RŁO-34/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Ł ód ź , P - 73 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O-61-32/07/AK Ł ód ź , dnia 25 czerwca 2007 r. DECYZJA Nr R Ł O 34/2007 Na podstawie art. 26 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2007 r., Nr 50, poz. 331) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r., Nr 18, poz. 172, zm. Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 68) w zwi ą zku z art. 136 cytowanej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Spó ł dzielni Mieszkaniowej „Nad Wart ą ”, ul. Grota Roweckiego 6, 98-355 Dzia ł oszyn - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Spó ł dzielni Mieszkaniowej „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie, polegaj ą ce na stosowaniu, w obrocie z udzia ł em konsumentów, we wzorcu umowy pn. „Umowa Nr …/…CATV” postanowie ń o nast ę puj ą cej tre ś ci: - „Zmiana wysoko ś ci op ł aty abonenckiej nie stanowi zmiany niniejszej umowy” , - „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki z niniejszej umowy w ca ł o ś ci lub cz ęś ci na osoby trzecie, zawiadamiaj ą c o tym Abonenta na pi ś mie (…)”, które s ą to ż same z postanowieniami umowy wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.). i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania . Uzasadnienie Na prze ł omie 2006 r. i 2007 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urz ę du”) przeprowadzi ł badanie lokalnych rynków dostarczania konsumentom programów telewizyjnych w pakietach programowych w postaci sygna ł u audio- wizualnego rozprowadzanego drog ą sieci kablowej na terenie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Ł odzi. W toku badania Prezes Urz ę du ustali ł , ż e Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie stosuje we wzorcu umowy „Umowa Nr …/…CATV” w § 5 zdanie czwarte postanowienie o tre ś ci: „Zmiana wysoko ś ci op ł aty abonenckiej nie stanowi zmiany niniejszej umowy”, a w § 11 postanowienie o tre ś ci: „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki z niniejszej umowy w ca ł o ś ci lub cz ęś ci na osoby trzecie, zawiadamiaj ą c o tym Abonenta na pi ś mie (…)”. W wyniku analizy ww. zapisów ustalono, ż e postanowienie umowy o tre ś ci: „Zmiana wysoko ś ci op ł aty abonenckiej nie stanowi zmiany niniejszej umowy” ma zbli ż on ą tre ść i wywo ł uje takie same skutki prawne jak postanowienie „Zmiana op ł aty nie powoduje konieczno ś ci zmiany umowy” uznane, na mocy wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 stycznia 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 2/04, za niedozwolone postanowienie umowy i wpisane w dniu 5 maja 2005 r. do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.) - (zwany dalej: „Rejestr”) pod pozycj ą 400. Natomiast postanowienie umowy o tre ś ci: „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki z niniejszej umowy w ca ł o ś ci lub cz ęś ci na osoby trzecie, zawiadamiaj ą c o tym Abonenta na pi ś mie (…)”, ma zbli ż on ą tre ść i wywo ł uje takie same skutki prawne jak postanowienie o tre ś ci: „Abonent zezwala Operatorowi na przelanie wszelkich praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z niniejszej umowy na dowolny podmiot trzeci, bez dodatkowej zgody Abonenta”, które zosta ł o uznane za niedozwolone postanowienie umowy na mocy wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 stycznia 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 2/04 i zosta ł o wpisane do Rejestru pod pozycj ą 402, w dniu 5 maja 2005 r. W dniu 14 maja 2007 r. Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du Postanowieniem Nr 1/61- 32/07 post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Spó ł dzielni ę Mieszkaniow ą „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcu umowy pn. „Umowa Nr …/…CATV” postanowie ń o nast ę puj ą cej tre ś ci: - „Zmiana wysoko ś ci op ł aty abonenckiej nie stanowi zmiany niniejszej umowy” , - „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki z niniejszej umowy w ca ł o ś ci lub cz ęś ci na osoby trzecie, zawiadamiaj ą c o tym Abonenta na pi ś mie (…)”, które s ą to ż same z postanowieniami umowy wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.), co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1 cytowanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du zawiadomi ł Spó ł dzielni ę Mieszkaniow ą „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie o wszcz ę ciu post ę powania w dniu 14 maja 2007 r. (dowód: karta nr 3). Postanowieniem nr 2/61-32/07 z dnia 14 maja 2007 r. Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów w prowadzonym post ę powaniu dokumenty zebrane w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym t. j. pismo Spó ł dzielni Mieszkaniowej „Nad Wart ą ” z dnia 16 stycznia 2007 r., odpis aktualny z Rejestru Przedsi ę biorców, „Umow ę Nr …/…CATV”, pismo Spó ł dzielni Mieszkaniowej „Nad Wart ą ” z dnia 14 marca 2007 r. wraz z „Za ś wiadczeniem o wpisie do rejestru przedsi ę biorców telekomunikacyjnych” ( dowód: - karty nr 4-29 ), o czym zawiadomi ł Spó ł dzielni ę Mieszkaniow ą „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie w dniu 14 maja 2007 r. ( dowód : karta nr 30 ). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie w dniu 31 maja 2007 r. poinformowa ł a, ż e 2 podziela pogl ą d Prezesa Urz ę du co do zakwestionowanych zapisów ww. „Umowy” oraz, ż e w umowie zastan ą wprowadzone zmiany maj ą ce na celu wyeliminowanie zapisów sprzecznych z prawem a umowy ju ż obowi ą zuj ą ce zostan ą zmienione na podstawie aneksów. Ponadto Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie zwróci ł o si ę z pro ś b ą o zawarcie ugody w przedmiotowej sprawie na podstawie z art. 102 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2007 r., Nr 50, poz. 331) ( dowód: - karta nr 31 ). Dodatkowo w pi ś mie z dnia 5 czerwca 2007 r. Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie poinformowa ł a, ż e z uwagi i ż dzia ł alno ść statutowa jest prowadzona bezwynikowo, w tym us ł ugi telewizji kablowej, w przypadku odrzucenia przez Prezesa Urz ę du propozycji zawarcia ugody, prosi o nie nak ł adanie kary ( dowód: - karta nr 33 ). Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie jest spó ł dzielni ą wpisan ą do Rejestru Przedsi ę biorców w Krajowym Rejestrze S ą dowym pod numerem 0000013373, która prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie ustawy z dnia 16 wrze ś nia 1982 r. Prawo spó ł dzielcze (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 188 poz. 1848, ze zm.) ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spó ł dzielniach mieszkaniowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1116, ze zm.) oraz ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1807, ze zm.) – zwana dalej: „ustawa o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej i ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r., Nr 171, poz. 1800, ze zm.) – zwana dalej: „Prawo telekomunikacyjne”. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł dzielni Mieszkaniowej „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie jest mi ę dzy innymi us ł uga dostarczania programów telewizyjnych w pakietach programowych w postaci sygna ł u audio - wizualnego rozprowadzanego drog ą sieci kablowej. Us ł uga ta jest dostarczana cz ł onkom Spó ł dzielni Mieszkaniowej „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie oraz innym abonentom z terenu miasta Dzia ł oszyn ( dowód: - karta nr 31 ). Jest to us ł uga telekomunikacyjna w rozumieniu art 2 pkt 48 Prawa telekomunikacyjnego. Us ł uga ta jest dost ę pna dla ogó ł u u ż ytkowników (w tym konsumentów). W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y przyj ąć , ż e us ł uga ta ma charakter publiczny w rozumieniu art. 2 pkt 31 Prawa telekomunikacyjnego. W swojej dzia ł alno ś ci Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie stosuje przy zawieraniu umów na ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych „Umow ę Nr …/…CATV” ( dowód: karty nr 8-10) . Dokument ten stanowi wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. Spó ł dzielnia okre ś li ł a w nim jednostronnie warunki ś wiadczenia us ł ugi telekomunikacyjnej. Wzorzec ten jest przygotowany z góry, przed zawarciem umowy i zawiera gotowe postanowienia, na tre ść których konsument nie ma wp ł ywu. We wskazanym powy ż ej wzorcu umowy „Umowa Nr …/…CATV”, Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie ustali ł a jednostronnie nast ę puj ą ce postanowienia: - „Zmiana wysoko ś ci op ł aty abonenckiej nie stanowi zmiany niniejszej umowy” , - „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki z niniejszej umowy w ca ł o ś ci lub cz ęś ci na osoby trzecie, zawiadamiaj ą c o tym Abonenta na pi ś mie (…)”, Ponadto ustalono, ż e S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: ,,S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów”) w wyroku z dnia 19 stycznia 2005 r. (sygnatura akt XVII AmC 2/04) uzna ł za niedozwolone postanowienie umowy o tre ś ci: „Zmiana op ł aty nie powoduje konieczno ś ci zmiany umowy” . Postanowienie 3 to zosta ł o wpisane w dniu 5 maja 2005 r. do Rejestru pod pozycj ą 400. Równie ż w tym samym wyroku S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za niedozwolone postanowienie umowy o tre ś ci: „Abonent zezwala Operatorowi na przelanie wszelkich praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z niniejszej umowy na dowolny podmiot trzeci, bez dodatkowej zgody Abonenta”. Postanowienie to zosta ł o wpisane do Rejestru pod pozycj ą 402 w dniu 5 maja 2005 r. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie w pi ś mie z dnia 23 maja 2007 r. zobowi ą za ł a si ę do zmiany „Umowy Nr …/…CATV” oraz do powiadomienia abonentów o wprowadzonych zmianach w drodze aneksu. Jednocze ś nie Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie wyst ą pi ł a z wnioskiem o zawarcie w przedmiotowej sprawie ugody. Do ww. pisma Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” za łą czy ł a „Rachunek zysków i strat za 2006 r.” ( dowód: - karta nr 32 ). Dodatkowo w pi ś mie z dnia 5 maja 2007 r. Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie wyst ą pi ł a z wnioskiem, w przypadku nie podpisania ugody, o odst ą pienie przez Prezesa Urz ę du od nak ł adania kary w przedmiotowym post ę powaniu. Pro ś b ę t ą umotywowa ł a nie osi ą ganiem zysku na ś wiadczonych us ł ugach zwi ą zanych z telewizj ą kablow ą ( dowód: - karta nr 33 ). Spó ł dzielnia nie przedstawi ł a dowodów pozwalaj ą cych na stwierdzenie zaniechania stosowania zarzucanej praktyki. Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2007 r., Nr 50, poz. 331 - zwana dalej: „ustawa o okik”) przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Natomiast ust. 3 ww. artyku ł u stanowi, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy o okik zawiera otwarty katalog dzia ł a ń stanowi ą cych praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Ustawodawca wskazuje w punkcie 1 tego przepisu, ż e praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Rejestru. Stwierdzenie praktyki okre ś lonej w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o okik wymaga wykazania, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie trzy przes ł anki: 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, polegaj ą cej na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Rejestru, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. Zgodnie z tym przepisem pod poj ę ciem przedsi ę biorcy – rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie b ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Ponadto zgodnie z art. 15 tej ustawy Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie, jako przedsi ę biorca telekomunikacyjny w rozumieniu art. 2 pkt 27 Prawa telekomunikacyjnego, powinna by ć wpisana do rejestru dzia ł alno ś ci regulowanej, to jest do rejestru przedsi ę biorców telekomunikacyjnych. 4 Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie ma osobowo ść prawn ą i jest zarejestrowana w Krajowym Rejestrze S ą dowym w Rejestrze Przedsi ę biorców po numerem 0000013373 oraz jest wpisana do rejestru przedsi ę biorców telekomunikacyjnych pod numerem 1056 ( dowód: karta nr 28) . Tym samym Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. W zwi ą zku z tym pierwsza przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. Ad 2) Bezprawno ść jest to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi wi ę c o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Poj ę cie porz ą dek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z normy prawnej, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm moralnych i obyczajowych okre ś lanych jako zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody, czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Przy ocenie bezprawno ś ci rozwa ż enia wymaga kwestia, czy czyn by ł zgodny, czy te ż niezgodny z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego tj. normami prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego a tak ż e z nakazami i zakazami wynikaj ą cymi z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego. Jak zosta ł o wykazane powy ż ej, przepis art. 24 ust. 2 ustawy o okik zawiera przyk ł adowy katalog praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do ww. przepisu, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Rejestru. Na mocy art. 479 45 k.p.c. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest obowi ą zany przesy ł a ć Prezesowi Urz ę du odpis ka ż dego prawomocnego wyroku uwzgl ę dniaj ą cego powództwo o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone. Na podstawie takich wyroków, Prezes Urz ę du jest zobowi ą zany do prowadzenia rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, stosownie do art. 479 45 § 2 k.p.c. Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasad ę jawno ś ci Rejestru. Jawno ść Rejestru oznacza, ż e jest on dost ę pny dla ka ż dego zainteresowanego, czyli ka ż dy ma do niego prawo wgl ą du. Skutkiem formalnej jawno ś ci Rejestru jest niemo ż no ść zas ł aniania si ę nieznajomo ś ci ą dokonanych w nim wpisów. W Rejestrze tym przytacza si ę tre ść postanowie ń wzorców umowy uznanych przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. Wpisanie postanowienia do Rejestru, oznacza, ż e od tej chwili postanowienia te s ą zakazane we wszystkich wzorcach umów. Zakaz stosowania postanowie ń wpisanych do Rejestru dotyczy nie tylko tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu zapad ł wyrok w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, lecz równie ż innych przedsi ę biorców z danej bran ż y. Za takim uj ę ciem przemawia podstawowy cel post ę powania w sprawach o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, jakim jest usuni ę cie z obrotu postanowie ń , które S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za niedozwolone. Chodzi bowiem o to, by konsumenci nie byli nara ż eni na te postanowienia w przysz ł o ś ci w umowach zawieranych z innymi przedsi ę biorcami. Ponadto, zdaniem Prezesa Urz ę du, zakaz stosowania niedozwolonych postanowie ń wpisanych do ww. Rejestru dotyczy tak ż e postanowie ń podobnych. Przedsi ę biorcy stosuj ą bowiem postanowienia, których istota jest taka sama, lecz konstrukcja gramatyczna, szyk wyrazów w zdaniu s ą ró ż ne. W zwi ą zku z tym, zakazane jest te ż stosowanie postanowienia, którego zakres jest to ż samy z zakresem postanowienia wpisanego do Rejestru. Nie jest konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść tych postanowie ń . 5 Stanowisko Prezesa Urz ę du znajduje uzasadnienie w orzecznictwie. S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (Sygn. akt III SZP 3/06) wskaza ł , i ż stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. S ą d Najwy ż szy uzna ł równie ż , i ż je ż eli S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna okre ś lon ą klauzul ę za niedozwolon ą w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ona wpisana do Rejestru, praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. 2005 r., Nr 244, poz. 2080, ze zm.: Dz. U. z 2006 r. Nr 157, poz.1119; Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1834 - obecnie art. 24 ust. 2 ustawy o okik) dopuszcza si ę ka ż dy z przedsi ę biorców, który wprowadza do stosowanych postanowie ń umowy zmiany o charakterze kosmetycznym, polegaj ą ce np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie u ż ytych wyrazów, je ż eli zmiany te nie prowadz ą do zmiany istoty postanowienia. W ocenie Prezesa Urz ę du stosowanie przez Spó ł dzielni ę Mieszkaniow ą „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie we wzorcu umowy pn. „Umowa Nr …/…/CATV” postanowie ń o tre ś ci : a) „Zmiana wysoko ś ci op ł aty abonenckiej nie stanowi zmiany niniejszej umowy”, jest to ż same zarówno co do celu jak i skutków, z postanowieniem wpisanym do Rejestru pod pozycj ą 400, b) „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki z niniejszej umowy w ca ł o ś ci lub cz ęś ci na osoby trzecie, zawiadamiaj ą c o tym Abonenta na pi ś mie (…)”, jest to ż same zarówno co do celu jak i skutków, z postanowieniem wpisanym do Rejestru pod pozycj ą 402. Kwestionowane postanowienie o tre ś ci: „Zmiana wysoko ś ci op ł aty abonenckiej nie stanowi zmiany niniejszej umowy” przewiduje, ż e w wypadku zmiany op ł aty abonamentowej nie jest konieczna zmiana umowy. Art. 384 1 k.c. przyznaje konsumentowi prawo odst ą pienia od umowy w przypadku jej zmiany. Tym samym wa ż n ą staje si ę kwestia w ł a ś ciwego powiadomienia konsumenta o zmianie tre ś ci umowy, które dawa ł oby mo ż liwo ść rozwi ą zania umowy. Ww. postanowienie takiej mo ż liwo ść nie daje konsumentowi. Postanowienie to umo ż liwia ww. przedsi ę biorcy dowoln ą zmian ę op ł aty, bez obawy, ż e konsument w nast ę pstwie tej czynno ś ci wypowie umow ę . W nast ę pstwie takiego zapisu konsument zostaje pozbawiony przys ł uguj ą cego mu prawa do odst ą pienia od umowy w przypadku zmiany istotnego postanowienia umowy, jak ą jest cena us ł ugi telekomunikacyjnej. To ż samym celom tj. pozbawieniu konsumenta prawa do odst ą pienia od umowy w przypadku zmiany op ł aty ma s ł u ż y ć postanowienie wpisane do Rejestru pod numerem 400 „Zmiana op ł aty nie powoduje konieczno ś ci zmiany umowy”. Porównanie kwestionowanego zapisu wzorca umowy o tre ś ci: „Zmiana wysoko ś ci op ł aty abonenckiej nie stanowi zmiany niniejszej umowy” i postanowienia umieszczonego w Rejestrze pod numerem 400 dowodzi, ż e ich tre ść w sposób na tyle to ż samy kszta ł tuje prawa i obowi ą zki konsumenta, i ż mo ż na przyj ąć , ż e oceniane postanowienie umowy mie ś ci si ę w hipotezie zakazanych postanowie ń umowy. Postanowienie wskazane w sentencji decyzji oraz postanowienie wpisane do Rejestru mog ą zosta ć uznane za to ż same co do celu i skutku. Ka ż de z tych postanowie ń pozbawia konsumenta prawa do odst ą pienia od umowy w przypadku zmiany ceny us ł ugi, do którego ma on prawo na podstawie obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. Natomiast postanowienie o tre ś ci: „ Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki z niniejszej umowy w ca ł o ś ci lub cz ęś ci na osoby trzecie, zawiadamiaj ą c o tym Abonenta na 6 pi ś mie (…)”, przewiduje, cesj ę umowy, to jest przelanie wszelkich praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z zawartej umowy przez Spó ł dzielni ę Mieszkaniow ą „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie, z góry, na dowolnie wybrany podmiot trzeci. Zgod ę , któr ą konsument powinien wyrazi ć w momencie przejmowanie praw i obowi ą zków przez nowego przedsi ę biorc ę telekomunikacyjnego Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie zapewni ł a ju ż sobie w momencie podpisywania umowy z konsumentem. To ż samym celom tj. pozbawieniu konsumenta prawa do wyra ż enia zgody na przelanie wszelkich praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z zawartej umowy na dowolnie wybrany podmiot trzeci ma s ł u ż y ć postanowienie wpisane do Rejestru pod numerem 402 „Abonent zezwala Operatorowi na przelanie wszelkich praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z niniejszej umowy na dowolny podmiot trzeci, bez dodatkowej zgody Abonenta”. Porównanie kwestionowanego zapisu wzorca pn. „ Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki z niniejszej umowy w ca ł o ś ci lub cz ęś ci na osoby trzecie, zawiadamiaj ą c o tym Abonenta na pi ś mie (…)” i postanowienia umieszczonego w Rejestrze pod numerami 402 dowodzi, ż e ich tre ść jest podobna i w taki sam sposób kszta ł tuje prawa i obowi ą zki konsumenta, i ż mo ż na przyj ąć , i ż oceniane postanowienie umowy mie ś ci si ę w hipotezie zakazanego postanowienia umowy. Postanowienie wskazane w sentencji decyzji oraz postanowienie wpisane do Rejestru mog ą zosta ć uznane za to ż same co do celu i skutku. Ka ż de z tych postanowie ń pozbawia konsumenta prawa do wyra ż enie zgody na przelanie praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z zawartej umowy na dowolnie wybrany podmiot trzeci przez Spó ł dzielni ę Mieszkaniow ą „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie. Konsekwencj ą stosowania przez Spó ł dzielni ę Mieszkaniow ą „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie postanowie ń wpisanych do Rejestru jest wprowadzenie do umowy o ś wiadczenie us ł ug dostarczania programów telewizyjnych w pakietach programowych w postaci sygna ł u audio - wizualnego rozprowadzanego drog ą sieci kablowej postanowie ń bezwzgl ę dnie zakazanych. Stosownie bowiem do art. 479 42 § 1 k.p.c., S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekaj ą c o uznaniu postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, jednocze ś nie zakazuje ich wykorzystywania. S ą d Najwy ż szy w cytowanej powy ż ej uchwale zaakceptowa ł stanowisko, zgodnie z którym, wpis postanowienia wzorca umowy do Rejestru skutkuje tym, ż e zakazane jest pos ł ugiwanie si ę wpisan ą klauzul ą we wszystkich wzorcach umów, pod rygorem sankcji z art. 58 k.c. Tym samym, w ocenie Prezesa Urz ę du, stosowanie przez Spó ł dzielni ę Mieszkaniow ą „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie w ww. „Umowie” postanowie ń wskazanych w sentencji decyzji jest bezprawne. W zwi ą zku z powy ż szym, stwierdza si ę , ż e druga przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. Ad 3) Przepisy ustawy o okik nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 ustawy o okik stanowi jedynie, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów, gdy dzia ł anie przedsi ę biorcy dotyczy, b ą d ź mo ż e dotyczy ć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zindywidualizowa ć . W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej i nieokre ś lonej liczby konsumentów, którzy zapoznali si ę , b ą d ź mogli zapozna ć si ę z wzorcem umowy o ś wiadczenie us ł ug dostarczania programów telewizyjnych w pakietach programowych w postaci sygna ł u audio - wizualnego zawieraj ą cymi postanowienie, który 7 zosta ł wpisany do Rejestru i zawarli, b ą d ź mogli zawrze ć umow ę na ś wiadczenie tych us ł ug ze Spó ł dzielni ą Mieszkaniow ą „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie. Oferta ś wiadczenia us ł ug dostarczania programów telewizyjnych w pakietach programowych w postaci sygna ł u audio - wizualnego jest adresowana do z góry nieokre ś lonej liczby konsumentów. Z oferty tej skorzystali ju ż konsumenci decyduj ą c si ę na odbiór telewizji kablowej, ale z tych us ł ug w ka ż dej chwili mog ą skorzysta ć inni konsumenci mieszkaj ą cy na terenie Dzia ł oszyna. Kr ą g osób, który zosta ł ju ż dotkni ę ty stosowan ą praktyk ą i który tak ą praktyk ą mo ż e zosta ć dotkni ę ty jest nieograniczony i niemo ż liwy z góry do okre ś lenia ani zidentyfikowania. Za takim uj ę ciem odbioru ww. us ł ugi ś wiadczy równie ż jej charakter. Zgodnie z Prawem telekomunikacyjnym us ł uga dostarczania programów telewizyjnych w pakietach programowych w postaci sygna ł u audio – wizualnego ma charakter publicznie dost ę pnej us ł ugi telekomunikacyjnej, to jest dost ę pnej do ogó ł u u ż ytkowników (art. 2 pkt 31 Prawa telekomunikacyjnego), w tym konsumentów. Poj ę cie u ż ytkownika jest niezwykle szerokie. U ż ytkownikiem jest bowiem nie tylko podmiot korzystaj ą cy z us ł ugi, lecz tak ż e podmiot żą daj ą cy ś wiadczenia tej us ł ugi. U ż ytkownikiem jest zatem ka ż dy podmiot, który na gruncie ww. ustawy mo ż e żą da ć ś wiadczenia us ł ugi. Ogó ł u ż ytkowników, czyli wszystkich podmiotów, które korzystaj ą z us ł ug lub mog ą żą da ć ś wiadczenia tych us ł ug, to najszersze mo ż liwe okre ś lenie potencjalnego zakresu us ł ugobiorców (porównaj: Prawo telekomunikacyjne. Komentarz. dr hab. Stanis ł aw Pi ą tek. Wydawnictwa C.H. BECK Warszawa 2005. s. 93). Stosowanie przez Spó ł dzielni ę Mieszkaniow ą „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie zarzucanej praktyki wobec trudnej do zidentyfikowania liczby konsumentów, którzy mog ą wyst ą pi ć o ś wiadczenie ww. us ł ugi, wype ł nia przes ł ank ę naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Nie ma tutaj ż adnych w ą tpliwo ś ci, ż e bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny, lecz mog ą narusza ć uprawnienia nieograniczonego kr ę gu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej grupy faktycznych lub potencjalnych konsumentów (abonentów). W zwi ą zku z tym stwierdza si ę , ż e trzecia przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie w trakcie niniejszego post ę powania nie przedstawi ł a dowodów potwierdzaj ą cych zaniechanie stosowania kwestionowanych przez Prezesa Urz ę du postanowie ń „Umowy Nr …/…/CATV. Tym samym nie mo ż na stwierdzi ć , ż e dosz ł o do zaniechania stosowania zarzucanej praktyki. Jednocze ś nie w trakcie post ę powania Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie wyst ą pi ł a z wnioskiem o podpisanie ugody w przedmiotowym post ę powaniu z Prezesem Urz ę du. Zgodnie z tre ś ci ą art. 102 ustawy o okik w post ę powaniu w sprawach praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów mo ż e by ć zawarta ugoda, je ż eli przemawia za tym charakter sprawy, a ugoda nie zmierza do obej ś cia prawa lub nie narusza interesu publicznego lub s ł usznego interesu konsumentów. Natomiast z art. 12 § 1 k.p.a. wynika, ż e organy administracji publicznej powinny dzia ł a ć w sprawie wnikliwie i szybko, pos ł uguj ą c si ę mo ż liwie najprostszymi ś rodkami prowadz ą cymi do jej za ł atwienia. Zasada szybko ś ci post ę powania tj. osi ą gania ko ń cowego celu post ę powania administracyjnego w najkrótszym czasie nale ż y do kardynalnych zasad dobrego post ę powania. W przedmiotowej sprawie, bior ą c pod uwag ę charakter sprawy, zasadne i celowe jest wydanie bez zb ę dnej zw ł oki decyzji administracyjnej, tym bardziej, ż e Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie zgodzi ł a si ę z zarzutami Prezesa Urz ę du i zobowi ą za ł a si ę do wprowadzenia zmian maj ą cych na celu wyeliminowanie z obrotu gospodarczego zapisów 8 sprzecznych z prawem. Poj ę cie dzia ł a ń w celu podpisania ugody przed ł u ż y ł oby niepotrzebnie czas trwania niniejszego post ę powania. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w sentencji. Zgodnie z art. 106 ust 1 pkt 4 ustawy o okik Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w swojej decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy o okik. W przedmiotowej sprawie bior ą c pod uwag ę , ż e Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie rozlicza dzia ł alno ść statutow ą bezwynikowo i nie osi ą ga zysków z tytu ł u dostarczania sygna ł u telewizji kablowej Prezes Urz ę du odst ą pi ł od na ł o ż enia kary. Podejmuj ą c powy ż sza decyzj ę Prezes Urz ę du wzi ął równie ż pod uwag ę fakt, i ż Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” w Dzia ł oszynie zobowi ą za ł a si ę do wyeliminowania z obrotu gospodarczego postanowie ń bezwzgl ę dnie zakazanych. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Iwona Bielska Otrzymuje: Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Nad Wart ą ” ul. Grota Roweckiego 6 98-355 Dzia ł oszyn 9