RŁO-35/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Ul. Piotrkowska 120 90-006 Ł ód ź Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O/61-17/08/TD- Ł ód ź , dnia 7 sierpnia 2008 r. DECYZJA Nr R Ł O 35/2008 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1206) – zwana dalej: „ustawa o okik”, stosownie art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Ł ukaszowi Gajewskiemu zam. w Ł odzi, prowadz ą cemu Niepubliczne Przedszkole dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu i Opó ź nieniami Psychoruchowymi w Ł odzi, ul. Rybna 7a, 91-055 Ł ód ź , – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na stosowaniu postanowienia wzorca umowy, który zosta ł wpisany do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.), we wzorcu umowy pn. „ Umowa o ś wiadczenie us ł ug” oraz „Statut Przedszkola Specjalnego Niepublicznego dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu oraz Opó ź nieniami Psychoruchowymi” , o nast ę puj ą cej tre ś ci: „Prowadz ą cy mo ż e rozwi ą za ć umow ę bez wypowiedzenia (zgodnie ze Statutem) w przypadku nieterminowego regulowania nale ż no ś ci, b ą d ź ich nieuiszczenia przez okres jednego miesi ą ca”” , i przyj ę ciu zobowi ą zania ww. przedsi ę biorcy do zaniechania zarzucanych praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez usuni ę cie wskazanych uchybie ń w tre ś ci kwestionowanego postanowienia umownego, nak ł ada si ę na Ł ukasza Gajewskiego zam. w Ł odzi, prowadz ą cego Niepubliczne Przedszkole dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu i Opó ź nieniami Psychoruchowymi w Ł odzi obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania do dnia 1 wrze ś nia 2008 r. poprzez: a) wprowadzenie zmian we wzorcach pn. „ Umowa o ś wiadczenie us ł ug” oraz „Statut Przedszkola Specjalnego Niepublicznego dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu oraz Opó ź nieniami Psychoruchowymi” zgodnie z przyj ę tym zobowi ą zaniem i wzorcem umowy przedstawionym w pi ś mie z dnia 16 czerwca 2008 r. (data wp ł ywu do Urz ę du: 17 czerwca 2008 r.) w zakresie obj ę tym zarzutem w niniejszym post ę powaniu, oraz 2 b) wycofanie z istniej ą cych ju ż w obrocie prawnym umów postanowie ń kwestionowanych przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w niniejszym post ę powaniu. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Dz. U. Nr 171, poz. 1206) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939) – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Ł ukasza Gajewskiego zam. w Ł odzi, prowadz ą cego Niepubliczne Przedszkole dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu i Opó ź nieniami Psychoruchowymi w Ł odzi, obowi ą zek z ł o ż enia sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania oraz dor ę czenia dowodów na okoliczno ść poinformowania rodziców lub prawnych opiekunów dzieci ucz ę szczaj ą cych do Niepublicznego Przedszkola dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu i Opó ź nieniami Psychoruchowymi w Ł odzi o wynikaj ą cych z przyj ę tego zobowi ą zania zmianach w obowi ą zuj ą cych umowach lub na okoliczno ść podpisywania nowych umów zgodnie z nowym wzorcem umowy, do dnia 5 wrze ś nia 2008 r. Uzasadnienie Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urz ę du) w ramach planowanego badania wzorców umów stosowanych przez przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść polegaj ą c ą na ś wiadczeniu us ł ug przedszkolnych przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce, w trakcie którego uzyska ł wzorce pn. „ Umowa o ś wiadczenie us ł ug” oraz „Statut Przedszkola Specjalnego Niepublicznego dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu oraz Opó ź nieniami Psychoruchowymi” stosowane w obrocie z konsumentami przez Ł ukasza Gajewskiego zam. w Ł odzi, prowadz ą cego Niepubliczne Przedszkole dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu i Opó ź nieniami Psychoruchowymi w Ł odzi (zwanego dalej: „Przedsi ę biorca”). W wyniku analizy tych dokumentów wszcz ę to Postanowieniem Nr 1/61-17/08 z dnia 25 kwietnia 2008 r. post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Ł ukasza Gajewskiego zam. w Ł odzi, prowadz ą cego Niepubliczne Przedszkole dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu i Opó ź nieniami Psychoruchowymi w Ł odzi (zwane dalej: „Przedszkole”), praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na stosowaniu postanowienia wzorców umów wpisanego do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego, o tre ś ci: „prowadz ą cy mo ż e rozwi ą za ć umow ę bez wypowiedzenia (zgodnie ze Statutem) w przypadku nieterminowego regulowania nale ż no ś ci, b ą d ź ich nieuiszczenia przez okres jednego miesi ą ca”, zamieszczonego we wzorcu umowy pn.: Umowa o ś wiadczenie us ł ug oraz „Statut Przedszkola Specjalnego Niepublicznego dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu oraz Opó ź nieniami Psychoruchowymi” , co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o okik. 3 Odnosz ą c si ę do postawionego zarzutu, pismem z dnia 16 maja 2008 r., Przedsi ę biorca zauwa ż y ł , i ż kwestionowany przez Prezesa Urz ę du zapis nie odbiega od ogólnie przyj ę tych zapisów umów w placówkach miejskich na terenie Ł odzi oraz innych miast. Nie by ł o zatem zamiarem Przedsi ę biorcy dzia ł anie na szkod ę us ł ugobiorców, a jedynie ochrona przed nierzetelno ś ci ą niektórych z nich. Jak stwierdzi ł Przedsi ę biorca, nie by ł o w historii dzia ł alno ś ci prowadzonego przez niego przedszkola przypadków bezwzgl ę dnego zastosowania tego zapisu w przypadku nie wywi ą zywania si ę rodzica z umowy. Niezale ż nie od powy ż szego Przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do dokonania zmian w stosowanych umowach w taki sposób, aby nie narusza ł y one praw i interesów ż adnej ze stron. O zmianach zostan ą bezzw ł ocznie poinformowani, w formie pisemnej, wszyscy rodzice, z którymi zosta ł y zawarte umowy. Powy ż sze zosta ł o powtórzone w pi ś mie Przedsi ę biorcy z dnia 16 czerwca 2008 r. (data wp ł ywu do Urz ę du: 17 czerwca 2008 r.), do którego Przedsi ę biorca za łą czy ł równie ż nowy wzorzec umowy. Poprawiony wzorzec umowy, w którym kwestionowany zapis o tre ś ci „Prowadz ą cy mo ż e rozwi ą za ć umow ę bez wypowiedzenia (zgodnie ze Statutem) w przypadku nieterminowego regulowania nale ż no ś ci, b ą d ź ich nieuiszczenia przez okres jednego miesi ą ca” zast ą piono postanowieniem w brzmieniu: „Prowadz ą cy mo ż e rozwi ą za ć umow ę w przypadku nieterminowego regulowania nale ż no ś ci b ą d ź ich nieuiszczania przez okres jednego miesi ą ca po pisemnym wezwaniu rodzica do uregulowania odp ł atno ś ci oraz poinformowaniu go o podj ę tej decyzji z 14 dniowym skutkiem” . W uzupe ł nieniu powy ż szego, pismem z dnia 23 lipca 2008 r., Przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do dokonania odpowiadaj ą cych zmian równie ż w tre ś ci Statutu Przedszkola Specjalnego Niepublicznego dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu oraz Opó ź nieniami Psychoruchowymi . Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Przedsi ę biorca Ł ukasz Gajewski zam. w Ł odzi, prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Skorpion” Ł ukasz Gajewski w Ł odzi na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł odzi pod numerem 35790 (dowód: karta nr 7). W ramach swojej dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzi Niepubliczne Przedszkole dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu i Opó ź nieniami Psychoruchowymi w Ł odzi na podstawie wpisu do ewidencji szkó ł niepublicznych prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł odzi (dowód: karta nr 11). Zasady dzia ł ania tej placówki zosta ł y zawarte w „Statucie Przedszkola Specjalnego dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu i Opó ź nieniami Psychoruchowymi” (dowód: karty 12-30). Przedsi ę biorca zawiera z konsumentami umowy o ś wiadczenie us ł ug w oparciu o wzorzec umowy pn. „Umowa o ś wiadczenie us ł ug” (dowód: karty 31), reguluj ą ce wzajemne prawa i obowi ą zki przedszkola i konsumentów korzystaj ą cych z jego us ł ug. Analiza wskazanych wy ż ej dokumentów pozwoli ł a na postawienie Przedsi ę biorcy zarzutu naruszenia zbiorowych interesów konsumentów poprzez zamieszczenie w stosowanych w obrocie z konsumentami wzorcach umowy postanowienia o nast ę puj ą cej tre ś ci: - „ Prowadz ą cy mo ż e rozwi ą za ć umow ę bez wypowiedzenia (zgodnie ze Statutem) w przypadku nieterminowego regulowania nale ż no ś ci, b ą d ź ich nieuiszczenia przez okres jednego miesi ą ca” - pkt 10 lit b wzorca pn. „Umowa o ś wiadczenie us ł ug” (dowód: karta nr 31), - „ Przedszkole mo ż e rozwi ą za ć umow ę bez wypowiedzenia w przypadku nieterminowego regulowania nale ż no ś ci, b ą d ź ich nieuiszczenia przez okres jednego 4 miesi ą ca” – pkt 22.1 wzorca pn. „Statut Przedszkola Specjalnego Niepublicznego dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu oraz Opó ź nieniami Psychoruchowymi” (dowód: karta nr 24). S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie uzna ł za niedozwolone postanowienie zapis o tre ś ci: „Nieusprawiedliwione zaleganie z uiszczeniem czesnego lub innych op ł at spowoduje skre ś lenie z listy studentów” (poz. 726 w rejestrze postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone; wyrok SOKiK z dnia 27 lutego 2006r. sygn. akt. XVII Amc 105/04 ). Przedsi ę biorca przedstawi ł w pi ś mie z dnia 16 czerwca 2008 r. (data wp ł ywu do Urz ę du: 17 czerwca 2008 r.) nowy, poprawiony wzorzec umowy, w którym kwestionowany zapis o tre ś ci „ Prowadz ą cy mo ż e rozwi ą za ć umow ę bez wypowiedzenia (zgodnie ze Statutem) w przypadku nieterminowego regulowania nale ż no ś ci, b ą d ź ich nieuiszczenia przez okres jednego miesi ą ca” zast ą piono postanowieniem w brzmieniu: „Prowadz ą cy mo ż e rozwi ą za ć umow ę w przypadku nieterminowego regulowania nale ż no ś ci b ą d ź ich nieuiszczania przez okres jednego miesi ą ca po pisemnym wezwaniu rodzica do uregulowania odp ł atno ś ci oraz poinformowaniu go o podj ę tej decyzji z 14 dniowym skutkiem” . W uzupe ł nieniu powy ż szego, pismem z dnia 23 lipca 2008 r., Przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do dokonania odpowiadaj ą cych zmian równie ż w tre ś ci Statutu Przedszkola Specjalnego Niepublicznego dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu oraz Opó ź nieniami Psychoruchowymi . Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du zwa ż y ł : Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o okik przes ł ankami zaistnienia zakazanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ą : 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 ustawy o okik ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095) – zwana równie ż : „ustawa SDG”. Art. 2 ustawy SDG definiuje dzia ł alno ść gospodarcz ą jako zarobkow ą dzia ł alno ść wytwórcz ą , handlow ą , budowlan ą , us ł ugow ą oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, a tak ż e dzia ł alno ść zawodow ą wykonywan ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy to osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie b ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy SDG przedsi ę biorca b ę d ą cy osob ą fizyczn ą mo ż e podj ąć dzia ł alno ść gospodarcz ą po uzyskaniu wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej. Ł ukasz Gajewski zam. w Ł odzi, prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Skorpion” Ł ukasz Gajewski w Ł odzi na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł odzi pod numerem 35790 (dowód: karta nr 7). W ramach swojej dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzi Niepubliczne Przedszkole dla 5 Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu i Opó ź nieniami Psychoruchowymi w Ł odzi na podstawie wpisu do ewidencji szkó ł niepublicznych prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł odzi (dowód: karta nr 11). Prezes Urz ę du stwierdzi ł zatem, ż e Ł ukasz Gajewski zam. w Ł odzi jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. W zwi ą zku z tym pierwsza przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. Ad 2. Bezprawno ść to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi wi ę c o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. W niniejszej sprawie dzia ł anie Przedsi ę biorcy, polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umów wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, nale ż y uzna ć za bezprawne nie tylko ze wzgl ę du na fakt zdefiniowania w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o okik okre ś lonej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. O bezprawno ś ci tego ż dzia ł ania przes ą dza równie ż rozszerzona skuteczno ść wyroku w sprawie o uznanie postanowie ń umownych za niedozwolone, co wynika z art. 479 43 k.p.c. W momencie wpisania do rejestru zapisu uznanego przez s ą d za niedozwolone postanowienie umowne, zapis ów staje si ę samodzielnie funkcjonuj ą c ą zasad ą , która zosta ł a zakwestionowana. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść wyroku, klauzule spe ł niaj ą funkcj ę podobn ą do przepisów prawa, za ś pos ł ugiwanie si ę nimi w kontaktach z konsumentami jest zakazane. Wzorce umów stosowane przez przedsi ę biorców w kontaktach z konsumentami podlegaj ą szczególnej kontroli. Wzorzec umowy to doktrynalne okre ś lenie wszelkich jednostronnie przygotowanych z góry przed zawarciem umowy, gotowych klauzul umów w postaci warunków umów, ich wzorów, regulaminów, statutów itp. ( E. Łę towska, Prawo umów konsumenckich, C.H. Beck 2002, s. 292). W systemie polskiego prawa cywilnego ustawodawca przewidzia ł instytucj ę abstrakcyjnej kontroli wzorców umownych, realizowanej w drodze post ę powania o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone. Zgodnie ze stanowiskiem S ą du Apelacyjnego w Warszawie (wyroki: z dnia 29 wrze ś nia 2005 r., sygn. akt: VI Aca 381/05; z dnia 16 listopada 2005 r., sygn. akt VI Aca 473/05), „celem post ę powania w sprawach o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone jest tzw. abstrakcyjna kontrola wzorców, dokonana w oderwaniu od konkretnej umowy, za ś wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich.(…)”. Co wi ę cej, S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (Sygn. akt III SZP 3/06) wskaza ł , i ż stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. S ą d Najwy ż szy uzna ł równie ż , i ż je ż eli S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna okre ś lon ą klauzul ę za niedozwolon ą w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ona wpisana do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów dopuszcza si ę 6 ka ż dy z przedsi ę biorców, który wprowadza do stosowanych klauzul zmiany o charakterze kosmetycznym, polegaj ą ce np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie u ż ytych wyrazów, je ż eli zmiany te nie prowadz ą do zmiany istoty klauzuli. Tak wi ę c, dokonuj ą c oceny tre ś ci postanowie ń umownych wykorzystywanych przez przedsi ę biorców we wzorcach umownych nale ż y wykorzystywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej. St ą d te ż , niedozwolone b ę d ą takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du zakwestionowa ł jeden zapis zamieszczony w wykorzystywanych przez Przedsi ę biorc ę wzorcach pn. „Umowa o ś wiadczenie us ł ug” oraz „Statut Przedszkola Specjalnego Niepublicznego dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu oraz Opó ź nieniami Psychoruchowymi” z uwagi na ich to ż samo ść z klauzul ą wpisan ą do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. W ocenie Prezesa Urz ę du, zapis w pkt 10 lit b „Umowy o ś wiadczenie us ł ug” oraz w pkt 22.1 „Statutu Przedszkola Specjalnego Niepublicznego dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu oraz Opó ź nieniami Psychoruchowymi” jest to ż samy z zapisem uznanym wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 lutego 2006r. sygn. akt. XVII Amc 105/04 za zakazany w obrocie z konsumentami, o tre ś ci: „Nieusprawiedliwione zaleganie z uiszczeniem czesnego lub innych op ł at spowoduje skre ś lenie z listy studentów” i wpisanym do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 29 maja 2006 r. pod numerem 726. W uzasadnieniu wyroku S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „SOKiK”) stwierdzi ł , ż e zapis wpisany do rejestru klauzul niedozwolonych narusza dobre obyczaje i ra żą co narusza interesy konsumentów, stanowi wi ę c tym samym niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k. c. Art. 385 1 § 1 k. c. stanowi, ż e postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wi ążą go je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Konsument jako s ł absza strona stosunku prawnego staj ą c wobec przedsi ę biorcy – profesjonalisty podlega szczególnej ochronie. Art. 491 kc stanowi, ż e gdy jedna ze stron dopuszcza si ę zw ł oki w wykonaniu zobowi ą zania z umowy wzajemnej, druga strona mo ż e wyznaczy ć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania zobowi ą zania z zaznaczeniem, ż e w razie bezskutecznego up ł ywu wyznaczonego terminu b ę dzie uprawniona do odst ą pienia od umowy. Chocia ż powy ż szy przepis posiada charakter dyspozytywny, tzn. zale ż ny od woli stron, to jednak zdaniem SOKiK, jego tre ść jest powszechnie stosowana w obrocie gospodarczym i stanowi jeden z jego dobrych obyczajów. Powy ż sze potwierdza równie ż cho ć by wyrok S ą du Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 stycznia 2000 r. (sygn. akt IAca 817/99), w którym s ą d orzek ł , i ż „sama zw ł oka w spe ł nieniu ś wiadczenia nie daje podstaw do odst ą pienia od umowy w ś wietle art. 491 § 1 kc, który warunkuje jego skuteczno ść od wyznaczenia drugiej stronie odpowiedniego, dodatkowego terminu” . Zauwa ż y ć nale ż y, ż e w przypadku rozwi ą zania umowy ze skutkiem natychmiastowym mamy w tym przypadku do czynienia równie ż z nierówno ś ci ą stron kontraktu – analogicznej mo ż liwo ś ci nie posiada konsument. Wzorzec „Umowa o ś wiadczenie us ł ug” okre ś la w pkt 10 lit. a, i ż „Umowa mo ż e by ć rozwi ą zana przez ka ż d ą ze stron z co najmniej miesi ę cznym wyprzedzeniem” . Z uwagi na powy ż sze Prezes Urz ę du uzna ł , ż e jakkolwiek kwestionowany zapis nie jest literalnie identyczny z zapisem wskazanego postanowienia wpisanego do rejestru klauzul 7 niedozwolonych, to jednak wywiera identyczny skutek dla konsumenta i dlatego nale ż y przyj ąć , ż e zapisy te s ą to ż same. Zapis stosowany przez Przedsi ę biorc ę oraz zapis uznany przez SOKiK za niedozwolone postanowienie umowne s ą to ż same w skutkach, bowiem przyznaje jednej stronie umowy prawo do rozwi ą zania umowy bez wezwania d ł u ż nika do spe ł nienia ci ążą cego na nim obowi ą zku zgodnie z regulacjami zawartymi w kodeksie cywilnym. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze nale ż y uzna ć , i ż kwestionowany zapis wzorca umowy stosowanego przez Przedsi ę biorc ę mie ś ci si ę w „hipotezie” wymienionej klauzuli wpisanej do Rejestru. Sankcja przewidziana w obydwu zapisach jest równie ż identyczna. Tym samym uprawdopodobniono, i ż spe ł niona zosta ł a przes ł anka bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy, polegaj ą cego na stosowaniu w obrocie konsumenckim postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Ad 3. Trzecia z wymienionych wy ż ej przes ł anek jest spe ł niona, gdy dane dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowo ś ci, gdy ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interesy nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zidentyfikowa ć . Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Dzia ł anie Przedsi ę biorcy prowadz ą cego prywatne przedszkole godzi w interesy ogó ł u obecnie korzystaj ą cych z jego us ł ug konsumentów, ale tak ż e ka ż dego potencjalnego konsumenta, który zdecyduje si ę zawrze ć z tym przedsi ę biorc ą umow ę o korzystanie z us ł ug przedszkola w oparciu o wzorzec umowy zawieraj ą cy kwestionowane postanowienie. Naruszane przy tym interesy konsumentów nie maj ą jednostkowego charakteru, ale s ą wspólne dla z góry nieustalonej zbiorowo ś ci konsumentów. Nale ż y zatem stwierdzi ć , i ż spe ł niona zosta ł a druga z przes ł anek uznania dzia ł ania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku ze spe ł nieniem wszystkich wy ż ej wymienionych przes ł anek zosta ł o uprawdopodobnione, i ż dzia ł anie przedsi ę biorcy stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, wymienion ą w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o okik. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt I sentencji. Zgodnie z art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub innych informacji b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du- ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o której mowa w art. 24 ustawy, a przedsi ę biorca, któremu zarzucane jest naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania zobowi ą zania. W opinii Prezesa Urz ę du, w niniejszej sprawie spe ł nione zosta ł y przes ł anki do wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o okik. Okoliczno ś ci sprawy uprawdopodobniaj ą stosowanie przez Przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na pos ł ugiwaniu si ę w obrocie konsumenckim wzorcami umownymi zawieraj ą cymi postanowienia wpisane do rejestru postanowie ń uznanych za niedozwolone. Przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do zaniechania naruszania zbiorowych interesów konsumentów poprzez wprowadzenie wy ż ej okre ś lonych zmian we wzorcu umowy oraz Statucie Przedszkola Specjalnego Niepublicznego dla Dzieci z Dysfunkcjami Ruchu oraz Opó ź nieniami Psychoruchowymi oraz wycofanie z istniej ą cych w obrocie prawnym umów postanowie ń kwestionowanych w niniejszym post ę powaniu w drodze procedury aneksowania obowi ą zuj ą cych umów. 8 Zaproponowana przez Przedsi ę biorc ę zmiana kwestionowanego postanowienia wzorca umowy uwzgl ę dnia w ocenie Prezesa Urz ę du obowi ą zuj ą ce przepisy prawa, w szczególno ś ci art. 385 i nast. k. c. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o okik Prezes Urz ę du na ł o ż y ł na Przedsi ę biorc ę obowi ą zek przekazania informacji o realizacji zobowi ą zania na ł o ż onego w punkcie I sentencji decyzji. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz.296, ze zm.) - od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara Roma ń czak-Graca Otrzymuje: Ł ukasz Gajewski