RKT-18/2005

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 18. 03. 2005r. RKT – 61 – 01/05/AD DECYZJA Nr RKT -18 /2005 I. Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 ze zm., Dz. U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652, Dz. U. z 2004r. Nr 93, poz. 891 oraz Nr 96, poz. 959) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002r. Nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko Politechnice Ś l ą skiej w Gliwicach, ul. Akademicka 2a, 44 – 100 Gliwice, dzia ł aj ą cej na podstawie Dekretu Rady Ministrów z dnia 24 maja 1945 r. o utworzeniu Politechniki Ś l ą skiej - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 23f ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 i 2 w/w ustawy uznaje si ę za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów , praktyki polegaj ą ce na stosowaniu przez Politechnik ę Ś l ą sk ą postanowie ń wzorów umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorów umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479(45) Kodeksu post ę powania cywilnego w: 1. § 6 wzorca umowy, stanowi ą cego za łą cznik nr 5 do „Zasad organizowania i prowadzenia studiów podyplomowych oraz studiów i kursów specjalnych w Politechnice Ś l ą skiej” postanowienia, które brzmi nast ę puj ą co: „Op ł ata za uczestnictwo w studiach podyplomowych nie podlega zwrotowi w przypadku skre ś lenia z listy uczestników lub rezygnacji z uczestnictwa w studiach bez wzgl ę du na jej przyczyny. (...)” 2. § 6 wzorca umowy, stanowi ą cego za łą cznik nr 6 do „Zasad organizowania i prowadzenia studiów podyplomowych oraz studiów i kursów specjalnych w Politechnice Ś l ą skiej”, nast ę puj ą cego postanowienia: „Op ł ata za uczestnictwo w studiach/kursach nie podlega zwrotowi w przypadku skre ś lenia z listy studentów lub rezygnacji z uczestnictwa w studiach/kursie bez wzgl ę du na jej przyczyny. (...) ”. i nakazuje si ę Politechnice Ś l ą skiej podj ę cie dzia ł a ń okre ś lonych przez Przedsi ę biorc ę w toku niniejszego post ę powania, polegaj ą cych na wprowadzeniu w ż ycie zmienionych wzorców umów, które zostan ą wykorzystane przy zawieraniu umów z konsumentami podczas naboru na studia podyplomowe oraz studia/kursy specjalne od roku akademickiego 2005/2006, które b ę d ą zawiera ć zapisy przewiduj ą ce mo ż liwo ść zwrotu uiszczonej przez konsumenta op ł aty, w przypadku, gdy jego rezygnacja b ę dzie spowodowana szczególnymi okoliczno ś ciami np.: chorob ą , zmian ą miejsca zamieszkania albo pogorszeniem warunków materialnych w zwi ą zku z utrat ą ź ród ł a dochodu, które b ę d ą uniemo ż liwia ł y podj ę cie lub kontynuacj ę nauki. II. Na podstawie art. 23f ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 ze zm., Dz. U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652, Dz. U. z 2004r. Nr 93, poz. 891 oraz Nr 96, poz. 959) oraz stosowanie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002r. Nr 18, poz. 172 ze zm.), 1 -dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nakazuje si ę Politechnice Ś l ą skiej w Gliwicach z ł o ż enie informacji o sposobie realizacji obowi ą zków na ł o ż onych na Politechnik ę Ś l ą sk ą okre ś lonych w pkt. I 1 i 2 niniejszej decyzji, tj.: 1. Przekazanie w terminie dwóch miesi ę cy od otrzymania niniejszej decyzji zmienionych wzorców umownych, które b ę d ą wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami podejmuj ą cymi nauk ę na studiach podyplomowych, studiach i kursach specjalnych od roku akademickiego 2005/2006; 2. Przekazanie w terminie dwóch miesi ę cy od otrzymania niniejszej decyzji aktu prawa wewn ę trznego Politechniki Ś l ą skiej, na mocy którego wzorce, o jakich mowa w pkt. II 1 niniejszej decyzji zostan ą przyj ę te do stosowania wobec konsumentów (s ł uchaczy i uczestników studiów oraz kursów specjalnych) zawieraj ą cych umow ę dotycz ą c ą kszta ł cenia w roku akademickim 2005/2006, a wi ę c podejmuj ą cymi nauk ą od 01. 10. 2005r. III. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 ze zm., Dz.U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652, Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891 oraz Nr 96, poz. 959) oraz stosowanie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002r. Nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko Adamowi Politechnice Ś l ą skiej w Gliwicach - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanawia si ę zobowi ą za ć Politechnik ę Ś l ą sk ą w Gliwicach, do poniesienia kosztów niniejszego post ę powania w wysoko ś ci 45 z ł (s ł ownie: czterdzie ś ci pi ęć z ł otych) Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego te ż organem antymonopolowym) przeprowadzone zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygnatura RKT– 402–63/04/AD), w toku którego, na podstawie analizy stosowanych przez Politechnik ę Ś l ą sk ą w Gliwicach wzorców umów stanowi ą cych za łą czniki nr 5 i 6 do „Zasad organizowania i prowadzenia studiów podyplomowych oraz studiów i kursów specjalnych w Politechnice Ś l ą skiej”, które s ą Za łą cznikiem do Zarz ą dzenia Rektora Politechniki Ś l ą skiej Nr 11/2000/2001 w sprawie wprowadzenia „Zasad organizowania i prowadzenia studiów podyplomowych oraz studiów i kursów specjalnych w Politechnice Ś l ą skiej” oraz umów faktycznie zawartych ustalono, i ż istnieje podejrzenie stosowania przez Uczelni ę praktyk naruszaj ą cych chronione prawem zbiorowe interesy konsumentów, poprzez dzia ł anie bezprawne polegaj ą ce na stosowaniu w umowach z uczestnikami studiów podyplomowych oraz studiów i kursów specjalnych, zawieranych z wykorzystaniem wzorców umów, postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479(45) Kodeksu post ę powania cywilnego, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23a ust 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 23 a stanowi, i ż „ 1. Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. 2.Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479(45) Kodeksu post ę powania cywilnego (...).” 2 Z uwagi na powy ż sze, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dnia 04. 01. 2005r. wszcz ę te zosta ł o przeciwko Politechnice Ś l ą skiej w Gliwicach post ę powanie w sprawie stosowania przez Uczelni ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W odpowiedzi na wezwanie organu antymonopolowego Politechnika Ś l ą ska przes ł a ł a pismo z 12. 01. 2005r. (R-05/64/2004/2005), w którym poinformowano, ż e W ł adze Uczelni dopuszczaj ą modyfikacj ę zakwestionowanych zapisów, w taki sposób, ż e dopu ś ci si ę mo ż liwo ść zwrotu op ł at s ł uchaczom studiów i kursów, gdy rezygnacja ze studiów wynika ł aby z szczególnych okoliczno ś ci np z: choroby uniemo ż liwiaj ą cej podj ę cie lub kontynuacj ę nauki, zmiany miejsca zamieszkania uniemo ż liwiaj ą cej podj ę cie nauki, czy te ż jej kontynuacj ę lub z pogorszenia warunków materialnych w zwi ą zku z utrat ą ź ród ł a dochodu. W pi ś mie Uczelni z 09. 02. 2005r. poinformowano organ antymonopolowy, ż e Uczelnia przyst ą pi ł a do opracowania nowych wzorców w/w umów, które zostan ą wykorzystane przy zawieraniu umów ze s ł uchaczami, którzy podejm ą nauk ę w przysz ł ym roku akademickim tj. w roku 2005/2006, a wi ę c od 01. 10. 2005r. Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: Wzorce umowne podlegaj ą kontroli abstrakcyjnej S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (wcze ś niejsza nazwa S ą du – S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Antymonopolowy) w trybie okre ś lonym przepisami Kodeksu post ę powania cywilnego. Wyrok wydany w post ę powaniu w sprawie uznania postanowie ń wzorców za niedozwolone, na mocy którego kwestionowane postanowienia zostaj ą uznane za niedozwolone, jest skuteczny wobec wszystkich od chwili wpisania kwestionowanych postanowie ń do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone (zwanego dalej rejestrem). W/w rejestr prowadzony jest przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Skutek wobec wszystkich oznacza, i ż ż aden z podmiotów uczestnicz ą cych w obrocie prawnym nie mo ż e pos ł ugiwa ć si ę przedmiotowym postanowieniem. W sytuacji, gdy wbrew temu zakazowi dochodzi do zastosowania postanowienia uznanego za niedozwolone, jest ono bezwzgl ę dnie niewa ż ne z mocy prawa . Wyrok wydany przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e SOKiK), na mocy którego dokonano wpisu do rejestru niedozwolonych zapisów umownych, musi by ć respektowany zarówno przez przedsi ę bior ę , w czyjego sprawie orzeczenie zapad ł o, jak i przez innych przedsi ę biorców, ze wzgl ę du na rozszerzon ą prawomocno ść w znaczeniu podmiotowym. Wyrok SOKiK ma zatem powag ę rzeczy os ą dzonej dla wszystkich i wobec wszystkich. Nale ż y tak ż e zauwa ż y ć , i ż by zaistnia ł a mo ż liwo ść uznania dwóch postanowie ń za to ż same wystarczy, by hipoteza zapisu kwestionowanego w toku post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów mie ś ci ł a si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru przy jednoczesnym okre ś leniu to ż samych skutków okre ś lonych dzia ł a ń . Rozstrzygaj ą cym nie jest za ś literalne podobie ń stwo obu zapisów. By dosz ł o do stwierdzenia, ż e okre ś lona praktyka stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, musz ą zosta ć spe ł nione dwie przes ł anki. Po pierwsze okre ś lone dzia ł anie przedsi ę biorcy musi by ć bezprawne. Po drugie dzia ł anie to musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. W art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów prawodawca dokona ł przyk ł adowego wyliczenia dzia ł a ń , które mog ą zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W przedmiotowym katalogu wskazano, i ż za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479(45) Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. 3 Pa ń stwowe szko ł y wy ż sze nie s ą przedsi ę biorcami w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004r., Nr 173, poz. 1807). Jednak ż e ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera szersz ą definicj ę „przedsi ę biorcy”. Przedsi ę biorc ą , zgodnie z art. 4 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest przedsi ę biorca w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej oraz na mocy art. 4 pkt. 1 lit. a osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemaj ą ce osobowo ś ci prawnej, organizuj ą ce lub ś wiadcz ą ce us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. W zwi ą zku z tym, ż e dzia ł alno ść prowadzon ą przez pa ń stwow ą szko łę wy ż sz ą mo ż na zakwalifikowa ć do dzia ł alno ś ci u ż yteczno ś ci publicznej, pa ń stwowe uczelnie wy ż sze mo ż na uzna ć za przedsi ę biorców w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z uwagi na powy ż sze mo ż liwe jest przeprowadzenie przeciwko pa ń stwowej szkole wy ż szej post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o jakich mowa w art. 23 a w/w ustawy, gdy ż w tym zakresie uczelnia posiada status przedsi ę biorcy. W toku niniejszego post ę powania organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. I. 1). Politechnika Ś l ą ska stosuje przy zawieraniu umów z konsumentami wzór umowy Nr SPD- …/R…../20.. zawieranej ze s ł uchaczami studiów podyplomowych, stanowi ą cej Za łą cznik Nr 5 do „Zasad organizowania i prowadzenia studiów podyplomowych oraz studiów i kursów specjalnych w Politechnice Ś l ą skiej”. W w/w wzorcu, jak i w umowach zawartych ze studentami kszta ł c ą cymi si ę w Uczelni w roku akademickim 2004/2005 pos ł u ż ono si ę zapisem o nast ę puj ą cej tre ś ci: „Op ł ata za uczestnictwo w studiach podyplomowych nie podlega zwrotowi w przypadku skre ś lenia z listy uczestników lub rezygnacji z uczestnictwa w studiach bez wzgl ę du na jej przyczyny. (...)”. Stosuj ą c przedmiotowe postanowienie Politechnika Ś l ą ska dopu ś ci ł a si ę naruszenia art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który w ust. 1 wskazuje, ż e praktyk ą tak ą jest bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów, natomiast ust. 2 precyzuje, ż e dzia ł anie to mo ż e polega ć mi ę dzy innymi na stosowaniu postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. W/w zapis jest to ż samy z klauzul ą wpisan ą dnia 14. 08. 2003r. do rejestru prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod nr 78, która ma nast ę puj ą c ą tre ść : „P ł atno ść za kurs: po dokonaniu wp ł aty pieni ą dze nie ulegaj ą zwrotowi ”. Wpisu przedmiotowego postanowienia do rejestru dokonano na mocy wyroku z 24. 06. 2003r. (sygn. akt XVII Amc 34/01), w którym S ą d Apelacyjny w Warszawie Wydzia ł Cywilny, po rozpatrzeniu apelacji od wyroku wydanego przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Antymonopolowy, podzieli ł nast ę puj ą ce stanowisko s ą du I instancji, wyra ż one w uzasadnieniu do w/w wyroku: „ generalna zasada niezwracania stronie umowy ceny pomimo nieskorzystania z przedmiotu umowy jest sprzeczna z dobrymi obyczajami oraz ra żą co narusza interesy konsumentów. S ł uchacz nie mo ż e zosta ć ca ł kowicie pozbawiony mo ż liwo ś ci zrezygnowania z uczestnictwa w kursie. Brak mo ż liwo ś ci otrzymania wp ł aconych pieni ę dzy jest nieadekwatny do ochrony kupca przed pochopno ś ci ą decyzji i dzia ł a ń konsumenta. Takie postanowienie narusza tak ż e zasady wspó łż ycia spo ł ecznego, jak zaufanie stron, ż yczliwo ść , uczciwo ść . (...) W sytuacji, gdy rezygnacja z kursu jest podyktowana ż yciowym wydarzeniem losowym, postanowienie (…) ra żą co narusza interes konsumenta ”. Uznane przez S ą d postanowienie stosowane by ł o przez przedsi ę biorc ę ś wiadcz ą cego us ł ugi edukacyjne, a tak ż e odnosi ł o si ę do op ł at wnoszonych za udzia ł w kursie. W niniejszym przypadku zachodzi wi ę c podobie ń stwo podmiotowe oraz przedmiotowe. Klauzula wpisana do rejestru by ł a stosowana przez podmiot ś wiadcz ą cy us ł ugi edukacyjne. Politechnika Ś l ą ska tak ż e ś wiadczy us ł ugi tego rodzaju. Na mocy obu zapisów wy łą czono mo ż liwo ść otrzymania 4 przez konsumenta zwrotu uiszczonej op ł aty w przypadku, gdy przedsi ę biorca nie b ę dzie ś wiadczy ł swoich us ł ug na rzecz konsumenta. Jednocze ś nie nale ż a ł o uzna ć , i ż przedmiotowa praktyka godzi w zbiorowe interesy konsumentów, gdy ż wszyscy studenci zawieraj ą cy z Politechnik ą Ś l ą sk ą umowy Nr SPD- …/R…../20.., zostali zwi ą zani kwestionowanym zapisem. W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy uzna ł , ż e Politechnika Ś l ą ska naruszy ł a art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do czego dosz ł o w wyniku pos ł ugiwania si ę postanowieniem to ż samym z klauzul ą wpisan ą do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, czym naruszono zbiorowe interesy konsumentów. W toku niniejszego post ę powania Politechnika Ś l ą ska zaproponowa ł a wprowadzenie zmiany, na mocy której dopuszczalny b ę dzie zwrot uiszczonych przez studenta op ł at w przypadku, gdy jego rezygnacja wyniknie z szczególnych okoliczno ś ci np z: choroby uniemo ż liwiaj ą cej podj ę cie lub kontynuacj ę nauki, zmiany miejsca zamieszkania uniemo ż liwiaj ą cej podj ę cie nauki, czy te ż jej kontynuacj ę lub z pogorszenia warunków materialnych w zwi ą zku z utrat ą ź ród ł a dochodu. Uczelnia poinformowa ł a tak ż e, i ż wzorzec umowy zawieraj ą cy postanowienie o w/w tre ś ci zostanie wprowadzony do stosowania od 01. 10. 2005r. Art. 23 f ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, ż e „ Je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych we wniosku lub b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du – ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o której mowa w art. 23 a, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń ” . Na mocy w/w przepisu mo ż liwe jest na ł o ż enie na przedsi ę biorc ę obowi ą zku realizacji dzia ł a ń , do podj ę cia jakich sam si ę zobowi ą za ł . W zwi ą zku z tym, ż e Politechnika Ś l ą ska zobowi ą za ł a si ę do wprowadzenia do wzorca umowy, który b ę dzie stosowany przy zawieraniu umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych ze s ł uchaczami studiów podyplomowych pocz ą wszy od roku akademickiego 2005/2006, tj. od 01. 10. 2005r., zapisu, na mocy którego dopuszczalny b ę dzie zwrot wniesionych przez studenta op ł at, gdy zrezygnuje on z nauki w wyniku zaistnia ł ych szczególnych okoliczno ś ci np. choroby, zmiany miejsca zamieszkania lub pogorszenia warunków materialnych w zwi ą zku z utrat ą ź ród ł a dochodu, które uniemo ż liwi ą mu podj ę cie lub kontynuacj ę nauki, organ antymonopolowy zgodnie z dyspozycj ą art. 23 f ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów na ł o ż y ł na Politechnik ę Ś l ą sk ą na mocy pkt I 1 sentencji niniejszej decyzji obowi ą zek wprowadzenia do umów z konsumentami zapisu, o jakim mowa powy ż ej. 2). Politechnika Ś l ą ska w § 6 wzorca umowy, stanowi ą cego za łą cznik nr 6 do „Zasad organizowania i prowadzenia studiów podyplomowych oraz studiów i kursów specjalnych w Politechnice Ś l ą skiej” zawar ł a postanowienie o nast ę puj ą cym brzmieniu: „Op ł ata za uczestnictwo w studiach/kursach nie podlega zwrotowi w przypadku skre ś lenia z listy studentów lub rezygnacji z uczestnictwa w studiach/kursie bez wzgl ę du na jej przyczyny. (...) ”. Wzór ten jest stosowany przy zawieraniu z konsumentami umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych, co zosta ł o udowodnione poprzez przedstawienie przez Przedsi ę biorc ę umów faktycznie zawartych z konsumentami pobieraj ą cymi nauk ę w Uczelni w roku akademickim 2004/2005. W/w zapis ró ż ni si ę od postanowienia, o którym mowa w pkt. I 1 niniejszej decyzji okre ś leniem rodzaju ś wiadczenia, do jakiego zobowi ą zana b ę dzie Uczelnia. Zarówno jednak w przypadku studiów, kursów specjalnych, jak i studiów podyplomowych chodzi o us ł ugi edukacyjne. Przedmiotowe postanowienie jest to ż same zapisem o tre ś ci: „P ł atno ść za kurs: po dokonaniu wp ł aty pieni ą dze nie ulegaj ą zwrotowi ”, które zosta ł o uznane przez S ą d za niedozwolone postanowienie umowne i na podstawie wyroku z 24. 06. 2003r. (sygn. akt XVII Amc 34/01) wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 78 dnia 14. 08. 2003r. Za uznanie obu klauzul za to ż same 5 przemawiaj ą argumenty identyczne z przytoczonymi w uzasadnieniu do pkt. I 1 niniejszej Decyzji. Stosuj ą c w obrocie z konsumentami w/w zapis Uczelnia dopu ś ci ł a si ę naruszenia art.23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, poprzez stosowanie praktyk godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479(45) Kodeksu post ę powania cywilnego. Z uwagi na fakt, ż e w toku niniejszego post ę powania Politechnika Ś l ą ska zobowi ą za ł a si ę do wprowadzenia do wzoru umowy zawieranej ze s ł uchaczami studiów i kursów specjalnych, który b ę dzie wykorzystywany przy zawieraniu umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych z konsumentami od roku akademickiego 2005/2006 tj. od 01. 10. 2005r., zapisu, na mocy którego mo ż liwy b ę dzie zwrot uiszczonych przez konsumentów op ł at w przypadku, gdy ich rezygnacja z nauki b ę dzie wynika ć z choroby, zmiany miejsca zamieszkania lub pogorszenia warunków materialnych w zwi ą zku z utrat ą ź ród ł a dochodu, które uniemo ż liwi ą podj ę cie lub kontynuacj ę nauki, na podstawie art. 23 f ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, organ antymonopolowy na ł o ż y ł na przedsi ę biorc ę w pkt. I 2 sentencji niniejszej decyzji obowi ą zek podj ę cia dzia ł a ń , do jakich Uczelnia zobowi ą za ł a si ę w toku niniejszego post ę powania. II. Na podstawie art. 23 f ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów organ antymonopolowy nak ł ada na przedsi ę biorc ę obowi ą zek sk ł adania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji obowi ą zku, jaki zosta ł na niego na ł o ż ony na mocy decyzji. Politechnik ę Ś l ą sk ą zobowi ą zano do z ł o ż enia w terminie dwóch miesi ę cy od otrzymania niniejszej decyzji informacji o sposobie realizacji na ł o ż onego na ni ą obowi ą zku tj. na podstawie pkt. II 1 decyzji do przedstawienia zmienionych wzorców umownych oraz na mocy pkt. II 2 niniejszej decyzji do przekazania dokumentu, na mocy którego wzorce te zostan ą przyj ę te do stosowania od roku akademickiego 2005/2006. III. Zgodnie z art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 72 ustawy, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku organ antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty tego post ę powania. Post ę powanie w sprawie stosowania przez Politechnik ę Ś l ą sk ą w Gliwicach praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. W wyniku tego post ę powania organ antymonopolowy w punkcie I sentencji decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochroni konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania dla organu antymonopolowego8 s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą pomi ę dzy organem antymonopolowym a przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć Politechnik ę Ś l ą sk ą kosztami post ę powania w wysoko ś ci 45 z ł (s ł ownie: czterdzie ś ci pi ęć z ł otych). Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. 6 Na postanowienie zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z 479(28) § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie –S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479(28) § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Alicja Kral 7