RLU-17/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Lublinie 20-079 Lublin, ul. Dolna 3-go Maja 5 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia 9 maja 2005 r. RLU-421-3/05/RD D E C Y Z J A Nr RLU- 17/05 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. nr 86 poz. 804, zm. Dz.U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535, Dz.U. z 2003 r. Nr 170, poz. 1652, Dz.U. z 2004 r. Nr 93, poz. 891, Dz.U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172, zm. Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek spó ł ki M. S.A. z siedzib ą w P. - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: wyra ż a si ę zgod ę na dokonanie koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu przez M. S.A. z siedzib ą w P. bezpo ś redniej kontroli nad spó ł k ą ,,Przedsi ę biorstwo Remontów Energetycznych E.” Sp. z o.o. z siedzib ą w P. poprzez nabycie od spó ł ki Z. S.A. w P. 92,29% udzia ł ów tej spó ł ki i powoduj ą cych uzyskanie 92,29% g ł osów na zgromadzeniu wspólników. Uzasadnienie W dniu 16 marca 2005 r. wp ł yn ęł o do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie adresowane do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( zwanego dalej Prezesem Urz ę du lub organem antymonopolowym) zg ł oszenie zamiaru koncentracji, okre ś lonej w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (zwana dalej ustaw ą ) polegaj ą cej na przej ę ciu przez M. S.A. z siedzib ą w P. (zwanego dalej M. lub Zg ł aszaj ą cy) bezpo ś redniej kontroli nad spó ł k ą ,,Przedsi ę biorstwo Remontów Energetycznych E.” Sp. z o.o. z siedzib ą w P. ( zwanego dalej E.). Poniewa ż w/w zg ł oszenie nie zosta ł o op ł acone stosownie do tre ś ci art. 77 ust. 1 w/w ustawy oraz przepisów rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2001 r. w sprawie wysoko ś ci op ł at od wniosków o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego oraz trybu ich uiszczania (Dz.U. Nr 34, poz. 404), Zg ł aszaj ą cy zosta ł 2 wezwany do op ł acenia wniosku. Pismo z tej sprawie wraz z potwierdzeniem wp ł aty wp ł yn ęł o do Delegatury w dn. 14.04.2005 r. Jak ustali ł Prezes Urz ę du, w niniejszej sprawie podmiotem zobowi ą zanym do zg ł oszenia zamiaru koncentracji jest M . Na podstawie informacji zawartych w zg ł oszeniu zamiaru koncentracji Prezes Urz ę du ustali ł , ż e łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia, tj. w roku 2004 , okre ś lony zgodnie z art. 15 ustawy oraz tre ś ci ą rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 23 maja 2001 r. w sprawie obliczania obrotu przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji (Dz. U. nr 60 poz. 611) wyniós ł (tajemnica przedsi ę biorstwa) tys. euro a wi ę c przekroczy ł równowarto ść zarówno 50 mln euro jak i 500 mln euro. W zwi ą zku z tym na podstawie art. 28 ust 5 ustawy w zwi ą zku z § 4 powo ł anego wy ż ej rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Delegatura UOKiK w Lublinie wyst ą pi ł a do Prezesa Urz ę du o upowa ż nienie do prowadzenia i oceny powy ż szej koncentracji. Takie upowa ż nienie zosta ł o udzielone w zwi ą zku z powy ż szym i z uwagi na to, ż e: - przej ę cie kontroli nad innym przedsi ę biorc ą jest jedn ą z form koncentracji, okre ś lon ą w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy , - niniejsze zg ł oszenie zamiaru koncentracji zosta ł o wniesione przez przedsi ę biorc ę do tego uprawnionego i zobowi ą zanego do tego na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 2 ustawy, - spe ł niona zosta ł a niezb ę dna przes ł anka okre ś lona w art. 12 ust. 1 ustawy, a jednocze ś nie nie wyst ą pi ł y przes ł anki wymienione w art. 13 pkt 1 i pkt 3-6 ustawy (co prawda warto ść obrotów samej spó ł ki E. nie przekroczy ł a na terytorium RP w latach 2003 - 2004 10 mln euro , jednak ze wzgl ę du na art. 15 ustawy do obrotów E. zosta ł y doliczone obroty Z. S.A.). Prezes Urz ę du w dniu 15.04.2005 r. wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w przedmiotowej sprawie. W toku post ę powania antymonopolowego, w uzupe ł nieniu zg ł oszenia zamiaru koncentracji, pismami z dnia 15, 25, 28 kwietnia i 5 maja 2005 r. Zg ł aszaj ą cy przekaza ł Prezesowi UOKiK informacje i dokumenty wymagane do wydania niniejszej decyzji. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł co nast ę puje: Opis transakcji Planowana koncentracja ma by ć dokonana w trybie okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy w formie przej ę cia przez spó ł k ę M. bezpo ś redniej kontroli nad spó ł k ą E. poprzez nabycie od spó ł ki Z. S.A. w P. (zwan ą dalej Z.) 1 376 udzia ł ów spó ł ki E. tj. 92,29% kapita ł u zak ł adowego tej spó ł ki uprawniaj ą cej do 92,29% g ł osów na zgromadzeniu wspólników. Koncentracja nie jest zwi ą zana z nabyciem akcji dopuszczonych do publicznego obrotu. Przyczyny i cele gospodarcze transakcji Dekoniunktura i recesja w budownictwie, maj ą ce miejsce pod koniec lat dziewi ęć dziesi ą tych, spowodowa ł y fal ę konsolidacji na tym rynku. Rozcz ł onkowanie 3 kombinatów budowlanych po roku 1990 spowodowa ł o, i ż na rynku istnia ł o mnóstwo ma ł ych firm. Problemy finansowe zmusi ł y te firmy do łą czenia si ę i szukania inwestora. Przedsi ę biorcy zagraniczni zasilili podmioty polskie w kapita ł oraz wprowadzili nowoczesne metody zarz ą dzania i organizacji. Obecnie nast ę puje na rynku konsolidacja wewn ę trzna. M., nale żą cy do Grupy Kapita ł owej M. W., podejmuje powy ż sze dzia ł ania koncentracyjne w celu sprostania konkurencji, zapewnienia mo ż liwo ś ci rozwoju dla samego M. (zwi ę kszenie konkurencyjno ś ci) oraz jego przysz ł ej Grupy Kapita ł owej, a w szczególno ś ci w celu skokowego powi ę kszenia potencja ł u rozwojowego firmy, wykorzystania mo ż liwo ś ci operacyjnych wynikaj ą cych z komplementarno ś ci, synergii powi ą za ń i efektów skali oraz wykorzystania szans rozwoju pojawiaj ą cych si ę w otoczeniu firmy (alternatywa strategiczna). W najbli ż szych latach prawdopodobnie polepszy si ę koniunktura w bran ż y budowlanej. Wobec powy ż szego przedsi ę biorcy dokonuj ą reorganizacji, która pozwoli na efektywne konkurowanie o nowe zamówienia. Dodatkowym powodem nabycia przez M. spó ł ki E. jest polityka prowadzona przez spó ł k ę Z. (w zwi ą zku z planowanym wej ś ciem przez t ą ostatni ą na Gie ł d ę Papierów Warto ś ciowych w Warszawie ), polegaj ą ca na sprzeda ż y spó ł ek zale ż nych dzia ł aj ą cych w innej bran ż y ni ż Z. Przej ę cie kontroli nad E. przez M. ma przyczyni ć si ę do zwi ę kszenia efektywno ś ci dzia ł a ń , wzrostu obrotów i zatrudnienia, przez co Spó ł ka ma zamiar maksymalizowa ć zysk oraz minimalizowa ć koszty dzia ł alno ś ci (obni ż enie kosztów funkcjonowania poprzez likwidacj ę dubluj ą cych si ę funkcji, np.: marketing, jako ść ). W wyniku powy ż szej koncentracji Zg ł aszaj ą cy liczy ponadto na korzy ś ci zwi ą zane z komplementarno ś ci ą parków maszynowych (po łą czenie ci ęż kiego sprz ę tu M. ze sprz ę tem l ż ejszym spó ł ki E.), przez co nast ą pi równie ż rozszerzenie wachlarza us ł ug ś wiadczonych przez przysz łą Grup ę Kapita ł ow ą M. Uczestnicy koncentracji 1. M. Spó ł ka Akcyjna Tajemnica przedsi ę biorstwa 2. E. Sp. z o.o. Tajemnica przedsi ę biorstwa Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje: I. Rynki w ł a ś ciwe, na które transakcja wywiera wp ł yw Zgodnie z art. 17 ustawy Prezes Urz ę du, w drodze decyzji wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Ocena oddzia ł ywania koncentracji na stan konkurencji wymaga okre ś lenia rynków w ł a ś ciwych zarówno w aspekcie geograficznym jak i produktowym, na które koncentracja wywiera wp ł yw. Rynek w ł a ś ciwy w rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy to rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. 4 Jak wynika z powy ż szej definicji rynek w ł a ś ciwy wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Ocena oddzia ł ywania koncentracji na stan konkurencji wymaga okre ś lenia rynków w ł a ś ciwych zarówno w aspekcie produktowym jak i geograficznym, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W swoim zg ł oszeniu M. jako w ł a ś ciwe rynki produktowe i geograficzne, na których dzia ł aj ą przedsi ę biorcy bezpo ś rednio uczestnicz ą cy w koncentracji wymieni ł nast ę puj ą ce rynki: 1. w odniesieniu do rynków produktowych dla M. S.A. wskazano rynek: - budownictwo i us ł ugi ogólnobudowlane - produkcja metalowych wyrobów gotowych/ konstrukcje stalowe natomiast dla E. Sp. z o.o. wskazano rynek: - dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie instalowania, naprawy i konserwacji wytwornic pary, z wy łą czeniem kot ł ów centralnego ogrzewania na gor ą c ą wod ę , - dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie instalowania, naprawy oraz konserwacji silników i turbin, z wyj ą tkiem silników lotniczych, samochodowych i motocyklowych - produkcja urz ą dze ń ch ł odniczych i wentylacyjnych z wyj ą tkiem urz ą dze ń przeznaczonych dla gospodarstw domowych, - produkcja pomp, spr ęż arek, kó ł i przek ł adni z ę batych i elementów nap ę dowych, - dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie instalowania, naprawy i konserwacji maszyn ogólnego przeznaczenia, gdzie indziej nie sklasyfikowanych. Jak wynika ze zg ł oszenia M. w ł a ś ciwe rynki produktowe dla obu spó ł ek nie pokrywaj ą si ę , bowiem g ł ównym rynkiem produktowym dla M. jest szeroko poj ę ty rynek budownictwa i us ł ug ogólnobudowlanych oraz produkcja i monta ż konstrukcje stalowych, natomiast g ł ównym rynkiem produktowym dla E. jest dzia ł alno ść us ł ugowa i remontowa w zakresie instalowania, naprawy i konserwacji g ł ównych urz ą dze ń energetycznych elektrociep ł owni (kot ł ów i turbin parowych oraz pomocniczych urz ą dze ń i instalacji kot ł owni, maszynowni, naw ę glania, preparowania wody i sieci energetycznych), E. dzia ł a tak ż e na rynku remontów: pomp, zbiorników ci ś nieniowych, podgrzewaczy regeneracyjnych, wymienników rurowych, p ł ytowych, wentylatorów przemys ł owych oraz wykonuje m.in. instalacje z rur i p ł yt PCV, regeneracj ę pow ł ok chemoodpornych, wulkanizacj ę ta ś m, monta ż elementów i instalacji ci ś nieniowych. 2. w odniesieniu do rynków geograficznych dla M. S.A. wskazano obszar ca ł ego kraju i Europy a dla E. Sp. z o.o. rynek lokalny obejmuj ą cy P. i okolice (wi ę kszo ść zamówie ń – ok. 95% spó ł ka wykonuje na potrzeby Z.) i w niewielkim stopniu na terytorium ca ł ego kraju. Po przeanalizowaniu: materia ł u dostarczonego przez Zg ł aszaj ą cego oraz materia ł ów uzyskanych w trakcie post ę powania antymonopolowego, Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e w powy ż szej koncentracji brak jest w ł a ś ciwych rynków produktowych, (bowiem obaj przedsi ę biorcy dzia ł aj ą na zasadniczo ró ż nych rynkach asortymentowych) natomiast w ł a ś ciwym rynkiem geograficznym jest rynek lokalny tj. P. i okolice. Ze wzgl ę du na trudno ś ci z okre ś leniem wielko ś ci tak w ą sko poj ę tego rynku w ł a ś ciwego i brak danych na ten temat, analizie zosta ł y poddane dane na stronie 5 G ł ównego Urz ę du Statystycznego ( www.stat.gov.pl opracowania zbiorcze/maly rocznik stat/2004/dzial14/obrazy14/rys2.htm i inne podobne) dotycz ą ce budownictwa oraz dane dostarczone przez zg ł aszaj ą cego. I tak: Obroty spó ł ki M. za rok 2003 wynios ł y – (tajemnica przedsi ę biorstwa) PLN a w roku 2004 – (tajemnica przedsi ę biorstwa) PLN co daje jej udzia ł w krajowym rynku produkcji budowlano – monta ż owym na poziomie (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Obroty Grupy Kapita ł owej M. wynios ł y w roku 2003 – (tajemnica przedsi ę biorstwa) PLN a w roku 2004 – (tajemnica przedsi ę biorstwa) PLN co daje jej udzia ł w krajowym rynku produkcji budowlano – monta ż owym na poziomie (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Natomiast obroty spó ł ki E. wynios ł y w 2003 r. – (tajemnica przedsi ę biorstwa) PLN w 2004 r. – (tajemnica przedsi ę biorstwa) PLN i jej udzia ł na rynku woj. x by ł minimalny . Obroty Z. za 2003 r. wynios ł y (tajemnica przedsi ę biorstwa) PLN a w 2004 r. (tajemnica przedsi ę biorstwa) PLN co daje spó ł ce ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % krajowego rynku produkcji wyrobów chemicznych. Jak wynika z powy ż szych danych w rozumieniu pkt 7.2.1. rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz.U. Nr 37, poz. 334), brak jest w niniejszej sprawie rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (potrzebny jest ponad 20% udzia ł w rynku). Równie ż jak wynika z ze zg ł oszenia zamiaru niniejszej koncentracji oraz zgromadzonych w toku post ę powania materia ł ów, brak jest w rozumieniu pkt 7.2.2. oraz pkt 10.1 w/w rozporz ą dzenia w niniejszej sprawie rynków, na które zamierzona koncentracja mo ż e wywrze ć wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym i konglomeratowym (potrzebny jest odpowiednio ponad 30% lub ponad 40% udzia ł w rynku). II. Ocena skutków koncentracji Stosownie do tre ś ci art. 17 ustawy, Prezes Urz ę du w drodze decyzji wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Oznacza to, ż e warunkiem koniecznym do wydania przez organ antymonopolowy zgody na dokonanie koncentracji jest wykazanie, ż e nie ograniczy ona w sposób istotny konkurencji, w szczególno ś ci poprzez uzyskanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Oceniaj ą c powy ż sz ą koncentracj ę mo ż na stwierdzi ć , ż e nie stwarza ona zagro ż e ń dla konkurencji i dzia ł aj ą cych na polskim rynku przedsi ę biorców. Przemawiaj ą za tym nast ę puj ą ce argumenty: 1) Zgodnie z definicj ą art. 4 pkt 9 ustawy, przez poj ę cie ,,pozycji dominuj ą cej” rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym poprzez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów, domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Jak wykaza ł o niniejsze post ę powanie rozpatrywany zamiar koncentracji nie doprowadzi do powstania lub umocnienia pozycji dominuj ą cej na w ł a ś ciwym rynku, któregokolwiek z jej uczestników. Łą czne udzia ł y przedsi ę biorców bior ą cych udzia ł w niniejszej koncentracji na wszystkich badanych rynkach w ł a ś ciwych nie przekraczaj ą 40%. 6 W zwi ą zku z tym Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e na skutek przedmiotowej koncentracji nie dojdzie do powstania lub umocnienia pozycji dominuj ą cej na badanych rynkach. 2) Zgoda na dokonanie koncentracji wymaga równie ż od organu antymonopolowego wykazania, ż e konkurencja na rynku nie zostanie w inny sposób istotnie ograniczona. Zdaniem Prezesa Urz ę du, ze wzgl ę du na do ść znikomy potencja ł E. (obrót za 2004 r. wyniós ł (tajemnica przedsi ę biorstwa) PLN co daje (tajemnica przedsi ę biorstwa) euro) i fakt, ż e spó ł ka 95% swego obrotu realizuje dla Z. S.A., konkurencja na lokalnym rynku po koncentracji si ę nie zmieni, bowiem obie spó ł ki b ę d ą dzia ł a ć na swoich fragmentach rynku obejmuj ą cych odmienne w zasadzie bran ż e ( M. – szeroko poj ę te budownictwo, E. - dzia ł alno ść us ł ugowa i remontowa w zakresie instalowania, naprawy i konserwacji g ł ównych urz ą dze ń energetycznych elektrociep ł owni oraz remonty pomp, zbiorników ci ś nieniowych, podgrzewaczy regeneracyjnych, wymienników rurowych, p ł ytowych, wentylatorów przemys ł owych ) . W zwi ą zku z powy ż szym, zdaniem organu antymonopolowego, dokonanie zamierzonej koncentracji nie spowoduje istotnego ograniczenia konkurencji na rynkach, na których dzia ł aj ą przedsi ę biorcy bior ą cy udzia ł w powy ż szej koncentracji. Wobec powy ż szego orzeczono, jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Urz ę du Ochrony Konkurencji Konsumentów – Delegatury w Lublinie. Otrzymuje: Pe ł nomocnik M. S.A. z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Lublinie Ewa Wiszniowska