RLU-3/2020

Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY wersja niezawierająca tajemnic przedsiębiorstwa Lublin, 23 listopada 2020 r. RLU.430.1.2020.MS.MWi DECYZJA NR RLU – 3 /2020 I. Na podstawie art. 34 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi ( Dz. U. z 2020 r. poz. 1213) po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na Hortino Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Spółka z ograniczoną odpowiedzialności ą z siedzibą w Leżajsku karę pieniężną płatną do budżetu państwa w wysokości 5 0.000 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych), co stanowi równowartość 11737,09 euro (słownie: jedenaście tysięcy siedemset trzydzieści siedem euro 9/100 ) za nieudzielenie informacji żądanych na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi na wezwani e Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 23 kwietnia 2020 r. w toku postępowania wyjaśniającego o sygnaturze akt RLU.4080.1.2020.MS. , mającego na celu wstępne ustalenie, czy nabywcy produktów rolnych i spożywczych, w tym zwłaszcza owoców, stosują praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kon traktową, w szczególności nieuzasadnione wydłużanie terminów płatności za te produkty oraz niekorzyst ne zmiany warunków handlowych i cenowych w związku z występowaniem na terenie Rzeczypospolitej Polskiej choroby COVID - 19. Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 2 II. Na podstawie art. 15 i 24 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowe j w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi ( Dz. U. z 2020 r. poz. 1213 ) w związku z art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochron ie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2020 r. poz. 1076 ) i w związku z art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administr acyjnego (Dz.U. 2020 poz. 256) w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pos tanawia się obciążyć Hortino Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Leżajsku kosztami ww. postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej , zobowiązując tego przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 59,50 złotych (słownie: pięćdziesiąt dziewięć złotych 50/100 ), w terminie 14 dn i od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. U ZASADNIENIE W dniu 23 kwietnia 2020 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK, Prezes Urzędu) , postanowieniem Nr RLU – 4/2020 , wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające , mające na celu wstępne ustalenie, czy nabywcy produktów rolnych i spożywczych, w tym zwłaszcza owoców, stosują praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową, w szczególności nieuzasadnione wydłużanie terminów płatności za te produkty oraz niekorzystne zmiany warunków handlowych i cenowych w związku z występowaniem na terenie Rzeczypospolitej Polskiej choroby COVID - 19. Postępowanie to prowadzone było pod sygn. akt RLU.4080.1.2020.MS. W toku postępowania, wezwaniem z dnia 23 kwietnia 2020 roku na podstawie art. 14 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi ( Dz. U. z 2020 r. poz. 1213 zwana dalej : pnwpk) w związku z art. 15 zzt ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., zwanej dalej : „ustawą C ovid ” lub „ustawą o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych”), P rezes Urzędu wezwał spółkę Hortino Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Spółka Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 3 z ograniczoną odpowiedzialn ością z siedzibą w Leżajsku (dalej: Przedsiębiorca, Spółka) do przedłożenia informacji i dokumentów dotyczących prowadzonej przez Spółkę działalności . Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone w dniu 24 kwietnia 2020 roku. Przedsiębiorca nie przekazał w wymaganym terminie żąda nych dokumentów i informacji. W piśmie z dnia 29 kwietnia 2020 r., które wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej : Urząd, UOKiK) 7 maja 2020 r. Przedsiębiorca poinformował, że nie udzieli odpowi edzi w zakreślonym terminie, a w terminie 7 dni od dnia ustania stanu epidemii albo stanu zagrożenia epidemicznego, powołując się na art. 15zzr i art. 15zzs ust. 1 pkt 6 , 7 i 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałan iem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, a także negując zasadność zastosowania przez Prezesa Urzędu art. 15zzt powołanej ustawy. Wobec nieudzielenia informacji, Prezes Urzędu w dniu 8 maja 2020 r. wys tosował do Spółki pismo ponownie pouczając o możliwości nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 34 pkt 1 ustawy pnwpk, a także pouczając o zastosowaniu w postępowaniu art. 15 zzt ustawy z dn. 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z za pobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Ponadto wyznaczono Przedsiębiorcy kolejny, 7 - dniowy termin na przedłożenie odpowiedzi na wezwanie. Przesyłka z powyższym pismem został a skutecznie doręczona 11 maja 2020 r. W odpowiedzi na powyższe z dnia 12 maja 2020 r., która wpłynęła do Urzędu 18 maja 2020 r., Przedsiębiorca ponownie poinformował, że w jego opinii art. 15 zzt ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych nie ma zastosowania do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy o przeciwdziałan iu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi. Ponadto wskazał, że dotrzymanie terminów wskazanych przez Prezesa Urzędu nie jest możliwe z uwagi na dodatkową pracę księgowości, jaka się z tym wiąże. W nini ejszej sprawie żądania udzielenia informacji zostały każdorazowo wysłane pod adres wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym jako adres Spółki. W związku z nieudzieleniem przez Przedsiębiorcę informacji żądanych w postępowaniu wyjaśniającym, na podstawie art. 34 pkt 1 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi postanowieniem nr RLU – 8/2020 z dnia 17 czerwca 2020 r. Prezes Urzędu Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 4 wszczął z urzędu postępowanie w s prawie nałożenia na Spółkę kary pieniężnej. Postanowieniem nr RLU - 9/2020 z 18 czerwca 2020 r. zaliczono w poczet dowodów materiał dowodowy zebrany w toku ww. postępowania wyjaśniającego, mającego na celu wstępne ustalenie, czy nabywcy produktów rolnych i spożywczych, w tym zwłaszcza owoców, stosują praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową, w szczególności nieuzasadnione wydłużanie terminów płatności za te produkty oraz niekorzystne zmiany warunków handlowych i cenowych w związku z występow aniem na terenie Rzeczypospolitej Polskiej choroby COVID - 19, w odniesieniu do Hortino Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Leżajsku, tj. 1. wezwanie Prezesa UOKiK z dnia 23 kwietnia 2020 r. 2. pismo Hortino Zak ład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia 29 kwietnia 2020 r. 3. pismo Prezesa UOKiK z dnia 8 maja 2020 r . 4. pismo Hortino Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia 12 maja 2020 r. Po doręczeniu Spółce zawiadomienia w dniu 22 czerwca 2020 r. o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej o sygn. RLU.430.1.2020.MS z dnia 17 czerwca 2020 r. Spółka pismem z 30 czerwca 2020 r., które wpłynęło do Delegatury Urzędu w Lublinie w dniu 3 lipca 2020 r. udzieliła merytorycznej odpowiedzi na wezwanie Prezesa UOKiK z 23 kwietnia 2020 r. P ostanowieniem nr RLU – 14/2020 z 30 lipca 2020 r. zaliczono w poczet dowodów poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pisma Hortino Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia 30 czerwca 2020 r. wraz z załącznikami. Pismem z dnia 2 listopada 2020 r. Prezes UOKiK zawiadomił Spółkę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Pełnomocnik Strony w wiadomości mailowej z 5 listopada 2020 r. oraz w piśmie z 9 listopada 2020 r., które wpłynęło do De legatury Urzędu w Lublinie w dniu 16 listopada 2020 r. wniósł o udostępnienie akt sprawy. Strona skorzystała z możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Prezes UOKiK ustalił, co następuje: Hortino Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Leżajsku zgodnie z odpisem z KRS nr 0000024290 prowadzi działalność gospodarczą polegającą w przeważającej części na przetwarzaniu i Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 5 konserwowaniu owoców i warzyw, w związku z którą nabywa produkty rolne i spożyw cze. Adresem ujawnionym w KRS jako adres Spółki jest 37 - 300 Leżajsk, ul. Fabryczna 2 i na ten adres kierowana była wszelka korespondencja do Spółki, która została skutecznie doręczona. Dowód: odpis z Kr ajowego Rejestru Sądowego, k. 19 - 27 W Spółce rok obrotowy nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym i trwa od 1 czerwca do 31 maja następnego roku. W roku obrotowym poprzedzającym rok wydania niniejszej decyzji, tj. od 1 czerwca 2018 r. do 31 maja 2019 r. Przedsiębiorca osiągnął obrót w wysokoś ci [tajemnica przedsiębiorstwa]. dowód: pismo Hortino Zakład Przetwórstwa Owcowo - Warzywnego Leżajsk Sp. z o.o. z 30 września 2020 r. k. 121 W dniu 23 kwietnia 2020 r. Prezes UOKiK wystosował do Spółki wezwanie do przedłożenia szeregu informacji i dokumentów dotyczących prowadzonej przez Spółkę działalności: 1. przedstawienia zestawienia opóźnionych płatności za dostawy produktów rolnych lub spożywczych, nieuregulowanych do 20 kwietnia 2020 r., 2. wyjaśnienia, czy począwszy od 1 marca 2020 r. Spółk a zmieniła warunki umów, wzorce umów lub inne dokumenty określające polity kę handlową lub cenową (w tym w zakresie działań dodatkowych, związanych z dostawami, np. promocja, marketing, kontrola jakości, obsługa zwrotów, dostawa środków produkcji, świadczen ie innych usług na rzecz dostawców) w zakresie zakupu (dostawy) produ któw rolnych lub spożywczych. W przypadku odpowiedzi twierdzącej Spółka była wezwana do: a) wskazania zakresu zmian z dosłownym przytoczeniem dotychczasowych i nowych postanowień, a w raz ie konieczności przedłożenie objaśnienia; b) wskazania terminu poinformowania pierwszego z dostawców o planowanej zmianie, terminu przekazania pierwszemu dostawcy informacji o zmianie lub wypowiedzenia umowy, a także terminu wejścia w życie zmian, c) uz asadnienia wprowadzonych zmian, d) wskazania czy zmiany dotyczyły wszystkich dostawców, z podaniem liczby podmiotów, których zmiany objęły oraz informacji, czy należeli do szczególnych kategorii (np. rolnicy ryczałtowi, producenci z określonej branży lub z określonego obszaru itp.), e) wskazania przedmiotu zmiany (np. wydłużenie terminu płatności, obniżka ceny zakupu, zmiany dotyczące czasu trwania umowy, zmiany dotyczące okresu wypowiedzenia, wprowadzenie dodatkowego rabatu dla Spółki przez dostawcę, podwy ższenie rabatu dla Spółki przez dostawcę, dodatkowe promocje, wprowadzeni e dodatkowych płatności/opłat Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 6 z tytułu czynności wykonywanych przez Spółkę na rzecz dostawców takich jak działania marketingowe, szkolenia, doradztwo itp. lub podwyższenie tego typu o płat, zmiana zasad obsługi zwrotów, w tym w zakresie odpłatności, wprowadzenie dodatkowych zabezpieczeń w umowie, np. weksel, przewłaszczenie, wprowadzenie lub podwyższenie kar umownych, zmiany w zakresie kontroli jakości; inne). 3. przedłożenia wzorców um ów oraz ogólnych warunków umów (wraz z dokumentami dodatkowymi wpływającymi na treść umowy i rozliczenia stron, w tym rabaty udzielane przez dostawców) stosowanych w relacjach z dostawcami produktów rolnych i spożywczych z oznaczeniem daty ich wprowadzenia do użytku: a) aktualnych na dzień 20 kwietnia 2020 r. b) aktualnych na dzień 31 stycznia 2020 r. albo oświadczenia, że dokument przekazany zgodnie z pkt a powyżej nie uległ w tym czasie zmianie. 4. wyjaśnienia, czy przez nabywców produktów Spółki stosowan e są praktyki nieuzasadnionego wydłużania terminów płatności. 5. wyjaśnienia, jakie działania podjęto, aby nie dochodziło w przyszłości do przekroczeń terminów płatności lub stosowania postanowień umownych i praktyk handlowych niekorzystnych dla mniejszyc h kontrahentów. Odpowiedzi na poszczególne pytania należało udzielać we wskazanej w wezwaniu formie, tj. drogą elektroniczną, wypełniając przesłane do Spółki załączniki do wezwania w formie edytowalnej. Żądane w pkt. 3 wezwania dokumenty należało przesłać w formie skanów i wersji elektronicznej do edycji w formacie MS Word lub odpowiedniku. Podstawą prawną skierowanego do Przedsiębiorcy żądania był art. 14 ust. 1 pnwpk w związku z art. 15 zzt ustawy C ovid. Wezwanie spełniało przesłanki określone w art. 14 ust. 2 pnwpk. Ujęto zakres informacji, określono cel ich przedłożenia poprzez wskazanie, że informacje i dokumenty pozyskane w związku z wezwaniem zostaną wykorzystane w prowadzonym postępowaniu wyjaśniając ym RLU.4080.1.2020.MS mającym na celu wstępne ustalenie, czy nabywcy produktów rolnych i spożywczych, w tym zwłaszcza owoców, stosują praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową, w szczególności nieuzasadnione wydłużanie terminów płatności za te produkty oraz niekorzystne zmiany warunków handlowych i cenowych w związku z występowaniem na terenie Rzeczypospolitej Polskiej choroby COVID - 19 . Z akreślono termin 7 dni na udzielenie odpowiedzi od daty jego otrzymania oraz pouczono Przedsiębiorcę , że w przypadku nieudzielenia informacji albo udzielenia informacji nieprawdziwych lub Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 7 wprowadzających w błąd choćby nieumyślnie w zakresie pytań zawartych w pkt 1 - 3 oraz 5 wezwania, na podstawie art. 34 pkt. 1 pnwpk, Prezes Urzędu może nałożyć na ni ego karę pi eniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50 000 000 euro. W wezwaniu zawarto pouczenie, że w postępowaniu znajduje zastosowanie art. 15zzt ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zap obieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, inny ch chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, zgodnie z którym przepisów o biegu terminów procesowych i sądowyc h w postępowaniach administracyjnych, który nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres, nie stosuje się do terminów związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19 oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Dowód: wezwanie Prezesa UOKiK z dnia 23 kwietnia 2020 r. k. 31 - 41 Przedsiębiorca nie przekazał w wymaganym terminie żąda nych dokumentów i informacji. W piśmie z 29 kwietnia 2020 r., które wpłynęło do Urzędu 7 maja 2020 r. Przedsiębiorca poinformował, że nie udzieli odpowiedzi w zakreślonym terminie, a w terminie 7 dni od dnia ustania stanu epidemii albo stanu zagrożenia epidemic znego, powołując się na art. 15zzr i art. 15zzs ust. 1 pkt 6 , 7 i 10 ustawy o szczegól nych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, a także negują c zasadność zastosowania przez Prezesa Urzędu art. 15 zzt powołanej ustawy. Dowód: pismo Hortino Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia 29 kwietnia 2020 r. k. 43 - 47 Prezes Urzędu 8 maja 2020 r. wystosował do Spółki pismo, ponownie pouczając o możliwości nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 34 pkt 1 pnwpk, a także o zastosowaniu w postępowaniu art. 15 zzt ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, prze ciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Ponadto wyznaczono Przedsiębiorcy kolejny, 7 - dniowy termin na przedłożenie odpowiedzi na wezwanie. Przesyłka z powyższym pismem została skutecznie dorę czona 11 maja 2020 r. Dowód: pismo Prezesa U OKiK z dnia 8 maja 2020 r. k. 51 - 52 W odpowiedzi na powyższe z dnia 12 maja 2020 r., która wpłynęła do Urzędu 18 maja 2020 r., Przedsiębiorca ponownie poinformował, że w jego opinii art. 15zzt ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COV ID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych nie ma zastosowania do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 8 wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi. Po nadto wskazał, że dotrzymanie terminów wskazanych przez Prezesa Urzędu nie jest możliwe z uwagi na dodatkową pracę księgowości, jaka się z tym wiąże. Dowód: pismo Hortino Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnośc ią z dnia 12 maja 2020 r. k. 53 - 55 Merytorycznej odpowiedzi na wezwanie Prezesa UOKiK z 23 kwietnia 2020 r. Spółka udzieliła pismem z 30 czerwca 2020 r., które wpłynęło do Delegatury Urzędu w Lublinie w dniu 3 lipca 2020 r., po doręczeniu zawiadomienia o w szczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej o sygn. RLU.430.1.2020.MS z 17 czerwca 2020 r. , które Spółka otrzymała 22 czerwca 2020 r. Dowód: pismo Hortino Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Sp. z o.o. z 30 czerwca 2020 r. k. 65 - 103 Przedsiębiorca w wezwaniu z 23 kwietnia 2020 r. i piśmie z 8 maja 2020 r. , odnośnie do pkt 1 - 3 i 5 wezwania z 23 kwietnia 2020 r. był informowany o możliwości nałożenia na niego na podstawie art. 34 pkt 1 pnwpk przez Prezesa Urzędu, w drodze decyzji kary pieniężnej w wysokości stanowiącej równowartość do 50 000 000 euro, jeżeli przedsiębiorca choćby nieumyślnie nie udzieli informacji żądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 14 pnwpk, bądź udzieli nieprawdz iwych lub wprowadzających w błąd informacji. Prezes UOKiK zważył, co następuje: Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy pnwpk przedsiębiorcy są obowiązani do przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na żądanie Prezesa Urzędu. Stosownie natomia st do art. 34 powołanej ustawy Prezes Urzędu mo że nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50 000 000 euro, jeżeli przedsiębiorca ten m.in. choćby nieumyślnie nie udzielił informacji żądanych na po dstawie art. 14 ustawy pnwpk. Przepis art. 14 ust. 2 ustawy stanowi, że żądanie powinno zawierać: 1 ) wskazanie zakresu informacji; 2) wskazanie celu żądania; 3) wskazanie terminu udzielenia informacji; 4) pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. W tym miejscu wskazać należy, iż przepis art. 14 pnwpk w swej treści jest tożsamy z przepisem art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej zwanej okik) stąd wszelki dorobek orzeczniczy i poglądy doktryny dotyczące ww. przepisu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów znajdą zastosowanie do art. 14 pnwpk w ujęciu systemowo - funkcjonalnym wykładni prawa. Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 9 Adresatem obowiązku określonego w art. 14 ust. 1 pnwpk jest przedsiębiorca. Definicję przedsiębiorcy zawiera art. 5 pkt 4 tej ustawy. Zgodnie z definicją przedsiębiorcą jest przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 pkt 1 okik. W myśl przywołanego przepisu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy - rozumie się przez to m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424, dalej: Prawo przedsiębiorców). W myśl ar t. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Działalnością gospodarczą jest zorg anizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły (vide art. 3 ww. ustawy). Hortino Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Sp. z o.o. z siedzibą w Leżajsku jest wpisany do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: 0000024290. Posiadając status przedsiębiorcy w świetle ustawy Prawo przedsiębiorców Hortino Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Sp. z o.o. z siedzibą w Leżajsku jest tym samym przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o ochron ie konkurencji i konsumentów, tym samym również na gruncie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi. Spoczywa zatem na nim obowiązek przekazywania wszelkich niezbędnych informac ji i dokumentów żądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 14 pnwpk. Obowiązek przekazania informacji i dokumentów na żądanie Prezesa UOKiK musi wykonać każdy przedsiębiorca w rozumieniu tego przepisu, przy czym nie musi być to dostawca ani nabywca. P rezes UOKiK może żądać przekazania informacji i dokumentów od każdego przedsiębiorcy w toku postępowania wyjaśniającego. Artykuł 14 ust. 1 pnwpk w zasadzie nie ogranicza zakresu przedmiotowego obowiązku przekazania przez przedsiębiorcę informacji i dokumen tów Prezesowi UOKiK. Od przedsiębiorcy można żądać wszelkich koniecznych informacji i dokumentów. Ma on obowiązek zadośćuczynić takiemu żądaniu Prezesa UOKiK w wyznaczonym terminie. Jedyne ograniczenie obowiązku przedsiębiorcy wynikające wprost z analizowa nego przepisu wiąże się z użyciem przez ustawodawcę przymiotnika "konieczne". Informacje i dokumenty żądane przez Prezesa UOKiK muszą być faktycznie niezbędne (konieczne, istotne) do prowadzenia przez niego postępowania lub rozstrzygnięcia sprawy. Ocena, c zy określona informacja lub dokument są konieczne i wystarczające do realizacji celów postępowania, należy do Prezesa UOKiK. W niniejszej sprawie Przedsiębiorca otrzymał pismo Prezesa UOKiK, odpowiedział na nie, lecz nie udzielił odpowiedzi merytorycznej na pytania w nim zawarte , podnosząc, iż przepis Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 10 art. 15 zzt ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych nie ma zastosowania do p ostępowań wyjaśniających prowadzonych na podstawie ustawy z 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi. W dniu wystosowania do Przedsiębiorcy wezwania z 23 kwietnia 2 020 r. obowiązywała ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Przeds iębiorca początkowo (w piśmie z 29 kwietnia 2020 r.) odmawiając udzielenia odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu powoływał się na przepisy art. 15 zzr ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epi demii ogłoszonego z powodu COVID - 19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem; do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i ob owiązki; przedawnienia; których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie ; zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony; do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – nie rozpocz yna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przedsiębiorca powoływał się również na przepisy art. 15 zzs ust. 1 pkt 1, 6, 7 i 10 powyższej ustawy, zgodnie z którymi w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w: 1) postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych ; 6) postępowaniach administracyjnych; 7) postępowaniach i kontrolach prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ; 10) innych postępowaniach prowadzonych na podstawie ustaw – nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres . Przedsiębiorca negował stosowanie art. 15 zzt tej ustawy do postępowań wyjaśniających prowadzonych na podstawie ustawy o przeciwdzi ałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi. W kolejnym piśmie datowanym na 12 maja 2020 r. Spółka powoływała się na brzmienie przepisu art. 15 zzs ust. 1 pkt 10 ww. ustawy wskazując ponownie, że bie g terminów procesowych i sądowych w innych postępowaniach prowadzonych na podstawie ustaw nie Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 11 rozpoczyna się, a rozpoczęty ul ega zawieszeniu na ten okres, a przepis art. 15 zzt nie ma zastosowania do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy o przeciwdzi ałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi. Zgodnie z art. 15 zzs ust. 1 pkt 10 tej ustawy „W okresie stanu zagrożeni a epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów proce sowych i sądowych w: 10) innych postępowaniach prowadzonych na podstawi e ustaw – nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres”. Należy stwierdzić, że postępowanie wyjaśniające prowadzone na podstawie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi mieści się w granicach normy zawartej w przepisie art. 15 zzs ust. 1 pkt 10 ustawy Covid. Przepis ten został wprowadzony przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zap obieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźny ch oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568 zwana dalej Covid2 ) . Ta sama ustawa , również w art. 1 pkt 14, wprowadziła art. 15 zzt, zgodnie z którym „ Przepisów art. 15zzr ust. 1 i art. 15zzs ust. 1 ni e stosu je się do terminów związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19 oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ”. W zakresie tego przepisu ustawa Covid2 weszła w życie z dniem ogłoszenia, tj. 31 marca 2020 r. Ustawa Covid2 wprowadz iła również doprecyzowaną definicję „przeciwdziałania COVID - 19” w art. 1 pkt 1): „ Ilekroć w ustawie jest mowa o „ przeciwdziałaniu COVID - 19'' rozumie się przez to wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno - gospodarczych, choroby, o której mowa w ust. 1. ” Ustawa Covid2 regulowała w większym stopniu sytuacje związane ze zwalczaniem skutków społeczno - gospodarczych choroby, które przejawiały się m. in. podwy żkami cen żywności i artykułów higienicznych, masowym wykupywaniem artykułów spożywczych i higienicznych w obawie przed zamknięciem sklepów, ograniczeniami w przemieszczaniu się, odwoływaniem wydarzeń, wstrzymywaniem pracy zakładów produkcyjnych ze względu na przebywanie w kwarantannie ich pracowników , bowiem mogło to prowadzić powstania sytuacji kryzysowych zagrażających bezpieczeństwu żywnościowemu kraju. Wprowadzony powyższą ustawą przepis art. 15 zzt stanowiący, iż „przepisów art. 15zzr ust. 1 i art. 15 zzs ust. 1 nie stosuje się do terminów związanych z zapobieganiem, Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 12 przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19 oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych” odnosił się do biegu terminów również w postępowaniach, które miały na celu przeciwdziałanie sytuacjom kr yzysowym będącym następstwem występowania choroby Covid - 19. W tym miejscu należy wskazać , że prowadzone przez Prezesa UOKiK postępowanie wyjaśniające RLU.4080.1.2020.MS , wszczęte na podstawie art. 10 pnwpk w związku z art. 15 zzs u st. 1 i art. 15 zzt ustawy C ovid , miało na celu wstępne ustalenie, czy nabywcy produktów rolnych i spożywczych, w tym zwłaszcza owoców, stosują praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową, w szczególności nieuzasadnione wydłużanie terminów płatności za te produkty oraz niekorzyst ne zmiany warunków handlowych i cenowych w związku z występowaniem na terenie Rzeczypospolitej Polskiej choroby COVID - 19. Postępowanie to miało za zadanie przeciwdziałanie tego rodzaju ewentualnym praktykom w celu ochrony interesu p ublicznego i pozos tawało w bezpośrednim związku z obowiązującymi od dn. 14 marca 2020 r. - stanem zagrożenia epidemicznego, a od 20 marca 2020 r. - stanem epidemii. W szczególności w zainteresowaniu Prezesa Urzędu pozostawało zbadanie, czy w czasie stanu e pidemii COVID - 19 zapłata za dostarczane produkty rolne i spożywcze następuje zgodnie z terminami umownymi i przepisami prawa oraz czy warunki współpracy handlowej nie ulegają zmianie na niekorzyść dostawców. Nieuzasadnione wydłużanie terminów płatności w o kresie pandemii COVID - 19 szczególnie godz iłoby w dobre obyczaje oraz narusza ło interesy uczestników łańcucha dostaw żywności, powodując trudności w finansowaniu bieżącej działalności przez producentów. To z kolei mogłoby negatywnie wpłynąć na bezpieczeństw o żywnościowe, powodując sytuację kryzysową w tym obszarze. Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez Prezesa Urzędu pozostawało zatem w związku z przeciwdziałaniem negatywnym skutkom COVID - 19, które zgodnie z przywołaną wyżej definicją, oznacza wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilakt yką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno - gospodarczych, choroby . Nieuzasadnione wydłużanie terminów płatności w okresie pandemii COVID - 19 szczególnie godziłoby w dobre obyczaje oraz naruszałoby interesy uczestników dostaw żywności powodując trudności w finansowaniu bieżącej działalności przez producentów. Również wykorzystanie stanu epidemii do wprowadzania zmian niekorzystnych dla mniejszych kontrahentów mogłob y stanowić nieuczciwe wykorzyst ywanie przewagi kontraktowej. W czasie epidemii bowiem prawidłowe funkcjonowa nie sektora rolno - spożywczego i zachowanie płynności finansowej przez podmioty na każdym ogniwie łańcucha dostaw jest istotne dla bezpieczeństwa żyw nościowego kraju. Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 13 Mając na uwadze datę wszczęcia oraz cel prowadzonego postępowania, a także obszar gospodarki, który został poddany badaniu (dostawcy i nabywcy produktów rolnych i spożywczych, w szczególności owoców) w związku z zaistnieniem stanu epidem ii stwierdzić należy, iż postępowanie prowadzone przez Prezesa Urzędu mieściło się w zakresie normy prawnej zawartej w przepisie art. 15 zzt ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych ch orób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, bowiem było związane z przeciwdziałaniem COVID - 19 oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, przez co należy rozumieć m. in. zwalczanie społeczno - gospodarczych skutków COVID - 19. Niezależnie od powyż szego , ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS - CoV - 2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) w art. 46 pkt 20 i 22 uchyliła przepisy art. 15zzs oraz 15 zzt. Zgodnie z art. 6 8 ust. 6 tej ustawy „ terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15 zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy”. Ustawa wesz ła w życie 16 maja 2020 r. W związku z tym, termin 7 dni od wejścia w życie ustawy upłynął z końcem dnia 23 maja 2020 r. A zatem, termin 7 dni na udzielenie odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu z dnia 23 kwietnia 2020 r., nawet w przypadku uznania za uzas adnioną interpretacji Przedsiębiorcy (z czym Prezes UOKiK się nie zgadza), rozpoczął swój bieg najpóźniej 24 maja 2020 r. i upłynął z końcem 30 maja 2020 r.(sobota). Ze względu na treść art. 57 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. po z. 256), który na mocy art. 24 ustawy pnwpk ma zastosowanie w niniejszej sprawie, jeżeli koniec terminu na wykonanie czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Wobec powyższego 7 - dniowy termin na udzielenie odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu z 23 kwietnia 2020 r. w sprawie RLU.4080.1.2020.MS upłynął najpóźniej w dniu 1 czerwca 2020 r. Hortino Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Sp . z o.o. z siedzibą w Leżajsku udzielił merytorycznej odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu z 23 kwietnia 2020 r. dopiero pismem z 30 czerwca 2020 r. po otrzymaniu Zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej z 17 czerwca 202 0 r. Mimo skutecznego doręczenia Przedsiębiorcy pism (wezwań), jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, nie przekazał on Prezesowi UOKiK wymaganych informacji w zakreślonych terminach. Przedsiębiorca był zobowiąza ny do przekazania informacji na żą danie Prezesa Urzędu w terminie 7 dni od otrzymania wezwania w dniu 24 kwietnia Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 14 2020 r. W piśmie z 29 kwietnia 2020 r., które wpłynęło do Urzędu 7 maja 2020 r. Przedsiębiorca poinformował, że nie udzieli informacji w zakreślonym terminie, a w terminie 7 dn i o dnia ustania epidemii albo stanu zagrożenia epidemicznego. Prezes Urzędu w dniu 8 maja wystosował do Spółki pismo wyznaczając kolejny 7 - dniowy termin na przedłożenie odpowiedzi na wezwanie. Przesyłka z powyższym pismem została skutecznie doręczona 11 m aja 2020 r . , w konsekwencji termin 7 dniowy upływał 18 maja 2020 r. W odpowiedzi z 12 maja 2020 r. Przedsiębiorca ponownie poinformował, że w jego opinii art. 15 zzt ustawy C ovid nie ma zastosowania do postępowań prowadzonych na podstawie pnwpk. Wobec powyższego, Prezes Urzędu uznał, że Przedsiębiorca odmawia udzielenia żądanych informacji, a tym samym utrudnia przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które stosownie do art. 10 ust. 4 pnwpk nie powinno trwać dłużej niż 4 miesiące, a w sprawach szczególnie skomplikowanych nie dłużej niż 5 miesięcy od dnia jego wszczęcia. Termin na udzielenie odpowiedzi merytorycznej upłynął 18 maja 2020 r. Do tej daty Przedsiębiorca nie udzielił informacji. Nie można jednocześnie uznać odpowiedzi Przedsiębiorcy z 30 czerwca 2020 r. za udzielenie informacji na żądanie Prezesa Urzędu w zakreślonym terminie i tym samym za wypełnienie obowiązku nałożonego na podstawie art. 14 ust. 1 pnwpk. N ieprzekazanie Prezesowi UOKiK przez przedsiębiorcę informacji w całości albo w części, bądź też przekazanie informacji z opóźnieniem rozumie się jako nieudzielenie in formacji, o którym mowa w art. 34 ust. 1 pnwpk. 1 W tym miejscu wskazać należy, iż treść przepisu art. 34 pkt 1 pnwpk była wzorowana na przepisie art. 106 ust. 2 pkt 2 okik s tąd wszelkie rozważania na temat stosowania wspomnianego przepisu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów będą aktualne dla art. 34 pkt 1 pnwpk . W wyroku Sądu Antymonopolowego z dnia 16 grudnia 1998 r. (sygn. akt XVII Ama 62/98) Sąd stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko, jakoby przedmiotowy przepis (mowa o art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsum entów z dnia 15 grudnia 2000 r. ) nie obejmował swym zakresem zwłoki w udzielaniu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkure ncji i Konsumentów żądanych przez niego danych, a jedynie ich nieudzielanie. Taka interpretacja ww. przepisu pozostawałaby zdaniem Sądu w oczywistej sprzeczności z kryterium racjonalności, które powinno być brane pod uwagę przy interpretacji przepisów praw a. Inna wykładania oznaczałaby zgodę na bezkarne blokowanie przez przedsiębiorcę zadań organu antymonopolowego. Identyczne stanowisko zostało wyrażone przez Sąd Okręgowy w Warsza wie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (wcześniej działający pod nazwą Są d Antymonopolowy) w wyroku z dnia 9 1 M. Namysłowska, A. Piszcz (red.), Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnym i spożywczymi. Komentarz. Warszawa 2017, Legalis Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 15 września 200 3r. (sygn. akt XVII Ama 98/2002), a także w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2004 r. (sygn. akt III SK 31/2004). Sąd Najwyższy wskazał tam, że chociaż art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej sta nowi wyraźnie o nałożeniu kary pieniężnej w razie nieudzielania informacji, natomiast nie mówi nic wprost o sankcjonowaniu karą pieniężną przekroczenia przez przedsiębiorcę terminu na udzielenie informacji, to oczywistym jest, że sformułowanie „nieudzielan ie informacji” oznacza w kontekście ww. przepisu art. 101 ust. 2 pkt 2, zarówno nieudzielanie informacji w ogóle, jak i udzielenie informacji po wyznaczonym przez Prezesa Urzędu terminie. Sąd podkreślił, że przekazanie stosownych informacji ma służyć spraw nemu i efektywnemu przeprowadzeniu postępowania, w związku z czym należy przyjąć, że nieudzielanie informacji w terminie (udzielenie ich po upływie wyznaczonego terminu) stanowi tą samą przeszkodę w osiągnięciu tego celu, jak ich nieudzielanie w ogóle. W t ym miejscu wskazać należy, iż pomimo że przywołane wyroki odnosiły się do przepisów poprzednio obowiązującej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 15 grudnia 2000 r., to orzecznictwo odnoszące się do wskazanych norm należy uznać za aktualne ta kże w obecnym stanie pr awnym, bowiem w nowej ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów z 2007 r. kwestia wymiaru i zakresu kary w takich przypadkach (brak udzielenia informacji na wezwanie Prezesa Urzędu) została uregulowana w sposób niemal identyczny. Zatem wskazane orzecznictwo jest również aktualne dla rozważań na tle art. 34 pkt 1 pnwpk. Biorąc pod uwagę powyższe, Prezes Urzędu uznał za uzasadnione zastosowanie w niniejszej sprawie sankcji z art. 34 pkt 1 pnwpk. Jak już wskazywano, zgodnie z tym prze pisem Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50 000 000 euro, jeżeli przedsiębiorca ten choćby nieumyślnie nie udzielił informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie ar t. 14 ustawy bądź udzielił nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji. Celem kary pieniężnej nałożonej na podstawie ww. przepisu jest zdyscyplinowanie przedsiębiorcy i ekonomia postępowania wszczętego w interesie publicznym. Sankcja jest konsekwe ncją nieudzielenia informacji na etapie postępowania wyjaśniającego, które wynikało bezpośrednio z postawy Przedsiębiorcy i odmowy przesłania żądanych informacji, a których udzielenie w terminie było konieczne ze względu na zasadę ekonomiki postępowania or az szczególne okoliczności w jakich toczyło się postępowanie wyjaśniające mające na celu wstępne ustalenie, czy nabywcy produktów rolnych i spożywczych, w tym zwłaszcza owoców, stosują praktyki nieuczciwie wykorzy stujące przewagę kontraktową, w szczególności nieuzasadnione wydłużanie terminów płatności za te produkty oraz niekorzystne zmiany warunków handlowych i cenowych w związku z występowaniem na Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 16 terenie Rzeczypospolitej Polskiej choroby COVID - 19. Nieuzasadnione wydłużanie terminów płatności w okresie pandemii COVID - 19 szczególnie godziłoby w dobre obyczaje oraz naruszało interesy uczestników dostaw żywności powodując trudności w finansowaniu bieżącej działalności przez producentów. To z kolei mogłoby negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo żywno ściowe, powodując sytuację kryzysową w tym obszarze. Wykorzystanie stanu epidemii i zagrożenia epidemicznego do wprowadzenia zmian niekorzystnych dla mniejszych kontrahentów mogło stanowić nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej. Takie możliwe dzi ałan ia nabywców produktów rolnych i spożywczych mogłoby powodować sytuacje kryzysowe w obszarze bezpieczeństwa żywnościowego, dla którego zapewnienia konieczne jest prawidłowe funkcjonowanie sektora rolno - spożywczego, pozwalające na zaspokojenie zapotrzebo wania na żywność. Zidentyfikowanie , czy nabywcy produktów rolnych lub spożywczych wywiązują się z obowiązku zapłaty dostawcom oraz czy nie stosują innych form wykorzystywania przewagi względem mniejszych podmiotów stało się konieczne i celowe, przy czym na drzędnym celem podejmowanych czynności było zapobieganie, zwalczanie i przeciwdziałanie sytuacjom kryzysowym w tym obszarze w związku z występowaniem choroby COVID - 19. Kary pieniężne nakładane przez Prezesa Urzędu w oparciu o powołany przepis mają charakt er represyjny - stanowią sankcję za naruszenie ustawowego obowiązku udzielania informacji na żądanie Prezesa Urzędu oraz prewencyjny - zapobiegający podob nym naruszeniom w przyszłości i zniechęcający do takiego naruszenia. Zagrożenie zaś karami, czyli pote ncjalna możliwość ich nałożenia, nadaje karom pieniężnym charakter dyscyplinujący. W interesie Prezesa Urzędu leży zapobieganie sytuacjom, w których przedsiębiorcy poprzez nieudzielenie informacji bądź udzielenie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd i nformacji utrudniają lub uniemożliwiają realizację jego ustawowych kompetencji. Nałożenie kary na podstawie art. 34 pkt 1 pnwpk ustawy odbywa się w trybie uznania administracyjnego. O tym, czy w konkretnej sprawie na konkretnego przedsiębiorcę nałożona zo stanie kara pieniężna decyduje Prezes Urzędu. W niniejszej sprawie Prezes Urzędu stwierdził, że za nałożeniem kary na Przedsiębiorcę przemawiają negatywne dla prowadzonego postępowania wyjaśniającego skutki, wynikające z nieudzielenia odpowiedzi na skier owane do niego wezwania. Niezastosowanie się Przedsiębiorcy do otrzymanego wezwania uniemożliwiło osiągnięcie zamierzonego przez Prezesa Urzędu celu, jakim było terminowe pozyskanie informacji w postępowaniu wyjaśniającym i zbadanie działalności Przedsięb iorcy, który nabywając produkty rolne i spożywcze jest jednym z ogniw w łańcuchu dostaw towarów spożywczych, a mając na względzie przeciwdziałanie skutkom występowania na terenie Rzeczypospolitej Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 17 Polskiej choroby COVID - 19 istotnym było ustalenie, czy regul uje terminowo swoje zobowiązania wobec dostawców oraz czy nie zmienia na niekorzyść dostawców polityk handlowych i cenowych. Przepis art. 34 pkt 1 pnwpk nie przesądza o wysokości kar nakładanych przez Prezesa Urzędu. Przesłanki wymiaru kar zostały określon e w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis ten stanowi, że ustalając wysokość nakładane j kary Prezes Urzędu uwzględnia wpływ naruszenia na przebieg i termin zakończenia postępowania. Postępowanie wyjaśniające RLU.4080.1.2020.MS prowadzono w założonych granic ach czasowych, które obejmowały między innymi czynności związane z wysłaniem wezwań (w dniu 23 kwietnia 2020 r.) , pozyskaniem informacji, analizą uzyskanych danych, a następnie, po dokonanej analizie sformułowanie i wysłanie ewentualnych dalszych wezwań. Z godnie z założeniem analiza danych wpływających w „I turze wezwań” miała zakończyć się do końca maja 2020 r. Nieudzielenie informacji przez Spółkę w terminie uniemożliwiło dokonanie tej analizy, bowiem nie pozyskano od Spółki informacji objętych zakresem w ezwania z 23 kwietnia 2020 r. w zakreślonym terminie, a zatem nie było możliwe zrealizowanie celu postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do Hortino Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Sp. z o.o. z siedzibą w Leżajsku, jakim było wstępne ustal enie, czy nabywcy produktów rolnych i spożywczych , w tym zwłaszcza owoców, stosują praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową , w szczególności nieuzasadnione wydłużanie terminów płatności za te produkty oraz niekorzyst ne zmiany warunków handl owych i cenowych w związku z występowaniem na terenie Rzeczypospolitej Polskiej choroby COVID - 19 w ustalonym terminie. Wskazać należy, iż Przedsiębiorca nie odpowiedział na otrzymane wezwanie z 23 kwietnia 2020 r. i nie udzielił wymaganych informacji w t erminie, negując stosowanie art. 15 zzt ustawy Covid oraz wskazując, iż udzieli odpowiedzi w terminie 7 dni od dnia ustania stanu epidemii albo ustania stanu zagrożenia epidemicznego. Działanie Przedsiębiorcy pozbawione było podstawy prawnej , ponieważ stan epidemii ogłoszony Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491) trwa nadal, a przepisy zawieszające bieg terminów za warte m. in. w art.15 zzs ust.1 ustawy Covid , na które powoływał się Przedsiębiorca zostały uchylone. Oznacza to, że niezależnie od obowiązywania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii przepisy zawieszające bieg terminów m. in. art. 15 zzs ust. 1 ustawy Cov id przestały obowiązywać i terminy rozpoczęły swój bieg i mimo to Spółka w dalszym ciągu nie udzieliła odpowiedzi, którą przesłano dopiero po doręczeniu Zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary. Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 18 Informacje żądane przez Prezesa UOKiK od Przedsiębiorcy miały istotne znaczenie dla dokonania ustaleń faktycznych w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Przedłożenie przez Przedsiębiorcą informacji miało na celu ustalenie, czy nabywcy produktów rolnych i spożywczych, w tym zwłaszcza owocó w, stosują praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową, w szczególności nieuzasadnione wydłużanie terminów płatności za te produkty oraz niekorzyst ne zmiany warunków handlowych i cenowych w związku z występowaniem na terenie Rzeczypospolitej P olskiej choroby COVID - 19. Spółka, jako nabywca produktów rolnych i spożywczych jest jednym z ogniw w łańcuchu dostaw, zachowanie ciągłości którego jest szczególni e istotne w celu zapobiegania i przeciwdziałania negatywnym skutkom społeczno - gospodarczym COV ID - 19. Podkreślenia ponadto wymaga, że z uwagi na prawidłowe doręczenie wezwań Przedsiębiorca mógł bez przeszkód zapoznać się z nimi, przekazując stosowną odpowiedź Prezesowi Urzędu. Zdaniem Prezesa UOKiK, poprzez zamieszczone w ww. pismach pouczenia o s ankcjach, Przedsiębiorca miał też świadomość skutków nieudzielenia informacji w postaci możliwości nałożenia na niego kary pieniężnej. Przedsiębiorca został bowiem jednoznacznie poinformowany o konsekwencjach zaniechania w tym zakresie. Dlatego Prezes Urzę du stwierdza, że Przedsiębiorca umyślnie nie odpowiedział na wezwania, zdając sobie sprawę z tego, że w ten sposób co najmniej utrudnia przebieg prowadzonego postępowania wyjaśniającego . Prezes UOKiK wymierzając karę pieniężną uznał za okoliczność wpływaj ącą na wymiar kary umyślne naruszenie przez Przedsiębiorcę przepisu art. 14 ust. 1 pnwpk. Jednocześnie bez znaczenia w ocenie Prezesa UOKiK pozostaje udzielenie odpowiedzi przez Spółkę pismem z 30 czerwca 2020 r., ponieważ była zobowiązana to uczynić we wc ześniej zakreślonym terminie. Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności sprawy Prezes Urzędu nałożył na Przedsiębiorcę karę pieniężn ą w wysokości 5 0.000 zł, co stanowi równowartość 11737,09 euro . Wartość euro została przeliczona na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2019 r., zgodnie z którym kurs euro wynosił 4,26 zł. Stosownie do art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosowanego w zw. art. 15 pnwpk, przeliczenie wartości eur o oraz innych walut obcych na złote oraz wartości złotego na euro jest dokonywane według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok nałożenia kary. W ocenie Prezesa Urzędu, nałożona na Przedsiębiorcę kara pieniężna jest adekwatna do okoliczności stwierdzonego naruszenia oraz jego wpływu na przebieg i termin zakończenia prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Jej wysokość jest na tyle dolegliwa, że stanowi Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 19 dla Przedsiębiorcy odpowiedni środek represji, a jednocześnie skutecznie zapobiegnie ponownym naruszeniom przez niego p rzepisów ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej. Nałożona kara spełnia równocześnie funkcję prewencji ogólnej, poprze z zniechęcenie do naruszania prawa w przedmiotowym zakresie również innych przedsiębiorców. Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w pkt I sentencji. Zgodnie z art. 38 ust. 2 pnwpk. , karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . Koszty postępowania Stosownie do art. 77 ust. 1 okik w zw. z art. 15 pnwpk, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ww. ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępo wania. Zgodnie z art. 80 okik w zw. z art. 15 pn wpk, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W punkcie I sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu w wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej stwierdził naruszenie przez Hortino Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego Leżajsk Sp. z o.o. przepisów ustawy (art. 34 pkt 1 pnwpk). Spełniona została zatem prz esłanka wynikająca z art. 77 ust. 1 okik w zw. z art. 15 pnwpk, pozwalająca na obciążenie tego przedsiębiorcy kosztami przeprowadzonego postępowania, którymi są dla Prezesa Urzędu wydatki związane korespondencją prowadzoną w toku niniejszego postępowania. Koszty korespondencj i w niniejszym postępowaniu wynosiły 59,50 zł (słownie: pięćdziesiąt dziewięć złotych 50/100) . W tym stanie rzeczy należało orzec, jak w pkt II sentencji decyzji. Koszty niniejszego postępowania określone w pkt II rozstrzygnięcia niniejszej decyzji Przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszej decyzji, na rachunek bankowy Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów NBP o/o W arszawa nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 20 Pouczenie Na podstawie art. 29 pnwpk w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1575 i 1578, dalej: kpc) od niniejszej decyzji przysługu je stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie w terminie miesiąca od dnia je j doręczenia. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt II sentencji decyzji, na podstawie art. 29 zd. 2 pnwpk w związku z art. 81 ust. 5 i art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz w zw. z art. 264 § 2 kp a i w zw. z art. 479 32 § 1 i § 2 kpc stronie przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochron y Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2020 poz. 755, dalej: ustawa o kosztach cywilnych), odwołanie od decyzji Preze sa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł, a zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu - w kwocie 500 zł. Zgodnie z art. 103 ust. 1 i ust. 2 ustawy o koszta ch sądowych w sprawach cywilnych Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczen ie ; spółka handlowa powinna wykazać także, że jej wspólnicy albo akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce pożyczki . Zgodnie z art. 105 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1 - § 4 kpc strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o Urząd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie ul. Ochotnicza 10 < 20 - 012 Lublin tel. +48 81 532 54 48 < faks +48 81 532 08 26 lublin@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 21 ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno , na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy . Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie Kamil Rolek