RKT-41/2003

1 PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI i KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH 40-024 Katowice, ul. Powsta ń ców 41a Tel./Fax (0-32) 256-46-96, Tel./Fax (0-32) 255-26-47, Tel./Fax (0-32) 255-44-04 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice, dn. 15.09.2003r. RKT-61-s-54/03/AW DECYZJA Nr RKT- 41/2003 I. Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Przedsi ę biorstwa Turystyczno-Us ł ugowego „MARO” Sp. z o.o. w Tychach, ul. Darwina 4, polegaj ą ce na stosowaniu we wzorcach umów w/w przedsi ę biorcy dotycz ą cych ś wiadczenia us ł ug turystycznych, zwanych Warunkami Uczestnictwa, postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 55, poz. 578), w ten sposób ż e: 1. Rozdzia ł II WU Warunki p ł atno ś ci – pkt 3 o brzmieniu - „PTU „Maro” zastrzega sobie prawo zmiany cen imprez z powodu zmian: przepisów prawnych i podatkowych, kursów walut, cen paliwa, taryf przewozowych, cen us ł ug hotelarskich oraz innych maj ą cych wp ł yw na kalkulacj ę . O zmianie ceny PTU „Maro” powiadomi uczestnika nie pó ź niej ni ż 20 dni przed rozpocz ę ciem imprezy.” narusza art. 17 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. 2. Rozdzia ł II WU Warunki p ł atno ś ci – pkt 4 o brzmieniu - „Wzrost ceny o wi ę cej ni ż 15% upowa ż nia uczestnika do rezygnacji z imprezy pod warunkiem powiadomienia PTU „Maro” nie pó ź niej ni ż 3 dni od daty otrzymania zawiadomienia o zmianie ceny. Brak powiadomienia w podanym wy ż ej terminie traktowany b ę dzie przez PTU „Maro” jako przyj ę cie przez uczestnika nowych warunków.” narusza art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. 3. Rozdzia ł IV WU Ubezpieczenia – pkt 1 o brzmieniu - „Organizator ubezpiecza w STU „Ergo Hestia” S.A. w Sopocie uczestników na podstawie polisy generalnej od kosztów leczenia (KL 50.000,- PLN) oraz nast ę pstw nieszcz ęś liwych wypadków (NNW 10.000,- PLN) na warunkach ogólnych ubezpieczyciela, z którymi Klient ma obowi ą zek zapozna ć si ę w biurze przed wyjazdem.” narusza art. 14 ust. 2 pkt 7 ustawy o us ł ugach turystycznych. 4. Rozdzia ł VII WU Wy łą czenie odpowiedzialno ś ci – pkt 2 o brzmieniu - 2 „PTU „Maro” nie odpowiada za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy, je ż eli zosta ł o to spowodowane wy łą cznie dzia ł aniem lub zachowaniem Klienta lub osób trzecich nie bior ą cych udzia ł u w wykonywaniu umowy albo si łą wy ż sz ą .” pkt 4 zdanie 2 o brzmieniu - „ PTU „Maro” nie pznosi jednak odpowiedzialno ś ci za szkod ę w baga ż u powierzonym, je ż eli zaistnia ł a ona z jednej z przyczyn wymienionych w par. VII pkt 2.” naruszaj ą art. 11 b ustawy o us ł ugach turystycznych. i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 23 d w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: stwierdza si ę ż e praktyka Przedsi ę biorstwa Turystyczno-Us ł ugowego „MARO” Sp. z o.o. w Tychach, ul. Darwina 4, polegaj ą ca na nie informowaniu klientów, z którymi umowy zawierane s ą na odleg ł o ść przy wykorzystaniu technik komunikowania si ę na odleg ł o ść , o prawie odst ą pienia od umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych bez podania przyczyn w terminie dziesi ę ciu dni nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. III. Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Przedsi ę biorstwa Turystyczno-Us ł ugowego „MARO” Sp. z o.o. w Tychach, ul. Darwina 4, polegaj ą ce na nie podawaniu klientom korzystaj ą cym z transportu zorganizowanego przez Przedsi ę biorstwo Turystyczno-Us ł ugowe „MARO” Sp. z o.o. we w ł a ś ciwym czasie przed rozpocz ę ciem imprezy turystycznej informacji na pi ś mie o adresie i numerze telefonu lokalnego przedstawiciela w/w przedsi ę biorcy, do którego klient mo ż e zwraca ć si ę w razie trudno ś ci oraz o miejscu i czasie trwania postojów, co narusza art. 13 ust. 3 pkt 1 i 3 w zwi ą zku z art. 13 ust. 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. IV. Na podstawie art. 23 c ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: okre ś la si ę Przedsi ę biorstwu Turystyczno-Us ł ugowemu „MARO” Sp. z o.o. w Tychach, 3 ul. Darwina 4, ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu wykonania nakazu polegaj ą ce na zaniechaniu stosowania we wzorcach umów w/w przedsi ę biorcy dotycz ą cych ś wiadczenia us ł ug turystycznych, zwanych Warunkami Uczestnictwa postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 55, poz. 578) w umowach niewykonanych w dacie uprawomocnienia si ę decyzji oraz na podawaniu klientom korzystaj ą cym z transportu zorganizowanego przez w/w przedsi ę biorc ę , we w ł a ś ciwym czasie przed rozpocz ę ciem imprezy turystycznej na pi ś mie informacji o miejscu i czasie trwania postojów. V. Na podstawie art. 100 e ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: maj ą c na uwadze wa ż ny interes konsumentów nadaje si ę decyzji w zakresie punktów I, III i IV rygor natychmiastowej wykonalno ś ci . VI. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 i art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia si ę zobowi ą za ć Przedsi ę biorstwo Turystyczno-Us ł ugowe „MARO” Sp. z o.o. w Tychach, ul. Darwina 4, do poniesienia kosztów niniejszego post ę powania w wysoko ś ci 42 z ł (s ł ownie z ł otych: czterdzie ś ci dwa). Uzasadnienie W dniu 15.04.2003r. w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Organem Antymonopolowym), w zwi ą zku z podj ę tymi przez Organ Antymonopolowy dzia ł aniami maj ą cymi na celu zbadanie, czy organizatorzy turystyki w ramach ś wiadczonych us ł ug przestrzegaj ą obowi ą zuj ą cych przepisów, postanowieniem zosta ł o wszcz ę te post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie zbadania, czy dzia ł ania Przedsi ę biorstwa Turystyczno-Us ł ugowego „MARO” Sp. z o.o., ul. Darwina 4 w Tychach (zwanego dalej Biurem MARO), naruszaj ą zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Celem post ę powania by ł o wst ę pne ustalenie, czy w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W toku post ę powania ustalono, ż e Biuro MARO prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie organizowania imprez turystycznych na podstawie zezwolenia nr 89 wydanego przez Wojewod ę Ś l ą skiego w dniu 08.12.1999r. (karta nr 16). Biuro MARO ś wiadczy us ł ugi dla klientów z terenu ca ł ego kraju poprzez sie ć agentów turystycznych (karta nr 4). Przedsi ę biorca ten opracowa ł wzór umowy - zg ł oszenia udzia ł u w imprezie turystycznej, którego integraln ą cz ęś ci ą s ą Warunki Uczestnictwa (zwane dalej WU; karta nr 10). Umowy z klientami zawierane s ą z zastosowaniem w/w wzoru umowy– zg ł oszenia udzia ł u w imprezie 4 i stanowi ą cych ich cz ęść WU (karty nr 5-6, 31-37). Biuro MARO zawiera umowy z klientami nie tylko w siedzibie przedsi ę biorcy, ale tak ż e na odleg ł o ść przy wykorzystaniu internetu i poczty (karta nr 17). Biuro MARO posiada stron ę internetow ą , na której przedstawia swoj ą ofert ę . Klient korzystaj ą c z internetu mo ż e przes ł a ć do Biura MARO swoje dane oraz dane wybranej przez siebie imprezy. Przes ł anie przez klienta powy ż szych danych stanowi zamówienie – rezerwacj ę miejsca w konkretnej imprezie. Umow ę – zg ł oszenie na zamówion ą imprez ę sporz ą dzon ą na pi ś mie Biuro MARO przesy ł a klientowi poczt ą w dwóch egzemplarzach, z pro ś b ą o ich podpisanie i odes ł anie jednego egzemplarza. Przy zawieraniu umów na odleg ł o ść Biuro MARO stosuje ten sam wzór umowy - zg ł oszenia i te same WU, które przedstawiane s ą klientowi w jego siedzibie. Oferta Biura MARO obejmuje imprezy turystyczne z dojazdem zorganizowanym przez samo Biuro albo z dojazdem w ł asnym klienta. Jak wynika z Protoko ł u kontroli przeprowadzonej w Biurze MARO w kwietniu 2003r. przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Katowicach (karty nr 22-25) w przypadku gdy klient decydowa ł si ę na dojazd we w ł asnym zakresie otrzymywa ł vocher, w którym zawarta by ł a informacja o adresie i numerze telefonu lokalnego przedstawiciela Biura MARO (karty nr 23 verte). Je ś li klient zdecydowa ł si ę na udzia ł w imprezie z dojazdem zorganizowanym przez Biuro MARO (autokary, samoloty) nie otrzymywa ł w formie pisemnej ani wymaganych informacji o lokalnym przedstawicielu Biura, ani o miejscu i czasie postojów. Jedynie pilot przed podró żą podawa ł klientom mi ę dzy innymi adresy i numery telefonów przedstawicieli Biura MARO, które nast ę pnie by ł y powtarzane przez rezydentów i wywieszane na tablicach informacyjnych w miejscach dost ę pnych dla turystów (karta nr 27). Po w/w kontroli Biuro MARO zmieni ł o swoje zachowanie. Klienci - uczestnicy imprez turystycznych korzystaj ą cy z transportu zorganizowanego przez Biuro MARO otrzymuj ą ka ż dorazowo informacje o nazwie i miejscowo ś ci, w której znajduje si ę siedziba kontrahenta Biura MARO b ę d ą cego jego przedstawicielem wraz z numerem telefonu. Informacje powy ż sze zamieszczane s ą w voucherze dotycz ą cym imprezy (karta nr 48-49). Po przyje ź dzie do danej miejscowo ś ci docelowej klienci dowo ż eni s ą autokarem bezpo ś rednio pod hotele, w których przewidziane zosta ł o ich zakwaterowanie. Na miejscu opiek ę nad turystami przejmuj ą rezydenci. W dniu przyjazdu ka ż dorazowo organizuj ą oni spotkania informacyjne na których przekazywane s ą wszystkie potrzebne uczestnikom imprezy informacje w tym nazwisko adres i numer telefonu osoby sprawuj ą cej nad nimi opiek ę a tak ż e godziny codziennych dy ż urów w hotelach. Równocze ś nie te same informacje zamieszczone s ą na tablicach informacyjnych w hotelach. Pocz ą wszy od obecnego sezonu turystycznego (od dnia 11.06.2003r.; karta nr 46) Biuro MARO dodatkowo wr ę cza klientom na miejscu zbiórki przed wyjazdem pisemne informacje obejmuj ą ce nazw ę , adres i numer telefonu jego lokalnego przedstawiciela (karty nr 50-51). Informacje dotycz ą ce miejsca i czasu trwania postojów w trakcie przewozu do miejsca wypoczynku podawane s ą ka ż dorazowo ustnie przez pilota przed rozpocz ę ciem podró ż y i uzgodnione z pasa ż erami w trakcie jej trwania. Miejsca i czas trwania postojów uzale ż nione s ą od ró ż nych czynników i indywidualnych potrzeb pasa ż erów, np. postoje na granicach, konieczno ść postoju ze wzgl ę dów zdrowotnych (karta nr 27). O planowanym czasie przejazdu oraz planowanych d ł u ż szych postojach na terenie S ł owacji i Rumunii Biuro MARO informuje klientów w katalogu zawieraj ą cym oferty imprez turystycznych w Bu ł garii (w sezonie letnim 2003 Biuro MARO organizuje imprezy turystyczne wy łą cznie w Bu ł garii, st ą d planowane postoje na terenie S ł owacji i Rumunii; karta nr 84 verte). Organ Antymonopolowy analizuj ą c OWU stwierdzi ł , ż e niektóre z postanowie ń w nich zawartych mog ą narusza ć przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 55, poz. 578). W wyniku analizy zebranego w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego materia ł u dowodowego w dniu 13.06.2003r. postanowieniem nr 1 wszcz ę to z urz ę du przeciwko Biuru MARO, a 5 nast ę pnie postanowieniem nr 3 z dnia 23.06.2003r. rozszerzono, post ę powanie w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na: I. stosowaniu we wzorcach umów postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 55, poz. 578) w nast ę puj ą cym zakresie: 1. Rozdzia ł II WU Warunki p ł atno ś ci – pkt 3 o brzmieniu - „PTU „Maro” zastrzega sobie prawo zmiany cen imprez z powodu zmian: przepisów prawnych i podatkowych, kursów walut, cen paliwa, taryf przewozowych, cen us ł ug hotelarskich oraz innych maj ą cych wp ł yw na kalkulacj ę . O zmianie ceny PTU „Maro” powiadomi uczestnika nie pó ź niej ni ż 20 dni przed rozpocz ę ciem imprezy.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. 2. Rozdzia ł II WU Warunki p ł atno ś ci – pkt 4 o brzmieniu - „Wzrost ceny o wi ę cej ni ż 15% upowa ż nia do rezygnacji z imprezy pod warunkiem powiadomienia PTU „Maro” nie pó ź niej ni ż 3 dni od daty otrzymania zawiadomienia o zmianie ceny. Brak powiadomienia w podanym wy ż ej terminie traktowany b ę dzie przez PTU „Maro” jako przyj ę cie przez uczestnika nowych warunków” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. 3. Rozdzia ł IV WU Ubezpieczenia – pkt 1 o brzmieniu - „Organizator ubezpiecza w STU „Ergo Hestia” S.A. w Sopocie uczestników na podstawie polisy generalnej od kosztów leczenia (KL 50.000 PLN) oraz nast ę pstw nieszcz ęś liwych wypadków (NNW 10.000 PLN) na warunkach ogólnych ubezpieczyciela, z którymi Klient ma obowi ą zek zapozna ć si ę w biurze przed wyjazdem.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 7 ustawy o us ł ugach turystycznych. 4. Rozdzia ł VII WU Wy łą czenie odpowiedzialno ś ci – pkt 2 o brzmieniu - „PTU „Maro” nie odpowiada za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy, je ż eli zosta ł o to spowodowane wy łą cznie dzia ł aniem lub zachowaniem Klienta lub osób trzecich nie bior ą cych udzia ł u w wykonywaniu umowy albo si łą wy ż sz ą .” pkt 4 zdanie 2 o brzmieniu - „ PTU „Maro” nie pznosi jednak odpowiedzialno ś ci za szkod ę w baga ż u powierzonym, je ż eli zaistnia ł a ona z jednej z przyczyn wymienionych w par. VII pkt 2.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 11 b ustawy o us ł ugach turystycznych. II. nie informowaniu klientów, z którymi umowy zawierane s ą na odleg ł o ść przy wykorzystaniu technik komunikowania si ę na odleg ł o ść , o prawie odst ą pienia od umowy bez podania przyczyn w terminie dziesi ę ciu dni, co mo ż e narusza ć art. 9 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2000r. Nr 22, poz. 271; ze zm. Dz.U. z 2002r. Nr 144, poz. 1204). III. nie podawaniu klientom korzystaj ą cym z transportu zorganizowanego przez Biuro MARO we w ł a ś ciwym czasie przed rozpocz ę ciem imprezy turystycznej informacji na pi ś mie o adresie i numerze telefonu lokalnego przedstawiciela w/w przedsi ę biorcy, do którego klient mo ż e zwraca ć si ę w razie trudno ś ci oraz o miejscu i czasie trwania postojów, co mo ż e narusza ć art. 13 ust. 3 pkt 1 i 3 w zwi ą zku z art. 13 ust. 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych. Biuro MARO w odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w pi ś mie z dnia 18.06.2003r. (karta nr 29-30) poinformowa ł o o wprowadzeniu zmian do WU maj ą cych na celu dostosowanie WU do wymaga ń wynikaj ą cych ze wskazanych przez Organ Antymonopolowy przepisów ustawy o us ł ugach turystycznych oraz o uzupe ł nieniu WU o zapis mówi ą cy, i ż klient ma prawo odst ą pienia od umowy zawieranej przy u ż yciu ś rodka porozumiewania si ę na odleg ł o ść w terminie 10 dni z okre ś lonymi wyj ą tkami. 6 W pi ś mie z dnia 02.07.2003r. (karty nr 42-43) Biuro MARO wskaza ł o, ż e uczestnicy zorganizowanych przez nie imprez turystycznych otrzymuj ą ka ż dorazowo informacje o nazwie i miejscowo ś ci w której znajduje si ę siedziba jego kontrahenta (przedstawiciela). Informacje te s ą zamieszczane w vocherze dotycz ą cym imprezy. Vochery dor ę czane s ą klientom na miejscu zbiórki przed wyjazdem. Biuro MARO poda ł o równie ż , ż e o planowanym czasie przejazdu oraz planowanych d ł u ż szych postojach na terenie S ł owacji i Rumunii informuje klientów w katalogu zawieraj ą cym oferty imprez który, zgodnie z pkt VII 2 Warunków Uczestnictwa, stanowi integraln ą cz ęść umowy o udzia ł w imprezie, a zatem informacje powy ż sze przekazywane s ą na pi ś mie. Odpowiadaj ą c na zarzut nie przekazywania klientom informacji przewidzianych w art. 13 ust. 3 pkt 3 ustawy o us ł ugach turystycznych Biuro MARO podnios ł o, ż e zgodnie z tre ś ci ą powo ł anego przepisu obowi ą zek podania klientom planowanego czasu przejazdu, miejsca i czasu trwania postojów dotyczy wy łą cznie imprezy turystycznej i transportu realizowanego w ramach programu imprezy turystycznej. W ocenie Biura MARO ś wiadczy ono jedynie us ł ugi przewozowe, w tym tak ż e zwi ą zane z organizowanymi imprezami turystycznymi. Ś wiadczone us ł ugi przewozowe nie wchodz ą w zakres imprezy turystycznej – któr ą stanowi ą pozosta ł e us ł ugi turystyczne – gdy ż nie tworz ą jednolitego z nimi programu (Biuro oferuje transport autokarowy, samolotowy lub dojazd w ł asny wed ł ug wyboru klienta), a ponadto nie s ą obj ę te wspólna cen ą imprezy (w katalogu i w umowach na us ł ugi transportowe obowi ą zuje zawsze oddzielna cena). Ś wiadczone zatem przez Biuro MARO us ł ugi przewozowe nie s ą w jego ocenie imprez ą turystyczn ą . Biuro MARO zosta ł o zawiadomione o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego i o mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z nim w siedzibie Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach (karta nr 89). Z mo ż liwo ś ci tej jednak nie skorzysta ł o. Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. Zgodnie z art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 23 a ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed godz ą cymi w nie naruszeniami polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem (zakazanych przez przepisy innych ustaw) dzia ł aniach przedsi ę biorców. Tworz ą c katalog dzia ł a ń , które b ę d ą uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca pos ł u ż y ł si ę zwrotem „w szczególno ś ci”. Oznacza to, ż e wskazany katalog ma charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę dzia ł a ń , które naruszy ł y przepisy innych ustaw. W przepisie art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie ma odwo ł ania do konkretnych ustaw, z tego wzgl ę du, ż e by ł oby to sprzeczne z zasadami poprawnej legislacji, ale te ż niepotrzebnie ogranicza ł o Organ Antymonopolowy w jego decyzjach w sprawach niedozwolonych praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Normy materialnoprawne istotne z punktu widzenia wydania decyzji znajduj ą si ę w innych ustawach, poza ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów. Organ Antymonopolowy wydaj ą c decyzj ę , o jakiej mowa w art. 23 c w/w ustawy, musi zatem zastosowa ć inne ustawy i na podstawie ich przepisów oceni ć , czy dzia ł anie przedsi ę biorcy by ł o bezprawne. Przes ł ankami zastosowania art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji konsumentów w przedmiotowej sprawie jest wykazanie bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy polegaj ą cych na naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów. Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: 7 - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie powy ż sze narusza zbiorowe interesy konsumentów. Warunki ś wiadczenia us ł ug turystycznych reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 55, poz. 578). Wspomniana ustawa szczegó ł owo reguluje obowi ą zki organizatora imprez turystycznych w stosunku do klientów korzystaj ą cych z jego oferty. Okre ś la ona niezb ę dne informacje, które organizator turystyki ma obowi ą zek przedstawi ć konsumentowi przed podpisaniem umowy. Informacje podawane klientowi musz ą by ć przedstawione w sposób jasny i zrozumia ł y. Ponadto w/w ustawa okre ś la niezb ę dne elementy umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych polegaj ą cych na organizowaniu imprez turystycznych. Okre ś la obowi ą zki i prawa stron takiej umowy. Celem wprowadzenia do przedmiotowej ustawy szczegó ł owych zapisów nak ł adaj ą cych na organizatorów imprez turystycznych okre ś lone obowi ą zki by ł o zapewnienie klientowi nale ż ytej ochrony przed silniejsz ą stron ą umowy, jak ą jest organizator imprezy turystycznej. Ś wiadczy o tym bezwzgl ę dnie wi ążą cy charakter tych przepisów. Problematyce ochrony klienta po ś wi ę cony jest rozdzia ł 3 ustawy o us ł ugach turystycznych. Przeprowadzaj ą c analiz ę Warunków Uczestnictwa stosowanych przez Biuro MARO Organ Antymonopolowy opar ł si ę zatem na ustawie o us ł ugach turystycznych i dokona ł nast ę puj ą cych ustale ń . Jednym z istotnych postanowie ń umowy, co wynika z art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy o us ł ugach turystycznych, jest cena imprezy turystycznej. Art. 17 ust. 1 tej ustawy stanowi, ż e cena ustalona w umowie nie mo ż e by ć podwy ż szona, chyba ż e umowa wyra ź nie przewiduje mo ż liwo ść podwy ż szenia ceny, a organizator turystyki udokumentuje wp ł yw na podwy ż szenie ceny jednej z nast ę puj ą cych okoliczno ś ci: wzrostu kosztów transportu, wzrostu op ł at urz ę dowych, podatków lub op ł at nale ż nych za takie us ł ugi, jak lotniskowe, za ł adunkowe lub prze ł adunkowe w portach morskich i lotniczych, wzrost kursów walut. Katalog okoliczno ś ci uzasadniaj ą cych zmian ę ceny nie mo ż e by ć zatem dowolnie rozszerzany przez organizatora turystyki. Art. 17 ust. 2 ustawy stanowi za ś , ż e w okresie 20 dni przed dat ą wyjazdu cena ustalona w umowie nie mo ż e by ć podwy ż szana. Ustawodawca zatem nie tylko w sposób enumeratywny wskaza ł okoliczno ś ci uzasadniaj ą ce ewentualny wzrost ceny imprezy ustalonej w umowie, ale i ustali ł termin, w jakim zmiana ceny jest niedopuszczalna. Rozdzia ł II WU Warunki p ł atno ś ci – pkt 3 stanowi: „PTU „Maro” zastrzega sobie prawo zmiany cen imprez z powodu zmian: przepisów prawnych i podatkowych, kursów walut, cen paliwa, taryf przewozowych, cen us ł ug hotelarskich oraz innych maj ą cych wp ł yw na kalkulacj ę . O zmianie ceny PTU „Maro” powiadomi uczestnika nie pó ź niej ni ż 20 dni przed rozpocz ę ciem imprezy.” W cytowanym punkcie WU Biuro MARO zastrzeg ł o sobie prawo zmiany cen imprez w szczególno ś ci w razie zmian: przepisów prawnych i podatkowych, kursów walut, cen paliwa, taryf przewozowych, cen us ł ug hotelarskich oraz innych maj ą cych wp ł yw na kalkulacj ę . Z przytoczonego powy ż ej art. 17 ust. 1 wynika, i ż niektóre z przyczyn wymienionych wprost przez Biuro MARO, np. wzrost kursów walut, mog ą uzasadnia ć podwy ż szenie ceny ustalonej w umowie. Jednak ż e u ż ycie sformu ł owania „inne (ceny) maj ą ce wp ł yw na kalkulacj ę ” stwarza w/w przedsi ę biorcy mo ż liwo ść podwy ż szania ceny w ka ż dym przypadku, gdy Biuro MARO uzna to za uzasadnione i konieczne, a wi ę c równie ż w okoliczno ś ciach nie wymienionych w art. 17 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. W oparciu o powy ż sze stwierdzi ć zatem nale ż y, i ż punkt 3 rozdzia ł u II WU narusza art. 17 ust. 1 w/w ustawy. Zgodnie z art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych organizator, który przed rozpocz ę ciem imprezy turystycznej jest zmuszony, z przyczyn od niego niezale ż nych, zmieni ć istotne warunki umowy z klientem, z zastrze ż eniem art. 17 ustawy, powinien niezw ł ocznie o tym powiadomi ć klienta. W takiej sytuacji klient powinien niezw ł ocznie poinformowa ć organizatora, czy: 1) przyjmuje proponowan ą zmian ę umowy albo 2) odst ę puje od umowy za natychmiastowym zwrotem wszystkich wniesionych ś wiadcze ń i bez 8 obowi ą zku zap ł aty kary umownej. Cena imprezy turystycznej jest istotnym elementem umowy zawieranej przez biuro podró ż y z klientem. Poza wyj ą tkami przewidzianymi w art. 17 ust. 1 ustawy cena nie mo ż e by ć podwy ż szona. Zmiana ceny w ka ż dym przypadku, w ś wietle art. 14 ust. 5 w/w ustawy uprawnia klienta do dokonania wyboru pomi ę dzy przyj ę ciem proponowanej zmiany a odst ą pieniem od umowy. Art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych nak ł ada na klienta obowi ą zek niezw ł ocznego poinformowania organizatora imprezy turystycznej o swoim stanowisku odno ś nie zmiany warunków umowy. Przyj ę cie rozwi ą zania, w ś wietle którego konieczne jest z ł o ż enie stosownego o ś wiadczenia przez klienta pozwala na unikni ę cie sytuacji, w której organizator stwierdziwszy brak reakcji klienta na zmian ę warunków umowy uzna, ż e zaakceptowa ł on nowe warunki, gdy tymczasem przyczyn ą braku odpowiedzi klienta mo ż e by ć fakt, i ż powiadomienie o zmianie warunków umowy nie dotar ł o do niego. W ś wietle powy ż szego brak jest podstaw do przyj ę cia rozwi ą zania, i ż nie zg ł oszenie rezygnacji przez klienta oznacza akceptacj ę nowych warunków umowy. Rozdzia ł II WU Warunki p ł atno ś ci – pkt 4 stanowi: „Wzrost cen o wi ę cej ni ż 15% upowa ż nia uczestnika do rezygnacji z imprezy pod warunkiem powiadomienia PTU „Maro” nie pó ź niej ni ż 3 dni od daty otrzymania zawiadomienia o zmianie ceny. Brak powiadomienia w podanym wy ż ej terminie traktowany b ę dzie przez PTU „Maro” jako przyj ę cie przez uczestnika nowych warunków.” Punkt 4 rozdzia ł u II WU przyznaje klientowi prawo rezygnacji z imprezy w przypadku podwy ż szenia jej ceny, jednak ż e pod warunkiem, i ż cena imprezy wzro ś nie o wi ę cej ni ż 15%. Je ż eli cena wzro ś nie o mniej ni ż 15% klient Biura MARO nie mo ż e odst ą pi ć od umowy bez poniesienia kosztów rezygnacji. Jak to podnoszono powy ż ej, zgodnie z art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych klient ma prawo do odst ą pienia od umowy w przypadku zmiany istotnych warunków umowy. Jednym z takich warunków jest cena imprezy. Nale ż y podkre ś li ć , ż e przedmiotowa ustawa nie okre ś la ż adnego procentowego progu wzrostu ceny, którego przekroczenie mia ł oby warunkowa ć skorzystanie przez klienta z w/w prawa. A zatem klient w ka ż dym przypadku zmiany ceny mo ż e przyj ąć proponowan ą podwy ż k ę albo odst ą pi ć od umowy za natychmiastowym zwrotem wszystkich wniesionych ś wiadcze ń i bez obowi ą zku zap ł aty kary umownej. Brak wi ę c jakichkolwiek podstaw do tego, by prawo klienta do odst ą pienia od umowy w razie wzrostu ceny imprezy uzale ż nia ć od wysoko ś ci podwy ż ki. We wskazanym powy ż ej punkcie WU Biuro MARO przyj ęł o domniemanie, i ż brak powiadomienia organizatora przez klienta w okre ś lonym terminie o rezygnacji z imprezy z powodu wzrostu jej ceny, równoznaczny jest z zaakceptowaniem przez klienta zaistnia ł ych zmian. Jak wykazano powy ż ej art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych reguluj ą cy obowi ą zki stron w razie zmiany warunków umowy nie daje podstaw do przyj ę cia takiego domniemania. W ka ż dym przypadku klient ma prawo i zarazem obowi ą zek opowiedzie ć si ę , czy przyjmuje nowe warunki (podwy ż szon ą cen ę ), czy te ż rezygnuje z imprezy. W ś wietle powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , i ż punkt 4 rozdzia ł u II WU narusza art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. Art. 14 ust. 2 pkt 7 ustawy o us ł ugach turystycznych wprost stanowi, i ż umowa o ś wiadczenie us ł ug turystycznych powinna okre ś la ć rodzaj i zakres ubezpieczenia turystów oraz nazw ę i adres ubezpieczyciela. Zatem umowa zawarta przez organizatora imprezy z konsumentem powinna zawiera ć podstawowe informacje dotycz ą ce ubezpieczenia, nie tylko rodzaj i zakres ubezpieczenia turystów, ale i nazw ę oraz adres ubezpieczyciela. Rozdzia ł IV WU Ubezpieczenia – pkt 1 stanowi: „Organizator ubezpiecza w STU „Ergo Hestia” S.A. w Sopocie uczestników na podstawie polisy generalnej od kosztów leczenia (KL 50.000,- PLN) oraz nast ę pstw nieszcz ęś liwych wypadków (NNW 10.000,- PLN) na warunkach ogólnych ubezpieczyciela, z którymi Klient ma obowi ą zek zapozna ć si ę w biurze przed wyjazdem.” Cytowany zapis WU zawiera informacje o nazwie ubezpieczyciela i zakresie ubezpieczenia, nie zawiera jednak wymaganych informacji o adresie ubezpieczyciela. Zgodnie za ś z art. 14 9 ust. 2 pkt 7 w/w ustawy dane te nale żą do podstawowych elementów umowy. Punkt 1 rozdzia ł u IV WU Ubezpieczenie narusza zatem wskazany przepis. Zgodnie z art. 11 a ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych organizator turystyki odpowiada za niewykonanie lub nienale ż yte wykonywanie umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych, chyba ż e niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie jest spowodowane wy łą cznie: 1) dzia ł aniem lub zaniechaniem klienta, 2) dzia ł aniem lub zaniechaniem osób trzecich, nieuczestnicz ą cych w wykonywaniu us ł ug przewidzianych w umowie, je ż eli tych dzia ł a ń lub zaniecha ń nie mo ż na by ł o przewidzie ć ani unikn ąć , albo 3) si łą wy ż sz ą . Przepis ustawy dok ł adnie wskazuje, w jakich okoliczno ś ciach organizator imprezy jest zwolniony z odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonywanie umowy. Katalog przyczyn niewykonania lub nienale ż ytego wykonania przez organizatora umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych zawarty w art. 11 a ust. 1 w/w ustawy nie mo ż e by ć dowolnie rozszerzany. Rozdzia ł VII WU Wy łą czenie odpowiedzialno ś ci – pkt 2 stanowi: „PTU „Maro” nie odpowiada za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy, je ż eli zosta ł o to spowodowane wy łą cznie dzia ł aniem lub zachowaniem Klienta lub osób trzecich nie bior ą cych udzia ł u w wykonywaniu umowy albo si łą wy ż sz ą .” pkt 4 zdanie 2 stanowi: „ PTU „Maro” nie ponosi jednak odpowiedzialno ś ci za szkod ę w baga ż u powierzonym, je ż eli zaistnia ł a ona z jednej z przyczyn wymienionych w par. VII pkt 2.” Cytowane postanowienia WU stanowi ą , i ż MARO nie ponosi odpowiedzialno ś ci za naruszenie umowy polegaj ą ce na niewykonaniu lub nienale ż ytym wykonaniu umowy, je ż eli by ł o ono skutkiem dzia ł a ń osób trzecich nie bior ą cych udzia ł u w wykonywaniu umowy. Zgodnie z art. 11 a ust. 1 pkt 2 ustawy o us ł ugach turystycznych Biuro MARO mo ż e zwolni ć si ę z odpowiedzialno ś ci za dzia ł ania lub zaniechania osób trzecich, nieuczestnicz ą cych w wykonywaniu us ł ug przewidzianych w umowie, jednak ż e pod warunkiem, ż e tych dzia ł a ń lub zaniecha ń nie mo ż na by ł o przewidzie ć ani unikn ąć . Art. 11b ust. 1 w/w ustawy stanowi, i ż nie mo ż na w drodze umowy wy łą czy ć lub ograniczy ć odpowiedzialno ś ci okre ś lonej w art. 11a, tak ż e w razie wyboru prawa obcego, z zastrze ż eniem ust. 2 i 3. Biuro MARO w przytoczonych powy ż ej punktach rozdzia ł u VII WU zwolni ł o si ę z odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy w ka ż dym przypadku, gdy jest ono skutkiem zachowania osób trzecich nie bior ą cych udzia ł u w wykonywaniu umow y , co wykracza poza granice zwolnienia z odpowiedzialno ś ci ustalone w art. 11 a ustawy, co jest równoznaczne z naruszeniem przepisu art. 11 b ustawy. W my ś l art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dla stwierdzenia, ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów niezb ę dne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: dzia ł anie przedsi ę biorcy musi by ć bezprawne i zarazem narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. Jak wykazano powy ż ej Biuro MARO naruszy ł o art. 17 ust. 1, art. 14 ust. 5, 14 ust. 2 pkt 7 oraz art. 11 b ustawy u us ł ugach turystycznych. Tym samym nie wywi ą zywa ł o si ę z obowi ą zków na ł o ż onych na nie ustaw ą o us ł ugach turystycznych i stosowa ł o wzorzec umowny niedostosowany do wynikaj ą cych z niej wymogów, ł ami ą c w/w przepisy narusza ł o zarazem okre ś lone w ustawie o us ł ugach turystycznych prawa konsumenta. Zauwa ż y ć równie ż nale ż y, i ż organizator imprezy turystycznej dzia ł a na rynku jako profesjonalista, a ka ż dy przedsi ę biorca w zakresie prowadzonej przez niego dzia ł alno ś ci gospodarczej, zgodnie z art. 355 § 2 Kodeksu cywilnego, zobowi ą zany jest do zachowania nale ż ytej staranno ś ci. Biuro MARO nie powinno zatem formu ł owa ć umowy łą cz ą cej je z klientem – s ł absz ą stron ą stosunku zobowi ą zaniowego - w sposób naruszaj ą cy jego prawa wynikaj ą ce z ustawy o us ł ugach turystycznych. Wprowadzenie przez Biuro MARO do WU postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy o us ł ugach turystycznych jest zatem równoznaczne z naruszeniem przepisów prawa materialnego, st ą d dzia ł anie tego przedsi ę biorcy nale ż y uzna ć 10 za bezprawne. Spe ł niona wi ę c zosta ł a pierwsza przes ł anka konieczna do uznania zachowania Biura MARO za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Drug ą przes ł ank ą , której wykazanie jest niezb ę dne dla stwierdzenia, i ż przedsi ę biorca stosuje praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów jest ustalenie, i ż jego bezprawne dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z tre ś ci art. 1 ust. 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów znaczy dotycz ą cy ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, jak i wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w odniesieniu do konsumentów chroni ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Dzia ł aniami antykonsumenckimi s ą jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Zdaniem Organu Antymonopolowego zakwestionowane w przedmiotowej decyzji dzia ł anie przedsi ę biorcy - polegaj ą ce na stosowaniu we wzorcu umownym zapisów naruszaj ą cych regulacje ustawy o us ł ugach turystycznych - godzi w interes konsumentów, nie mog ą oni bowiem korzysta ć z pe ł ni praw przyznanych im w tej ustawie. Do stwierdzenia stosowania przedmiotowej praktyki niezb ę dne jest wykazanie, i ż bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w interes konsumentów, dotyczy tzw. zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesów nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zidentyfikowa ć . S ą to zarówno konsumenci, z którymi zawarto umowy, jak i potencjalni klienci Biura MARO. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y stwierdzi ć , i ż w niniejszej sprawie zosta ł naruszony zbiorowy interes konsumentów i tym samym zasadne by ł o podj ę cie dzia ł a ń przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów dla odpowiedniej ochrony konsumentów. Spe ł niona zosta ł a zatem druga przes ł anka konieczna do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki konieczne do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy i naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w punkcie I sentencji. Organ Antymonopolowy wszczynaj ą c niniejsze post ę powanie zarzuci ł Biuru MARO stosowanie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na nie informowaniu klientów, z którymi umowy zawierane s ą na odleg ł o ść przy wykorzystaniu technik komunikowania si ę na odleg ł o ść , o prawie odst ą pienia od umowy bez podania przyczyn w terminie dziesi ę ciu dni stwierdzaj ą c, i ż mo ż e to narusza ć art. 9 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2000r. Nr 22, poz. 271; ze zm. Dz.U. z 2002r. Nr 144, poz. 1204). Zgodnie z art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Zatem dla stwierdzenia, ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów niezb ę dne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: dzia ł anie przedsi ę biorcy musi by ć bezprawne i zarazem narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. W toku post ę powania ustalono, i ż Biuro MARO zawiera z klientami umowy nie tylko w siedzibie przedsi ę biorcy, ale i na odleg ł o ść przy zastosowaniu technik komunikowania si ę na odleg ł o ść (internet, poczta). Zawieraj ą c umowy w ten sposób stosuje ten sam wzór umowy- zg ł oszenia i te same WU, które przedstawiane s ą klientowi w lokalu biura podró ż y. 11 Art. 11 ustawy o us ł ugach turystycznych stanowi, i ż w zakresie nieuregulowanym ustaw ą do umów z klientami zawieranych przez organizatorów turystyki i po ś redników turystycznych stosuje si ę przepisy Kodeksu cywilnego oraz inne przepisy dotycz ą ce ochrony konsumenta. Do przepisów tych nale ż y ustawa z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2000r. Nr 22, poz. 271; ze zm. Dz.U. z 2002r. Nr 144, poz. 1204). Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy umowy zawierane z konsumentem bez jednoczesnej obecno ś ci obu stron, przy wykorzystaniu ś rodków porozumiewania si ę na odleg ł o ść , w szczególno ś ci formularza zamówienia niezaadresowanego lub zaadresowanego, listu seryjnego, reklamy prasowej z wydrukowanym formularzem zamówienia, katalogu, telefonu, radia, telewizji, automatycznego urz ą dzenia wywo ł uj ą cego, wizjofonu, wideotekstu, poczty elektronicznej, telefaksu, s ą umowami na odleg ł o ść , je ż eli kontrahentem konsumenta jest przedsi ę biorca, który w taki sposób zorganizowa ł swoj ą dzia ł alno ść . Maj ą c na uwadze powy ż sze stwierdzi ć nale ż y, i ż umowy zawierane przez Biuro MARO przy wykorzystaniu internetu i poczty s ą umowami na odleg ł o ść . Art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (...) stanowi, i ż konsument, który zawar ł umow ę na odleg ł o ść , mo ż e od niej odst ą pi ć bez podania przyczyn, sk ł adaj ą c stosowne o ś wiadczenie na pi ś mie, w terminie dziesi ę ciu dni liczonym od dnia wydania rzeczy, a gdy umowa dotyczy ś wiadczenia us ł ugi – od dnia jej zawarcia (art. 10 w/w ustawy). Art. 9 w/w ustawy nak ł ada na przedsi ę biorc ę obowi ą zek poinformowania konsumenta, przy u ż yciu ś rodka porozumiewania si ę na odleg ł o ść najpó ź niej w chwili z ł o ż enia mu propozycji zawarcia umowy o prawie odst ą pienia od umowy bez podania przyczyn w terminie dziesi ę ciu dni (pkt 6). W tym miejscu powo ł a ć nale ż y art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (...), który mówi, i ż przepisów art. 9, art. 10 i art. 12 ust. 1 tej ustawy nie stosuje si ę do ś wiadczenia w ś ci ś le oznaczonym okresie, us ł ug w zakresie zakwaterowania, transportu, rozrywek, gastronomii. Przyj ąć nale ż y, i ż ś wiadczenie w/w us ł ug w zakresie zakwaterowania, transportu, rozrywek, gastronomii mie ś ci si ę w poj ę ciu us ł ug turystycznych, a zatem umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych zosta ł y wy łą czone spod re ż imu ochronnego art. 10 w/w ustawy. Zgodnie z art. 23 d ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów je ż eli nie zachodz ą okoliczno ś ci okre ś lone w art. 23 a, Organ Antymonopolowy wydaje decyzj ę , w której stwierdza, ż e dana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. Jakkolwiek Biuro MARO zawieraj ą c umowy na odleg ł o ść nie informuje swoich klientów o prawie odst ą pienia od umowy bez podania przyczyny w terminie 10 dni od zawarcia umowy, to zachowania tego w ś wietle art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (...) nie mo ż na uzna ć za bezprawne. Poniewa ż w zwi ą zku z omawianym zarzutem nie zosta ł a spe ł niona przes ł anka bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy nale ż a ł o orzec jak w punkcie II sentencji decyzji. Przedmiotem trzeciego z zarzutów postawionych Biuru MARO jest stosowanie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na nie podawaniu klientom korzystaj ą cym z transportu zorganizowanego przez Biuro MARO we w ł a ś ciwym czasie przed rozpocz ę ciem imprezy turystycznej informacji na pi ś mie o adresie i numerze telefonu lokalnego przedstawiciela w/w przedsi ę biorcy, do którego klient mo ż e zwraca ć si ę w razie trudno ś ci oraz o miejscu i czasie trwania postojów, co mo ż e narusza ć art. 13 ust. 3 pkt 1 i 3 w zwi ą zku z art. 13 ust. 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych. Aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, zgodnie z art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - kwestionowane dzia ł anie przedsi ę biorcy musi by ć bezprawne, 12 - powy ż sze dzia ł anie musi narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 13 ust. 3 pkt 1 organizator turystyki jest obowi ą zany we w ł a ś ciwym czasie, przed rozpocz ę ciem imprezy turystycznej, poda ć klientom nazwisko lub nazw ę lokalnego przedstawiciela organizatora turystyki (lub innej instytucji), do którego klient mo ż e zwraca ć si ę w razie trudno ś ci, a tak ż e jego adres i numer telefonu. Przedstawienie w/w informacji przez organizatora klientowi jeszcze przed rozpocz ę ciem imprezy jest wa ż ne dla uczestnika imprezy, gdy ż w razie jakichkolwiek problemów zwi ą zanych z realizacj ą zawartej umowy klient z góry wie do kogo mo ż e zwróci ć si ę o pomoc w ich rozwi ą zaniu. Art. 13 ust. 3 pkt 3 zobowi ą zuje go do poinformowania w tym samym terminie o planowanym czasie przejazdu, miejscu i czasie trwania postojów. W my ś li art. 13 ust. 3a powy ż sze informacje powinny by ć podane klientowi na pi ś mie. W toku post ę powania w oparciu o Protokó ł kontroli przeprowadzonej w dniu 07.04.2003r. w Biurze MARO przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Katowicach (karty nr 22-24) a tak ż e na podstawie O ś wiadczenia Biura MARO z dnia 09.04.2003r. (karta nr 27) ustalono, i ż Biuro MARO w okresie poprzedzaj ą cym sezon „Lato 2003” nie przedstawia ł o uczestnikom imprez turystycznych korzystaj ą cych z zorganizowanego przez nie dojazdu na pi ś mie informacji obejmuj ą cej nazwisko lub nazw ę lokalnego przedstawiciela Biura MARO (karta nr 46). Informacje te by ł y przekazywane uczestnikom imprez przez pilotów, a nast ę pnie powtarzane przez rezydentów i wywieszane na tablicach informacyjnych w miejscach dost ę pnych dla turystów (karta nr 27). W/w informacje otrzymywali na pi ś mie jedynie rodzice dzieci wyje ż d ż aj ą cych na obozy m ł odzie ż owe organizowane przez Biuro MARO (karta nr 27 verte). Biuro MARO narusza ł o zatem art. 13 ust. 3 pkt 1 ustawy o us ł ugach turystycznych Analiza katalogu „BU Ł GARIA” obejmuj ą cego ofert ę Biura MARO na sezon letni 2003r. wykaza ł a, ż e klienci Biura s ą w nim informowani o planowanym czasie przejazdu oraz o planowanych d ł u ż szych postojach na terenie S ł owacji i Rumunii, jednak ż e miejsce i czas trwania postojów nie zosta ł y w w/w katalogu sprecyzowane (karta nr 84 verte). Jak poda ł o Biuro MARO o postojach krótkich co oko ł o 4 godziny klienci informowani s ą przez pilota przy wyje ź dzie (karta nr 42). Biuro MARO odpowiadaj ą c na zarzut nie podawania klientom korzystaj ą cym ze zorganizowanego przez nie transportu we w ł a ś ciwym czasie przed rozpocz ę ciem imprezy turystycznej na pi ś mie informacji o planowanym czasie przejazdu, miejscu i czasie postojów podnios ł o, ż e obowi ą zek ten dotyczy wy łą cznie imprezy turystycznej i transportu realizowanego w ramach programu imprezy turystycznej. W opinii Biura MARO ś wiadczone przez nie us ł ugi przewozowe nie wchodz ą w zakres imprez turystycznych, gdy ż nie tworz ą z nimi jednolitego programu, a ponadto nie s ą obj ę te wspóln ą cen ą . W katalogu i w umowach zawieranych z klientami na us ł ugi transportowe obowi ą zuje zawsze oddzielna cena, a klient mo ż e wybra ć transport autokarowy, samolotowy lub dojazd w ł asny. Przytoczona powy ż ej argumentacja Biura MARO nie znajduje jednak potwierdzenia w okoliczno ś ciach faktycznych sprawy. W katalogu „BU Ł GARIA” zawieraj ą cym ofert ę Bura MARO na lato 2003r. znajduj ą si ę m.in. informacje o obozach m ł odzie ż owych. Cena za udzia ł w takim obozie obok innych ś wiadcze ń obejmuje tak ż e transport – przelot samolotem + transfery lub przejazd autokarem z klimatyzacj ą . Nie mo ż na zatem twierdzi ć w przypadku tych imprez, ż e us ł uga przewozu nie tworzy z oferowan ą imprez ą turystyczn ą jednolitego programu i nie jest obj ę ta wspóln ą cen ą . Argumentacja Biura MARO, ż e ś wiadczy ono jedynie us ł ugi przewozowe, w tym tak ż e w zwi ą zku z organizowanymi imprezami turystycznymi, co sprawia i ż nie dotyczy go obowi ą zek okre ś lony w art. 13 ust. 3 pkt 3 ustawy o us ł ugach turystycznych nie zas ł uguje zatem na uwzgl ę dnienie. W ś wietle powy ż szego stwierdzi ć nale ż y, ż e Biuro MARO nie realizowa ł o obowi ą zków wynikaj ą cych z art. 13 ust. 3 pkt 1 i pkt 3 ustawy o us ł ugach turystycznych. Spe ł niona zatem 13 zosta ł a pierwsza z przes ł anek wymienionych w art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Drug ą przes ł ank ą , której spe ł nienie jest konieczne dla stwierdzenia, i ż przedsi ę biorca stosuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest ustalenie, i ż jego bezprawne dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. W sprawie naruszenia przez Biuro MARO zbiorowego interesu konsumentów Organ Antymonopolowy wypowiedzia ł si ę ju ż w uzasadnieniu punktu I sentencji niniejszej decyzji. Przedstawiony tam wywód dotycz ą cy poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów pozostaje aktualny równie ż w odniesieniu do oceny dzia ł a ń Biura MARO zakwestionowanych w ramach drugiego z zarzutów postawionych temu przedsi ę biorcy. Zdaniem Organu Antymonopolowego dzia ł anie Biura MARO polegaj ą ce na nie podawaniu klientom korzystaj ą cym ze zorganizowanego przez nie transportu we w ł a ś ciwym czasie przed rozpocz ę ciem imprezy turystycznej informacji na pi ś mie o adresie i numerze telefonu lokalnego przedstawiciela w/w przedsi ę biorcy, do którego klient mo ż e zwraca ć si ę w razie trudno ś ci oraz o planowanym czasie przejazdu, miejscu i czasie trwania postojów godzi ł o w interes konsumentów. Uzyskanie informacji na pi ś mie przed rozpocz ę ciem imprezy o lokalnym przedstawicielu organizatora imprezy jest bardzo wa ż ne dla jej uczestników, w ten sposób uzyskuj ą bowiem wiedz ę do kogo mog ą si ę zwróci ć o pomoc w razie jakichkolwiek problemów z realizacj ą zawartej umowy i wykonywaniem przewidzianych w niej ś wiadcze ń . Brak informacji o czasie przejazdu i planowanych postojach we w ł a ś ciwym czasie przed rozpocz ę ciem imprezy uniemo ż liwia klientom odpowiednie przygotowanie si ę do podró ż y, która w przypadku transportu autokarowego mo ż e nawet przekracza ć 30 godzin. Klient nie maj ą c informacji o miejscu i czasie postojów nie jest np. w stanie przewidzie ć czy w czasie podró ż y b ę dzie mo ż liwe kupno posi ł ku, a co za tym idzie czy i ile prowiantu zabra ć ze sob ą . Liczba postojów i czas ich trwania mog ą mie ć równie ż istotne znaczenie z uwagi na stan zdrowia uczestnika imprezy. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesów nieograniczonej liczby konsumentów – konsumentów którzy uczestniczyli ju ż w imprezach zorganizowanych przez Biura MARO lub wybior ą jego ofert ę w przysz ł o ś ci, a których nie da si ę zidentyfikowa ć . W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y stwierdzi ć , i ż w niniejszej sprawie zosta ł naruszony zbiorowy interes konsumentów i tym samym zasadne by ł o podj ę cie dzia ł a ń przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów dla odpowiedniej ochrony konsumentów. Spe ł niona zosta ł a zatem druga przes ł anka konieczna do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki konieczne do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy i naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w punkcie III sentencji. Zgodnie z art. 23 c ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów Organ Antymonopolowy w decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu zaniechania jej stosowania. Biuro MARO w toku przedmiotowego post ę powania poinformowa ł o, ż e wprowadzi ł o zmiany do WU maj ą ce na celu dostosowanie WU do wymaga ń wynikaj ą cych ze wskazanych przez Organ Antymonopolowy przepisów ustawy o us ł ugach turystycznych . W zwi ą zku z powy ż szym, by usun ąć trwaj ą ce skutki naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Biuro MARO powinno nie tylko wprowadzi ć zmiany do WU maj ą ce na celu dostosowanie wzorca umownego do wymogów wynikaj ą cych z ustawy o us ł ugach turystycznych i stosowa ć 14 zmienione WU przy zawieraniu nowych umów ale tak ż e odpowiednio zmieni ć tre ść umów ju ż zawartych, które nie zosta ł y jeszcze wykonane w dacie uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Maj ą c na uwadze, i ż od pierwszej imprezy w sezonie „Lato 2003” biuro MARO dor ę cza swoim klientom przed rozpocz ę ciem imprezy informacje na pi ś mie obejmuj ą ce nazw ę , adres i numer telefonu jego lokalnego przedstawiciela (karty nr 48-51), w celu usuni ę cia skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów b ę d ą cych efektem praktyki stwierdzonej w punkcie III sentencji niniejszej decyzji w zakresie naruszenia art. 13 ust. 3 pkt 3 ustawy o us ł ugach turystycznych Biuro MARO powinno podawa ć klientom na pi ś mie we w ł a ś ciwym czasie przed rozpocz ę ciem imprezy nie tylko informacje o planowanym czasie przejazdu ale równie ż informacje o miejscu i czasie trwania postojów. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie IV sentencji decyzji. Zgodnie z art. 100 e ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Organ Antymonopolowy mo ż e nada ć decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci rygor natychmiastowej wykonalno ś ci je ż eli wymaga tego wa ż ny interes konsumentów. W okoliczno ś ciach niniejszej sprawy wa ż ny interes konsumentów – uczestników imprez turystycznych organizowanych przez Biuro MARO wymaga, by WU stosowane przez tego przedsi ę biorc ę zawieraj ą ce postanowienia naruszaj ą ce przepisy ustawy o us ł ugach turystycznych zosta ł y jak najszybciej zmienione i dostosowane do wymogów wynikaj ą cych z ustawy o us ł ugach turystycznych. W tym miejscu wskaza ć nale ż y, i ż przedsi ę biorca w toku przedmiotowego post ę powania poinformowa ł Organ Antymonopolowy o wprowadzeniu zmian do WU. Dzia ł ania Biura MARO podj ę te po wszcz ę ciu post ę powania maj ą ce na celu wyeliminowanie narusze ń przepisów ustawy o us ł ugach turystycznych, w ś wietle ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nie stanowi ą jednak przeszkody dla wydania przedmiotowej decyzji, czy te ż dla nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci, poniewa ż zaistnia ł y łą cznie przes ł anki konieczne do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Powy ż sza uwaga pozostaje równie ż aktualna odno ś nie zachowania Biura MARO ocenianego w punkcie III sentencji niniejszej decyzji. Jakkolwiek Biuro MARO poinformowa ł o, i ż od obecnego sezonu wr ę cza klientom na miejscu zbiórki przed wyjazdem pisemne informacje obejmuj ą ce nazw ę , adres i numer telefonu jego lokalnego przedstawiciela, to, jak wykazano w uzasadnieniu niniejszej decyzji, naruszenie art. 13 ust. 3 pkt 1 mia ł o miejsce, a obowi ą zek wynikaj ą cy z art. 13 ust. 3 pkt 3 ustawy o us ł ugach turystycznych nadal nie jest w pe ł ni realizowany przez Biuro. Doda ć nale ż y, i ż jakkolwiek Biuro MARO w toku post ę powania poinformowa ł o o zmianie wzorca umowy, to nie przedstawi ł o dowodów, i ż wzorzec ten zosta ł wprowadzony do stosowania. Zadaniem Organu Antymonopolowego jest ochrona zbiorowego interesu konsumentów, któr ą realizuje wydaj ą c na podstawie art. 23 c ustawy stosowne decyzje. Obowi ą zki przedsi ę biorcy wynikaj ą ce z tre ś ci decyzji musz ą by ć realizowane w przysz ł o ś ci, od dnia uprawomocnienia si ę decyzji. Wydana decyzja jest bowiem gwarancj ą dla konsumentów, ż e przedsi ę biorca b ę dzie zwi ą zany jej ustaleniami. W okoliczno ś ciach niniejszej sprawy dla ochrony zbiorowego interesu konsumentów niezwykle istotne jest szybkie wyeliminowanie z obrotu WU zawieraj ą cych zakwestionowane w punkcie I sentencji niniejszej decyzji postanowienia oraz zapewnienie klientom Biura MARO, pe ł nej informacji o planowanym czasie przejazdu, miejscu i czasie trwania postojów, które to informacje Biuro MARO ma obowi ą zek przedstawia ć swoim klientom zgodnie z art. 13 ust. 3 pkt 3 ustawy o us ł ugach turystycznych. Powy ż sze dzia ł anie pozwoli na obj ę cie ochron ą wi ę kszej liczby konsumentów, w szczególno ś ci równie ż tych którzy zawarli ju ż umowy, a umowy te nie zosta ł y jeszcze wykonane, i na ograniczenie trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Maj ą c powy ż sze na uwadze Biuro MARO niezw ł ocznie po otrzymaniu niniejszej decyzji powinno zastosowa ć ś rodki usuni ę cia skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów okre ś lone w punkcie IV sentencji niniejszej decyzji, tj. wprowadzi ć zmiany do WU i dostosowa ć je do przepisów ustawy o us ł ugach 15 turystycznych oraz przedstawia ć swoim klientom na pi ś mie informacje o których mowa w art. 13 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o us ł ugach turystycznych. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie V sentencji decyzji. Zgodnie z art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 72 ustawy, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Organ Antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Post ę powanie w sprawie stosowania przez Biuro MARO praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. W wyniku tego post ę powania Organ Antymonopolowy w punkcie I i III sentencji decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania dla Organu Antymonopolowego, s ą wydatki w wysoko ś ci 42 z ł zwi ą zane z korespondencj ą pomi ę dzy Organem Antymonopolowym a przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z powy ż szym Organ Antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć Biuro MARO kosztami post ę powania w wysoko ś ci 42 z ł (s ł ownie z ł otych: czterdzie ś ci dwa). St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie VI sentencji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Na postanowienie zawarte w punkcie VI niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral