zuj ą cymi przepisami uprawniaj ą organizatora turystyki do pobierania sta ł ej, z góry okre ś lonej (zrycza ł towanej) op ł aty – na wypadek rozwi ą zania umowy przez konsumenta – tytu ł em odst ę pnego lub zwrotu ewentualnych kosztów, które poniós ł w zwi ą zku z zawarciem umowy. Oceniaj ą c te postanowienia jako klauzule niedozwolone, SOKiK stwierdzi ł , ż e ,, postanowienie to jest sprzeczne z art. 385 1 § 1 oraz art. 385 3 pkt 12 i 16 k.c. (…), a zatrzymanie rycza ł towo okre ś lonych kwot na wypadek rezygnacji klienta z udzia ł u w imprezie turystycznej, narusza zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń (…) a ponadto op ł aty te zosta ł y ustalone w sposób arbitralny, w oderwaniu od faktycznie poniesionych, a w zwi ą zku z faktem rezygnacji klienta z imprezy, strat przez pozwanego ” (wyrok SOKiK z dnia 8.12.2006 r., sygn. akt XVII Amc 41/06). W wyroku z dnia 20.02.2007. (sygn. akt XVII Amc 50/06) uzna ł , i ż ,,przedsi ę biorca ma prawo do potr ą cenia kosztów w przypadku rezygnacji klienta z 7 umowy. Kwota podlegaj ą ca potr ą ceniu powinna jednak zosta ć ustalona, w oparciu o indywidualne rozliczenia z konsumentem z uwzgl ę dnieniem rzeczywistej straty poniesionej przez pozwanego”. W uzasadnieniu wyroku z dnia 10.11.2004 r. (sygn. akt XVII Amc 80/03) S ą d uzna ł abuzywno ść takiego postanowienia, podkre ś laj ą c, ż e takie zapisy umowne przyznaj ą organizatorowi prawo do potr ą cania w dowolny sposób ca ł o ś ci lub cz ęś ci ś wiadczenia uiszczonego przez konsumenta, w zwi ą zku z jego rezygnacj ą z umowy poprzez nierównomierne roz ł o ż enie ich praw i obowi ą zków, skoro organizator uprawniony jest do zatrzymania cz ęś ci lub ca ł o ś ci ś wiadczenia konsumenta, a sam zwolniony jest z w ł asnego ś wiadczenia. Kwoty potr ą cane przez organizatora uznane zosta ł y te ż za ra żą co wygórowane odst ę pne, zw ł aszcza bior ą c pod uwag ę , ż e organizator mo ż e tak ą ofert ę sprzeda ć i nie poniesie z tego tytu ł u ż adnej straty. SOKiK uzna ł , ż e organizator ma prawo potr ą cania kosztów, ale powinny by ć one udokumentowane i zwi ą zane z konieczno ś ci ą indywidualnych rozlicze ń , a konsument winien zatem otrzyma ć zwrot tej cz ęś ci ś wiadcze ń , która pozosta ł a po odliczeniu faktycznie poniesionych kosztów. Wobec powy ż szego nale ż y uzna ć , ż e spe ł nione zosta ł y przes ł anki warunkuj ą ce uznanie dzia ł a ń Nowator za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. bezprawne dzia ł anie polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Wobec przedstawionych przez Nowator dowodów w postaci kopii umów zg ł oszenia i zmienionych OWU, nowo zawartych umów zg ł oszenia i OWU, oraz z ł o ż onego pod rygorem odpowiedzialno ś ci za udzielenie nieprawdziwych informacji, o ś wiadczenia o ca ł kowitym zaprzestaniu stosowania wzorca w zakwestionowanym brzmieniu, Prezes UOKiK stwierdzi ł , na podstawie art. 27 ust. 2 powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zaniechanie stosowania przez Nowator zakwestionowanego, w/w postanowienia OWU, pocz ą wszy od dnia 2.06.2008r. Ad 2 Prezes UOKiK ocenia ł zapis pkt 7.2 OWU „Je ż eli usterka w realizacji umowy nie zostanie naprawiona Klient powinien z ł o ż y ć pisemn ą reklamacj ę u pilota lub w terminie 14 dni od zako ń czenia imprezy w miejscu zawarcia umowy lub bezpo ś rednio u organizatora. Do reklamacji zg ł oszonej po zako ń czeniu imprezy Klient do łą cza zg ł oszenie wadliwego wykonania umowy z ł o ż one w miejscu jego powstania, którego przyj ę cie pokwitowa ł pilot, a przy imprezach bez pilota – lokalny przedstawiciel organizatora…”. Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 20 lutego 2007r. sygn. akt. XVII Amc 50/06 zapis o tre ś ci: „Uczestnik mo ż e zg ł osi ć Organizatorowi reklamacj ę niezw ł ocznie po stwierdzeniu niew ł a ś ciwego wykonania us ł ug w formie pisemnej, niezw ł ocznie po stwierdzeniu niew ł a ś ciwego wykonania us ł ug w formie pisemnej, nie poni ż ej ni ż 14 dni od dnia zako ń czenia imprezy i pod warunkiem ich wcze ś niejszego zg ł oszenia pilotowi w trakcie imprezy turystycznej” zosta ł uznany za niedozwolone postanowienie umowne i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 3 wrze ś nia 2007r. pod nr 1246. SOKiK w licznych wyrokach uznawa ł za niedozwolone postanowienia, w których organizator w sposób niezgodny z dobrymi obyczajami wyznaczy ł konsumentom zbyt krótki termin do z ł o ż enia reklamacji. Jednym z tych przypadków jest wyznaczenie w postanowieniu 14-dniowego terminu do jej z ł o ż enia pod rygorem niewa ż no ś ci lub nierozpatrzenia z ł o ż onej reklamacji. Tak sformu ł owane postanowienia nale ż y - w ocenie Prezesa UOKIK - uzna ć za sprzeczne z dobrymi obyczajami i ra żą co naruszaj ą ce interesy konsumentów (art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego). Przede wszystkim dlatego, ż e termin wyznaczony na z ł o ż enie reklamacji jest zbyt krótki i mo ż e pozbawi ć 8 konsumenta mo ż liwo ś ci rozpocz ę cia procedury reklamacyjnej i skutecznego dochodzenia roszcze ń . Po ś rednio zapis ten prowadzi wi ę c do ograniczenia odpowiedzialno ś ci Przedsi ę biorcy za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy (art. 385 3 pkt 2 Kodeksu cywilnego). Przedsi ę biorca mo ż e bowiem, powo ł uj ą c si ę jedynie na niezachowanie wyznaczonego terminu, nie rozpatrywa ć reklamacji z ł o ż onych po jego up ł ywie, zwalniaj ą c si ę tym samym z odpowiedzialno ś ci za nale ż yte wykonanie umowy. Zdaniem organu antymonopolowego, oceniaj ą c to postanowienie nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż art. 11 ustawy o us ł ugach turystycznych w przedmiocie umów z klientami – w zakresie nieuregulowanym ustaw ą – odsy ł a do przepisów kodeksu cywilnego. Umowa o us ł ugi turystyczne ma charakter mieszany, co skutkuje w jego ocenie uznaniem, ż e do zagadnie ń zwi ą zanych z obowi ą zkiem zawiadomienia po stronie konsumenta, terminem zawiadomienia i skutkami jego niezachowania czy przedawnienia roszcze ń nale ż y w drodze analogii stosowa ć przepisy dotycz ą ce umowy o dzie ł o. Do r ę kojmi za wady dzie ł a stosuje si ę na podstawie art. 638 Kodeksu cywilnego odpowiednio przepisy o r ę kojmi przy sprzeda ż y. Art. 563 Kodeksu cywilnego stanowi, ż e zawiadomienie o wadzie przez kupuj ą cego w terminie miesi ę cznym zapobiega utracie uprawnie ń z tytu ł u r ę kojmi. Oznacza to, ż e do terminu z ł o ż enia reklamacji wniesionych przez klientów z powodu nienale ż ytego wykonania przez niego umowy, mog ł yby znale źć zastosowanie przepisy dotycz ą ce r ę kojmi za wady, w tym art. 563 par. 1 k.c. W ś wietle tego przepisu uprawnienia z tytu ł u r ę kojmi podlegaj ą utracie, je ż eli reklamuj ą cy nie zawiadomi o wadzie w ci ą gu 1 miesi ą ca od jej wykrycia, a zatem konsumenci powinni mie ć mo ż liwo ść reklamowania wadliwych us ł ug turystycznych przez okres 1 miesi ą ca od zako ń czenia imprezy, a nie 14 dni, który to termin uzna ć nale ż y za zbyt krótki. SOKiK w wyroku z dnia 29.01.2007r. (sygn. akt XVII Amc 160/05) uzna ł , ż e ra żą co krótki termin zniech ę ca konsumentów do sk ł adania reklamacji dotycz ą cych ś wiadczonych przez organizatora us ł ug. Z tych te ż wzgl ę dów Prezes UOKIK uzna ł zakwestionowane postanowienia za to ż same z postanowieniami wpisanymi do Rejestru, mimo pewnych odmienno ś ci wynikaj ą cych z ró ż nic w sformu ł owaniu i u ż ytych zwrotów porównywanych klauzul. Wobec powy ż szego nale ż y uzna ć , ż e spe ł nione zosta ł y przes ł anki warunkuj ą ce uznanie dzia ł a ń Nowator za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. bezprawne dzia ł anie polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Wobec przedstawionych przez Nowator dowodów w postaci kopii umów zg ł oszenia i zmienionych OWU, nowo zawartych umów zg ł oszenia i OWU, oraz z ł o ż onego pod rygorem odpowiedzialno ś ci za udzielenie nieprawdziwych informacji, o ś wiadczenia o ca ł kowitym zaprzestaniu stosowania wzorca w zakwestionowanym brzmieniu, Prezes UOKiK stwierdzi ł , na podstawie art. 27 ust. 2 powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zaniechanie stosowania przez Nowator zakwestionowanego, w/w postanowienia OWU, pocz ą wszy od dnia 2.06.2008r. Ad 3 Prezes UOKiK ocenia ł zapis pkt 8.2 OWU „Ewentualne spory powsta ł e w zwi ą zku z wykonywaniem niniejszej umowy, strony b ę d ą rozstrzyga ł y polubownie, a w przypadku nie osi ą gni ę cia porozumienia przez s ą d w ł a ś ciwy dla siedziby organizatora ”. Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 14 wrze ś nia 2007r. sygn. akt. XVII Amc 119/07 zapis o tre ś ci: „Wszelkie spory mog ą ce wynika ć w zwi ą zku z realizacj ą umowy podlegaj ą rozstrzygni ę ciu przez S ą d w ł a ś ciwy miejscowo dla organizatora turystyki” zosta ł uznany za niedozwolone postanowienie umowne i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 28 9 listopada 2007r. pod nr 1280. W ocenie Prezesa UOKiK kwestionowany zapis OWP mie ś ci si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru. Zarówno w przypadku klauzuli wpisanej do Rejestru, jak i w przypadku zapisu wzorca umownego, stosowanego przez Nowator, ma miejsce ograniczenie praw konsumenta. Zgodnie bowiem z przepisami art. 27 – 30 kodeksu post ę powania cywilnego reguluj ą ce w ł a ś ciwo ść ogóln ą maj ą zasadnicze znaczenie dla ustalenia przynale ż no ś ci danej sprawy do w ł a ś ciwo ś ci miejscowej danego s ą du. Wyra ż aj ą one zasad ę , ż e sprawa powinna by ć rozpatrywana przez s ą d w ł a ś ciwy dla pozwanego. Zatem zastrze ż enia w umowie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej tylko dla s ą du miejsca siedziby przedsi ę biorcy jest sprzeczne z t ą zasad ą . Wobec powy ż szego nale ż y uzna ć , ż e spe ł nione zosta ł y przes ł anki warunkuj ą ce uznanie dzia ł a ń Nowator za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. bezprawne dzia ł anie polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Wobec przedstawionych przez Nowator dowodów w postaci kopii umów zg ł oszenia i zmienionych OWU, nowo zawartych umów zg ł oszenia i OWU, oraz z ł o ż onego pod rygorem odpowiedzialno ś ci za udzielenie nieprawdziwych informacji, o ś wiadczenia o ca ł kowitym zaprzestaniu stosowania wzorca w zakwestionowanym brzmieniu, Prezes UOKiK stwierdzi ł , na podstawie art. 27 ust. 2 powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zaniechanie stosowania przez Nowator zakwestionowanego, w/w postanowienia OWU, pocz ą wszy od dnia 2.06.2008r. Ad pkt II sentencji decyzji: Prezes UOKiK na ł o ż y ł na Agencj ę Turystyczn ą ,,NOWATOR” Ł . P ł o ń ska, Cz. P ł o ń ski Spó ł ka Jawna w Bia ł ymstoku kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 7 007,- z ł (s ł ownie: siedem tysi ę cy siedem z ł otych). W my ś l art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy antymonopolowej. Stosownie do tre ś ci art. 111 ustawy antymonopolowej, przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W pkt I sentencji niniejszej decyzji stwierdzono stosowanie przez Nowator praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę w umowach zawieranych z konsumentami postanowieniami wzorców umów uznanymi za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, których to praktyk ustawodawca zakaza ł stosowania moc ą przepisów art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Konsekwencj ą stosowania powy ż szych praktyk by ł o naruszanie interesów konsumentów, jako s ł abszej strony stosunku umownego. Nowator osi ą gn ął w 2007 r. przychód w wysoko ś ci (tajemnica przedsi ę biorcy) z ł . Maksymalna wysoko ść kary, jaka mog ł aby zosta ć na ł o ż ona wynosi zatem (tajemnica przedsi ę biorcy) z ł . Kara nak ł adana przez organ antymonopolowy na przedsi ę biorc ę , który dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianego zachowania. Zawodowy charakter ś wiadczonych us ł ug wymaga prowadzenia dzia ł alno ś ci w sposób zapewniaj ą cy poszanowanie dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, co wi ąż e si ę z przestrzeganiem obowi ą zuj ą cych 10 przepisów prawa. Nowator, jako podmiot funkcjonuj ą cy na rynku, powinien mie ć ś wiadomo ść , i ż okre ś laj ą c warunki umowne nie mo ż e stosowa ć klauzul uznanych przez SOKiK za abuzywne, godz ą c w ten sposób w interesy s ł abszych uczestników rynku. A za takie nale ż y uzna ć zakwestionowane postanowienia OWU tj. postanowienie dotycz ą ce prawa przedsi ę biorcy do potr ą cania z góry ustalonych kwot z nale ż nej konsumentowi sumy , w przypadku odst ą pienia od umowy (pkt 5.5 OWU) oraz postanowienie ograniczaj ą ce konsumenta w jego prawie do z ł o ż enia reklamacji (pkt 7.2 OWU). Oba te postanowienia w sposób jednoznaczny naruszaj ą interesy finansowe konsumentów, w pierwszym przypadku poprzez uprawnienia przedsi ę biorcy do obci ąż enia konsumenta nawet do 95% ceny imprezy, niezale ż nie od tego czy przedsi ę biorca, poniesie szkod ę w tej wysoko ś ci, w drugim przypadku konsument nie wiedz ą c o przys ł uguj ą cym mu prawie do z ł o ż enia reklamacji po up ł ywie zakre ś lonego przez przedsi ę biorc ę terminu, mo ż e zrezygnowa ć z dochodzenia roszcze ń zwi ą zanych z nienale ż ytym wykonaniem us ł ugi przez organizatora. Z drugiej strony nale ż y podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on skutek na przysz ł o ść . Kara powinna równie ż oddzia ł ywa ć w wymiarze ogólnym, realizuj ą c funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą tak ż e w stosunku do innych uczestników rynku. Miarkuj ą c wysoko ść kary pieni ęż nej organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę okoliczno ść , i ż Nowator wspó ł dzia ł a ł w toku post ę powania z Prezesem UOKiK oraz bezzw ł ocznie zaprzesta ł stosowania przedmiotowych postanowie ń . Nie bez znaczenia jest równie ż fakt dopuszczenia si ę naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej po raz pierwszy. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono w wysoko ś ci 7 007,- z ł (z zaokr ą gleniem do pe ł nego z ł ), tj. (tajemnica przedsi ę biorcy) % przychodu. W ocenie Prezesa Urz ę du kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a tak ż e spe ł nia funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy antymonopolowej. Maj ą c powy ż sze na uwadze nale ż a ł o orzec, jak w punkcie II sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy antymonopolowej kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na rachunek Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Od niniejszej decyzji, na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie, w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia decyzji. Otrzymuje: Agencja Turystyczna ,,NOWATOR” Ł . P ł o ń ska, Cz. P ł o ń ski Spó ł ka Jawna ul. M.C. Sk ł odowskiej 13 15-275 Bia ł ystok Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Lublinie Ewa Wiszniowska