Wróć do: Decyzje UOKiK

Numer decyzji

RŁO-51/2008

Decyzja UOKiK RŁO-51/2008

Data decyzji
30 października 2008

Treść rozstrzygnięcia

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Ul. Piotrkowska 120 90-006 Ł ód ź Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O/61-18( )/08/TD- Ł ód ź , dnia 30 pa ź dziernika 2008 r. DECYZJA Nr R Ł O 51/2008 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1206) – zwana dalej: „ustawa o okik”, stosownie art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Justynie Witczak zam. w Aleksandrowie Ł ódzkim, prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Prywatne Przedszkole „ALA” w Ł odzi, ul. Romanowska 55i/1, 91-174 Ł ód ź , – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na stosowaniu postanowienia wzorców umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.), we wzorcu umowy pn. „Umowa przyj ę cia dziecka do przedszkola” o nast ę puj ą cej tre ś ci: „Dziecko mo ż e by ć usuni ę te z listy uczestników przedszkola, gdy Rodzice nie ui ś cili op ł aty za pobyt dziecka w przedszkolu do 5-go dnia nieop ł aconego miesi ą ca” , i przyj ę ciu zobowi ą zania ww. przedsi ę biorcy do zaniechania zarzucanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów poprzez usuni ę cie ze wzorca umowy kwestionowanego postanowienia umownego oraz wprowadzenie stosownych aneksów do umów obowi ą zuj ą cych, nak ł ada si ę na przedsi ę biorc ę Justyn ę Witczak zam. w Aleksandrowie Ł ódzkim, prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Prywatne Przedszkole „ALA” w Ł odzi, ul. Romanowska 55i/1, 91-174 Ł ód ź obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, poprzez: a) wprowadzenie zmian we wzorcu pn. „Umowa przyj ę cia dziecka do przedszkola” zgodnie z przyj ę tym zobowi ą zaniem wyra ż onym w pi ś mie z dnia 21 sierpnia 2008 r. (data wp ł ywu do Urz ę du: 27 sierpnia 2008 r.) w zakresie obj ę tym zarzutem w niniejszym post ę powaniu, oraz 2 b) wycofanie z istniej ą cych ju ż w obrocie prawnym umów postanowienia kwestionowanego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w niniejszym post ę powaniu. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Dz. U. Nr 171, poz. 1206) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939) – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na przedsi ę biorc ę Justyn ę Witczak zam. w Aleksandrowie Ł ódzkim, prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Prywatne Przedszkole „ALA” w Ł odzi, ul. Romanowska 55i/1, 91-174 Ł ód ź , obowi ą zek z ł o ż enia sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania oraz dor ę czenia dowodów na okoliczno ść wprowadzenia zmian do stosowanego wzorca „Umowy przyj ę cia dziecka do przedszkola” i poinformowania rodziców lub prawnych opiekunów dzieci ucz ę szczaj ą cych do Prywatne Przedszkole „ALA” w Ł odzi, o wynikaj ą cych z przyj ę tego zobowi ą zania zmianach w obowi ą zuj ą cych umowach lub na okoliczno ść podpisywania nowych umów zgodnie z nowym wzorcem umowy, w terminie 21 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Uzasadnienie Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urz ę du) w ramach planowanego badania wzorców umów stosowanych przez przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść polegaj ą c ą na ś wiadczeniu us ł ug przedszkolnych przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce, w trakcie którego uzyska ł wzorzec „Umowy przyj ę cia dziecka do przedszkola” stosowany w obrocie z konsumentami przez Justyn ę Witczak zam. w Aleksandrowie Ł ódzkim, prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Prywatne Przedszkole „ALA” w Ł odzi, ul. Romanowska 55i/1, 91-174 Ł ód ź (zwana dalej: „Przedsi ę biorca”) W wyniku analizy tego dokumentu wszcz ę to Postanowieniem Nr 1/61-18/08 z dnia 25 kwietnia 2008 r. post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania, przez Justyn ę Witczak zam. w Aleksandrowie Ł ódzkim, prowadz ą c ą Prywatne Przedszkole „ALA” w Ł odzi, ul. Romanowska 55i/1, 91-174 Ł ód ź , praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcu umowy postanowienia wpisanego do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego, o tre ś ci: „Dziecko mo ż e by ć usuni ę te z listy uczestników przedszkola, gdy Rodzice nie ui ś cili op ł aty za pobyt dziecka w przedszkolu do 5-go dnia nieop ł aconego miesi ą ca”, zamieszczonego we wzorcu umowy pn.: „Umowa przyj ę cia dziecka do przedszkola”, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Pe ł nomocnik Przedsi ę biorcy odniós ł si ę do zarzutu podniesionego w niniejszym post ę powaniu odpowiadaj ą c na zarzuty przedstawione w odr ę bnej sprawie (R Ł O-62- 5/08/TD). Pe ł nomocnik poinformowa ł , i ż nie podziela opinii Urz ę du, wskazuj ą c, i ż kwestionowany zapis nie mo ż e by ć oceniany w aspekcie niedozwolonej klauzuli umownej wobec tre ś ci art. 385 1 § 1 zdanie drugie KC. Zdaniem pe ł nomocnika Przedsi ę biorcy bowiem zapis ten jest jednoznacznie sformu ł owany i dotyczy g ł ównych ś wiadcze ń stron, tj. 3 obowi ą zku ś wiadczenia pieni ęż nego ze strony konsumenta oraz obowi ą zku opieki nad dzieckiem po stronie kontrahenta konsumenta. Pe ł nomocnik Przedsi ę biorcy wskaza ł ponadto a contrario na przyk ł ad okoliczno ś ci przewidzianych przez art. 385 3 pkt 22. Przepis ten okre ś la, i ż niedozwolonym postanowieniem umownym jest postanowienie, które przewiduje obowi ą zek wykonania zobowi ą zania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania przez jego kontrahenta. Intencj ą Przedsi ę biorcy by ł o zatem najprawdopodobniej odniesienie tego przepisu chroni ą cego interesy konsumenta do sytuacji przewidzianej kwestionowanym postanowieniem wzorca umowy mówi ą cym o ochronie równowa ż nych interesów kontrahenta konsumenta w przypadku nie wykonania zobowi ą zania przez konsumenta. W pi ś mie z dnia 21 sierpnia 2008 r. (data wp ł ywu do Urz ę du: 27 sierpnia 2008 r.) pe ł nomocnik Przedsi ę biorcy poinformowa ł o zmianie tre ś ci podlegaj ą cego ocenie wzorca umowy poprzez skre ś lenie zapisu uznanego przez Urz ą d jako to ż samy z klauzul ą wpisan ą do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone. O ś wiadczy ł równie ż , i ż zawieraj ą ce powy ż sz ą zmian ę aneksy zostan ą przed ł o ż one rodzicom po rozpocz ę ciu roku szkolnego. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Przedsi ę biorca Justyna Witczak zam. w Aleksandrowie Ł ódzkim prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedszkole Prywatne „ALA”, ul. Romanowska 55 I lok. 1 w Ł odzi na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Gminy Aleksandrów Ł ódzki pod numerem 8929. Prowadzona przez Przedsi ę biorc ę placówka przedszkolna wpisana jest do ewidencji szkó ł niepublicznych prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł odzi. Zasady dzia ł ania tej placówki zosta ł y zawarte w „Statucie Przedszkola Prywatnego ALA” opracowanym przez przedsi ę biorc ę i wprowadzonym w ż ycie w dniu 25 wrze ś nia 2007 r. (dowód: karty 23-23), jak równie ż „Regulaminie Przedszkola Prywatnego ALA” (dowód: karty 8-12). Przedsi ę biorca zawiera z konsumentami umowy o ś wiadczenie us ł ug w oparciu o wzorzec umowy „Umowa przyj ę cia dziecka do przedszkola” (dowód: karta 7), reguluj ą ce wzajemne prawa i obowi ą zki prowadz ą cego przedszkole, pracowników przedszkola i konsumentów korzystaj ą cych z jego us ł ug. Analiza wskazanych wy ż ej dokumentów pozwoli ł a na postawienie przedsi ę biorcy zarzutu naruszenia zbiorowych interesów konsumentów poprzez zamieszczenie w stosowanym w obrocie z konsumentami wzorcu „Umowa przyj ę cia dziecka do przedszkola” postanowienia, którego to ż sama tre ść zosta ł a wpisana do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone: - § 9 – „Dziecko mo ż e by ć usuni ę te z listy uczestników przedszkola, gdy Rodzice nie ui ś cili op ł aty za pobyt dziecka w przedszkolu do 5-go dnia nieop ł aconego miesi ą ca” (dowód: karta nr 7), - co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie uzna ł za niedozwolone postanowienie zapis o tre ś ci: - poz. 726 w rejestrze niedozwolonych postanowie ń umownych: Nieusprawiedliwione zaleganie z uiszczeniem czesnego lub innych op ł at spowoduje skre ś lenie z listy studentów” ( wyrok SOKiK z dnia 27 lutego 2006r. sygn. akt. XVII Amc 105/04 ). 4 W pi ś mie z dnia 21 sierpnia 2008 r. (data wp ł ywu do Urz ę du: 27 sierpnia 2008 r.) pe ł nomocnik Przedsi ę biorcy poinformowa ł o zmianie tre ś ci podlegaj ą cego ocenie wzorca umowy poprzez skre ś lenie zapisu uznanego przez Urz ą d jako to ż samy z klauzul ą wpisan ą do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone. O ś wiadczy ł równie ż , i ż zawieraj ą ce powy ż sz ą zmian ę aneksy zostan ą przed ł o ż one rodzicom po rozpocz ę ciu roku szkolnego (dowód: karta nr 33). Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du zwa ż y ł : Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o okik przes ł ankami zaistnienia zakazanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ą : 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 ustawy o okik ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095) – zwana równie ż : „ustawa SDG”. Art. 2 ustawy SDG definiuje dzia ł alno ść gospodarcz ą jako zarobkow ą dzia ł alno ść wytwórcz ą , handlow ą , budowlan ą , us ł ugow ą oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, a tak ż e dzia ł alno ść zawodow ą wykonywan ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy to osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie b ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy SDG przedsi ę biorca b ę d ą cy osob ą fizyczn ą mo ż e podj ąć dzia ł alno ść gospodarcz ą po uzyskaniu wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej. Justyna Witczak zam. w Aleksandrowie Ł ódzkim jest przedsi ę biorc ą wpisanym pod numerem 8929 do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Gminy Aleksandrów Ł ódzki i prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedszkole Prywatne „ALA” w Ł odzi. Prezes Urz ę du stwierdzi ł zatem, ż e Justyna Witczak zam. w Aleksandrowie Ł ódzkim jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. Ad 2. Bezprawno ść to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi wi ę c o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. W niniejszej sprawie dzia ł anie przedsi ę biorcy, polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umów wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, nale ż y uzna ć za bezprawne nie tylko ze wzgl ę du na fakt zdefiniowania w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o okik okre ś lonej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. O bezprawno ś ci tego ż dzia ł ania przes ą dza równie ż rozszerzona skuteczno ść wyroku w sprawie o uznanie postanowie ń umownych za niedozwolone, co wynika z art. 479 43 k.p.c. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść wyroku, klauzule spe ł niaj ą funkcj ę podobn ą do przepisów prawa, za ś pos ł ugiwanie si ę nimi w kontaktach z konsumentami jest zakazane. Wzorce umów stosowane przez przedsi ę biorców w kontaktach z konsumentami 5 podlegaj ą szczególnej kontroli. Wzorzec umowy to doktrynalne okre ś lenie wszelkich jednostronnie przygotowanych z góry przed zawarciem umowy, gotowych klauzul umów w postaci warunków umów, ich wzorów, regulaminów, statutów itp. ( E. Łę towska, Prawo umów konsumenckich, C.H. Beck 2002, s. 292). W systemie polskiego prawa cywilnego ustawodawca przewidzia ł instytucj ę abstrakcyjnej kontroli wzorców umownych, realizowanej w drodze post ę powania o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone. Zgodnie ze stanowiskiem S ą du Apelacyjnego w Warszawie (wyroki: z dnia 29 wrze ś nia 2005 r., sygn. akt: VI Aca 381/05; z dnia 16 listopada 2005 r., sygn. akt VI Aca 473/05), „celem post ę powania w sprawach o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone jest tzw. abstrakcyjna kontrola wzorców, dokonana w oderwaniu od konkretnej umowy, za ś wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich.(…)”. Co wi ę cej, S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (Sygn. akt III SZP 3/06) wskaza ł , i ż stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. S ą d Najwy ż szy uzna ł równie ż , i ż je ż eli S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna okre ś lon ą klauzul ę za niedozwolon ą w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ona wpisana do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów dopuszcza si ę ka ż dy z przedsi ę biorców, który wprowadza do stosowanych klauzul zmiany o charakterze kosmetycznym, polegaj ą ce np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie u ż ytych wyrazów, je ż eli zmiany te nie prowadz ą do zmiany istoty klauzuli. Tak wi ę c, dokonuj ą c oceny tre ś ci postanowie ń umownych wykorzystywanych przez przedsi ę biorców we wzorcach umownych nale ż y wykorzystywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej. St ą d te ż , niedozwolone b ę d ą takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du zakwestionowa ł jeden zapis zamieszczony w wykorzystywanym przez przedsi ę biorc ę wzorcu „Umowa przyj ę cia dziecka do przedszkola” z uwagi na jego to ż samo ść z klauzul ą wpisan ą do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niezdozwolone. W ocenie Prezesa Urz ę du, zapis § 9 wzorca „Umowy przyj ę cia dziecka do przedszkola” o tre ś ci: „Dziecko mo ż e by ć usuni ę te z listy uczestników przedszkola, gdy Rodzice nie ui ś cili op ł aty za pobyt dziecka w przedszkolu do 5-go dnia nieop ł aconego miesi ą ca” jest to ż samy z zapisem uznanym wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 lutego 2006r. sygn. akt. XVII Amc 105/04 za zakazany w obrocie z konsumentami, o tre ś ci: „Nieusprawiedliwione zaleganie z uiszczeniem czesnego lub innych op ł at spowoduje skre ś lenie z listy studentów” i wpisanym do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 29 maja 2006 r. pod numerem 726. W uzasadnieniu wyroku S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „SOKIK”) stwierdzi ł , ż e zapisy wpisane do rejestru klauzul zakazanych naruszaj ą dobre obyczaje i ra żą co naruszaj ą interesy konsumentów tj. art. 385 1 kc. 6 Art. 385 1 § 1 kodeksu cywilnego stanowi, ż e postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wi ążą go je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Konsument jako s ł absza strona stosunku prawnego staj ą c wobec przedsi ę biorcy – profesjonalisty podlega szczególnej ochronie. W szczególno ś ci naruszaj ą w sposób ra żą cy interesy konsumentów dzia ł ania przedsi ę biorcy sprzeczne z przepisami prawa. Art. 491 kc stanowi, ż e gdy jedna ze stron dopuszcza si ę zw ł oki w wykonaniu zobowi ą zania z umowy wzajemnej, druga strona mo ż e wyznaczy ć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania zobowi ą zania z zaznaczeniem, ż e w razie bezskutecznego up ł ywu wyznaczonego terminu b ę dzie uprawniona do odst ą pienia od umowy. Chocia ż powy ż szy przepis posiada charakter dyspozytywny, tzn. zale ż ny od woli stron, to jednak zdaniem SOKiK, jego tre ść jest powszechnie stosowana w obrocie gospodarczym i stanowi jeden z jego dobrych obyczajów. Powy ż sze potwierdza równie ż cho ć by wyrok S ą du Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 stycznia 2000 r. (sygn. akt IAca 817/99), w którym s ą d orzek ł , i ż „sama zw ł oka w spe ł nieniu ś wiadczenia nie daje podstaw do odst ą pienia od umowy w ś wietle art. 491 § 1 kc, który warunkuje jego skuteczno ść od wyznaczenia drugiej stronie odpowiedniego, dodatkowego terminu” . Zauwa ż y ć nale ż y, ż e w przypadku rozwi ą zania umowy ze skutkiem natychmiastowym mamy do czynienia z nierówno ś ci ą stron kontraktu – analogicznej mo ż liwo ś ci nie posiada konsument. Wzorzec „Umowy przyj ę cia dziecka do przedszkola” okre ś la w § 10, i ż „umow ę mo ż e rozwi ą za ć ka ż da ze stron z zachowaniem miesi ę cznego okresu wypowiedzenia z zastrze ż eniem od 1 nast ę pnego miesi ą ca” . Z uwagi na powy ż sze Prezes Urz ę du uzna ł , ż e jakkolwiek porównywane zapisy nie s ą literalnie identyczne to jednak wywieraj ą identyczny skutek dla konsumenta i dlatego uzna ć nale ż y, ż e zapisy te s ą to ż same. Zarówno zapis stosowany przez Przedsi ę biorc ę , jak i zapis uznany przez SOKiK za niedozwolone postanowienie umowne s ą to ż same w skutkach, bowiem przyznaj ą jednej stronie umowy prawo do rozwi ą zania umowy bez wezwania d ł u ż nika do spe ł nienia ci ążą cego na nim obowi ą zku zgodnie z regulacjami zawartymi w kodeksie cywilnym. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze nale ż y uzna ć , i ż kwestionowany zapis wzorca Umowy przyj ę cia dziecka do przedszkola” stosowanego przez Przedsi ę biorc ę mie ś ci si ę zarówno w „hipotezie”, jak i „sankcji” wymienionej klauzuli wpisanej do Rejestru. Tym samym uprawdopodobniono, i ż spe ł niona zosta ł a przes ł anka bezprawno ś ci dzia ł ania Przedsi ę biorcy, polegaj ą cego na stosowaniu w obrocie konsumenckim postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Nale ż y przy tym podkre ś li ć , i ż Prezes Urz ę du nie podziela argumentacji Przedsi ę biorcy przedstawionej w pi ś mie b ę d ą cym ustosunkowaniem si ę Przedsi ę biorcy do postawionego zarzutu. Wbrew twierdzeniu Przedsi ę biorcy, tre ść kwestionowanego postanowienia wzorca umowy nie okre ś la g ł ównych ś wiadcze ń stron umowy (w tym ceny lub wynagrodzenia) w sensie przepisu art. 385 1 § 1 zdanie drugie KC. Okre ś la natomiast okoliczno ś ci i warunki jego spe ł nienia. Podlega tym samym w ocenie Prezesa Urz ę du sankcji art. 385 1 § 1 k.c. Ad 3. Trzecia z wymienionych wy ż ej przes ł anek jest spe ł niona, gdy dane dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowo ś ci, gdy ż ustawa o ochronie 7 konkurencji i konsumentów chroni interesy nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zidentyfikowa ć . Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Dzia ł anie przedsi ę biorcy prowadz ą cego prywatne przedszkole godzi w interesy ogó ł u obecnie korzystaj ą cych z jego us ł ug konsumentów, ale tak ż e ka ż dego potencjalnego konsumenta, który zdecyduje si ę zawrze ć z tym przedsi ę biorc ą umow ę o korzystanie z us ł ug przedszkola w oparciu o wzorzec umowy zawieraj ą cy kwestionowane postanowienie. Naruszane przy tym interesy konsumentów nie maj ą jednostkowego charakteru, ale s ą wspólne dla z góry nieustalonej zbiorowo ś ci konsumentów. Nale ż y zatem stwierdzi ć , i ż spe ł niona zosta ł a trzecia z przes ł anek uznania dzia ł ania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym uprawdopodobniono, i ż dzia ł anie przedsi ę biorcy stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, wymienion ą w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o okik. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt I sentencji. Zgodnie z art. 28 ustawy o okik, je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub innych informacji b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du - ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o której mowa w art. 24 ustawy, a przedsi ę biorca, któremu zarzucane jest naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania zobowi ą zania. W opinii Prezesa Urz ę du, w niniejszej sprawie spe ł nione zosta ł y przes ł anki do wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o okik. Okoliczno ś ci sprawy uprawdopodobniaj ą stosowanie przez Przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę w obrocie konsumenckim wzorcem umowy zawieraj ą cym postanowienie wpisane do rejestru postanowie ń uznanych za niedozwolone. Przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do zapobie ż enia wskazanym powy ż ej naruszeniom poprzez zmiany we wzorcu umowy zgodnie z o ś wiadczeniem przedstawionym w pi ś mie z dnia 21 sierpnia 2008 r. (data wp ł ywu do Urz ę du: 27 sierpnia 2008 r.) oraz wycofania z istniej ą cych w obrocie prawnym umów postanowienia kwestionowanego w niniejszym post ę powaniu w drodze aneksowania obowi ą zuj ą cych umów. Po przyj ę ciu ww. zobowi ą zania Prezes Urz ę du na ł o ż y ł na Przedsi ę biorc ę obowi ą zek jego wykonania do dnia 30 wrze ś nia 2008 r. Zaproponowana przez Przedsi ę biorc ę zmiana podlegaj ą cego ocenie wzorca umowy – polegaj ą ca na wykre ś leniu kwestionowanego postanowienia umownego – uwzgl ę dnia w ocenie Prezesa Urz ę du obowi ą zuj ą ce przepisy prawa, w szczególno ś ci art. 385 i nast. k. c. i mo ż e zosta ć wprowadzona do obrotu. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o okik Prezes Urz ę du na ł o ż y ł na Przedsi ę biorc ę obowi ą zek z ł o ż enia sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania oraz dor ę czenia do dnia 6 pa ź dziernika 2008 r. dowodów na okoliczno ść wprowadzenia zmian do stosowanego wzorca „Umowy przyj ę cia dziecka do przedszkola” i poinformowania rodziców lub prawnych opiekunów dzieci ucz ę szczaj ą cych do Prywatne Przedszkole „ALA” w Ł odzi, o wynikaj ą cych z przyj ę tego zobowi ą zania zmianach w obowi ą zuj ą cych umowach lub na okoliczno ść podpisywania nowych umów zgodnie z nowym wzorcem umowy. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt II sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks 8 post ę powania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz.296, ze zm.) - od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara Roma ń czak-Graca Otrzymuje: Jacek Turczak Radca Prawny Biuro Obs ł ugi Prawnej „Radca” Al. Ko ś ciuszki 80/82 p. 409 90-437 Ł ód ź pe ł nomocnik przedsi ę biorcy: Justyna Witczak

Analiza z kontekstem sprawy

Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o tę decyzję

Informacje o sprawie

Sygnatura
RŁO/61-18/08/TD
Kara finansowa
nie
Branża
85.10 Wychowanie przedszkolne
Region
Łódzkie
Strony
Prywatne Przedszkole „ALA” w Łodzi
Odwołanie do sądu
Nie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów