RKT-47/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH ___________________________________________________________________________ 40-024 Katowice, ul. Powsta ń ców 41a Tel./Fax (0-32) 256-46-96, Tel./Fax (0-32) 255-26-47, Tel./Fax (0-32) 255-44-04 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice, dn. 30.10.2003r. RKT-61-s-48/03/AW DECYZJA Nr RKT-47/2003 Na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 w/w ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: umarza si ę post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę te z urz ę du przeciwko Zbigniewowi G. oraz Robertowi G., prowadz ą cym wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą w formie spó ł ki cywilnej: Biuro Podró ż y „GANDALF” s.c. z siedzib ą w Cz ę stochowie, pod zarzutem podejmowania bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez stosowanie we wzorcach umów postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 55, poz. 578) w nast ę puj ą cym zakresie: 1. Punkt 11 Warunków Uczestnictwa w Imprezach Organizowanych przez B.P. „GANDALF” s.c. (zwanych dalej WU) o brzmieniu - „W przypadkach koniecznych „GANDALF” zastrzega sobie prawo zmiany warunków umowy: ceny (w wypadku urz ę dowych zmian kursów walut, paliwa oraz cen maj ą cych wp ł yw na przyj ę t ą kalkulacje imprezy); terminu lub programu. Sprzedaj ą cy ma obowi ą zek zawiadomi ć niezw ł ocznie o tym Uczestnika pisemnie lub ustnie.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 17 ustawy o us ł ugach turystycznych. 2. Punkt 12 WU o brzmieniu - „Uczestnik powinien powiadomi ć sprzedaj ą cego pisemnie lub osobi ś cie o akceptacji nowych warunków lub o rezygnacji w ci ą gu trzech dni od otrzymania zawiadomienia. Brak powiadomienia skutkuje przyj ę ciem nowych warunków umowy.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. 3. Punkt 14 WU o brzmieniu: „Je ż eli z przyczyn niezale ż nych od Uczestnika nast ę puj ą zmiany programu w trakcie trwania imprezy, „GANDALF” zobowi ą zuje si ę do zorganizowania ś wiadcze ń zast ę pczych. W przypadku braku takiej mo ż liwo ś ci Uczestnikowi przys ł uguje zwrot kwot 1 za niezrealizowane ś wiadczenia. Zorganizowanie ś wiadcze ń zast ę pczych nie stanowi wady us ł ugi i Uczestnik nie mo ż e z tego powodu zg ł asza ć roszcze ń do biura.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 16a ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. 4. Punkt 16 b o brzmieniu - „Sprzedaj ą cy zwraca ca łą wp ł at ę za udzia ł w imprezie w przypadku: b) zg ł oszenia przez Uczestnika rezygnacji z udzia ł u w imprezie po poinformowaniu go przez sprzedaj ą cego o zmianie Warunków umowy – jednak ż e w przypadku zmiany ceny tylko wtedy gdy podwy ż ka przekracza 15% ceny imprezy.” Stwierdzono mo ż liwo ść art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. 5. Punkt 23 o brzmieniu: „W sprawach nieuregulowanych niniejsz ą umow ą znajduj ą zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 10 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. 6. Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 7 ustawy o us ł ugach turystycznych, gdy ż WU nie zawieraj ą wymaganych informacji odno ś nie rodzaju i zakresu ubezpieczenia turystów oraz nazwy i adresu ubezpieczyciela. 7. Stwierdzono mo ż liwo ść art. 14 ust. 2 pkt 7 b ustawy o us ł ugach turystycznych, poniewa ż WU nie okre ś laj ą terminu zawiadomienia przez klienta o przeniesieniu uprawnie ń i przej ę ciu obowi ą zków, o którym mowa w art. 16 ust. 2 ustawy. jako bezprzedmiotowe. Uzasadnienie W dniu 15.04.2003r. w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Organem Antymonopolowym), w zwi ą zku z podj ę tymi przez Organ Antymonopolowy dzia ł aniami maj ą cymi na celu zbadanie, czy organizatorzy turystyki w ramach ś wiadczonych us ł ug przestrzegaj ą obowi ą zuj ą cych przepisów, postanowieniem zosta ł o wszcz ę te post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie zbadania, czy dzia ł ania Biura Podró ż y „Gandalf” s.c. w Cz ę stochowie (zwanej dalej Biurem GANDALF) naruszaj ą zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Celem post ę powania by ł o wst ę pne ustalenie, czy w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego ustalono, ż e Biuro GANDALF prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie organizowania imprez turystycznych na podstawie zezwolenia nr 55 wydanego przez Wojewod ę Ś l ą skiego w dniu 29.11.1999r. (karta nr 5). Biuro GANDALF ś wiadczy us ł ugi dla klientów z terenu województwa ś l ą skiego (karta nr 4). W odpowiedzi na wezwanie Organu Antymonopolowego o przedstawienie regulaminu lub innego dokumentu, w którym zawarte s ą ogólne warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych przez Biuro GANDALF oraz o przedstawienie umów o ś wiadczenie us ł ug turystycznych zawartych z klientami, przedsi ę biorca przedstawi ł Umow ę - zg ł oszenia udzia ł u w imprezie , której integraln ą cz ęś ci ą s ą Warunki Uczestnictwa w Imprezach Organizowanych przez B.P. „GANDALF” s.c. (zwane dalej Warunkami Uczestnictwa lub WU; karta nr 8). Organ Antymonopolowy analizuj ą c Warunki Uczestnictwa stwierdzi ł , ż e niektóre z postanowie ń w nich zawartych mog ą narusza ć przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 55, poz. 578). W wyniku analizy zebranego w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego materia ł u dowodowego, w imieniu Organu Antymonopolowego w dniu 09.06.2003r. postanowieniem wszcz ę to z urz ę du przeciwko Biuru GANDALF post ę powanie w sprawie stosowania praktyk 2 naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcach umów postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy o us ł ugach turystycznych w nast ę puj ą cym zakresie: 1. Punkt 11 WU o brzmieniu - „W przypadkach koniecznych „GANDALF” zastrzega sobie prawo zmiany warunków umowy: ceny (w wypadku urz ę dowych zmian kursów walut, paliwa oraz cen maj ą cych wp ł yw na przyj ę t ą kalkulacje imprezy); terminu lub programu. Sprzedaj ą cy ma obowi ą zek zawiadomi ć niezw ł ocznie o tym Uczestnika pisemnie lub ustnie.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 17 ustawy o us ł ugach turystycznych. 2. Punkt 12 WU o brzmieniu - „Uczestnik powinien powiadomi ć sprzedaj ą cego pisemnie lub osobi ś cie o akceptacji nowych warunków lub o rezygnacji w ci ą gu trzech dni od otrzymania zawiadomienia. Brak powiadomienia skutkuje przyj ę ciem nowych warunków umowy.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. 3. Punkt 14 WU o brzmieniu - „Je ż eli z przyczyn niezale ż nych od Uczestnika nast ę puj ą zmiany programu w trakcie trwania imprezy, „GANDALF” zobowi ą zuje si ę do zorganizowania ś wiadcze ń zast ę pczych. W przypadku braku takiej mo ż liwo ś ci Uczestnikowi przys ł uguje zwrot kwot za niezrealizowane ś wiadczenia. Zorganizowanie ś wiadcze ń zast ę pczych nie stanowi wady us ł ugi i Uczestnik nie mo ż e z tego powodu zg ł asza ć roszcze ń do biura.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 16a ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. 4. Punkt 16 b o brzmieniu - Sprzedaj ą cy zwraca ca łą wp ł at ę za udzia ł w imprezie w przypadku: b) zg ł oszenia przez Uczestnika rezygnacji z udzia ł u w imprezie po poinformowaniu go przez sprzedaj ą cego o zmianie Warunków umowy – jednak ż e w przypadku zmiany ceny tylko wtedy gdy podwy ż ka przekracza 15% ceny imprezy. Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. 5. Punkt 23 o brzmieniu - W sprawach nieuregulowanych niniejsz ą umow ą znajduj ą zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 10 ustawy o us ł ugach turystycznych. 6. Ponadto stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 7 ustawy o us ł ugach turystycznych, gdy ż WU nie zawieraj ą wymaganych informacji odno ś nie rodzaju i zakresu ubezpieczenia turystów oraz nazwy i adresu ubezpieczyciela. 7. Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 7 b ustawy o us ł ugach turystycznych, poniewa ż WU nie okre ś laj ą terminu zawiadomienia przez klienta o przeniesieniu uprawnie ń i przej ę ciu obowi ą zków, o którym mowa w art. 16 ust. 2 ustawy. Biuro GANDALF do dnia 19.09.2003r. nie odpowiada ł o na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania i nie przedstawia ł o żą danych informacji, w szczególno ś ci przyk ł adowych umów zawartych z klientami. Dopiero w pi ś mie z dnia 17.09.2003r. (data wp ł ywu do Urz ę du 19.09.2003r.) Biuro GANDALF ustosunkowa ł o si ę do postawionych zarzutów i poinformowa ł o Organ Antymonopolowy, i ż nie prowadzi dzia ł alno ś ci w zakresie organizowania imprez turystycznych i nie zawiera umów z klientami w oparciu o Umow ę - zg ł oszenia udzia ł u w imprezie, której integraln ą cz ęś ci ą s ą Warunki Uczestnictwa w Imprezach Organizowanych przez B.P. „GANDALF” s.c. , a co za tym idzie nie narusza zbiorowych interesów konsumentów (karta nr 27). Pomimo zawartego w pi ś mie z dnia 15.04.2003r. wezwania Biura GANDALF przez Organ Antymonopolowy do przedstawienia wzoru, w oparciu, o który w/w Biuro faktycznie zawiera umowy z konsumentami (wraz z przyk ł adow ą umow ą ) dopiero w w/w pi ś mie przedsi ę biorca wyja ś ni ł , ż e w odpowiedzi na zapytanie Organu Antymonopolowego przes ł a ł tylko projekt umowy i ogólnych warunków umowy, a ż adna umowa nie zosta ł a zawarta z jego wykorzystaniem. 3 Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. W my ś l art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w te interesy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 23 a ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed godz ą cymi w nie naruszeniami polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem (zakazanych przez przepisy innych ustaw) dzia ł aniach przedsi ę biorców. W post ę powaniu w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zarzuty mog ą zosta ć postawione przedsi ę biorcy, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie, ż e w ramach prowadzonej przez siebie dzia ł alno ś ci gospodarczej narusza przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Organ Antymonopolowy dysponuj ą c Umow ą - zg ł oszenia udzia ł u w imprezie, której integraln ą cz ęś ci ą s ą Warunki Uczestnictwa w Imprezach Organizowanych przez B.P. „GANDALF” s.c. przedstawion ą przez Biuro GANDALF w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego stwierdzi ł , i ż istnieje takie uzasadnione podejrzenie i wszcz ął przeciwko w/w przedsi ę biorcy post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Organ Antymonopolowy zawiadamiaj ą c Biuro GANDALF o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zwróci ł si ę o przedstawienie przyk ł adowych umów zawartych przez Biuro GANDALF z klientami (karta nr 2). W pi ś mie z dnia 17.09.2003r. w/w przedsi ę biorca wyja ś ni ł , ż e nie stosuje Umowy-zg ł oszenia do zawierania umów z klientami. Powy ż sza informacja ma istotne znaczenie dla oceny charakteru Umowy-zg ł oszenia w ramach prowadzonego post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Przytoczony powy ż ej art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wskazuje, i ż za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Zapis ten wyznacza kierunek wyk ł adni art. 23 a ust. 1 w/w ustawy w zakresie stawiania przedsi ę biorcy zarzutu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na bezprawnym dzia ł aniu przedsi ę biorcy, do którego mo ż e doj ść poprzez stosowanie przez przedsi ę biorc ę wzorca umowy zawieraj ą cego postanowienia naruszaj ą ce obowi ą zuj ą ce przepisy. W okoliczno ś ciach niniejszej sprawy dzia ł aniem tym mia ł o by ć stosowanie przez Biuro GANDALF wzorca umowy zawieraj ą cego postanowienia naruszaj ą ce przepisy ustawy o us ł ugach turystycznych. Dla stwierdzenia tak zdefiniowanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, w ś wietle art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy, konieczne jest zatem wykazanie stosowania przez przedsi ę biorc ę wzorców umów. O stosowaniu wzorca umowy mo ż e za ś by ć mowa wówczas, gdy projekt takiego wzorca opracowany przez przedsi ę biorc ę wykorzystany zostanie do zawarcia konkretnych umów z klientami. Innymi s ł owy dopóty wzór umowy przygotowany przez przedsi ę biorc ę nie pos ł u ż y do zawarcia umów z konsumentami, dopóty pozostaje tylko projektem wzorca umowy. Przes ł anka stosowania wzorca umowy, której wykazanie jest konieczne do stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w omawianym zakresie spe ł niona 4 zostaje w razie ustalenia, ż e w oparciu o projekt wzorca umowy, zawierane s ą z konsumentami konkretne umowy. W toku przedmiotowego post ę powania ustalono, ż e Biuro GANDALF nie zawiera z klientami umów o ś wiadczenie us ł ug turystycznych na podstawie Umowy-zg ł oszenia i b ę d ą cych jej cz ęś ci ą Warunków Uczestnictwa . Poniewa ż w oparciu o przedstawion ą przez Biuro GANDALF Umow ę -zg ł oszenia nie zosta ł a zawarta faktycznie ż adna umowa z konsumentem nale ż y uzna ć , i ż nie stanowi ona wzorca umowy, a jedynie projekt tego wzorca, który przedsi ę biorca przygotowa ł na wypadek rozpocz ę cia dzia ł alno ś ci w zakresie organizowania w ł asnych imprez turystycznych. Dopiero gdy Umowa-zg ł oszenia pos ł u ż y do zawarcia konkretnych umów z klientami b ę dzie mo ż na podda ć j ą analizie na gruncie art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jako wzorzec umowy. Niemniej przedstawiony przez Biuro GANDALF projekt wzorca umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych zosta ł oceniony przez Organ Antymonopolowy negatywnie. Punkt 11 WU o stanowi: „W przypadkach koniecznych „GANDALF” zastrzega sobie prawo zmiany warunków umowy: ceny (w wypadku urz ę dowych zmian kursów walut, paliwa oraz cen maj ą cych wp ł yw na przyj ę t ą kalkulacje imprezy); terminu lub programu. Sprzedaj ą cy ma obowi ą zek zawiadomi ć niezw ł ocznie o tym Uczestnika pisemnie lub ustnie.” Art. 17 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych stanowi, ż e cena ustalona w umowie nie mo ż e by ć podwy ż szona, chyba ż e umowa wyra ź nie przewiduje mo ż liwo ść podwy ż szenia ceny, a organizator turystyki udokumentuje wp ł yw na podwy ż szenie ceny jednej z nast ę puj ą cych okoliczno ś ci: wzrostu kosztów transportu, wzrostu op ł at urz ę dowych, podatków lub op ł at nale ż nych za takie us ł ugi, jak lotniskowe, za ł adunkowe lub prze ł adunkowe w portach morskich i lotniczych, wzrost kursów walut. Art. 17 ust. 2 ustawy stanowi za ś , ż e w okresie 20 dni przed dat ą wyjazdu cena ustalona w umowie nie mo ż e by ć podwy ż szana. U ż ycie w cytowanym postanowieniu sformu ł owania „ceny maj ą ce wp ł yw na przyj ę t ą kalkulacj ę imprezy” stwarza mo ż liwo ść podwy ż szania ceny w ka ż dym przypadku, gdy Biuro GANDALF uzna to za uzasadnione i konieczne, a wi ę c równie ż w okoliczno ś ciach nie wymienionych w art. 17 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. Biuro GANDALF nie okre ś li ł o równie ż ż adnego terminu, którego przekroczenie pozbawia ł oby go prawa do zmiany ceny. W oparciu o powy ż sze stwierdzi ć zatem nale ż y, i ż punkt 11 WU mo ż e narusza ć art. 17 w/w ustawy. Punkt 12 WU o brzmieniu - „Uczestnik powinien powiadomi ć sprzedaj ą cego pisemnie lub osobi ś cie o akceptacji nowych warunków lub o rezygnacji w ci ą gu trzech dni od otrzymania zawiadomienia. Brak powiadomienia skutkuje przyj ę ciem nowych warunków umowy.” W my ś l art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych organizator, który przed rozpocz ę ciem imprezy turystycznej jest zmuszony, z przyczyn od niego niezale ż nych, zmieni ć istotne warunki umowy z klientem z zastrze ż eniem art. 17, powinien niezw ł ocznie o tym powiadomi ć klienta. W takiej sytuacji klient powinien niezw ł ocznie poinformowa ć organizatora, czy przyjmuje proponowan ą zmian ę umowy, czy te ż odst ę puje od umowy za natychmiastowym zwrotem wszystkich wniesionych ś wiadcze ń i bez obowi ą zku zap ł aty kary umownej. W ś wietle powy ż szego brak jest podstaw do przyj ę cia rozwi ą zania, i ż nie zg ł oszenie rezygnacji przez klienta oznacza akceptacj ę nowych warunków umowy. We wskazanym powy ż ej punkcie WU Biuro GANDALF przyj ęł o domniemanie, i ż brak powiadomienia przez klienta osobi ś cie lub pisemnie w okre ś lonym terminie o przyj ę ciu nowych warunków lub o rezygnacji, w razie powiadomienia go o zmianach warunków umowy, równoznaczny jest z zaakceptowaniem przez niego zaistnia ł ych zmian. Art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych reguluj ą cy obowi ą zki stron w razie zmiany warunków 5 umowy nie daje podstaw do przyj ę cia takiego domniemania. W ka ż dym przypadku klient ma prawo i zarazem obowi ą zek opowiedzie ć si ę , czy przyjmuje nowe warunki, czy te ż rezygnuje z imprezy. Punkt 12 WU mo ż e zatem narusza ć art. 14 ust. 5 w/w ustawy. Punkt 14 WU stanowi: „Je ż eli z przyczyn niezale ż nych od Uczestnika nast ę puj ą zmiany programu w trakcie trwania imprezy, „GANDALF” zobowi ą zuje si ę do zorganizowania ś wiadcze ń zast ę pczych. W przypadku braku takiej mo ż liwo ś ci Uczestnikowi przys ł uguje zwrot kwot za niezrealizowane ś wiadczenia. Zorganizowanie ś wiadcze ń zast ę pczych nie stanowi wady us ł ugi i Uczestnik nie mo ż e z tego powodu zg ł asza ć roszcze ń do biura.” Zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych organizator turystyki, który w czasie trwania danej imprezy turystycznej nie wykonuje przewidzianych w umowie us ł ug, stanowi ą cych istotn ą cz ęść programu tej imprezy, jest obowi ą zany, bez obci ąż ania klienta dodatkowymi kosztami, wykona ć w ramach tej imprezy odpowiednie ś wiadczenia zast ę pcze. Je ż eli jako ść ś wiadczenia zast ę pczego jest ni ż sza od jako ś ci us ł ugi okre ś lonej w programie imprezy turystycznej, klient mo ż e żą da ć odpowiedniego obni ż enia ceny imprezy. W punkcie 14 WU Biuro GANDALF pozbawi ł o klienta prawa do żą dania odpowiedniego obni ż enia ceny w ka ż dym przypadku zorganizowania ś wiadcze ń zast ę pczych, tymczasem art. 16a ust. 1 ustawy wyra ź nie stanowi, i ż w sytuacji gdy jako ść ś wiadczenia zast ę pczego jest ni ż sza od jako ś ci ś wiadczenia, do którego organizator imprezy zobowi ą za ł si ę w umowie, klient mo ż e żą da ć obni ż enia ceny. Punkt 14 WU mo ż e zatem narusza ć art. 16a ust. 1 ustawy. Punkt 16 b o brzmieniu - „Sprzedaj ą cy zwraca ca łą wp ł at ę za udzia ł w imprezie w przypadku: b) zg ł oszenia przez Uczestnika rezygnacji z udzia ł u w imprezie po poinformowaniu go przez sprzedaj ą cego o zmianie Warunków umowy – jednak ż e w przypadku zmiany ceny tylko wtedy gdy podwy ż ka przekracza 15% ceny imprezy.” narusza art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. W ś wietle powo ł ywanego powy ż ej art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych zmiana ka ż dego z istotnych warunków umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych, w tym ka ż da zmiana ceny imprezy, uprawnia klienta do dokonania wyboru pomi ę dzy przyj ę ciem proponowanej zmiany a odst ą pieniem od umowy. Z punktu 16 WU wynika, ż e klient rezygnuj ą c z imprezy z powodu zmiany ceny otrzyma od Biura GANDALF zwrot ca ł ej wp ł aty tylko wówczas, gdy podwy ż ka przekracza 15% ceny imprezy. Je ż eli cena wzro ś nie o mniej ni ż 15% klient Biura GANDALF nie mo ż e odst ą pi ć od umowy bez poniesienia kosztów rezygnacji. Nale ż y podkre ś li ć , ż e art. 14 ust. 5 w/w ustawy nie okre ś la ż adnego procentowego progu wzrostu ceny, którego przekroczenie mia ł oby warunkowa ć skorzystanie przez klienta z w/w prawa. A zatem klient w ka ż dym przypadku zmiany ceny mo ż e przyj ąć proponowan ą podwy ż k ę albo odst ą pi ć od umowy za natychmiastowym zwrotem wszystkich wniesionych ś wiadcze ń i bez obowi ą zku zap ł aty kary umownej. Brak wi ę c jakichkolwiek podstaw do tego, by prawo klienta do odst ą pienia od umowy w razie wzrostu ceny imprezy uzale ż nia ć od wysoko ś ci podwy ż ki. W ś wietle powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , i ż punkt 16 WU mo ż e narusza ć art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. Punkt 23 o brzmieniu - „W sprawach nieuregulowanych niniejsz ą umow ą znajduj ą zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego.” Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 10 ustawy o us ł ugach turystycznych umowa powinna okre ś la ć podstawy prawne umowy i konsekwencje prawne wynikaj ą ce z umowy. W przypadku umów zawieranych przez organizatora imprezy turystycznej z klientem s ą one zawarte w Kodeksie cywilnym i w ustawie o us ł ugach turystycznych. Zamieszczenie w WU odniesienia do 6 Kodeksu cywilnego i ustawy o us ł ugach turystycznych jest niezwykle istotne dla klienta, który w ten sposób zyskuje informacj ę , jakie akty prawne reguluj ą jego prawa i obowi ą zku w sprawach nieuregulowanych w WU. Za umieszczeniem w WU informacji o ustawie o us ł ugach turystycznych przemawia równie ż fakt, ż e zgodnie z art. 19 ust. 1 tej ustawy postanowienia umów zawieranych przez organizatorów turystyki z klientami mniej korzystne dla klientów ni ż postanowienia ustawy s ą niewa ż ne, a w miejsce postanowie ń mniej korzystnych dla klienta obowi ą zuj ą przepisy ustawy. W tre ś ci w/w punktu WU opracowanych przez Biuro GANDALF znalaz ł o si ę odes ł anie w sprawach nieuregulowanych w przedmiotowym wzorcu umownym jedynie do przepisów Kodeksu cywilnego. Brak informacji w umowie o ustawie o us ł ugach turystycznych mo ż e powodowa ć niedoinformowanie konsumentów w zakresie korzystania z przyznanych im uprawnie ń , zw ł aszcza je ś li wzi ąć pod uwag ę przytoczony powy ż ej art.19 ust. 1 tej ustawy. W ś wietle powy ż szego WU mog ą narusza ć art. 14 ust. 2 pkt 10 ustawy o us ł ugach turystycznych. Art. 14 ust. 2 pkt 7 ustawy o us ł ugach turystycznych wprost stanowi, i ż umowa o ś wiadczenie us ł ug turystycznych powinna okre ś la ć rodzaj i zakres ubezpieczenia turystów oraz nazw ę i adres ubezpieczyciela. A zatem umowa zawarta przez organizatora imprezy z konsumentem powinna zawiera ć podstawowe informacje dotycz ą ce ubezpieczenia, nie tylko rodzaj i zakres ubezpieczenia turystów, ale i nazw ę oraz adres ubezpieczyciela. W WU opracowanych przez Biuro GANDALF nie zosta ł y zawarte informacje odno ś nie rodzaju i zakresu ubezpieczenia turystów oraz nazwy i adresu ubezpieczyciela. Brak tych informacji mo ż e by ć równoznaczny z naruszeniem art. 14 ust. 2 pkt 7 ustawy o us ł ugach turystycznych Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych klient mo ż e bez zgody organizatora turystyki przenie ść na osob ę spe ł niaj ą c ą warunki udzia ł u w imprezie turystycznej wszystkie przys ł uguj ą ce mu z tytu ł u umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych uprawnienia, je ż eli jednocze ś nie osoba ta przejmuje wszystkie wynikaj ą ce z tej umowy obowi ą zki. W my ś l art. 16 ust. 2 tej ustawy przeniesienie uprawnie ń i przej ę cie obowi ą zków jest skuteczne wobec organizatora turystyki, je ż eli klient zawiadomi go o tym przed rozpocz ę ciem imprezy turystycznej w terminie okre ś lonym w umowie. By konsument móg ł skorzysta ć z tego uprawnienia konieczne jest zatem okre ś lenie w umowie terminu, w którym mo ż e dokona ć odpowiedniego zg ł oszenia. Art. 14 ust. 2 pkt 7 b ustawy o us ł ugach turystycznych wprost stanowi, i ż umowa o ś wiadczenie us ł ug turystycznych powinna okre ś la ć termin zawiadomienia o przeniesieniu uprawnie ń i przej ę ciu obowi ą zków, o których mowa w art. 16 ust. 2 w/w ustawy. WU stosowane przez Biuro GANDALF nie przewiduj ą prawa klienta do przeniesienia uprawnie ń i obowi ą zków wynikaj ą cych z zawartej przez niego umowy na inn ą osob ę spe ł niaj ą c ą warunki i nie zawieraj ą zapisu o terminie, w którym klient mo ż e skorzysta ć z w/w uprawnienia, co mo ż e by ć równoznaczne z naruszeniem art. 14 ust. 2 pkt 7 b ustawy o us ł ugach turystycznych. Maj ą c na uwadze dokonan ą ocen ę Umowy-zg ł oszenia stwierdzi ć nale ż y, i ż wykorzystanie jej przez Biuro GANDALF, w brzmieniu zawieraj ą cym wskazane powy ż ej postanowienia, do zawierania umów z klientami mog ł oby zosta ć uznane za bezprawne dzia ł anie nosz ą ce znamiona praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 105 §1 k.p.a., gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe, organ administracji wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania. Organ Antymonopolowy wszczynaj ą c post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, dysponuj ą c dowodami zebranymi w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym, postawi ł Biuru GANDALF zarzut podejmowania bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona w/w praktyk poprzez stosowanie we wzorcach umów postanowie ń naruszaj ą cych przepisy 7 ustawy o us ł ugach turystycznych. W toku post ę powania ustalono, ż e Umowa-zg ł oszenia wraz z Warunkami Uczestnictwa w Imprezach Organizowanych przez B.P. „GANDALF” s.c. mo ż e by ć traktowana jedynie jako projekt wzorca umowy, nie jest bowiem stosowana do zawierania umów z konsumentami. Przedmiotem postawionego Biuru GANDALF zarzutu by ł o stosowanie wzorca umowy zawieraj ą cego postanowienia naruszaj ą ce przepisy ustawy o us ł ugach turystycznych. Dowodem na stosowanie wzorca jest zawarcie i wykonywanie rzeczywistej umowy podpisanej przez klienta. Z uwagi na brak takich umów twierdzenie, ż e Biuro GANDALF stosuje wzorzec umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych nie znalaz ł o potwierdzenia w okoliczno ś ciach faktycznych sprawy. Nale ż y wi ę c uzna ć , ż e prowadzenie przedmiotowego post ę powania przeciwko Biuru GANDALF jest bezprzedmiotowe. Spe ł niona zosta ł a zatem przes ł anka umorzenia post ę powania okre ś lona w art. 105 §l k.p.a. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral 8