RŁO-53/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Ul. Piotrkowska 120 90-006 Ł ód ź Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O/61-30( )/08/TD Ł ód ź , dnia 7 listopada 2008 r. DECYZJA Nr R Ł O 52/2008 I. Na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1206), stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko przedsi ę biorcy Wies ł awowi Lesiak zam. w Ł odzi, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „PRYMAT MONTA Ż ” Przedsi ę biorstwo Handlowo Us ł ugowe Wies ł aw Lesiak w Ł odzi, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł anie Wies ł awa Lesiak zam. w Ł odzi, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „PRYMAT MONTA Ż ” Przedsi ę biorstwo Handlowo Us ł ugowe Wies ł aw Lesiak w Ł odzi, polegaj ą ce na: − naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, co stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) oraz § 3 ust. 1 i § 7 ust. 1 i 2 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. z 2002 r. Nr 99, poz. 894, ze zm.), − stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej polegaj ą cej na wprowadzaj ą cym w b łą d zaniechaniu poprzez nieuwzgl ę dnienie w proponowanych cenach produktów warto ś ci podatku od towarów i us ł ug, co stanowi naruszenie art. 3 w zwi ą zku z art. 6 ust. 1 i 4 pkt 3 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206), poprzez umieszczanie w reklamach cen netto oferowanych do sprzeda ż y okien i drzwi, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o okik i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania pocz ą wszy od dnia 19 lutego 2008 r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 2 - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na przedsi ę biorc ę Wies ł awa Lesiak zam. w Ł odzi, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „PRYMAT MONTA Ż ” Przedsi ę biorstwo Handlowo Us ł ugowe Wies ł aw Lesiak w Ł odzi, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 490,00 z ł (s ł ownie: tysi ą c czterysta dziewi ęć dziesi ą t z ł ) p ł atn ą do bud ż etu Pa ń stwa. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: obci ąż a si ę przedsi ę biorc ę Wies ł awa Lesiak zam. w Ł odzi, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „PRYMAT MONTA Ż ” Przedsi ę biorstwo Handlowo Us ł ugowe Wies ł aw Lesiak w Ł odzi, kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowi ą zuje si ę tego przedsi ę biorc ę do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 31 z ł (s ł ownie: trzydziestu jeden z ł ) Uzasadnienie W dniach od 20 marca 2008 r. do 14 maja 2007 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urz ę du”) przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce, którego celem by ł o wst ę pne ustalenie czy dzia ł anie przedsi ę biorcy Wies ł awa Lesiak prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą PHU „PRYMAT MONTA Ż ” w Ł odzi w zakresie reklamy drzwi stosowanej w obrocie z udzia ł em konsumentów nie narusza zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W toku powy ż szego post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł , i ż Wies ł aw Lesiak zam. w Ł odzi prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „PRYMAT MONTA Ż ” Przedsi ę biorstwo Handlowo Us ł ugowe Wies ł aw Lesiak w Ł odzi (zwany dalej równie ż : „Przedsi ę biorca”) stosuje w obrocie z udzia ł em konsumentów reklamy, w których podaje wy łą cznie ceny netto sprzedawanych okien i drzwi. W przedstawionych Prezesowi Urz ę du wzorach ulotek reklamowych, Przedsi ę biorca pos ł ugiwa ł si ę sformu ł owaniami: „OKNO 1165x1435 tylko 349 z ł netto” , „DRZWI antyw ł amaniowe firmy HAAS (…) tylko 799 z ł netto” oraz „UWAGA: obni ż ka cen!!! Przyk ł adowe ceny netto wybranych zestawów okiennych” . Analiza dokumentów i informacji zebranych od Przedsi ę biorcy da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (zwana dalej: „ustawa o okik”). Wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania takiej praktyki przez tego przedsi ę biorc ę sta ł o si ę konieczne i uzasadnione. Postanowieniem Nr 1/61-30/08 z dnia 2 lipca 2008 r. Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie w sprawie stosowania przez Przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na: − naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, co stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 3 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) oraz § 3 ust. 1 i § 7 ust. 1 i 2 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. z 2002 r. Nr 99, poz. 894, ze zm.), − stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej polegaj ą cej na wprowadzaj ą cym w b łą d zaniechaniu poprzez nieuwzgl ę dnienie w proponowanych cenach produktów warto ś ci podatku od towarów i us ł ug, co stanowi naruszenie art. 3 w zwi ą zku z art. 6 ust. 1 i 4 pkt 3 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206), poprzez umieszczanie w reklamach cen netto oferowanych do sprzeda ż y okien i drzwi, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o okik (karta Nr 1). Na mocy Postanowienia Nr 2/61-30/08 z dnia 2 lipca 2008 r. (karta Nr 4) Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów pismo Przedsi ę biorcy z dnia 16 kwietnia 2008 r. wraz z za łą cznikami – sygn. akt R Ł O/403-7/08/TD-3 (karty od Nr 5 do Nr 12). Pismem z dnia 2 lipca 2008 r. (karta Nr 3) Prezes Urz ę du zawiadomi ł Przedsi ę biorc ę o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie jw. oraz wezwa ł do ustosunkowania si ę do postawionego zarzutu oraz do przedstawienia informacji i dokumentów uzupe ł niaj ą cych. W dniu 31 lipca 2008 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury w Ł odzi wp ł yn ął zwrot przesy ł ki poleconej skierowanej do ww. przedsi ę biorcy, zawieraj ą cej zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie jw. i wezwanie do przekazania informacji oraz zawiadomienie o zaliczeniu w poczet dowodów uzyskanych w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym. Przyczyn ą zwrotu przesy ł ki by ł o nie podj ę cie jej w terminie przez adresata (karta Nr 15). W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du dor ę czy ł ww. dokumenty na adres miejsca wykonywania dzia ł alno ś ci gospodarczej Przedsi ę biorcy (karta Nr 16). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w pi ś mie z dnia 22 sierpnia 2008 r. Przedsi ę biorca przyzna ł , ż e w przypadku dwóch partii ulotek reklamuj ą cych dzia ł alno ść Przedsi ę biorcy wyemitowanych w 2007 r. mog ł o nast ą pi ć naruszenie wskazanych przez Prezesa Urz ę du przepisów. W tre ś ci tych ulotek u ż yto w sposób niew ł a ś ciwy poj ę cia ceny netto w odniesieniu do oferowanych okien i drzwi, przez co konsument rzeczywi ś cie zosta ł pozbawiony rzetelnej informacji co do w ł a ś ciwej ceny oferowanych produktów. Przedsi ę biorca stwierdzi ł , i ż ulotka powinna zawiera ć w swojej tre ś ci cen ę brutto zawieraj ą c ą warto ść podatku od towarów i us ł ug zarówno w odniesieniu do ceny samego produktu, jak równie ż ceny produktu łą cznie z us ł ug ą monta ż u. Jak zaznaczy ł Przedsi ę biorca, jego intencj ą nie by ł o jednak wprowadzenie konsumenta w b łą d. Przedsi ę biorca podkre ś li ł jednocze ś nie, i ż po zwróceniu uwagi na zaistnia ł e uchybienie natychmiast uleg ł a zmianie polityka reklamowa firmy. Wed ł ug Przedsi ę biorcy, nowe materia ł y reklamowe, które pojawi ł y si ę w 2008 r., nie zawieraj ą ju ż tych b łę dów. Dotyczy to zarówno ulotek, jak i og ł osze ń prasowych. Przedsi ę biorca zadeklarowa ł gotowo ść do podj ę cia pe ł nej wspó ł pracy z Prezesem Urz ę du, jak równie ż zobowi ą za ł si ę , i ż nie dopu ś ci do wyst ą pienia podobnych uchybie ń w przysz ł o ś ci. W zwi ą zku z powy ż szym Przedsi ę biorca zwróci ł si ę do Prezesa Urz ę du z pro ś b ą o nie nak ł adanie kary finansowej. Mog ł aby ona zdaniem Przedsi ę biorcy w sposób istotny zak ł óci ć jego p ł ynno ść finansow ą , a tym samym znacz ą co wp ł yn ąć na rozwój firmy. Przedsi ę biorca poinformowa ł ponadto Prezesa Urz ę du, i ż uleg ł zmianie adres prowadzonej dzia ł alno ś ci na: 91-204 Ł ód ź , ul. Du ń ska 1. (karty Nr 17). 4 W dniu 16 wrze ś nia 2008 r. Prezes Urz ę du wezwa ł Przedsi ę biorc ę do przedstawienia i udokumentowania informacji o wielko ś ci osi ą gni ę tego przez Przedsi ę biorc ę przychodu z dzia ł alno ś ci gospodarczej w 2007 r. W dniu 15 pa ź dziernika 2008 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego w sprawie i mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami post ę powania. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Wies ł aw Lesiak jest przedsi ę biorc ą wpisanym pod numerem 50958 do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł odzi i prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „PRYMAT MONTA Ż ” Przedsi ę biorstwo Handlowo Us ł ugowe Wies ł aw Lesiak w Ł odzi. Zgodnie z wpisem do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej przedmiotem dzia ł alno ś ci Przedsi ę biorcy jest m.in. produkcja wyrobów dla budownictwa z tworzyw sztucznych i zak ł adanie stolarki budowlanej. (karty Nr 6 i 18) Z materia ł ów zgromadzonych przez Prezesa Urz ę du w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego wynika, i ż Przedsi ę biorca stosowa ł w obrocie konsumenckim materia ł y reklamowe, w których podawana jest wy łą cznie cena netto oferowanych przez niego okien i drzwi. W przedstawionych Prezesowi Urz ę du wzorach ulotek reklamowych, Przedsi ę biorca pos ł ugiwa ł si ę sformu ł owaniami: • „OKNO 1165x1435 tylko 349 z ł netto” – ulotki kolportowane w drugim pó ł roczu 2007 r. w liczbie ok. 25 tys. szt., • „DRZWI antyw ł amaniowe firmy HAAS (…) tylko 799 z ł netto” – ulotki kolportowane w drugim pó ł roczu 2007 r. w liczbie ok. 100 tys. szt., • „UWAGA: obni ż ka cen!!! Przyk ł adowe ceny netto wybranych zestawów okiennych” – ulotki zawieraj ą ce wy ż ej opisan ą tre ść kolportowane by ł y w pierwszym pó ł roczu 2007 r. – w liczbie ok. 50 tys. szt. (karty Nr 25-26). Przedstawione przez Przedsi ę biorc ę kopie ulotek kolportowanych w 2008 r. nie zawiera ł y sformu ł owa ń okre ś laj ą cych wy łą cznie cen ę netto oferowanych produktów. (karty Nr 20-23). Zlecenia druku tych ulotek z ł o ż one by ł y przez Przedsi ę biorc ę w dniu 11 lutego 2008 r. oraz 23 lipca 2008 r. Terminy wykonania ww. zlece ń zosta ł y okre ś lone na okres pi ę ciu dni roboczych (karty Nr 28-32). Przedsi ę biorca poinformowa ł równie ż , i ż og ł oszenia reklamowe dotycz ą ce jego oferty publikowane by ł y równie ż w prasie (ok. 20 publikacji w drugim pó ł roczu 2007 r. w cotygodniowym dodatku do Expressu Ilustrowanego). Przedstawiony wzór graficzny publikacji nie zawiera ł w swojej tre ś ci sformu ł owa ń okre ś laj ą cych ceny oferowanych przez Przedsi ę biorc ę produktów. (karta Nr 24) Przedsi ę biorca osi ą gn ął w 2007 r. przychód z prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej w wysoko ś ci (tajemnica przedsi ę biorcy) z ł . (karty nr 35-38). Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o okik przes ł ankami zaistnienia zakazanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ą : 5 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 ustawy o okik ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095) – zwana równie ż : „ustawa SDG”. Art. 2 ustawy SDG definiuje dzia ł alno ść gospodarcz ą jako zarobkow ą dzia ł alno ść wytwórcz ą , handlow ą , budowlan ą , us ł ugow ą oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, a tak ż e dzia ł alno ść zawodow ą wykonywan ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy to osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie b ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy SDG przedsi ę biorca b ę d ą cy osob ą fizyczn ą mo ż e podj ąć dzia ł alno ść gospodarcz ą po uzyskaniu wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej. Wies ł aw Lesiak jest przedsi ę biorc ą wpisanym pod numerem 50958 do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł odzi i prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „PRYMAT MONTA Ż ” Przedsi ę biorstwo Handlowo Us ł ugowe Wies ł aw Lesiak w Ł odzi. Prezes Urz ę du stwierdzi ł zatem, ż e Wies ł aw Lesiak zam. w Ł odzi jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. Ad 2. Bezprawno ść to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi wi ę c o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy o okik stanowi, i ż za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę mi ę dzy innymi naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, a tak ż e nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 3 w zwi ą zku z art. 6 ust. 1 i 4 pkt 3 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206) za nieuczciw ą praktyk ę rynkow ą uznaje si ę w szczególno ś ci praktyk ę rynkow ą polegaj ą c ą na wprowadzaj ą cym w b łą d zaniechaniu poprzez nieuwzgl ę dnieniu w proponowanych cenach produktów warto ś ci podatku od towarów i us ł ug Ponadto zakaz stosowania reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d zawarty zosta ł w przepisach ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ( Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1 503, ze zm.) - zwana dalej „ustaw ą ZNK”. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wskazuje, i ż czynem nieuczciwej konkurencji jest reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. Na Przedsi ę biorcy jako na profesjonali ś cie – podobnie jak na innych przedsi ę biorcach - ci ążą szczególne obowi ą zki informacyjne w przypadku, gdy jego kontrahentami s ą konsumenci. Obowi ą zki te dotycz ą w szczególno ś ci, jak wskazuje bezpo ś rednio art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o okik takiego przekazywania informacji, aby mia ł y one charakter rzetelny, prawdziwy i pe ł ny. Pozbawienie konsumentów w ł a ś ciwej informacji dotycz ą cej cen 6 oferowanych towarów uniemo ż liwia podejmowanie ś wiadomych i w pe ł ni suwerennych decyzji w sprawie zakupu oferowanych przez Przedsi ę biorc ę wyrobów – okien i drzwi. Obowi ą zki informacyjne profesjonalistów wobec konsumenta dotycz ą tak ż e zakresu informacji zawartych w reklamie stosowanej przez przedsi ę biorców. Poj ę cie „cena” zosta ł o zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) – zwana dalej „ustaw ą o cenach”, w ś wietle którego cena to warto ść wyra ż ona w jednostkach pieni ęż nych, któr ą kupuj ą cy jest obowi ą zany zap ł aci ć przedsi ę biorcy za towar lub us ł ug ę . W cenie powinien by ć uwzgl ę dniony podatek od towarów i us ł ug oraz podatek akcyzowy, je ż eli na podstawie odr ę bnych przepisów sprzeda ż towaru (us ł ugi) podlega obci ąż eniu podatkiem od towarów i us ł ug oraz podatkiem akcyzowym. Ponadto art. 12 ust. 2 ww. ustawy nak ł ada na sprzedawców i us ł ugodawców obowi ą zek podawania cen w sposób prosty i nie budz ą cy w ą tpliwo ś ci co do ich wysoko ś ci. Powy ż sze obowi ą zki zosta ł y okre ś lone równie ż w Rozporz ą dzeniu Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. z 2002 r. Nr 99, poz. 894, ze zm.) Z analizy przywo ł anych powy ż ej przepisów wynika, i ż cena podawana lub uwidaczniana przez sprzedawc ę , powinna by ć cen ą brutto, tj. cen ą zawieraj ą c ą podatek od towarów i us ł ug, który stanowi jeden z elementów sk ł adowych ceny. Obowi ą zek podawania cen brutto dotyczy zarówno takiego ich uwidaczniania w miejscu sprzeda ż y jak i umieszczania w jakichkolwiek przekazach pochodz ą cych od przedsi ę biorcy. Nie wywi ą zywanie si ę przedsi ę biorcy z tego obowi ą zku poprzez podawanie w obrocie z konsumentami wy łą cznie ceny netto stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz nieuczciw ą praktyk ę rynkow ą . Zachowanie takie jest naruszeniem art. 24 ust. 2 ustawy o okik. Z uwagi na fakt, i ż przywo ł ane przepisy prawne maj ą charakter bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cy, podawanie wy łą cznie cen netto sprzedawanych towarów jest bezprawnym dzia ł aniem przedsi ę biorcy, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 ustawy o okik. W wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 11/04) stwierdzono, i ż „informacja o cenie towaru w wysoko ś ci (warto ś ci) nie uwzgl ę dniaj ą cej podatku jest informacj ą nierzeteln ą , nieprawdziw ą i niepe ł n ą bo to na przedsi ę biorcy le ż y obowi ą zek oznaczania cen towaru zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa za ś konsument ma prawo zna ć cen ę towaru, a nie oblicza ć j ą sam, bez wzgl ę du na to, czy przy cenie umieszczono ogólnikow ą informacj ę – cena netto, cena + VAT itp.” Warto podkre ś li ć , i ż obowi ą zek rzetelnego informowania konsumentów obejmuje wszystkie etapy sprzeda ż y, pocz ą wszy od przekazów reklamowych (ofertowych), których celem jest zainteresowanie potencjalnych nabywców ofert ą handlow ą przedsi ę biorcy, a ż do momentu zawarcia umowy, której przedmiotem b ę dzie nabycie towaru lub us ł ugi. Szczególn ą uwag ę ustawodawca przywi ą zuje do w ł a ś ciwego informowania konsumentów w pocz ą tkowej fazie sprzeda ż y, gdy ż w ł a ś nie na tym etapie stosowana przez profesjonalistów reklama i nierzetelna informacja wp ł yn ąć mo ż e na decyzje konsumentów w zakresie zakupu towarów. Niew ą tpliwie, podawanie w ulotkach reklamowych ceny o wysoko ś ci ni ż szej od rzeczywistej, w tym oznaczonej jako cen ę netto, sprawia, i ż konsumenci mog ą b łę dnie uzna ć ofert ę Przedsi ę biorcy, jako konkurencyjn ą wobec ofert innych przedsi ę biorców. Podejmowanie w oparciu o takie b łę dne informacje czynno ś ci zmierzaj ą cych do dokonania transakcji mo ż e narusza ć interes zarówno klienta Przedsi ę biorcy, jak i interes innych przedsi ę biorców, informuj ą cych potencjalnych kontrahentów o cenie brutto reklamowanych towarów lub produktów. Przy czym nale ż y przyj ąć , i ż wszystkie elementy przekazu 7 reklamowego w zamierzeniu reklamuj ą cego spe ł niaj ą rol ę promuj ą c ą dany towar, produkt lub us ł ug ę – czy to poprzez informowanie, czy te ż nak ł anianie do zakupu. Do oceny dzia ł a ń Przedsi ę biorcy Prezes Urz ę du pos ł u ż y ł si ę równie ż rozwi ą zaniami wypracowanymi na gruncie prawa europejskiego. W ś wietle art. 2 lit. a dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom cena sprzeda ż y oznacza cen ę ko ń cow ą za jednostk ę produktu, lub dan ą ilo ść produktu, w łą cznie z podatkiem VAT i wszystkimi pozosta ł ymi podatkami. Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 1 tej dyrektywy cena sprzeda ż y i cena jednostkowa musz ą by ć jednoznaczne, ł atwo dostrzegalne oraz czytelne. Warto tak ż e zwróci ć uwag ę na fakt, i ż stanowisko ukszta ł towane w orzecznictwie Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci (dalej zwany: „ETS”) daje konsumentowi prawo do rzetelnej informacji, nie wprowadzaj ą cej w b łą d, zawieraj ą cej wszelkie niezb ę dne dane wynikaj ą ce z funkcji i przeznaczenia towaru czy us ł ugi (por. na przyk ł ad sprawa GB-Inno- BM, ETS 13.12.1991 r., C-18/88, Zb. Orz. I-5941). ETS podkre ś la wag ę obowi ą zku udzielania konsumentom prawdziwej i pe ł nej informacji ju ż na etapie promocji czy reklamy. Brak podawania rzetelnych, pe ł nych i prawdziwych informacji uniemo ż liwia konsumentom dokonanie swobodnej i rzeczowej oceny oferowanych na rynku towarów i us ł ug, co mo ż e wprowadza ć w b łą d konsumentów. Ponadto wskazanie konsumentom mo ż liwo ś ci weryfikacji przedstawianych informacji poprzez zamieszczenie w og ł oszeniu prasowym adresu pocztowego czy internetowego czy numeru telefonu nie wyczerpuje zobowi ą zania strony do udzielenia pe ł nej, rzetelnej i prawdziwej informacji. Przedsi ę biorca nie kwestionowa ł zasadno ś ci postawionego mu zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Podkre ś li ł jednak, i ż przekroczenie przepisów ustawy o okik by ł o niezamierzone. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du uzna ł , i ż zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka stwierdzenia stosowania przez Przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Ad 3. Przepisy ustawy o okik nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia z takim interesem, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy dotycz ą zbiorowo ś ci i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta tego przedsi ę biorcy, czyli gdy s ą powszechne. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z godzeniem w prawa nieograniczonej grupy konsumentów, którzy mogli zetkn ąć si ę z ulotkami reklamowymi opracowanymi i publikowanymi przez Przedsi ę biorc ę . Kwestionowane ulotki reklamowe kolportowane by ł y w okresie 2007 r., a ich łą czny nak ł ad zgodnie z informacjami Przedsi ę biorcy wynosi ł ok. 150 tys. szt. Tym samym mia ł y one w praktyce mo ż liwo ść dotarcia bezpo ś rednio do nieograniczonej liczby konsumentów. Konsumenci zapoznaj ą cy si ę z zawarto ś ci ą przekazu stosowanego przez Przedsi ę biorc ę mogli zosta ć wprowadzeni w b łą d co do rzeczywistych kosztów zakupu oferowanych okien i drzwi. Prowadzi ć to mog ł o do naruszenia ich interesów ekonomicznych w ten sposób, ż e zach ę ceni informacj ą o wysoko ś ci ceny oferowanego towaru mogli podj ąć czynno ś ci maj ą ce na celu zawarcie kontraktu z przedsi ę biorc ą , mogli równie ż zawrze ć sam kontrakt. Konsumenci mogli ponadto b łę dnie uzna ć ofert ę Przedsi ę biorcy jako szczególnie konkurencyjn ą wobec ofert innych przedsi ę biorców. Jak wynika z orzecznictwa S ą du Apelacyjnego w Warszawie (wyrok z dnia 2 grudnia 2005 r. sygn. akt VI ACa 600/05) przeci ę tny konsument nie musi zna ć obowi ą zuj ą cych 8 przepisów prawa, co oznacza, i ż nie dysponuje on zwykle wiedz ą z zakresu prawa podatkowego, w cz ęś ci dotycz ą cej w szczególno ś ci aktualnie stosowanych stawek podatku VAT dla ró ż nych grup towarów. W przywo ł anym wcze ś niej wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 11/04) wyra ź nie stwierdzono, i ż konsument nie ma obowi ą zku samodzielnego obliczania cen towarów. Ponadto warto zauwa ż y ć , i ż w omawianym przypadku obowi ą zuj ą ca stawki podatku VAT nie zosta ł y podane przez Przedsi ę biorc ę . W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż zosta ł a spe ł niona trzecia przes ł anka zaistnienia zakazanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Z informacji i dokumentów przedstawionych przez Przedsi ę biorc ę wynika, ż e ulotki reklamowe publikowane pocz ą wszy od lutego 2008 r. nie zawiera ł y w swojej tre ś ci sformu ł owa ń wskazuj ą cych wy łą cznie na cen ę netto oferowanych produktów (okien i drzwi). Jak ustalono, w dniu 11 lutego 2008 r. Przedsi ę biorca z ł o ż y ł zamówienie na druk ulotek reklamowych wed ł ug projektu nie zawieraj ą cego w swojej tre ś ci sformu ł owania wskazuj ą cego wy łą cznie cen ę netto oferowanych produktów. Termin wykonania zlecenia okre ś lono na pi ęć dni roboczych. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y przyj ąć , i ż Przedsi ę biorca zaniecha ł stosowania zarzucanej mu praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów z dniem 19 lutego 2008 r. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt I sentencji. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o okik, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć , w drodze decyzji na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24. Przepis ten stanowi podstaw ę i granic ę ustalenia kary dla Przedsi ę biorcy, który w 2007 r. osi ą gn ął przychód w wysoko ś ci (tajemnica przedsi ę biorcy) z ł . Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkni ę tego katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest wysoko ść kar nak ł adanych na przedsi ę biorców. W art. 111 ustawy o okik przyk ł adowo jedynie wskazano, i ż Prezes Urz ę du winien wzi ąć pod uwag ę okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy o okik, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Ponadto orzecznictwo wskazuje, ż e w przypadku kar przes ł ankami, które nale ż y bra ć pod uwag ę , s ą : potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, dopuszczalny poziom kary wynikaj ą cy z przepisów ustawy oraz cele, jakie kara ma osi ą gn ąć (por.: wyrok S ą du Najwy ż szego z 27.06.2000 r., sygn.akt I CKN 793/98). Na wysoko ść kary przedmiotowej sprawie mia ł wp ł yw zawodowy (profesjonalny) charakter prowadzonej dzia ł alno ś ci us ł ugowo-handlowej oraz roczny okres stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, które to okoliczno ś ci sk ł aniaj ą do na ł o ż enia kary o charakterze represyjnym. Jednocze ś nie przyj ąć nale ż y, ż e Przedsi ę biorca zaniecha ł stosowania zarzucanej praktyki jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania wyja ś niaj ą cego w sprawie. Nale ż y zwa ż y ć , i ż zaniechanie to polega ł o nie na zaprzestaniu stosowania og ł osze ń prasowych jako takich, lecz na zmianie ich tre ś ci w taki sposób, aby nie narusza ł y zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w zakresie okre ś lonym w przedmiotowej sprawie. Ś wiadczy to o celowo ś ci i nieprzypadkowo ś ci podj ę tych przez Przedsi ę biorc ę dzia ł a ń . Ponadto nale ż y zwa ż y ć , i ż post ę powanie nie zosta ł o wszcz ę te w nast ę pstwie skarg konsumenckich, co mo ż e ś wiadczy ć o ograniczonym zakresie rzeczywistych negatywnych skutków wywo ł anych przez dzia ł ania Przedsi ę biorcy, a Przedsi ę biorca aktywnie wspó ł dzia ł a ł z Prezesem Urz ę du w trakcie 9 post ę powania. To w ostatecznym rachunku przekonuje, aby karze nada ć walor edukacyjny, przy zapewnieniu odpowiedniego stopnia jej odczuwalno ś ci. Z tych powodów na Przedsi ę biorc ę na ł o ż ono kar ę w wysoko ś ci 1 490,00 z ł , co stanowi ok. (tajemnica przedsi ę biorcy) % maksymalnego wymiary kary. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt II sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, kar ę nale ż y wp ł aci ć w ci ą gu 14 dni od daty uprawomocnienia si ę decyzji do Narodowego Banku Polskiego, Oddzia ł Okr ę gowy w Warszawie, na rachunek Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Koszty administracyjne niniejszego post ę powania Przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć do Narodowego Banku Polskiego, Oddzia ł Okr ę gowy w Warszawie, na rachunek Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi. W przypadku jednak kwestionowania wy łą cznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie III niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c., nale ż y wnie ść za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Barbara Roma ń czak-Graca Otrzymuje: Wies ł aw Lesiak