RKT-19/2009

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 23. 07. 2009r. RKT – 61 – 72/08/AD DECYZJA Nr RKT - 19 /2009 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939 oraz zgodnie z § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Stanisławowi S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą F.U.H. S-COM, ul. (...) Z., I. 1. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę stosowaną przez Stanisława S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F.U.H. S-COM, ul. (...) Z., polegającą na stosowaniu postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.), którego treść jest następująca: „Odszkodowanie nie przysługuje, jeżeli w okresie rozliczeniowym łączny czas przerw był krótszy od 36 godzin”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania; 2. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę stosowaną przez Stanisława S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F.U.H. S-COM, ul. (...) Z., polegającą na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późń. zm.) o treści: a. „ S-COM nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za straty wynikające z braku dostępu do Sieci” i „S-COM nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za jakiekolwiek straty Abonenta wynikłe z braku dostępu do Sieci” , b. „ S-COM nie ponosi odpowiedzialności za ewentualną utratę danych Abonenta, naruszenie poufności zasobów Sieci czy też zamierzonej działalności osób trzecich ”, „S-COM nie odpowiada za szkody wynikłe z (...) działania osób trzecich (...)” i „S- COM nie ponosi odpowiedzialności za ewentualną utratę danych Abonenta czy też zamierzonej działalności osób trzecich”, 2 c. „W razie opóźnienia z winy Abonenta w zapłacie, co najmniej 7 dni lub udostępnienia Sieci osobom trzecim S-COM zastrzega sobie możliwość rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym, przy czym: - Abonent nie jest uprawniony do zgłaszania jakichkolwiek roszczeń w stosunku do S- COM z tytułu uiszczonych opłat. - S-COM uprawniona jest do restrykcji odłączenia Sieci, koszt ponownego podłączenia do Sieci wynosi 100 zł brutto. (...) ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 01. 01. 2009r. II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszające zbiorowe interesy konsumentów praktyki stosowane przez Stanisława S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F.U.H. S-COM, ul. (...) Z., polegające na: 1. stosowaniu postanowień, których treść jest następującą: a. „Reklamacje dotyczące niespełnienia gwarantowanych warunków świadczenia usług mogą dotyczyć uchybień zaistniałych nie dawniej niż 14 dni przed datą złożenia reklamacji. (...)”, które jest niezgodne z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004r. w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226, poz. 2291), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, b. „Reklamacje należy składać: Pocztą elektroniczną na adres biuro@scom.com.pl z dopiskiem „REKLAMACJA”; Listownie na adres: S-COM, (...) Z., ul. (...); z dopiskiem „REKLAMACJA” , które jest niezgodne z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004r. w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226, poz. 2291), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, c. „Reklamacje rozpatrywane będą w ciągu 14 dni od daty otrzymania reklamacji. O wyniku rozpatrzenia reklamacji pociągającej skutki finansowe Abonent zostanie powiadomiony na piśmie lub pocztą elektroniczną” , które jest niezgodne z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004r. w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226, poz. 2291), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, do czego doszło w wyniku nie zawierania w umowach z konsumentami o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu informacji na temat możliwości rozwiązania ewentualnego sporu powstałego na tle umowy w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 56 ust. 3 pkt. 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie ich stosowania z dniem 01. 01. 2009r. III. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z 3 art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów umarza się wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w związku z podejrzeniem podejmowania przez Stanisława S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F.U.H. S-COM, ul. (...) Z., bezprawnych działań noszących znamiona praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: 1. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, do czego mogło dojść w wyniku nie zawierania w umowach z konsumentami o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu informacji na temat wysokości kar umownych należnych konsumentom w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi telekomunikacyjnej, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 56 ust. 3 pkt. 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.), co może być niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. stosowaniu postanowienia, którego treść jest następującą: „W razie odstąpienia od umowy przez Abonenta przed doprowadzeniem Sieci do lokalu oraz za zerwanie umowy przed czasem jej wygaśnięcia Abonent zostanie obciążony kwotą 350 zł brutto wynikającą z poniesionych przez firmę S-COM kosztów ”, które może być niezgodne z art. 57 ust. 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jako bezprzedmiotowe. IV. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na Stanisława S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F.U.H. S-COM, ul. (...) Z., karę pieniężną w wysokości: 1. 384 zł (słownie: trzystu osiemdziesięciu czterech złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I 1 sentencji niniejszej decyzji, 2. 1 154 zł (słownie: jednego tysiąca stu pięćdziesięciu czterech złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I 2 sentencji niniejszej decyzji. 3. 846 zł (słownie: ośmiuset czterdziestu sześciu złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie II 1 a – c sentencji niniejszej decyzji, 4. 231 zł (słownie: dwustu trzydziestu jeden złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie II 2 sentencji niniejszej decyzji. V. Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obciąża się Stanisława S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F.U.H. S-COM, ul. (...) Z., kosztami opisanego na wstępie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowiązuje się tego przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 70 zł (słownie: siedemdziesięciu złotych). 4 Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej także Prezesem Urzędu) przeprowadzono postępowanie wyjaśniające (sygn. akt RKT-402- 29/07/AD) w sprawie działalności Stanisława S. (zwanego dalej także przedsiębiorcą), w toku którego powzięto podejrzenie, że może on stosować praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów wskazane w sentencji tej decyzji. W związku z powyższym, Postanowieniem nr 1 z dnia 02. 05. 2008r. (dowód: karty nr 1 - 2), rozszerzonym Postanowieniem nr 3 z dnia 02. 07. 2008r. (dowód: karty nr 42 - 43) wszczęto z urzędu niniejsze postępowanie. W ramach przedmiotowego postępowania przedsiębiorca złożył wyjaśnienia oraz przesłał dokumenty, w oparciu o które wydano niniejszą decyzję. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: Stanisław S. prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Z. pod numerem (...) (dowód: karta nr 29), w ramach której świadczy na rzecz konsumentów usługi telekomunikacyjne z zakresu dostępu do internetu. Przy zawieraniu umów tego rodzaju (dowód: karty nr 13 – 18, 33 – 35) przedsiębiorca stosuje wzór umowy (dowód: karta nr 32) oraz „Regulamin Korzystania z Sieci Internet” (zwany dalej także regulaminem, dowód: karty nr 19 – 20, 36 – 37), które obowiązywały od 27. 03. 2003r. (dowód: karta nr 84). Analiza ww. wzorców, jak i umów zawartych z ich wykorzystaniem wykazała, że brak było w nich informacji na temat możliwości rozwiązania ewentualnego sporu powstałego na tle umowy w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego. Jednocześnie stwierdzono, że we wzorze umów, a co za tym idzie również i w umowach faktycznie zawartych przedsiębiorca zamieścił następujące regulacje: 1) pkt 8: „ S-COM nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za straty wynikające z braku dostępu do Sieci ”, 2) pkt 9: „ S-COM nie ponosi odpowiedzialności za ewentualną utratę danych Abonenta, naruszenie poufności zasobów Sieci czy też zamierzonej działalności osób trzecich ”, 3) pkt 10: „S-COM nie odpowiada za szkody wynikłe z (...) działania osób trzecich (...)”, 4) pkt 12 : „W razie opóźnienia z winy Abonenta w zapłacie, co najmniej 7 dni lub udostępnienia Sieci osobom trzecim S-COM zastrzega sobie możliwość rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym, przy czym: - Abonent nie jest uprawniony do zgłaszania jakichkolwiek roszczeń w stosunku do S- COM z tytułu uiszczonych opłat. - S-COM uprawniona jest do restrykcji odłączenia Sieci, koszt ponownego podłączenia do Sieci wynosi 100 zł brutto. (...)” , 5) pkt 16 : „W razie odstąpienia od umowy przez Abonenta przed doprowadzeniem Sieci do lokalu oraz za zerwanie umowy przed czasem jej wygaśnięcia Abonent zostanie obciążony kwotą 350 zł brutto wynikającą z poniesionych przez firmę S-COM kosztów” . W regulaminie, który był wykorzystywany przy zawieraniu umów telekomunikacyjnych przedsiębiorca stosował poniższe regulacje: 6) pkt D 3: „ S-COM nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za jakiekolwiek straty Abonenta wynikłe z braku dostępu do Sieci ”, 7) pkt F 7 : „S-COM nie ponosi odpowiedzialności za ewentualną utratę danych Abonenta czy też zamierzonej działalności osób trzecich” , 5 8) pkt E 1: „ Reklamacje dotyczące niespełnienia gwarantowanych warunków świadczenia usług mogą dotyczyć uchybień zaistniałych nie dawniej niż 14 dni przed datą złożenia reklamacji. (...) ” , 9) pkt E 5: „ Reklamacje należy składać: Pocztą elektroniczną na adres biuro@scom.com.pl z dopiskiem >REKLAMACJA<; Listownie na adres: S-COM (...) Z., ul.(...); z dopiskiem >REKLAMACJA <”, 10) pkt E 8: „ Reklamacje rozpatrywane będą w ciągu 14 dni od daty otrzymania reklamacji. O wyniku rozpatrzenia reklamacji pociągającej skutki finansowe Abonent zostanie powiadomiony na piśmie lub pocztą elektroniczną ”. W pkt. 7 umów sprzed 15. 05. 2008r. (dowód: karty nr 13, 15 i 17) zawarto regulację, z której wynikało, że w przypadku udokumentowanego braku dostępu do sieci wynikającego z winy przedsiębiorcy, abonentowi przysługuje prawo do obniżki w miesięcznej opłacie o wartości proporcjonalnej do okresu braku dostępu do sieci, a w pkt. D2 regulaminu zaznaczono, że prawo do obniżki przysługuje, gdy ciągły okres przerwy wynosił więcej niż 48 godzin (dowód: karta nr 20). Analogiczne regulacje przewidziano także w późniejszych wzorcach (dowód: karty nr 25) oraz umowach zawartych z ich wykorzystaniem. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu niniejszego postępowania przedsiębiorca zobowiązał się do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom wskazanym w Postanowieniu nr 1 (dowód: karta nr 5). Powyższe miałoby polegać na zmodyfikowaniu postanowień wzorców umowy i regulaminu poprzez zmianę lub całkowite usunięcie regulacji wymienionych powyżej w pkt. 1, 6, 8, 9, 10. W związku z tym przesłano zmodyfikowane wzorce, które z dniem 15. 05. 2008r. wprowadzono do obrotu, tj. zaczęto je stosować przy zawieraniu nowych umów z konsumentami (dowód: karty nr 48 – 53). Przedsiębiorca oświadczył też, że w terminie trzech miesięcy, a więc do 15. 08. 2008r., prześle wszystkim swym dotychczasowym klientom aneksy do wiążących ich umów, co jednak nie zostało wykonane. Zmodyfikowany wzór umowy (dowód: karty nr 25 – 26) oraz regulamin (dowód: karty nr 21 – 24) poddano analizie, która wykazała, że wyeliminowano z nich postanowienia wskazane powyżej w pkt. 1 i 6. Postanowienia cytowane w pkt. 8 - 10 zastąpiono natomiast unormowaniami, na mocy których zastrzeżono, że reklamacje mogą być zgłaszane pisemnie, elektronicznie lub telefonicznie, przy czym podano dokładne dane przedsiębiorcy i godziny, w jakich kontakt jest możliwy. W regulaminie obowiązującym od 15. 05. 2008r. podano też, że reklamacja może być złożona w terminie 12 miesięcy od zaistnienia przyczyny jej złożenia i przedstawiono sposób określania tego terminu zbieżny ze sposobem przewidzianym w rozporządzeniu w sprawie reklamacji telekomunikacyjnej, jak i wskazano, że na złożoną przez konsumenta reklamację przedsiębiorca udziela pisemnej odpowiedzi. Jednocześnie wzór umowy uzupełniono o informacje na temat możliwości rozwiązania ewentualnego sporu na drodze mediacji lub przed sądem polubownym, dzięki czemu nowo zawierane umowy obejmowały informacje, uregulowania dotyczące niniejszych kwestii. Regulacje wymienione powyżej w punktach 2 – 5 i 7 były zamieszczone zarówno we wzorcach w pierwotnym brzmieniu, umowach zawartych z ich wykorzystaniem, jak i we wzorcach obowiązujących od 15. 05. 2008r. i w umowach zawartych z ich wykorzystaniem. Dodatkowo z dniem 15. 05. 2008r. przedsiębiorca wprowadził do obrotu następujące postanowienie: „ Odszkodowanie nie przysługuje, jeżeli w okresie rozliczeniowym łączny czas przerw był krótszy od 36 godzin ” (dowód: karta nr 25). 6 Okoliczność wprowadzenie w życie opisanych wzorców w odniesieniu do nowych umów przedsiębiorca potwierdził przesyłając umowy faktycznie zawarte z ich wykorzystaniem (dowód: karty nr 48 - 53). W toku przedmiotowego postępowania jego zakres rozszerzono Postanowieniem nr 3 z dnia 02. 07. 2008r. (dowód: karty nr 42 – 43) o zarzuty związane ze stosowaniem przez przedsiębiorcę regulacji wymienionych powyżej w punktach 2 - 5 i 7 oraz w związku ze stosowaniem ostatniej cytowanej klauzuli. W odpowiedzi na zawiadomienie o rozszerzeniu zakresu postępowania przedsiębiorca zobowiązał się do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom wskazanym w Postanowieniu nr 3 (dowód: karta nr 46) za wyjątkiem postanowienia pochodzącego z pkt. 7 wzoru umowy wprowadzonego w życie dnia 15. 05. 2008r. W związku z powyższym załączył on zmodyfikowane wzorce umowne, tj. wzór umowy oraz regulamin, które wprowadzono do obrotu w odniesieniu do nowych umów z dniem 14. 07. 2008r. Ponadto przedsiębiorca zobowiązał się do przesłania niezbędnych aneksów do umów wszystkim klientom związanym umowami obejmującymi zakwestionowane regulacje. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego regulacji o treści: „(...) Odszkodowanie nie przysługuje, jeżeli w okresie rozliczeniowym łączny czas przerw był krótszy od 36 godzin” , wskazał on, że niniejsze postanowienie stanowi powtórzenie treści art. 105 ust. 1 i 2 ustawy Prawo telekomunikacyjne, wobec czego klauzula ta nie może być uznana za sprzeczną z prawem. Przesłane przez przedsiębiorcę zmodyfikowane wzorce, tj. wzór umowy (dowód: karty nr 58 – 59), jak regulamin (dowód: karty nr 54 – 57) poddano w toku przedmiotowego postępowania analizie, która wykazała, że z regulaminu wyeliminowano zakwestionowaną regulację wymienioną powyżej w pkt. 2 – 5 oraz 7. W pkt. 7 wzorca stosowanego od 14. 07. 2008r., podobnie jak w pkt. 7 wzorca stosowanego od dnia 15. 05. 2008r., figurowało postanowienie o treści: „(...) Odszkodowanie nie przysługuje, jeżeli w okresie rozliczeniowym łączny czas przerw był krótszy od 36 godzin”. Przedsiębiorca udokumentował okoliczność wprowadzenia w życie zmodyfikowanych wzorców z dniem 14. 07. 2008r., z tym, że wzorce te znalazły zastosowanie do nowych umów zawieranych z konsumentami. W piśmie z dnia 22. 05. 2009r. (dowód: karta nr 85) przedsiębiorca oświadczył, że aneksy do umów zawartych przed 14. 07. 2008r. wprowadzające do umów wyżej opisane zmiany zostały przesłane do wszystkich konsumentów, z którymi był on związany umowami do dnia 01. 01. 2009r., przy czym łącznie zmianie uległo 798 umów (dowód: karta nr 74). W 2008r. przedsiębiorca uzyskał przychód w wysokości ( tajemnica przedsiębiorstwa ) (pkt I 1 Załącznika nr 1, dowód: karta nr 75). Prezes Urzędu zważył, co następuje: Naruszenie interesu publicznego Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Działania oparte na przepisach niniejszej ustawy są zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane działania godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku i poprzez to powodują zaburzenia w jego prawidłowym funkcjonowaniu. Do naruszenia interesu 7 publicznego dochodzi, gdy skutki określonych działań mają charakter powszechny, dotykają wszystkich potencjalnych podmiotów na danym rynku 1 . Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie przedmiotowa przesłanka została spełniona, istniała możliwość poddania zachowania przedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania przez niego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Na mocy art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Aby można było stwierdzić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów muszą kumulatywnie zostać spełnione następujące przesłanki: - oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, - praktyka godzi w zbiorowe interesy konsumentów, - praktyka jest bezprawna. Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsiębiorcę rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wynika, że przedsiębiorcą jest osoba prawna, która we własnym imieniu wykonuje działalność gospodarczą. W rozważanym przypadku podmiot będący stroną postępowania bez wątpienia posiada status przedsiębiorcy, gdyż jest to osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Zachowania niniejszego podmiotu podlegają zatem kontroli dokonywanej na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Pojęcie zbiorowych interesów konsumentów zostało szeroko omówione przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10. 04. 2008r. (sygn. akt III SK 27/07). W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podał, iż gramatyczna wykładnia tego pojęcia prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „ zbiorowego interesu konsumentów ” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka przedsiębiorcy skierowana jest do „ nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów ”. Wystarczające powinno być w jego ocenie ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów, za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy orzekł też, że „ praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy ”. W rozważanym przypadku doszło do naruszenia interesu publicznego w sposób opisany w pkt. I niniejszej decyzji. Oceniane zachowania przedsiębiorcy dotyczą szerokiego kręgu najsłabszych uczestników rynku, jakimi są konsumenci. Dotyczą one wszystkich tych osób, które zawarły z nim umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych oraz wszystkich jego 1 Konrad Kohutek w: „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008r., strona 47 8 potencjalnych klientów. Rozważane działania godzą więc w zbiorowe interesy konsumentów. Stanowią one też zakazane prawem praktyki, gdyż są podejmowane w sposób powtarzalny. Już z samej istoty wzorców umów wynika to, że działania przedsiębiorcy wykorzystującego je jest ustalone, jednakowe, powtarzalne we wszystkich przypadkach. Z uwagi na spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów należało orzec, że przedsiębiorca dopuścił się naruszenia tych przepisów. Bezprawność działań Kolejną przesłanką, która musi zostać spełniona, aby było możliwe stwierdzenie naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawność rozważanego zachowania. Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt. 1 ww. ustawy za praktykę tego rodzaju uznaje się godzące w zbiorowe interesy konsumentów bezprawne działanie przedsiębiorcy polegające na stosowaniu postanowień wzorców umowy, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone (zwanego dalej także rejestrem), natomiast stosownie do art. 24 ust. 2 pkt. 2 tej ustawy za niedozwoloną praktykę uważa się naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Dodać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, jeżeli praktyki te wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Dla stwierdzenia, że dana praktyka jest niezgodna z art. 24 ww. ustawy wystarczające jest więc wykazanie, że potencjalnie istniało zagrożenie naruszenia interesów konsumentów wskutek zastosowania określonego postanowienia w umowach z konsumentami w przypadku zaistnienia określonych okoliczności, a nie jest konieczne faktyczne wystąpienie negatywnego skutku w praktyce. Oznacza to, że wystarczy samo zawarcie w umowie niezgodnej z prawem regulacji, nawet jeśli w praktyce nie zaistniały przesłanki do jej zastosowania i konsument lub ich większa ilość faktycznie nie została dotknięta negatywnymi skutkami danej regulacji, albo też, gdy przedsiębiorca zachował się odmiennie, niż wynikałoby to z niewłaściwej regulacji. Ad I. 1. Pierwszy z rozważanych zarzutów dotyczy stosowania przez Stanisława S. prowadzącego działalność gospodarczą pod oznaczeniem F.U.H. S-COM, postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kpc, którego treść jest następująca: „Odszkodowanie nie przysługuje, jeżeli w okresie rozliczeniowym łączny czas przerw był krótszy od 36 godzin” , co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Postanowienie to zostało wprowadzone do obrotu dnia 15. 05. 2008r. poprzez wpisanie go w pkt. 7 wzoru umowy. Na mocy przedmiotowego postanowienia wpisanego do przedsiębiorca wyłączył swą odpowiedzialność w sytuacji, gdy w okresie rozliczeniowym, a więc w okresie 1 miesiąca, przerwy trwały łącznie krócej niż 36 godzin, przy czym w żadnym innym zapisie zawieranych przez przedsiębiorcę umów nie przewidziano możliwości zwrotu konsumentowi w takim przypadku odpowiedniej części abonamentu. Niniejsze postanowienie należy uznać za tożsame z następującą klauzulą wpisaną do rejestru na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej także SOKiK) z dnia 09. 11. 2005r. (sygn. akt XVII Amc 74/04) pod numerem 1210: „ Jeżeli przerwy w świadczeniu Usługi Radia i Telewizji Kablowej 9 wystąpiły z ważnych przyczyn, a ich łączny czas w Okresie Rozliczeniowym był krótszy od 48 godzin, rekompensata Abonentowi nie przysługuje ”. Postanowienie to zostało uznane za niedozwolone z uwagi na jego niezgodność z art. 385 3 pkt. 22 Kc, wedle którego za niedozwolone uznaje się postanowienia przewidujące obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta. W obu regulacjach identycznie zastrzeżono, że konsumentom, na rzecz których przez określony czas nie były świadczone usługi, nie należy się świadczenie stanowiące równowartość braku usługi. Zdaniem Sądu, nawet jeśli uwzględni się specyfikę usługi telekomunikacyjnej, a zwłaszcza fakt, że ma ona charakter ciągły i wynikającą z tego faktu konieczność okresowego wstrzymywania dostarczenia sygnału dla przeprowadzenia określonych czynności technicznych, brak jest uzasadnienia, aby przedsiębiorca pobierał wynagrodzenie za czas, kiedy abonent nie może korzystać z usługi. SOKiK stwierdził, że takie uregulowanie sytuacji konsumenta narusza jego interesy, gdyż w razie przerwy w świadczeniu usług wysokość jego świadczenia nie ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że Prezes Urzędu może stwierdzić stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na posługiwaniu się postanowieniem wzorca umownego, które zostało wpisane do rejestru, bez względu na to, czy wpis dotyczy tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu jest prowadzone postępowanie, czy też nie (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19. 12. 2003r. w sprawie o sygn. akt III CZP 95/03, Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29. 09. 2005r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 381/05, Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 02. 12. 2005r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 760/05). Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyrażonym w wyroku z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, iż określona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, że mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie dwóch klauzul powinien być zatem zamiar, cel, jakiemu ma służyć kwestionowane postanowienie. Jeśli cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy można uznać za tożsame. Trafność wyżej opisanego stanowiska potwierdził również Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13. 07. 2006r. (sygn. akt III SZP 3/06). Przyjęcie zasady formalnej jawności rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone oznacza, że od chwili wpisania do niego określonego postanowienia zakazane jest stosowanie tożsamych postanowień w obrocie konsumenckim i nikt nie może zasłaniać się nieznajomością dokonanych wpisów. Rejestr postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone jest prowadzony przez Prezesa Urzędu. Rejestr ten jest powszechnie dostępny w wersji elektronicznej na stronie internetowej Urzędu. Powyższe uzasadnia stwierdzenie, że przedsiębiorca był z mocy prawa zobowiązany do powstrzymania się od stosowania rozważanych regulacji. W toku niniejszego postępowania przedsiębiorca uzasadniając okoliczność wprowadzenia niniejszej regulacji podniósł, że jest ona przeniesieniem na grunt umowy regulacji art. 105 Prawa telekomunikacyjnego. Nie można jednak uznać słuszności niniejszego argumentu, gdyż wskazany przez przedsiębiorcę przepis odnosi się jedynie do przedsiębiorców wyznaczonych, do których strona niniejszego postępowania nie zalicza się. W świetle powyższego należało stwierdzić, że przedsiębiorca dopuścił się naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z uwagi na fakt, że rozważana klauzula nadal funkcjonuje w umowach z konsumentami oraz figuruje w wykorzystywanym 10 przez przedsiębiorcę wzorcu umowy, należało też nakazać zaniechania stosowania niniejszej praktyki. 2. a. Kolejny z zarzutów rozważanych w ramach niniejszego postępowania dotyczy stosowania przez Stanisława S. prowadzącego działalność gospodarczą pod oznaczeniem F.U.H. S-COM, praktyki polegającej na stosowaniu postanowień, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy Kodeks postępowania cywilnego (zwanej dalej także Kpc), których treść jest następująca: − „ S-COM nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za straty wynikające z braku dostępu do Sieci” i − „S-COM nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za jakiekolwiek straty Abonenta wynikłe z braku dostępu do Sieci” . Oba postanowienia nieznacznie różnią się pomiędzy sobą jedynie w warstwie językowej, jednakże zakres ich unormowania i skutek ich wprowadzenia jest tożsamy, przy czym określają one treść tych samych umów, co uzasadnia traktowanie stosowania tych dwóch zapisów, jako jednej regulacji. Zacytowane postanowienia porównano w toku postępowania z następującymi klauzulami pochodzącymi z wzorców umów, które wpisano do rejestru pod numerami 408, 424, 602, 639, 677: - „ Dostawca sygnału nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody poniesione bezpośrednio lub pośrednio przez biorcę sygnału, będące następstwem korzystania lub niemożności korzystania z usług PAI S.A., włącznie z utratą zysków z działalności przedsiębiorstwa, przerwy w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, utratą informacji gospodarczej lub innych strat pieniężnych, nawet jeśli dostawca sygnału został poinformowany o możliwości zaistnienia takich szkód ”, którą uznano za niedozwoloną na mocy wyroku SOKiK z dnia 31. 01. 2005r. (sygn. akt XVII Amc 59/04), - „ Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody poniesione przez Abonenta z tytułu użytkowania usługi DDI, w tym np. za utratę danych, nieprawidłowe funkcjonowanie komputera oraz inne uszkodzenia mające związek z połączeniem Abonenta do Internetu ”, którą uznano za niedozwoloną na mocy wyroku SOKiK z dnia 16. 02. 2005r. (sygn. akt XVII Amc 40/04), - „ Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody poniesione przez abonenta w wyniku utraty danych lub opóźnienia w przesyłaniu danych, które spowodowane jest brakiem transmisji, nieprawidłową transmisją, opóźnieniami lub przerwami w działaniu sieci (...)”, którą uznano za niedozwoloną na mocy wyroku SOKiK z dnia 17. 10. 2005r. (sygn. akt XVII Amc 75/04), - „ U sługodawca nie ponosi żadnej odpowiedzialności za szkody i straty Abonentów wynikłe na skutek przerwania połączenia, braku połączenia, nieotrzymania poczty elektronicznej, braku dostępu do Internetu”, którą uznano za niedozwoloną na mocy wyroku SOKiK z dnia 19. 04. 2005r. (sygn. akt XVII Amc 23/05), - „Ramtel nie ponosi odpowiedzialności za straty użytkowników spowodowane przerwaniem połączenia lub nie otrzymaniem poczty elektronicznej”, którą uznano za niedozwoloną na mocy wyroku SOKiK z dnia 05. 10. 2005r. (sygn. akt XVII Amc 73/04). We wszystkich przytoczonych klauzulach przedsiębiorcy świadczący usługi telekomunikacyjne wyłączyli swoją odpowiedzialność względem konsumentów za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usługi oraz szkody będące konsekwencją 11 zaistniałych nieprawidłowości. Podobnie w rozważanym przypadku doszło do wyłączenia wszelkiej odpowiedzialności za straty wynikające z braku dostępu do sieci. Z uwagi na podobieństwo kwestionowanej regulacji do postanowień wpisanych do rejestru, można było orzec o ich tożsamości, co w świetle okoliczności niniejszej sprawy dało podstawę do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. b. Następny zarzut rozważany w ramach przedmiotowego postępowania dotyczy praktyki polegającej na stosowaniu przez Stanisława S. prowadzącego działalność gospodarczą pod oznaczeniem F.U.H. S-COM, postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.), których treść jest następująca: − „ S-COM nie ponosi odpowiedzialności za ewentualną utratę danych Abonenta, naruszenie poufności zasobów Sieci czy też zamierzonej działalności osób trzecich ”, − „S-COM nie odpowiada za szkody wynikłe z (...) działania osób trzecich (...)”, − „S-COM nie ponosi odpowiedzialności za ewentualną utratę danych Abonenta czy też zamierzonej działalności osób trzecich”. Pierwsza z ww. regulacji pochodzi z pkt. 9 wzoru umowy, druga z pkt. 10 tego wzoru, natomiast ostatnia z pkt. F 7 regulaminu. Na mocy wszystkich zacytowanych regulacji przedsiębiorca wyłączył swą odpowiedzialność z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy z powodu działań osób trzecich, także takich, które uczestniczą w wykonywaniu umowy w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy, dodatkowo na mocy dwóch z nich wyłączył swą odpowiedzialność w związku z utratą danych abonenta, a ponadto na mocy jednego z nich z powodu naruszenia poufności sieci. W związku z tym rozważaną regulację zawartą przez przedsiębiorcę w trzech punktach stosowanych przez niego dokumentów należało uznać za tożsamą z postanowieniami wpisanymi do rejestru odpowiednio pod numerami 424 i 1339: - „ Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody poniesione przez Abonenta z tytułu użytkowania usługi DDI, w tym np. za utratę danych, nieprawidłowe funkcjonowanie komputera oraz inne uszkodzenia mające związek z połączeniem Abonenta do Internetu ”, które zostało uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 16. 02. 2005r. (sygn. Akt XVII Amc 40/04), - „ Operator nie ponosi odpowiedzialności za szkody powstałe wyniku nieprawidłowego użytkowania kont, niedotrzymania warunków niniejszego regulaminu przez Abonenta, działania siły wyższej, działanie czynników i (osób trzecich) (np. awaria łączy TP S.A., wandalizm)” , które zostało uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 16. 05. 2007r. (sygn. akt XVII AmC 88/07). Tożsamość tę należało stwierdzić z uwagi na wyłączenie we wszystkich przypadkach odpowiedzialności za straty wynikające z działań osób trzecich, jak i z powodu wyłączenia odpowiedzialności za utratę danych, na co wskazano w klauzuli wpisanej do rejestru pod numerem 424 oraz w regulacjach stosowanych przez przedsiębiorcę w pkt. 9 wzoru umowy i pkt. F 7 regulaminu. Kwestia wyłączenia odpowiedzialności z tytułu strat poniesionych w związku z utratą danych została analogicznie unormowana w klauzuli wpisanej do rejestru pod numerem 602, której treść jest następująca: „ Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody poniesione przez abonenta w wyniku utraty danych lub opóźnienia w przesyłaniu danych, które spowodowane jest brakiem transmisji, nieprawidłową transmisją, opóźnieniami lub przerwami w działaniu sieci (...) ”, a która została uznana za niedozwoloną 12 na mocy wyroku SOKiK z dnia 17. 10. 2005r. (sygn. akt XVII Amc 75/04), wobec czego ww. postanowienia stosowane przez przedsiębiorcę należało uznać za tożsame także z niniejszą klauzulą. Tożsamość kwestionowanej regulacji z klauzulami wpisanymi do rejestru należało stwierdzić również z uwagi na wyłączenie w porównywanych postanowieniach odpowiedzialności z tytułu naruszenia poufności sieci, o czym mowa w klauzuli wpisanej do rejestru pod numerem 424. Wprawdzie porównywane postanowienia różnią się pomiędzy sobą w warstwie językowej, to na ich mocy została wyłączona odpowiedzialność przedsiębiorców telekomunikacyjnych w zakresie szerszym, niż wynika to z przepisów prawa w sytuacjach, gdy doszło do utraty danych konsumenta, w sytuacjach łączących się z korzystaniem sieci, a więc także w przypadku naruszenia jej poufności, jak i działania osób trzecich. Tak więc należało stwierdzić, że zakres unormowania kwestionowanych klauzul mieści się w zakresie uregulowania ww. postanowień wpisanych do rejestru, a cel i skutek wprowadzenia rozważanych regulacji był identyczny, co przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności niniejszej sprawy przesądziło o konieczności uznania stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki za niezgodną z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy ochronie konkurencji i konsumentów. c. Kolejny z zarzutów rozważanych w toku przedmiotowego postępowania dotyczy stosowania przez Stanisława S. prowadzącego działalność gospodarczą pod oznaczeniem F.U.H. S-COM, praktyki polegającej na stosowaniu postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kpc, którego treść jest następująca: „ W razie opóźnienia z winy Abonenta w zapłacie, co najmniej 7 dni lub udostępnienia Sieci osobom trzecim S-COM zastrzega sobie możliwość rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym, przy czym: - Abonent nie jest uprawniony do zgłaszania jakichkolwiek roszczeń w stosunku do S-COM z tytułu uiszczonych opłat. - S-COM uprawniona jest do restrykcji odłączenia Sieci, koszt ponownego podłączenia do Sieci wynosi 100 zł brutto. (...)” , co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ww. postanowienie zostało zamieszczone w pkt 12 wzoru umowy. Na jego mocy przedsiębiorca zastrzegł, że w razie zwłoki konsumenta w zapłacie należnego abonamentu, konsument zostaje pozbawiony prawa występowania z jakimikolwiek roszczeniami z tytułu uiszczonych opłat, a więc nawet w przypadku, gdy w normalnych warunkach, z uwagi na niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy należałby się mu zwrot opłaty abonamentowej. Jednocześnie w sytuacji takiej przedsiębiorca może odłączyć konsumenta od sieci, a ponowne przystąpienie do świadczenia usług łączy się z obowiązkiem konsumenta do wniesienia opłaty za podłączenie, która w rozważanym przypadku wynosi 100 zł. Niniejsze postanowienie należało uznać za tożsame z następującymi klauzulami wpisanymi na mocy wyroku SOKiK z dnia 31 stycznia 2005r. (sygn. akt XVII Amc 30/04) do rejestru pod numerami 411 i 412: − „ Rezygnacja z usług ISN nie uprawnia klienta/abonenta do ubiegania się o zwrot całości lub nawet części opłaconego a nie wykorzystanego abonamentu ”, − „ Klient/abonent może w dowolnym czasie rozwiązać umowę o świadczenie usług internetowych godząc się jednocześnie na przepadek wniesionej opłaty abonamentowej ”. Różnice pomiędzy wszystkimi trzema postanowieniami mają charakter jedynie redakcyjny i nie dotyczą istoty regulacji. Okoliczność, co stanowiło podstawę zaprzestania świadczenia usług jest okolicznością nie mającą znaczenia dla oceny konstrukcji, wedle której 13 konsumentowi nie należą się żadne roszczenia dotyczące wniesionych przez niego opłat abonamentowych. W związku z tym ww. klauzule należało uznać za tożsame. Jednocześnie kwestionowana klauzula jest tożsama z następującymi postanowieniami figurującymi w rejestrze odpowiednio pod numerami 499, 533, 618: - „Ponowne świadczenie przez Operatora usługi konserwacji i rtv może nastąpić po: 1) uregulowaniu zaległości z tytułu opłat za wykonanie przez Operatora usługi wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę, 2) uregulowaniu opłaty przyłączeniowej w wysokości określonej w cenniku” , które zostało uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 22. 06. 2005r. (sygn. akt XVII AmC 52/04), - „Brak wpłat określonych w par 2 pkt 2 do końca danego miesiąca spowoduje odłączenie dostępu do Internetu. Ponowna aktywacja dostępu nastąpi po uzupełnieniu przez użytkownika zaległych opłat oraz z ustawowo obowiązującymi odsetkami oraz kosztów związanych z aktywacją instalacji”, które zostało uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 28. 07. 2005r. (sygn. akt AmC 109/04), - „W przypadku nie uiszczenia opłaty w terminie sygnał zostanie odłączony od gniazda. W przypadku wyrażenia przez użytkownika chęci z dalszego korzystania z sygnału, wykonawca dokona przyłączenia po zapłaceniu zaległości i dokonaniu jednorazowej opłaty za ponowne przyłączenie ”, które zostało uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 05. 01. 2005r. (sygn. akt AmC 122/03). We wszystkich rozważanych przypadkach przedsiębiorcy mogą domagać się uiszczenia zaległych opłat i odsetek, co wynika z przepisów prawa. Jednocześnie we wszystkich tych przypadkach operatorzy mogą domagać się wniesienia dodatkowej opłaty z tytułu ponownego podjęcia świadczenia usług na rzecz danego przedsiębiorcy. W świetle przedstawionych okoliczności należało stwierdzić, że kwestionowane postanowienie jest tożsame z ww. klauzulami abuzywnymi, a także należało orzec, że doszło do naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. II. 1. a. – c. Kolejne praktyki rozważane w toku niniejszego postępowania polegają na stosowaniu przez Stanisława S. prowadzącego działalność gospodarczą pod oznaczeniem F.U.H. S-COM, postanowień, których treść jest następującą: - „ Reklamacje dotyczące niespełnienia gwarantowanych warunków świadczenia usług mogą dotyczyć uchybień zaistniałych nie dawniej niż 14 dni przed datą złożenia reklamacji. (...)” , które jest niezgodne z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej, - „Reklamacje należy składać: Pocztą elektroniczną na adres biuro@scom.com.pl z dopiskiem „REKLAMACJA”; Listownie na adres: S-COM, (...) Z., ul. (...); z dopiskiem „REKLAMACJA” , które jest niezgodne z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie reklamacji, - „Reklamacje rozpatrywane będą w ciągu 14 dni od daty otrzymania reklamacji. O wyniku rozpatrzenia reklamacji pociągającej skutki finansowe Abonent zostanie powiadomiony na piśmie lub pocztą elektroniczną” , które jest niezgodne z § 7 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Powyżej wskazane praktyki polegające na stosowaniu w pkt. E 1, 5 i 8 regulaminu i zawartych z jego wykorzystaniem umowach ww. postanowień będą rozpatrywane łącznie, gdyż wszystkie dotyczą nieprawidłowego określenia trybu reklamacyjnego dotyczącego 14 nienależytego wykonywania usług telekomunikacyjnych, a zatem łączą się ze sobą tematycznie. Istotne jest to, że w pkt. E 9 regulaminu podkreślono, iż „ Uchybienia nieudokumentowane w powyższy sposób nie będą rozpatrywane ”. W związku z tym przyjęcie przez przedsiębiorcę niezgodnych z unormowaniami wynikającymi z rozporządzeniem w sprawie reklamacji regulacji skutkuje tym, że postępowanie konsumenta, nawet jeśli spełnia wymogi wynikające z rozporządzenia w sprawie reklamacji, nie spowoduje osiągnięcia przez niego zamierzonego skutku. Wobec tego trzeba zważyć, że stosownie do § 5 ust. 1, § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie reklamacji reklamacje można składać w odpowiednio liczonym terminie 12 miesięcy od zaistnienia zdarzenia będącego podstawą do złożenia reklamacji pisemnie, osobiście albo z wykorzystaniem środka porozumiewania się na odległość (np. poczty elektronicznej), a o wyniku rozpatrzenia reklamacji konsument winien być poinformowany na piśmie, nie zaś pocztą elektroniczną. Regulacje zastosowane przez przedsiębiorcę są sprzeczne z przywołanymi przepisami prawa, wskutek czego praktyki polegające na posługiwaniu się nimi należało uznać za bezprawne. Z uwagi na to, że regulacje przewidziane przez przedsiębiorcę są mniej korzystne, niż regulacje prawne, stosując przedmiotowe praktyki przedsiębiorca godził w interesy konsumentów. W tych okolicznościach należało orzec o naruszeniu art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 2. W ramach niniejszego postępowania postawiono przedsiębiorcy także zarzut stosowania przez Stanisława S. prowadzącego działalność gospodarczą pod oznaczeniem F.U.H. S-COM, praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, do czego doszło w wyniku nie zawierania w umowach z konsumentami o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu informacji na temat możliwości rozwiązania ewentualnego sporu powstałego na tle umowy w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego, co jest sprzeczne z art. 56 ust. 3 pkt 8 Prawa telekomunikacyjnego, a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Pozbawienie konsumentów wiedzy na temat przysługujących im uprawnień wiążących się z różnymi możliwymi sposobami rozwiązywania ewentualnych sporów powoduje faktyczne ograniczenie możliwości podjęcia przez nich działań w określonym trybie. Konsumenci nie mając świadomości tego, że spory powstałe na tle umów telekomunikacyjnych mogą być rozstrzygane w drodze polubownej, bez konieczności udawania się do sądu powszechnego, najprawdopodobniej nie skorzystają z przewidzianych prawem instrumentów. Badane umowy zawarte przez przedsiębiorcę, jak i regulaminy stanowiące ich integralną część, nie zawierały wskazówek w niniejszym zakresie. W związku z tym należało stwierdzić, że przedsiębiorca dopuścił się naruszenia art. 56 ust. 3 pkt. 8 Prawa telekomunikacyjnego. W świetle przedstawionych okoliczności niniejszej sprawy należało na skutek tego stwierdzić naruszenie także art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zaniechanie stosowania przez przedsiębiorcę praktyk opisanych w pkt. I 2 oraz II Decyzji W toku niniejszego postępowania przedsiębiorca informował o wprowadzanych przez niego zmianach z dniem 15. 05. 2008r. oraz 14. 07. 2008r. Zmiany te skutkowały jednak jedynie zmianą wzorców wykorzystywanych przy zawieraniu nowych umów, a nie dotyczyły treści umów zawartych przed dokonaniem modyfikacji. Stąd zmiany wprowadzone w tych datach nie doprowadziły do zaniechania stosowania przez przedsiębiorcę ww. praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zmiany objęły abonentów związanych umowami w 15 „starym” brzmieniu dopiero z dniem 01. 01. 2009r., wobec czego należało stwierdzić, że z tą datą doszło do zaniechania stosowania praktyk opisanych w pkt. I 2 i II niniejszej Decyzji. Ad III. 1. W toku niniejszego postępowania postawiono przedsiębiorcy zarzut naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, do czego doszło w wyniku nie zawierania w umowach z konsumentami o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu informacji na temat wysokości kar umownych należnych konsumentom w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi telekomunikacyjnej, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 56 ust. 3 pkt. 6 ustawy Prawo telekomunikacyjne, co może być niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Brak stosownych informacji w niniejszym zakresie powoduje, że konsumenci nie mają świadomości kwot jakiej wysokości mogą domagać się w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy od przedsiębiorców. Wprawdzie zgodnie z art. 104 Prawa telekomunikacyjnego zakres odpowiedzialności przedsiębiorców telekomunikacyjnych kształtują przepisy Kodeksu cywilnego, a zatem nie powinna ona zasadniczo doznawać ograniczeń, zwłaszcza w kontaktach z konsumentami, to możliwe jest pogodzenie obu kwestii. Jak ustalono w toku przedmiotowego postępowania zawierane przez przedsiębiorcę umowy w pkt. 7 i regulamin w pkt. D2 obejmowały regulacje odnoszące się do kwot należnych konsumentom na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Tym samym należało stwierdzić, że w badanych umowach zawarto informację na temat należnych konsumentom kar umownych, a w konsekwencji tego należało uznać, że postawiony przedsiębiorcy zarzut naruszenia art. 56 ust. 3 pkt. 6 Prawa telekomunikacyjnego, a poprzez to art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest bezzasadny. Na mocy art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej także Kpa), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny staje się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. Przywołane okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają umorzenie niniejszego postępowania. W wyroku z dnia 28. 06. 1995r. (sygnatura akt XVII Amr 24/95) Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Antymonopolowy orzekł, że uzasadnienie decyzji o umorzeniu postępowania wydawanej na podstawie art. 105 § 1 Kpa nie może zawierać treści dotyczących rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, czy też w inny sposób wyrażać stanowiska organu antymonopolowego w zakresie zasadności zarzutów sformułowanych we wszczęciu postępowania. Z uwagi na powyższe brak jest podstaw do rozważenia w przedmiotowej decyzji dalszych kwestii związanych z tą sprawą. 2. Następny zarzut dotyczył stosowania przez przedsiębiorcę następującej regulacji „ W razie odstąpienia od umowy przez Abonenta przed doprowadzeniem Sieci do lokalu oraz za zerwanie umowy przed czasem jej wygaśnięcia Abonent zostanie obciążony kwotą 350 zł brutto wynikającą z poniesionych przez firmę S-COM kosztów ”, co może być niezgodne z art. 57 ust. 6 ustawy Prawo telekomunikacyjne, co poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Na mocy niniejszej regulacji przedsiębiorca zastrzegł, że w razie, gdy konsument odstąpi od umowy przed doprowadzeniem sieci do lokalu, będzie on zobowiązany do zapłaty na rzecz przedsiębiorcy kary w wysokości 350 zł tytułem poniesionych przez przedsiębiorcę kosztów, bez względu na to, czy przedsiębiorca faktycznie poniósł jakiekolwiek koszty. Kara w identycznej wysokości należy się przedsiębiorcy, gdy konsument odstąpi od umowy przed terminem jej wygaśnięcia. Zważyć trzeba, że zgodnie z art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego, jeżeli dochodzi do jednostronnego zerwania umowy przez abonenta lub do rozwiązania umowy przez przedsiębiorcę z winy abonenta przed upływem terminu, na jaki 16 umowa została zawarta, przedsiębiorca może domagać się zapłaty kwoty stanowiącej maksymalnie równowartość przyznanej ulgi. W analizowanych umowach nie określono kwoty przyznanych konsumentom ulg. W związku z powyższym należało orzec, że rozważana regulacja dotyczy sytuacji innych niż te, których dotyczy art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego. Wobec braku bezprawności zachowania przedsiębiorcy brak było również podstaw do tego, aby stwierdzić w niniejszym przypadku naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ad IV. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może skorzystać z uprawnienia do nałożenia na przedsiębiorcę stosującego praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów kary pieniężnej w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Kara taka może być nałożona bez względu na to, czy przedsiębiorca dopuścił się naruszenia umyślnie, czy też nieumyślnie. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, w tym kar określonych w art. 106 tej ustawy, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Kara nakładana przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów służy podkreśleniu naganności ocenianego zachowania. Przedsiębiorca, jako profesjonalista powinien wiedzieć, że określając warunki umowne nie może stosować klauzul uznanych za abuzywne, ani w żaden inny sposób godzić w interesy konsumentów. Orzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla uczestnika niniejszego postępowania, tak aby jej nałożenie skutkowało w przyszłości zapobieżeniem zaistnienia podobnych sytuacji. W opinii Prezesa Urzędu należy podkreślić aspekt edukacyjny i wychowawczy zastosowanego środka oraz wyrazić nadzieję, że odniesie on spodziewany skutek na przyszłość. Poza wymiarem indywidualnym kary, należy zwrócić uwagę na jej wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. Z uwagi na różnorodność stosowanych przez przedsiębiorcę praktyk, konieczne stało się wymierzenie czterech kar pieniężnych. 1. Pierwsza z kar pieniężnych określonych w niniejszej decyzji dotyczy stosowania przez przedsiębiorcę praktyki polegającej na stosowaniu jednej klauzuli tożsamej z postanowieniami wpisanymi do rejestru, o czym mowa w pkt. I 1 niniejszej decyzji. Z uwagi na to, że wpływ na wymiar kary ma wiele czynników, jej wysokość jest wynikiem ustaleń poczynionych na kilku etapach. Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2008r. Przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w 2008r. wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 1 Załącznika Nr 1), w związku z czym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 2 Załącznika Nr 1). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą ustalono na poziomie 384 zł (słownie: trzystu osiemdziesięciu czterech złotych), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 1 a Załącznika Nr 1) przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę. Na wysokość tej kwoty miał wpływ fakt, że niniejsza kara dotyczy stosowania jednej praktyki polegającej na posługiwaniu się klauzulą wpisaną do rejestru. Praktyka ta trwała przeszło rok, wobec czego należało 17 zaklasyfikować ją jako długotrwałą. W związku z tym, że postanowienie kwestionowane w pkt. I 1 dotyczy zasad odpowiedzialności przedsiębiorcy, należy je ocenić jako regulację o stosunkowo doniosłym znaczeniu i wadze. Z drugiej strony jest to postanowienie zawierające regulację na wypadek wystąpienia określonych okoliczności, a więc mogące faktycznie znaleźć zastosowanie w odniesieniu do mniejszej ilości umów, niż ogólna. Przy miarkowaniu kary uwzględniono również to, że rozważana praktyka dotyczy szeroko rozpowszechnionych usług, co powoduje, że tym większa ilość osób jest zagrożona wskutek jej oddziaływania. Należy też stwierdzić, że badana praktyka ujawnia się na rynku, na którym mamy do czynienia z wielością podmiotów oferujących swe usługi. To powoduje, że choć usługi telekomunikacyjne należy zaliczyć do usług, z których konsumenci korzystają w sposób powszechny, to mają oni swobodę przy wyborze kontrahenta i oferty, a więc mogą skorzystać z produktu substytucyjnego. W niniejszym przypadku nie wystąpiły żadne okoliczności łagodzące, ani obciążające. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt. I sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 384 zł (słownie: trzystu osiemdziesięciu czterech złotych), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 1 b Załącznika Nr 1) przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 1 c Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. 2. Druga z określonych kar pieniężnych dotyczy stosowania przez przedsiębiorcę praktyk polegających na stosowaniu trzech regulacji tożsamych z klauzulami wpisanymi do rejestru, czego dotyczy pkt I 2 a – c niniejszej decyzji. Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2008r. Przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w 2008r. wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 1 Załącznika Nr 1), w związku z czym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 2 Załącznika Nr 1). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą ustalono na poziomie 1 649 zł (słownie: jednego tysiąca sześciuset czterdziestu dziewięciu złotych), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 2 a Załącznika Nr 1) przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę. Na wysokość tej kwoty miał wpływ fakt, że niniejsza kara dotyczy stosowania praktyki trwającej przeszło rok, którą ze względu na to należało zaklasyfikować je jako długotrwałą. Postanowienia analizowane w pkt. I 2 a – b dotyczyły zasad odpowiedzialności przedsiębiorcy, w związku z czym zostały zaklasyfikowane, jako regulacje o doniosłym znaczeniu. Podobnie należało ocenić także działanie przedsiębiorcy wskazane w pkt. I 2 c niniejszej decyzji, które wiązało się ze stosowaniem postanowienia, w którym uregulowano tryb postępowania na wypadek opóźnienia abonenta z płatnością. Wszystkie ww. zachowania polegały na stosowaniu postanowień, które mogły znaleźć zastosowanie dopiero po 18 zaistnieniu określonych wyjątkowych okoliczności, wobec czego mogły one faktycznie znaleźć zastosowanie w odniesieniu do mniejszej ilości umów, niż ogólna. Przy miarkowaniu kary należało uwzględnić również to, że rozważana praktyka dotyczy szeroko rozpowszechnionych usług, co powoduje, że tym większa ilość osób jest zagrożona wskutek jej oddziaływania. Należy też stwierdzić, że badana praktyka ujawnia się na rynku, na którym mamy do czynienia z wielością podmiotów oferujących swe usługi. To powoduje, że choć usługi telekomunikacyjne należy zaliczyć do usług, z których konsumenci korzystają w sposób powszechny, to mają oni swobodę przy wyborze kontrahenta i oferty, a więc mogą skorzystać z produktu substytucyjnego. W niniejszym przypadku nie wystąpiły żadne okoliczności obciążające, natomiast za okoliczność łagodzącą należało uznać fakt zaniechania stosowania postanowień analizowanych w pkt. I 2 niniejszej decyzji. Z uwagi na występującą w sprawie okoliczność łagodzącą kwotę bazową obniżono o 30%. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt. I 2 a – c niniejszej decyzji określono na poziomie 1 154 zł (słownie: jednego tysiąca stu pięćdziesięciu czterech złotych), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 2 b Załącznika Nr 1) przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 2 c Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. 3. Trzecia z określonych kar pieniężnych dotyczy trzech praktyk polegających na stosowaniu postanowień niezgodnych z przepisami normującymi zasady świadczenia usług telekomunikacyjnych i kwestii z nimi związanych, które opisano w pkt. II 1 a – c niniejszej decyzji. Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2008r. Przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w 2008r. wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 1 Załącznika Nr 1), w związku z czym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 2 Załącznika Nr 1). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą ustalono na poziomie 1 209 zł (słownie: jednego tysiąca dwustu dziewięciu złotych), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 3 a Załącznika Nr 1) przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę. Na wysokość tej kwoty miał wpływ fakt, że niniejsza kara dotyczy stosowania trzech praktyk, które trwały przeszło rok, wobec czego należało zaklasyfikować je jako długotrwałe. Postanowienia analizowane w pkt. II 1 a – c dotyczyły trybu reklamacyjnego, zgodnie z którym powinien postępować konsument chcący złożyć reklamację. Podobnie, jak miało to miejsce w przypadku praktyk, których dotyczą wcześniejsze karty, także i te praktyki dotyczą sytuacji, które mogły nastąpić po zaistnieniu określonych okoliczności, wobec czego mogły one faktycznie znaleźć zastosowanie w odniesieniu do mniejszej ilości umów, niż ogólna. Rozważane praktyki były związane z szeroko rozpowszechnionymi usługami, co powoduje, 19 że tym większa ilość osób była zagrożona wskutek ich oddziaływania. Należy także stwierdzić, że badane praktyki ujawniły się na rynku, na którym mamy do czynienia z wielością podmiotów oferujących swe usługi, co spowodowało, że konsumenci dysponowali swobodą przy wyborze kontrahenta i oferty. Okoliczność ta jest istotna z tego względu, że choć usługi z zakresu dostępu do internetu należy ocenić, jako usługi, z których konsumenci korzystają w sposób masowy, to mają oni możliwość wyboru warunków, na jakich to przebiega. Praktyki te były stosowane na etapie zawierania umowy, gdyż wiązały się one z ustaleniem treści umów. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Do okoliczności łagodzących, które wystąpiły w niniejszej sprawie, zaliczono fakt, że przedsiębiorca niezwłocznie podjął działania, które ostatecznie doprowadziły do zaniechania stosowania zarzuconych mu praktyk. Z tego powodu kwotę bazową obniżono o 30%. Jednocześnie w sprawie tej nie wystąpiły okoliczności obciążające. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt. II 1 a – c sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 846 zł (słownie: ośmiuset czterdziestu sześciu złotych), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 3 b Załącznika Nr 1) przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 3 c Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. 4. Ostatnia z kar pieniężnych określonych w niniejszej decyzji dotyczy stosowania jednej praktyki polegającej na niedopełnianiu obowiązku informacyjnego, którą opisano w pkt. II 2 niniejszej decyzji. Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2008r. Przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w 2008r. wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 1 Załącznika Nr 1), w związku z czym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 2 Załącznika Nr 1). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą ustalono na poziomie 330 zł (słownie: trzystu trzydziestu złotych), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 4 a Załącznika Nr 1) przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę. Na wysokość tej kwoty miał wpływ fakt, że niniejsza kara dotyczy stosowania jednej praktyki, która trwała przeszło rok, wobec czego należało ją zaklasyfikować jako długotrwałą. Praktyka ta wiązała się z niepodawaniem informacji na temat możliwości rozwiązania sporu powstałego na tle umowy telekomunikacyjnej w trybie mediacji lub przed sądem polubownym, wobec czego mogła ona faktycznie oddziaływać nie na wszystkich kontrahentów przedsiębiorcy, a jedynie na ich część. Rozważana praktyka była związana z szeroko rozpowszechnionymi usługami, co spowodowało, że tym większa ilość osób była zagrożona wskutek jej oddziaływania. Należy także stwierdzić, że badana praktyka ujawniała się na rynku, na którym mamy do czynienia z 20 wielością podmiotów oferujących swe usługi, co spowodowało, że konsumenci dysponowali swobodą przy wyborze kontrahenta i oferty. Praktyka ta była stosowana na etapie zawierania umowy, gdyż łączyła się ona z ustaleniem treści przyszłych umów. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Do okoliczności łagodzących, które wystąpiły w niniejszej sprawie, zaliczono fakt, że przedsiębiorca niezwłocznie podjął działania, które ostatecznie doprowadziły do zaniechania stosowania zarzuconej mu praktyki. Z tego powodu procent obniżenia zastosowanego z uwagi na występującą w sprawie okoliczność łagodzącą wyniósł 30%. W niniejszym przypadku nie wystąpiły okoliczności obciążające. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt. II 2 sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 231 zł (słownie: dwustu trzydziestu jeden złotych), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 4 b Załącznika Nr 1) przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 4 c Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. Ad V. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie jej przepisów, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Niniejsze postępowanie w sprawie stosowania przez przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu w punktach I – II decyzji stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu z przedsiębiorcą. W związku z powyższym postanowiono obciążyć stronę kosztami postępowania w wysokości 70 zł (słownie: siedemdziesięciu złotych). Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 Kpc – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od 21 dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie V niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z 479 28 § 1 pkt 2 Kpc, należy wnieść zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. DYREKTOR DELEGATURY URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Maciej Fragsztajn