RŁO-27/2008

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w ŁODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Łódź Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl RŁO-61- 11/08/AK - 8 Łódź, dnia 18 czerwca 2008 r. DECYZJA Nr RŁO 27/2008 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Dz. U. Nr 171, poz. 1206) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wszczętego z urzędu przeciwko Leszkowi Cmochowi, zam. .. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Agencja Turystyczna „DAL” mgr Leszek Cmoch, Oś. Świerczewskiego 1, 28-100 Busko – Zdrój, – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów , o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego poprzez stosowanie we wzorcu umowy pn.: „WARUNKI UCZESTNICTWA W WYCIECZKACH AUTOKAROWYCH” postanowień umownych o treści: - „(…) zaś kwestie sporne rozstrzygać będzie sąd właściwy dla siedziby organizatora, - „Wszelkie roszczenia z tytułu nienaleŜnego wykonywania usługi wynikającej z umowy naleŜy zgłaszać organizatorowi niezwłocznie nie później jednak niŜ 7 dni po zakończeniu imprezy.”, i przyjęciu zobowiązania Leszka Cmocha, zam. …, do zaniechania tych działań poprzez opracowanie do dnia 20 czerwca 2008 r. nowego wzorca umowy nie zawierającego postanowień kwestionowanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz aneksowania umów istniejących juŜ w obrocie prawnym do dnia 30 czerwca 2008 r.: nakłada się obowiązek wykonania tego zobowiązania do dnia 20 czerwca 2008 r. poprzez opracowanie i wprowadzenie do obrotu gospodarczego nowego wzorca umowy nie zawierającego postanowień kwestionowanych przez Prezesa Urzędu Ochrony 2 Konkurencji i Konsumentów, do dnia 30 czerwca 2008 r. poprzez aneksowanie umów istniejących juŜ w obrocie prawnym zgodnie z nowo przyjętym wzorcem umowy. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Dz. U. Nr 171, poz. 1206) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939) – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nakłada się na Leszka Cmocha, zam. …., obowiązek złoŜenia sprawozdania o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania: - do dnia 25 czerwca 2008 r. doręczenie nowego wzorca umowy, - do dnia 4 lipca 2008 r. dowodów potwierdzających aneksowanie umów istniejących juŜ w obrocie prawnym zawierających kwestionowanego postanowienia wzorca umowy „WARUNKI UCZESTNICTWA W WYCIECZKACH AUTOKAROWYCH”. Uzasadnienie W dniu 20 grudnia 2007 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urzędu”) wszczął postępowanie wyjaśniające, mające na celu badanie rynku świadczenia usług turystycznych w zakresie stanu konkurencji na tym rynku oraz stanu ochrony praw konsumentów, w szczególności w zakresie moŜliwych naruszeń praw konsumentów w związku ze stosowaniem niedozwolonych postanowień umownych. W ramach ww. postępowania Prezes Urzędu dokonał między innymi kontroli wzorców umów stosowanych przez Leszka Cmocha, zam. ….prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Agencja Turystyczna „DAL” mgr Leszek Cmoch, Oś. Świerczewskiego 1, 28-100 Busko – Zdrój. (zwany dalej: „Leszek Cmoch”). W wyniku kontroli Prezes Urzędu ustalił, Ŝe Leszek Cmoch we wzorcu umowy „WARUNKI UCZESTNICTWA W WYCIECZKACH AUTOKAROWYCH” (zwany dalej: „wzorzec umowy”) stosuje postanowienia o treści: - „(…) zaś kwestie sporne rozstrzygać będzie sąd właściwy dla siedziby organizatora( pkt 8 zdanie drugie wzorca umowy), - „Wszelkie roszczenia z tytułu nienaleŜnego wykonywania usługi wynikającej z umowy naleŜy zgłaszać organizatorowi niezwłocznie nie później jednak niŜ 7 dni po zakończeniu imprezy.” ( pkt 9 wzorca umowy). W wyniku przeprowadzonej analizy Prezes Urzędu ustalił, Ŝe postanowienie wskazane w pkt 8 wzorca umowy jest toŜsame z klauzulą wpisaną do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (zwany dalej: „Rejestr”) pod pozycją 418, w dniu 5 maja 2005 r. na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów”) z dnia 2 lutego 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 104/04, o treści: „Wszystkie spory wynikłe z umowy-zgłoszenia zawartej z Uczestnikiem podlegają rozpatrzeniu przez sąd właściwy dla organizatora”. Natomiast postanowienie wskazane w pkt 9 wzorca umowy jest toŜsame z klauzulą wpisaną do Rejestru pod pozycją 1110, w dniu 10 kwietnia 2007 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 26 lutego 2007 r., sygnatura akt 3 XVII AmC 174/05, o treści: „W przypadku niewykonania lub nienaleŜytego wykonania umowy uczestnik ma prawo zgłosić reklamację Organizatorowi imprezy w siedzibie GO TOUR w Warszawie 00-024, Al. Jerozolimskie 44 lok. 1029 do 7 dni kalendarzowych od daty ukończenia imprezy." i pod pozycją 560, w dniu 4 listopada 2005 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 września 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 76/04, o treści: „Reklamacje dot. Realizacji powyŜszej imprezy moŜna zgłaszać wyłącznie w formie pisemnej w ciągu 7 dni od zakończenia imprezy”. W dniu 23 kwietnia 2008 r. Prezes Urzędu wszczął z urzędu Postanowieniem Nr 1/61- 8/08 (dowód: karty Nr 1 – 3) postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Leszka Cmocha, zam. …., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Agencja Turystyczna „DAL” mgr Leszek Cmoch, Oś. Świerczewskiego 1, 28-100 Busko – Zdrój, praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na godzącym w nie, bezprawnym stosowaniu we wzorcu umowy „WARUNKI UCZESTNICTWA W WYCIECZKACH AUTOKAROWYCH” postanowień, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, o następującej treści: - „(…) zaś kwestie sporne rozstrzygać będzie sąd właściwy dla siedziby organizatora - które zostało wpisane do Rejestru, - „Wszelkie roszczenia z tytułu nienaleŜnego wykonywania usługi wynikającej z umowy naleŜy zgłaszać organizatorowi niezwłocznie nie później jednak niŜ 7 dni po zakończeniu imprezy.” - które zostało wpisane do Rejestru, co moŜe stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 cytowanej na wstępie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania (dowód: karta Nr 11 ) Leszek Cmoch w piśmie z dnia 28 maja 2008 r. poinformował, iŜ odstępuje od stosowania klauzul, które zostały wskazane w postanowieniu Prezesa Urzędu o wszczęciu przedmiotowego postępowania i zobowiązał się do opracowania do dnia 20 czerwca 2008 r. nowego wzorca umowy, który nie będzie zawierał kwestionowanych przez Prezesa Urzędu postanowień oraz oświadczył, iŜ do dnia 30 czerwca 2008 r. przygotuje i roześle aneksy do realizowanych juŜ umów. Jednocześnie w związku z przyjętymi zobowiązaniami Leszek Cmoch wystąpił z wnioskiem o wydanie w przedmiotowym postępowaniu decyzji w trybie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Dz. U. Nr 171, poz. 1206) (zwana dalej: „ustawa o okik.”) (dowód: karta Nr 15). Swoje naruszenie prawa Leszek Cmoch tłumaczył brakiem świadomości prawnej o zakazie stosowania ww. klauzul. Prezes Urzędu ustalił co następuje: Leszek Cmoch jest przedsiębiorcą wpisanym pod numerem 1610 do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta, Gminy Busko-Zdrój i prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Agencja Turystyczna „DAL” mgr Leszek Cmoch w Busku-Zdroju. Zgodnie z przedstawionym aktualnym zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej przedmiotem działalności Leszka Cmocha są usługi turystyczne prowadzone między innymi w ramach działalność organizatorów turystyki (dowód: karta Nr 12). 4 Przedmiotem analizy Prezesa Urzędu w ramach niniejszego postępowania był wzorzec umowy o nazwie „WARUNKI UCZESTNICTWA W WYCIECZKACH AUTOKARO- WYCH”. Warunki te stanowią wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 kodeksu cywilnego. We wskazanym powyŜej wzorcu umowy Leszek Cmoch ustalił jednostronnie następujące postanowienia: - „(…) zaś kwestie sporne rozstrzygać będzie sąd właściwy dla siedziby organizatora, - „Wszelkie roszczenia z tytułu nienaleŜnego wykonywania usługi wynikającej z umowy naleŜy zgłaszać organizatorowi niezwłocznie nie później jednak niŜ 7 dni po zakończeniu imprezy.” . (dowód: karty Nr 7-9). Ponadto Prezes Urzędu ustalił, Ŝe Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wyroku z dnia 2 lutego 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 104/04, uznał za niedozwolone, postanowienie umowne o treści: „Wszystkie spory wynikłe z umowy-zgłoszenia zawartej z Uczestnikiem podlegają rozpatrzeniu przez sąd właściwy dla organizatora”. Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru, w dniu 5 maja 2005 r., pod pozycją 418. Ponadto Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia z dnia 26 lutego 2007 r., sygnatura akt XVII AmC 174/05, uznał za niedozwolone, postanowienie umowne o treści: „W przypadku niewykonania lub nienaleŜytego wykonania umowy uczestnik ma prawo zgłosić reklamację Organizatorowi imprezy w siedzibie GO TOUR w Warszawie 00-024, Al. Jerozolimskie 44 lok. 1029 do 7 dni kalendarzowych od daty ukończenia imprezy." Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 10 kwietnia 2007 r., pod pozycją 1110. Natomiast w wyroku z dnia 22 września 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 76/04, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone, postanowienie umowne o treści: „Reklamacje dot. Realizacji powyŜszej imprezy moŜna zgłaszać wyłącznie w formie pisemnej w ciągu 7 dni od zakończenia imprezy”, które zostało wpisane do Rejestru pod pozycją 560, w dniu 4 listopada 2005 r. Prezes Urzędu zwaŜył co następuje: Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o okik, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 ww. ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.); 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji; 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Wskazany przepis zawiera otwarty katalog działań stanowiących praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów. Stwierdzenie praktyki określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o okik wymaga wykazania, Ŝe spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) działanie przedsiębiorcy, 2) noszące znamiona bezprawności, 3) godzące w zbiorowy interes konsumentów. 5 Ad. 1) Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o okik, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy, rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (…). Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się takŜe wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Przepis art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóŜ, a takŜe działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Leszek Cmoch przeciwko jest przedsiębiorcą wpisanym pod numerem 1610 do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta, Gminy Busko- Zdrój i prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Agencja Turystyczna „DAL” mgr Leszek Cmoch w Busku-Zdroju, tym samym jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. Prezes Urzędu stwierdza, Ŝe Leszek Cmoch jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. Ad. 2) Dla uznania działania przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest, aby miało ono charakter bezprawny. Jak zostało wskazane powyŜej, przepis art. 24 ust. 2 ustawy o okik zawiera przykładowy katalog praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 pkt 1ustawy o okik, za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uwaŜa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) (zwany dalej: „k.p.c.”). Na mocy art. 479 45 § 1 k.p.c., Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest obowiązany przesyłać Prezesowi Urzędu odpis kaŜdego prawomocnego wyroku uwzględniającego powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Na podstawie takich wyroków, Prezes Urzędu jest zobowiązany do prowadzenia rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, stosownie do art. 479 45 § 2 k.p.c. Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasadę tzw. formalnej jawności Rejestru, stanowiąc, Ŝe Rejestr jest jawny. Jawność Rejestru oznacza, Ŝe Rejestr jest dostępny dla kaŜdego zainteresowanego, czyli kaŜdy ma do niego prawo wglądu. Skutkiem formalnej jawności Rejestru jest niemoŜność zasłaniania się nieznajomością dokonanych w nim wpisów. W rejestrze tym przytacza się treść postanowień wzorców umowy uznanych przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. W ocenie Prezesa Urzędu, wpisanie takich postanowień do rejestru, o którym mowa wyŜej, oznacza, Ŝe od tej chwili postanowienia te są zakazane we wszystkich wzorcach umów. Zakaz stosowania postanowień wpisanych do Rejestru, dotyczy nie tylko tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu zapadł wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, lecz równieŜ innych przedsiębiorców z danej branŜy. Za takim ujęciem przemawia podstawowy cel postępowania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, jakim jest usunięcie z obrotu postanowień, które Sąd 6 Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone. Chodzi bowiem o to, by konsumenci nie byli naraŜeni na te postanowienia w przyszłości w umowach zawieranych z innymi przedsiębiorcami. Ponadto, zdaniem Prezesa Urzędu, zakaz stosowania niedozwolonych postanowień wpisanych do Rejestru dotyczy takŜe postanowień podobnych. Przedsiębiorcy stosują bowiem postanowienia, których istota jest taka sama, lecz konstrukcja gramatyczna, szyk wyrazów w zdaniu są róŜne. W związku z tym, zakazane jest teŜ stosowanie postanowienia, którego zakres jest toŜsamy z zakresem postanowienia wpisanego do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Nie jest konieczna dokładna, literalna identyczność tych postanowień. Stanowisko Prezesa Urzędu znajduje uzasadnienie w orzecznictwie. Sąd NajwyŜszy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (Sygn. akt III SZP 3/06) wskazał, iŜ stosowanie postanowień wzorców umów o treści toŜsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. moŜe być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Sąd NajwyŜszy uznał równieŜ, iŜ jeŜeli Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna określoną klauzulę za niedozwoloną w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ona wpisana do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy o okik 1 dopuszcza się kaŜdy z przedsiębiorców, który wprowadza do stosowanych klauzul zmiany o charakterze kosmetycznym, polegające np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie uŜytych wyrazów, jeŜeli zmiany te nie prowadzą do zmiany istoty klauzuli. W ocenie Prezesa Urzędu stosowane przez Leszka Cmocha we wzorcu umowy postanowienie o treści: „zaś kwestie sporne rozstrzygać będzie sąd właściwy dla siedziby organizatora” jest toŜsame z postanowieniem wpisanym pod pozycją 418 do Rejestru. Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 5 maja 2005 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 2 lutego 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 104/04, o treści: „Wszystkie spory wynikłe z umowy-zgłoszenia zawartej z Uczestnikiem podlegają rozpatrzeniu przez sąd właściwy dla organizatora”. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w cytowanym wyŜej wyroku zgodził się z zrzutami Prezesa Urzędu i uznał, iŜ ww. postanowienie narusza art. 385 1 § 1 kodeksu cywilnego oraz Ŝe stanowi on niedozwoloną klauzulę umowną w świetle art. 385 3 pkt 23 Kodeksu cywilnego. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, Ŝe postanowienie to wyłącza rozpoznanie przez sąd właściwy z mocy ustawy - sąd, w którego okręgu pozwany (konsument) ma miejsce zamieszkania — art. 27 § 1 k.p.c., jeśli jest ono inne niŜ siedziba pozwanego a równieŜ nie pozwala, w niektórych przypadkach, na skorzystanie z przepisów dot. właściwości przemiennej, stosownie bowiem do przepisu art. 34 k.p.c. powództwo o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub uniewaŜnienie, jako teŜ o odszkodowanie z powodu niewykonania umowy wytoczyć moŜna przed sąd miejsca jej wykonania. Zapis ten zastrzegający właściwość sądu według siedziby pozwanego naraŜa konsumenta na niedogodności związane z przypadkiem konieczności dotarcia do odległej miejscowości od jego miejsca zamieszkania. 1 W dniu 21 kwietnia 2007 r. weszła w Ŝycie ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Na podstawie art. 137 ww. ustawy straciła moc ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Obecnie praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów została uregulowana w przepisie art. 24 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. 7 Postanowienie kwestionowane przez Prezesa Urzędu oraz postanowienie wpisane do rejestru, o którym mowa wyŜej, pod pozycją 418, mogą zostać uznane za toŜsame. KaŜde z wyŜej wymienionych postanowień przewiduje takie same skutki, bowiem w przypadku powstania sporu na tle wykonywania umowy, postanowienia te bezprawnie narzucają konsumentom właściwość miejscową sądu i ograniczają ich prawa do wytoczenia powództwa, wynikające z przepisów k.p.c o właściwości ogólnej i przemiennej (art. 27 § 1 k.p.c. czy art. 34 k.p.c.) Ponadto, zarówno Leszek Cmoch, któremu został postawiony zarzut w przedmiotowym postępowaniu, jak i przedsiębiorca, który stosował we wzorcu umowy postanowienie uznane za niedozwolone na mocy ww. wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (pierwotny adresat postanowienia uznanego za niedozwolone) prowadzili działalność gospodarczą na rynku usług turystycznych. RównieŜ w ocenie Prezesa Urzędu stosowane przez Leszka Cmocha we wzorcu umowy postanowienie o treści: „Wszelkie roszczenia z tytułu nienaleŜnego wykonywania usługi wynikającej z umowy naleŜy zgłaszać organizatorowi niezwłocznie nie później jednak niŜ 7 dni po zakończeniu imprezy.” jest toŜsame z postanowieniami wpisanymi pod pozycją 1110 i pozycją 560 do Rejestru. Postanowienie wpisane pod pozycją 1110 zostało wprowadzone do Rejestru w dniu 10 kwietnia 2007 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 26 lutego 2007 r., sygnatura akt XVII AmC 174/05, o treści: „W przypadku niewykonania lub nienaleŜytego wykonania umowy uczestnik ma prawo zgłosić reklamację Organizatorowi imprezy w siedzibie GO TOUR w Warszawie 00- 024, Al. Jerozolimskie 44 lok. 1029 do 7 dni kalendarzowych od daty ukończenia imprezy." Natomiast postanowienie wpisane pod pozycją 560 zostało wprowadzone do Rejestru w dniu 10 kwietnia 2007 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 września 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 76/045, o treści: „Reklamacje dot. Realizacji powyŜszej imprezy moŜna zgłaszać wyłącznie w formie pisemnej w ciągu 7 dni od zakończenia imprezy”. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w cytowanych wyŜej wyrokach zgodził się z zrzutami Prezesa Urzędu i uznał, iŜ kaŜde z ww. postanowień narusza art. 385 1 § 1 kodeksu cywilnego. Uznał, Ŝe zastosowany w ocenianym zapisie termin do składania reklamacji moŜe powodować, iŜ klienci będą się wstrzymywać ze składaniem reklamacji z uwagi na krótki czas do jej złoŜenia. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwrócił uwagę, Ŝe art. 11 ustawy o usługach turystycznych w przedmiocie umów z klientami – w zakresie nieuregulowanym ustawą – odsyła do przepisów kodeksu cywilnego. Oznacza to, Ŝe do terminu dochodzenia roszczeń klientów z powodu nienaleŜytego wykonania umowy, znajdują zastosowanie odpowiednie przepisy kodeksu cywilnego dotyczące rękojmi za wady. Ponadto Sąd stwierdził, Ŝe zapis taki moŜe prowadzić do ograniczenia prawa konsumenta do wniesienia reklamacji z powodu nienaleŜytego wykonania umowy przez organizatora. W związku z powyŜszym Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, Ŝe powyŜszy zapis jest równieŜ sprzeczny z art. 385 3 pkt 2 kodeksu cywilnego. Postanowienie kwestionowane przez Prezesa Urzędu oraz postanowieni a wpisane do rejestru, o którym mowa wyŜej, pod pozycją 1110 i 560, mogą zostać uznane za toŜsame. KaŜde z wyŜej wymienionych postanowień ogranicza konsumentowi w takim samym stopniu moŜliwość złoŜenia reklamacji nie biorąc pod uwagę przepisów kodeksu cywilnego i tym samym ograniczenia prawa konsumenta do wniesienia reklamacji z powodu nienaleŜytego wykonania umowy przez organizatora. Ponadto, zarówno Leszek Cmoch, któremu został postawiony zarzut w przedmiotowym postępowaniu, jak i przedsiębiorcy, którzy stosowali we wzorcu umowy postanowienie uznane za niedozwolone na mocy ww. wyroków Sądu 8 Ochrony Konkurencji i Konsumentów (pierwotny adresat postanowienia uznanego za niedozwolone) prowadzili działalność gospodarczą na rynku usług turystycznych. Tym samym, w ocenie Prezesa Urzędu, stosowanie przez Leszka Cmocha we wzorcu umowy postanowień wskazanych w sentencji decyzji moŜna uznać za bezprawne. Ad. 3) Przepisy ustawy o okik nie definiują pojęcia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 stanowi jedynie, Ŝe nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z całą pewnością mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów wówczas, gdy działanie przedsiębiorcy dotyczy, bądź moŜe dotyczyć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zindywidualizować. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej i nieokreślonej liczby konsumentów, którzy zapoznali się, bądź mogli zapoznać się z dostępnym powszechnie wzorcem umowy zawierającym postanowienia, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone i zawarli, bądź mogli zawrzeć umowę z Leszkiem Cmochem. W tej sytuacji bezprawne zachowanie przedsiębiorcy nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej grupy kontrahentów Leszka Cmocha. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o okik, jeŜeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1 ustawy o okik, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania – Ŝe przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 ustawy o okik, a przedsiębiorca któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąŜe się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieŜenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu moŜe, w drodze decyzji, nałoŜyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Ponadto, stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy o okik, Prezes Urzędu moŜe określić termin wykonania zobowiązań. Jak wykazano w niniejszej decyzji, okoliczności sprawy uprawdopodobniły, Ŝe Leszek Cmoch stosuje praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, określone w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o okik. Jednocześnie Leszek Cmoch zobowiązał się do podjęcia działań zmierzających do zapobieŜenia wskazanym naruszeniom. Stosownie do przepisu art. 28 ust. 2 ustawy o okik, Prezes Urzędu nałoŜył na Leszka Cmocha obowiązek wykonania przyjętego zobowiązania do dnia 20 czerwca 2008 r. poprzez opracowanie i wprowadzenie do obrotu gospodarczego nowego wzorca umowy nie zawierającego postanowień kwestionowanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, do dnia 30 czerwca 2008 r. poprzez aneksowanie umów istniejących juŜ w obrocie prawnym zgodnie z nowo przyjętym wzorcem umowy. Wobec spełnienia przesłanek wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o okik, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt I sentencji. Jednocześnie, zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o okik, w decyzji nakładającej na przedsiębiorcę obowiązek wykonania zobowiązania, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. 9 Stosownie do ww. przepisu, Prezes Urzędu wyznaczył Leszkowi Cmochowi termin złoŜenia sprawozdania o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania do dnia 4 lipca 2008 r. Wobec powyŜszego, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt II sentencji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o okik w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara Romańczak-Graca Otrzymuje: Leszek Cmoch