RKT-115/2008

DELEGATURA UOKiK w KATOWICACH Katowice, dnia 2008-12-31 RKT–61–13/08/HS DECYZJA Nr RKT - 115/2008 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.; Dz.U. z 2007r. Nr 99, poz. 660 i Dz.U. Nr 171, poz. 1206) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I . Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Stowarzyszeniu TOM z siedzib ą w D ą browie Górniczej, ul. Legionów Polskich 129 - uznaje si ę za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów praktyki polegaj ą ce na: 1/ stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Ponowne pod łą czenie do sieci TV-Sat nast ę puje po uregulowaniu zad ł u ż enia i op ł aceniu kosztów ponownego pod łą czenia okre ś lonych w regulaminie” , co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2/ stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Rozwi ą zanie umowy przez Abonenta przed up ł ywem 12 (dwunastu miesi ę cy) m-cy skutkuje op ł at ą na rzecz Operatora w wysoko ś ci kwoty abonamentowej za ka ż dy miesi ą c do momentu up ł yni ę cia terminu zawartego w umowie” oraz w regulaminie ś wiadczenia us ł ug o tre ś ci: „Abonent podpisuje umow ę o ś wiadczenie us ł ugi z Operatorem na okres nie krótszy ni ż 12 (dwana ś cie) miesi ę cy kalendarzowych. Rozwi ą zanie umowy przed up ł ywem tego okresu skutkuje op ł at ą na rzecz Operatora w wysoko ś ci kwoty abonamentowej za ka ż dy miesi ą c do momentu up ł yni ę cia terminu zawartego w umowie” , co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 3/ stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: 1 „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za awarie wynik ł e z przyczyn wy ż szych (kl ę ski ż ywio ł owe, awarie energetyczne, celowe uszkodzenia linii przesy ł owych, urz ą dze ń czy infrastruktury sieci TV)”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 4/ stosowaniu w regulaminie ś wiadczenia us ł ug postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Operator nie odpowiada za przerwy w dost ę pie do TV-Sat wynik ł e z przyczyn od niego niezale ż nych (np. dzia ł ania osób trzecich, brak energii elektrycznej itp.)” oraz zapisu o tre ś ci: „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za potencjalne ingerencje osób trzecich w urz ą dzenia obs ł uguj ą ce Abonenta (...)” , co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 5/ naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku stosowania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych unormowania o tre ś ci: „Operator ma prawo naliczy ć odsetki w wysoko ś ci 10% od niezap ł aconej kwoty lub zawiesi ć ś wiadczenie us ł ug Abonentowi je ż eli on: 1. Opó ź nia si ę z zap ł at ą ca ł o ś ci lub cz ęś ci jakiejkolwiek nale ż no ś ci na rzecz Operatora przez okres d ł u ż szy ni ż 15 dni od daty okre ś lonej w § 6”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 6/ naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych informacji na temat wysoko ś ci kar umownych nale ż nych konsumentom w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej, a tak ż e w regulaminie ś wiadczenia us ł ug informacji o zasadach wyp ł aty kar umownych, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 6 a tak ż e art. 60 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 7/ naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych oraz w regulaminie ś wiadczenia us ł ug informacji na temat trybu post ę powania reklamacyjnego, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 7, a tak ż e art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 8/ naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych informacji na temat mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 9/ naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w regulaminie ś wiadczenia us ł ug informacji zawieraj ą cej nazw ę , adres i siedzib ę dostawcy us ł ug, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 60 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 10/ naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w regulaminie ś wiadczenia us ł ug informacji o zakresie ś wiadczonych publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych ze 2 wskazaniem elementów sk ł adaj ą cych si ę na op ł at ę abonamentow ą , wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 60 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 11/ naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w regulaminie ś wiadczenia us ł ug informacji o zakresie obs ł ugi serwisowej, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 60 pkt 4 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, i stwierdza si ę zaniechanie ich stosowania z dniem 31.03.2008r. II. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.) w zw. z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów umarza si ę jako bezprzedmiotowe wszcz ę te z urz ę du post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Stowarzyszenie TOM z siedzib ą w D ą browie Górniczej, ul. Legionów Polskich 129 praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na; 1/ naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych informacji, ż e powiadamia abonenta o ka ż dej zmianie w regulaminie ś wiadczenia us ł ug z wyprzedzeniem, co najmniej jednego okresu rozliczeniowego przed wprowadzeniem tych zmian w ż ycie oraz o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji zmian, a tak ż e o tym, ż e w razie skorzystania z tego prawa dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych nie przys ł uguje roszczenie odszkodowawcze, 2/ naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku nie podania przez Stowarzyszenie do publicznej wiadomo ś ci cennika oraz nie dostarczania cennika nieodp ł atnie abonentowi wraz z umow ą o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych, a tak ż e na ka ż de jego żą danie, 3/ naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug informacji, ż e w przypadku, o którym mowa w art. 61 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), abonent powinien zosta ć poinformowany tak ż e o prawie wypowiedzenia umowy z powodu braku akceptacji podwy ż szenia cen, a tak ż e o tym, ż e w razie skorzystania z tego prawa przedsi ę biorcy nie przys ł uguje roszczenie odszkodowawcze, z zastrze ż eniem art. 57 ust. 6. III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Stowarzyszenie TOM z siedzib ą w D ą browie Górniczej, ul. Legionów Polskich 129 kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1500 PLN (s ł ownie: jednego tysi ą ca pi ę ciuset z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obci ąż a si ę Stowarzyszenie TOM z siedzib ą w D ą browie Górniczej, ul. Legionów Polskich 129 kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowi ą zuje si ę ww. Stowarzyszenie do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 58 PLN (s ł ownie: pi ęć dziesi ę ciu o ś miu z ł otych). 3 Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e Organem Antymonopolowym) przeprowadzono post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. akt RKT- 405-64/07/HS) w sprawie dzia ł alno ś ci Stowarzyszenia TOM z siedzib ą w D ą browie Górniczej, ul. Legionów Polskich 129 (zwanego w niniejszej decyzji Stowarzyszeniem), w toku którego powzi ę to podejrzenie, ż e mo ż e ono stosowa ć praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów wskazane w sentencji tej decyzji. W zwi ą zku z powy ż szym, Postanowieniem nr 1 (dowód: karty nr 1-2) wszcz ę to z urz ę du niniejsze post ę powanie. Po wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania Stowarzyszenie przes ł a ł o Prezesowi Urz ę du o ś wiadczenie, ż e od 31 marca 2008r. w obrocie prawnym z konsumentami obowi ą zywa ć b ę d ą zmienione umowy, w których nie b ę dzie kwestionowanych klauzul abuzywnych i które b ę d ą zawiera ł y wymagane prawem informacje (dowód: karta nr 5). Stowarzyszenie zawiadomiono o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego (dowód: karta nr 66). Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Stowarzyszenie wpisane do KRS pod nr 0000043964 (dowód: karty nr 21-23) pod numerem 2.649 wpisane jest do rejestru przedsi ę biorców telekomunikacyjnych (dowód: karta nr 26). Jako operator telewizji kablowej i internetu obs ł uguje ok. 3.750 abonentów na obszarze D ą browy Górniczej. Umowy z konsumentami zawierane s ą w lokalu przedsi ę biorstwa. Wzorzec umowy i regulamin stosowane s ą od 31 stycznia 2006r. (dowód: karta nr 20). Na potwierdzenie stosowania wzorców przes ł ano umowy zawarte z konsumentami (dowód: karty nr 28-30). Stowarzyszenie stosowa ł o nast ę puj ą ce stare wzorce umów: 1/ Umowa na ś wiadczenie us ł ug w sieci publicznej przeznaczonej do rozpowszechniania programów radiofonicznych i telewizyjnych (karta nr 28), 2/ Regulamin ś wiadczenia us ł ugi TV-SAT Kablowa (karta nr 28), okre ś laj ą ce prawa i obowi ą zki stron umowy. W umowach brak okre ś lenia: wysoko ś ci kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej, trybu post ę powania reklamacyjnego oraz informacji o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego (dowód: karty nr 28-30). Regulamin nie zawiera nast ę puj ą cych informacji: nazwa, adres i siedziba dostawcy us ł ug; zakres ś wiadczonych publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych ze wskazaniem elementów sk ł adaj ą cych si ę na op ł at ę abonamentow ą ; zasady wyp ł aty kar umownych; zakres obs ł ugi serwisowej; tryb post ę powania reklamacyjnego (dowód: karty nr 28-30). Wed ł ug zapisu § 8 starych umów – „Operator ma prawo naliczy ć odsetki w wysoko ś ci 10% od niezap ł aconej kwoty lub zawiesi ć ś wiadczenie us ł ug Abonentowi je ż eli on: 1. Opó ź nia si ę z zap ł at ą ca ł o ś ci lub cz ęś ci jakiejkolwiek nale ż no ś ci na rzecz Operatora przez okres d ł u ż szy ni ż 15 dni od daty okre ś lonej w § 6” (dowód: karty nr 28-30). Wed ł ug zapisu § 9 starych umów – „Ponowne pod łą czenie do sieci TV-Sat nast ę puje po uregulowaniu zad ł u ż enia i op ł aceniu kosztów ponownego pod łą czenia okre ś lonych w regulaminie”. Wed ł ug § 11 pkt 2 starych umów – „Rozwi ą zanie umowy przez Abonenta przed up ł ywem 12 (dwunastu miesi ę cy) m-cy skutkuje op ł at ą na rzecz Operatora w wysoko ś ci kwoty abonamentowej za ka ż dy miesi ą c do momentu up ł yni ę cia terminu zawartego w umowie.” Tak ż e wed ł ug pkt III ppkt 1 starego regulaminu „Abonent podpisuje umow ę o ś wiadczenie us ł ugi z Operatorem na okres nie krótszy ni ż 12 (dwana ś cie) miesi ę cy kalendarzowych. Rozwi ą zanie umowy przed up ł ywem tego okresu skutkuje op ł at ą na 4 rzecz Operatora w wysoko ś ci kwoty abonamentowej za ka ż dy miesi ą c do momentu up ł yni ę cia terminu zawartego w umowie”. Wed ł ug zapisu § 13 pkt 2 starych umów – „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za awarie wynik ł e z przyczyn wy ż szych (kl ę ski ż ywio ł owe, awarie energetyczne, celowe uszkodzenia linii przesy ł owych, urz ą dze ń czy infrastruktury sieci TV)”. Wed ł ug zapisu pkt II pkkt 4 starego regulaminu – „Operator nie odpowiada za przerwy w dost ę pie do TV-Sat wynik ł e z przyczyn od niego niezale ż nych (np. dzia ł ania osób trzecich, brak energii elektrycznej itp.)”. Tak ż e wed ł ug zapisu pkt II ppkt 8 regulaminu – „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za potencjalne ingerencje osób trzecich w urz ą dzenia obs ł uguj ą ce Abonenta (...)” (dowód: karty nr 28-30). Niezw ł ocznie po wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania Stowarzyszenie powiadomi ł o Prezesa Urz ę du, ż e zmieni ł o wzorce umów. Stowarzyszenie zobowi ą za ł o si ę do wymiany umów ze wszystkimi abonentami w okresie od 1 lutego do 30 marca 2008r. (dowód: karta nr 5). W toku post ę powania przesy ł a ł o informacje o przebiegu procesu wymiany umów zako ń czonym 31.03.2008r. (dowód: karty nr 53 i 63-64). Stowarzyszenie przes ł a ł o nast ę puj ą ce zmienione wzorce umów: - umowa (dowód: karta nr 6-9), - regulamin ś wiadczenia us ł ug (dowód: karty nr 10-13), - warunki w ł a ś ciwego u ż ytkowania sieci komputerowej SIKOM (dowód: karta nr 14), - rozwi ą zanie umowy (dowód: karta nr 15). Na potwierdzenie stosowania nowych wzorców Stowarzyszenie przes ł a ł o umowy faktycznie zawarte z konsumentami (dowód: karty nr 42-51). Zarówno umowy jak i regulamin nie zawieraj ą kwestionowanych klauzul abuzywnych. Usuni ę to tak ż e kwestionowany zapis o wysoko ś ci odsetek. W § 12 nowych umów jest nast ę puj ą ca informacja o wysoko ś ci kar umownych - „Za ka ż dy dzie ń przerwy w ś wiadczeniu us ł ugi, trwaj ą cej d ł u ż ej ni ż 18 godzin, Abonentowi przys ł uguje zwrot 1/30 abonamentu”. Abonentowi przys ł uguje dodatkowo kara umowna w wysoko ś ci 1/30 op ł aty abonamentowej, gdy łą czny czas przerwy w okresie rozliczeniowym by ł d ł u ż szy ni ż 36 godzin. W § 13 zawarte s ą informacje o trybie post ę powania reklamacyjnego. W § 13 pkt 10 umów zawarta jest informacja o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego (dowód: karty nr 42-46). Zmieniony regulamin na wst ę pie zawiera informacje o nazwie i siedzibie dostawcy us ł ug telekomunikacyjnych. Nie ma tu informacji o siedzibie Stowarzyszenia, ale informacja ta zawarta jest w umowie. Wed ł ug § 4 umowy regulamin stanowi do niej za łą cznik. Regulamin w § 31 zawiera informacje o zasadach wyp ł aty kar umownych. Rozdzia ł X regulaminu §§ 33- 35 okre ś laj ą tryb post ę powania reklamacyjnego. Rozdzia ł y regulaminu od IV do VII zawieraj ą informacje o zakresie ś wiadczonych us ł ug, ze wskazaniem elementów sk ł adaj ą cych si ę na op ł at ę abonamentow ą . Natomiast rozdzia ł IX regulaminu okre ś la zakres obs ł ugi serwisowej (dowód: karty nr 48-49). Przychód Stowarzyszenia uzyskany w 2007r. ustalono na podstawie przes ł anych dokumentów i wyniós ł on […] z ł (dowód: karty nr 38-41). Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. Do umów o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych stosuje si ę przepisy ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z pó ź n. zm.), jak i zapisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z pó ź n. zm., zwanej dalej tak ż e Kc). Postanowienia umów ww. rodzaju nie mog ą zawiera ć postanowie ń sprzecznych z przywo ł anymi aktami prawnymi oraz to ż samych z klauzulami uznanymi na mocy prawomocnych wyroków za niedozwolone przez w ł a ś ciwy s ą d, zasadniczo przez S ą d 5 Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e SOKiK) i wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone (zwanego dalej tak ż e rejestrem), a tak ż e musz ą zawiera ć nale ż yty zakres informacji, do przekazania których przedsi ę biorcy s ą zobowi ą zani. Zachowania przedsi ę biorców sprzeczne z regulacjami ww. aktów prawnych kwalifikowane s ą jako bezprawne i je ś li godz ą w zbiorowe interesy konsumentów mog ą zosta ć uznane za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, o jakich mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do zapisu art. 24 ust. 1 Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 2 Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci: pkt. 1/ stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kc; pkt 2/ naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Dla stwierdzenia naruszenia przywo ł anego powy ż ej przepisu prawa kumulatywnie musz ą zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - okre ś lone zachowanie musi by ć bezprawne, - zachowanie to musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Stowarzyszenie posiada status przedsi ę biorcy telekomunikacyjnego (dowód: karta nr 26). Przedmiot jego dzia ł alno ś ci okre ś lony jest w KRS (dowód: karty nr 21-23). Stowarzyszenie prowadzi we w ł asnym imieniu zawodow ą dzia ł alno ść us ł ugow ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y i w ten sposób uczestniczy w obrocie gospodarczym. Uzyskuje wymierne korzy ś ci maj ą tkowe z prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej ś wiadcz ą c us ł ugi telekomunikacyjne (dowód: karta nr 56). Stowarzyszenie posiada status przedsi ę biorcy w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), jak i art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. S ą d Apelacyjny w Warszawie orzekaj ą c o dzia ł alno ś ci pewnego stowarzyszenia (uzasadnienie wyroku sygn. Akt VI ACa 1259/06 z dnia 17.10.2007r.) podkre ś li ł , ż e „przedsi ę biorc ą wed ł ug prawa antymonopolowego jest przedsi ę biorca w rozumieniu (...) ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, a tak ż e osoba fizyczna, osoba prawna, jak równie ż jednostka organizacyjna niemaj ą ca osobowo ś ci prawnej, organizuj ą ca lub ś wiadcz ą ca us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej.” Okoliczno ść spe ł nienia pierwszej z ww. przes ł anek zostanie poni ż ej oddzielnie rozwa ż ona dla ka ż dego z zarzutów. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ustawa ta okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Dzia ł ania oparte na przepisach niniejszej ustawy s ą zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowo ś ci, a nie wprost poszczególnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzgl ę dny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urz ę du do rozstrzygni ę cia okre ś lonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane dzia ł ania godz ą w interesy ogólnospo ł eczne i dotykaj ą szerokiego kr ę gu uczestników rynku i poprzez to powoduj ą zaburzenia w jego prawid ł owym funkcjonowaniu. Uwzgl ę dniaj ą c charakter praktyki opisanej w niniejszej decyzji nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w rozwa ż anej sprawie przes ł anka naruszenia interesu publicznoprawnego sformu ł owana w art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. Badana praktyka Stowarzyszenia, któr ą opisano szczegó ł owo poni ż ej, godzi w interesy nie tylko poszczególnych osób, ale przede wszystkim w interesy ogó ł u konsumentów, ca ł ej ich 6 zbiorowo ś ci. Niekorzystne skutki prowadzonych przez Stowarzyszenie dzia ł a ń maj ą wp ł yw na szerok ą grup ę konsumentów, którzy zawarli z nim umowy. Stanowi ą one zagro ż enie tak ż e dla wszystkich tych konsumentów, którzy potencjalnie mog ą sta ć si ę kontrahentami Stowarzyszenia, przeciwko któremu jest prowadzone niniejsze post ę powanie. Jego zachowania oddzia ł uj ą lub mog ą oddzia ł ywa ć na nieoznaczon ą grup ę osób, której sk ł ad ulega systematycznym zmianom. Potencjalnie ka ż dy konsument zamieszka ł y na obszarze dzia ł ania Stowarzyszenia mo ż e bowiem zawrze ć umow ę dotycz ą c ą ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych, co nara ż a szerok ą rzesz ę podmiotów na niekorzystne konsekwencje wymierzonej przeciwko nim praktyki. Doda ć nale ż y, ż e zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, je ż eli praktyki te wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć skutki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Dla stwierdzenia, ż e dana praktyka godzi w zbiorowe interesy konsumentów wystarczaj ą ce jest wi ę c wykazanie, ż e potencjalnie istnia ł o zagro ż enie naruszenia interesów w skutek np. zastosowania okre ś lonego postanowienia w umowach z konsumentami w przypadku zaistnienia okre ś lonych okoliczno ś ci. Wobec tego nale ż a ł o uzna ć , ż e Organ Antymonopolowy posiada kompetencj ę do podj ę cia dzia ł a ń w niniejszej sprawie oraz wydania przedmiotowej decyzji. I. 1. Stowarzyszeniu postawiono zarzut stosowania w umowach o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Ponowne pod łą czenie do sieci TV-Sat nast ę puje po uregulowaniu zad ł u ż enia i op ł aceniu kosztów ponownego pod łą czenia okre ś lonych w regulaminie” . W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 499 (wyrok SOKiK z dnia 22 czerwca 2005r. sygn. akt XVII Amc 52/04) od dnia 25 sierpnia 2005r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „Ponowne ś wiadczenie przez Operatora us ł ugi konserwacji i rtv mo ż e nast ą pi ć po: 1/ uregulowaniu zaleg ł o ś ci z tytu ł u op ł at za wykonywane przez operatora us ł ugi wraz z ustawowymi odsetkami za zw ł ok ę , 2/ uregulowaniu op ł aty przy łą czeniowej w wysoko ś ci okre ś lonej w cenniku.” W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 1084 (wyrok SOKiK z dnia 9 czerwca 2006r. sygn. akt XVII Amc 90/05) od dnia 27 marca 2007r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „W przypadku od łą czenia sygna ł u z lokalu z winy abonenta jego ponowne pod łą czenie nast ą pi po uregulowaniu zaleg ł o ś ci i wniesieniu op ł aty za ponown ą aktywacj ę (ponowna aktywacja – wznowienie dostarczania sygna ł u telewizji kablowej w istniej ą cym przy łą czu, podlegaj ą ce op ł acie zgodnie z cennikiem operatora)”. W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 1166 (wyrok SOKiK z dnia 12 marca 2007r. sygn. akt XVII Amc 1/07) od dnia 16 maja 2007r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „Ponowne pod łą czenie Abonenta nast ą pi wy łą cznie po uregulowaniu zaleg ł o ś ci wraz z dodatkow ą op ł at ą za ponowne w łą czenie okre ś lon ą w cenniku.” Kwestionowana klauzula abuzywna wywo ł uje identyczne skutki jak klauzule wpisane do rejestru. Zakres kwestionowanego zapisu wzorca umowy mie ś ci si ę w zakresie wpisanej do rejestru klauzuli nr 499, 1084 i 1166. Zauwa ż y ć nale ż y, ż e Organ Antymonopolowy mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru 7 niedozwolonych postanowie ń umownych bez wzgl ę du na to, czy postanowienie uznane przez SOKiK za abuzywne by ł o stosowane przez przedsi ę biorc ę , przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, czy te ż przez inny podmiot. S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 02.12.2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskaza ł , ż e zgodnie z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest pos ł ugiwanie si ę postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powsta ł w zwi ą zku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada si ę stosowanie praktyki. S ą d Apelacyjny w Warszawie orzek ł , ż e naruszenie interesów konsumentów mo ż e nast ą pi ć w wyniku dzia ł a ń podmiotów, które stosuj ą klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów. Podobne twierdzenie S ą d Apelacyjny w Warszawie zawar ł we wcze ś niejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29. 09. 2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywo ł uj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego wyra ż one w uchwale z dnia 19.12.2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskaza ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 Kpc, od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyra ż onym w wyroku z dnia 25.05.2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, i ż okre ś lona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, ż e mie ś ci si ę ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych postanowie ń . Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Trafno ść przedmiotowego rozstrzygni ę cia SOKiK potwierdzi ł S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26.04.2006r. (sygn. akt VI ACa 1220/05). Stanowisko, zgodnie z którym stosowanie postanowie ń wzorców umowy o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem SOKiK i wpisanych do rejestru mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, potwierdzi ł S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13.07.2006r. (sygn. III SZP 03/06). Pomimo, i ż ww. orzeczenia s ą dów by ł y wydane na gruncie ówcze ś nie obowi ą zuj ą cej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to nale ż y je uzna ć za aktualne tak ż e i pod rz ą dami nowej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, która analogicznie reguluje rozwa ż an ą kwesti ę , z uwagi, na co brak jest podstaw do odmiennej oceny prawnej rozwa ż anej kwestii. Odnosz ą c si ę do stosowanej przez Stowarzyszenie klauzuli abuzywnej okre ś lonej w pkt. 1 nale ż y podkre ś li ć , ż e, umowa o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych jest umow ą wzajemn ą , do której stosuje si ę przepisy kodeksu cywilnego dotycz ą ce zobowi ą za ń , w tym reguluj ą ce skutki niewykonania zobowi ą za ń . Zgodnie z art. 481 § 1 Kc – je ż eli d ł u ż nik opó ź nia si ę ze spe ł nieniem ś wiadczenia pieni ęż nego wierzyciel mo ż e żą da ć odsetek za czas opó ź nienia, chocia ż by nie poniós ł ż adnej szkody. Ustalone odsetki pe ł ni ą funkcj ę kary umownej. Zgodnie z przedmiotowym unormowaniem Stowarzyszenie pobiera od konsumentów – d ł u ż ników, wcze ś niej przy łą czonych do sieci, ponownie op ł at ę za przy łą czenie. Stowarzyszenie, w przypadku zw ł oki abonenta, podejmuje decyzje o dezaktywacji gniazda abonenckiego. Ponowne przy łą czenie jest mo ż liwe jedynie wówczas, gdy konsument (abonent) dokona wp ł aty zaleg ł ej kwoty oraz ponownej op ł aty przy łą czeniowej, która - w tym przypadku - pe ł ni de facto funkcj ę kary umownej za niespe ł nienie w terminie ś wiadczenia konsumenta. Kwestionowany zapis jest niezgodny z art. 8 385(1) § 1 k.c. oraz z art. 385(3) pkt 17 k.c. Zapis art. 385 (1) § 1 k.c. stanowi: Postanowienia umowy zawartej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowie ń okre ś laj ą cych g ł ówne ś wiadczenia stron, w tym cen ę lub wynagrodzenie, je ż eli zosta ł y sformu ł owane w sposób jednoznaczny. Stosownie do regulacji zawartej w art. 385 (3) pkt 17 k.c. niedozwolonymi postanowieniami umów s ą te, które nak ł adaj ą na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania lub odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej lub odst ę pnego. W przedmiotowej sprawie ustalony sposób post ę powania narusza interesy konsumentów, którymi w niniejszej sprawie s ą abonenci, a zastrze ż ona w formie ponownej op ł aty za przy łą czenie do sieci kara umowna jest wygórowana. W ś wietle powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , ż e w niniejszym przypadku Stowarzyszenie dopu ś ci ł o si ę naruszenia art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Maj ą c na wzgl ę dzie tre ść porównywanej klauzul oraz fakt naruszenia zbiorowych interesów konsumentów uzasadnione jest twierdzenie, ż e w rozwa ż anym przypadku Stowarzyszenie dopu ś ci ł o si ę stosowania bezprawnej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na stosowaniu klauzuli wpisanej do rejestru. Zgodnie ze z ł o ż onym przez Stowarzyszenie o ś wiadczeniem (dowód: karty nr 5, 53 i 63-64) zakwestionowany zapis zosta ł wyeliminowany z obrotu prawnego z konsumentami. Stowarzyszenie, po otrzymaniu postanowienia o wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania, uzna ł o zarzut i niezw ł ocznie dokona ł o zmiany zapisów we wzorcach umów (dowód: karty nr 6-15). Nast ę pnie Stowarzyszenie powiadomi ł o Organ Antymonopolowy, ż e z dniem 30.03.2008r. zako ń czy ł o wymian ę umów z konsumentami (dowód: karta nr 63-64). Zmieniony wzorzec umowy nie zawiera kwestionowanej klauzuli abuzywnej. Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 31.03.2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 1 niniejszej decyzji. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 2. Drugi zarzut dotyczy stosowania w umowach o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Rozwi ą zanie umowy przez Abonenta przed up ł ywem 12 (dwunastu miesi ę cy) m-cy skutkuje op ł at ą na rzecz Operatora w wysoko ś ci kwoty abonamentowej za ka ż dy miesi ą c do momentu up ł yni ę cia terminu zawartego w umowie” oraz w regulaminie ś wiadczenia us ł ug o tre ś ci: „Abonent podpisuje umow ę o ś wiadczenie us ł ugi z Operatorem na okres nie krótszy ni ż 12 (dwana ś cie) miesi ę cy kalendarzowych. Rozwi ą zanie umowy przed up ł ywem tego okresu skutkuje op ł at ą na rzecz Operatora w wysoko ś ci kwoty abonamentowej za ka ż dy miesi ą c do momentu up ł yni ę cia terminu zawartego w umowie” . W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 407 (wyrok SOKiK z dnia 31 stycznia 2005r. sygn. akt XVII AmC 59/04) od dnia 5 maja 2005r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „W przypadku wcze ś niejszego rozwi ą zania umowy przez ka ż d ą ze stron biorca sygna ł u zap ł aci dostawcy sygna ł u kar ę umown ą w kwocie równej sumie op ł at abonamentowych za miesi ą ce pozosta ł e do ko ń ca powy ż szego 12-miesi ę cznego okresu” W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 1165 (wyrok SOKiK z dnia 12 marca 2007r. sygn. akt XVII AmC 1/07) od dnia 16 maja 2007r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „Abonent ma obowi ą zek uiszczenia op ł aty abonamentowej niezale ż nie od zawieszenia ś wiadczenia us ł ug” 9 Zakres kwestionowanego zapisu umowy mie ś ci si ę w zakresie wpisanej do rejestru klauzuli nr 407 i 1165, albowiem wywo ł uje identyczne skutki jak klauzule wpisane do rejestru. Kwestionowany zapis jest niezgodny z art. 385(1) § 1 k.c. oraz z art. 385(3) pkt 17 k.c. Zapis art. 385 (1) § 1 k.c. stanowi: Postanowienia umowy zawartej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowie ń okre ś laj ą cych g ł ówne ś wiadczenia stron, w tym cen ę lub wynagrodzenie, je ż eli zosta ł y sformu ł owane w sposób jednoznaczny. Stosownie do regulacji zawartej w art. 385 (3) pkt 17 k.c. niedozwolonymi postanowieniami umów s ą te, które nak ł adaj ą na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania lub odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej lub odst ę pnego. W przedmiotowej sprawie ustalony przez Stowarzyszenie sposób post ę powania narusza interesy konsumentów, którymi w niniejszej sprawie s ą abonenci, a zastrze ż ona kara umowna jest wygórowana. Prawo telekomunikacyjne okre ś la sposób post ę powania w sytuacji gdy dostawca us ł ug zawar ł z konsumentem umow ę na czas okre ś lony udzielaj ą c mu równocze ś nie ulgi w op ł atach. Zachowanie Stowarzyszenia jest bezprawne i godzi w interesy konsumentów. W ś wietle powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , ż e w niniejszym przypadku Stowarzyszenie dopu ś ci ł o si ę naruszenia art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Maj ą c na wzgl ę dzie tre ść porównywanej klauzul oraz fakt naruszenia zbiorowych interesów konsumentów uzasadnione jest twierdzenie, ż e w rozwa ż anym przypadku Stowarzyszenie dopu ś ci ł o si ę stosowania bezprawnej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na stosowaniu klauzuli wpisanej do rejestru. Zgodnie ze z ł o ż onym przez Stowarzyszenie o ś wiadczeniem (dowód: karty nr 5, 53 i 63-64) zakwestionowany zapis zosta ł wyeliminowany z obrotu prawnego z konsumentami. Stowarzyszenie, po otrzymaniu postanowienia o wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania, uzna ł o zarzut i niezw ł ocznie dokona ł o zmiany zapisów we wzorcach umów (dowód: karty nr 6-15). Nast ę pnie Stowarzyszenie powiadomi ł o Organ Antymonopolowy, ż e z dniem 30.03.2008r. zako ń czy ł o wymian ę umów z konsumentami (dowód: karta nr 63-64). Zmieniony wzorzec umowy nie zawiera kwestionowanej klauzuli abuzywnej. Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 31.03.2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 2 niniejszej decyzji. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 3. Trzeci zarzut dotyczy stosowania w umowach o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za awarie wynik ł e z przyczyn wy ż szych (kl ę ski ż ywio ł owe, awarie energetyczne, celowe uszkodzenia linii przesy ł owych, urz ą dze ń czy infrastruktury sieci TV)”. W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 636 (wyrok SOKiK z dnia 19 kwietnia 2005r. sygn. akt XVII AmC 23/05) od dnia 3 kwietnia 2006r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „Us ł ugodawca nie bierze odpowiedzialno ś ci za dzia ł anie sieci swojego dostawcy.” W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 680 (wyrok SOKiK z dnia 23 lutego 2005r. sygn. akt XVII Amc 3/04) od dnia 5 kwietnia 2006 umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „PTK nie ponosi odpowiedzialno ś ci za zak ł ócenia w odbiorze programów telewizyjnych i radiowych rozprowadzanych w sieci telewizji kablowej wynikaj ą ce z przyczyn niezale ż nych od PKT, a w szczególno ś ci wyst ę puj ą cych poza sieci ą .” W uzasadnieniu tego wyroku SOKiK uzna ł , ż e „postanowienie 10 to przyznaje operatorowi prawo do decydowania o tym gdzie le ż y przyczyna zak ł ócenia odbioru programów telewizyjnych i radiowych a co za tym idzie prawo do wy łą czenia swojej odpowiedzialno ś ci za z łą jako ść programów udost ę pnianych abonentom. Kontrahent obowi ą zany jest do ś wiadczenia us ł ugi odpowiedniej jako ś ci, przyznanie sobie prawa do okre ś lenia czy przyczyna le ż y po stronie operatora czy jest od niego niezale ż na, bez mo ż liwo ś ci obiektywnego sprawdzenia przez abonenta tych okoliczno ś ci, narusza dobre obyczaje i interesy konsumenta, wype ł niaj ą c tym samym przes ł anki art. 385(3) pkt 2 i pkt 9 k.c.” W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 797 (wyrok SOKiK z dnia 14 marca 2005r. sygn. akt XVII AmC 21/04) od dnia 4 lipca 2006r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ug wynik ł e z faktu niew ł a ś ciwego funkcjonowania sieci telekomunikacyjnych innych operatorów telekomunikacyjnych” W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 1163 (wyrok SOKiK z dnia 12 marca 2007r. sygn. akt XVII AmC 1/07) od dnia 16 maja 2007r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „Us ł ugodawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci za jakiekolwiek zak ł ócenia dzia ł alno ś ci sieci, wynikaj ą ce z dzia ł ania si ł y wy ż szej, lub pracy nadajników w pobli ż u sieci Us ł ugodawcy oraz awarie łą cz Innych Operatorów” Zakres kwestionowanej klauzuli zawartej w umowie, wy łą czaj ą cy odpowiedzialno ść Stowarzyszenia mie ś ci si ę w zakresie wpisanych do rejestru klauzul nr: 636, 680, 797, 1163. Powy ż szy kwestionowany zapis jest niedozwolony w ś wietle art. 385 (3) pkt 2 k.c. Na mocy ww. postanowienia Stowarzyszenie zwalnia si ę z odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych. Stowarzyszenie nie mo ż e wy łą czy ć swojej odpowiedzialno ś ci w zakresie, w jakim powinno wykaza ć si ę nale ż yt ą staranno ś ci ą , co do tego, aby umowa mog ł a by ć wykonana. Stosownie do art. 474 Kc d ł u ż nik jest odpowiedzialny jak za w ł asne dzia ł anie lub zaniechanie, za dzia ł ania i zaniechania osób, z których pomoc ą zobowi ą zanie wykonywa, jak równie ż osób, którym wykonanie zobowi ą zania powierza. W takim wi ę c zakresie Stowarzyszenie nie mo ż e wy łą czy ć swojej odpowiedzialno ś ci za dzia ł ania osób trzecich, którymi pos ł uguje si ę przy wykonywaniu czynno ś ci zwi ą zanych z umowami zawartymi z konsumentami. Podobne zapisy stosowane przez innych przedsi ę biorców uznano za klauzule abuzywne. W ś wietle powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , ż e w niniejszym przypadku Stowarzyszenie dopu ś ci ł o si ę naruszenia art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie ze z ł o ż onym przez Stowarzyszenie o ś wiadczeniem (dowód: karty nr 5, 53 i 63-64) zakwestionowany zapis zosta ł wyeliminowany z obrotu prawnego z konsumentami. Stowarzyszenie, po otrzymaniu postanowienia o wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania, uzna ł o zarzut i niezw ł ocznie dokona ł o zmiany zapisów we wzorcach umów (dowód: karty nr 6-15). Nast ę pnie Stowarzyszenie powiadomi ł o Organ Antymonopolowy, ż e z dniem 30.03.2008r. zako ń czy ł o wymian ę umów z konsumentami (dowód: karta nr 63-64). Zmieniony wzorzec umowy nie zawiera kwestionowanej klauzuli abuzywnej. Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 31.03.2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 3 niniejszej decyzji. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 4. Czwarty z postawionych Stowarzyszeniu zarzutów dotyczy stosowania w regulaminie ś wiadczenia us ł ug postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Operator nie odpowiada za przerwy w 11 dost ę pie do TV-Sat wynik ł e z przyczyn od niego niezale ż nych (np. dzia ł ania osób trzecich, brak energii elektrycznej itp.)” oraz zapisu o tre ś ci: „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za potencjalne ingerencje osób trzecich w urz ą dzenia obs ł uguj ą ce Abonenta (...).” W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 636 (wyrok SOKiK z dnia 19 kwietnia 2005r. sygn. akt XVII AmC 23/05) od dnia 3 kwietnia 2006r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „Us ł ugodawca nie bierze odpowiedzialno ś ci za dzia ł anie sieci swojego dostawcy.” W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 1164 (wyrok SOKiK z dnia 12 marca 2007r. sygn. akt XVII AmC 1/07) od dnia 16 maja 2007r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „Us ł ugodawca nie odpowiada m.in. za (...) g) szkody poniesione przez Abonenta w zwi ą zku z korzystaniem lub niemo ż no ś ci ą korzystania z us ł ug, h) utrat ę danych, nie otrzymania danych, zmian ę danych, braku dost ę pu do danych, nie autoryzowanie danych, niew ł a ś ciwe dzia ł anie sieci (... )”. Klauzula ta dotyczy przedsi ę biorcy telekomunikacyjnego, który wobec konsumentów zwalnia si ę z odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ugi i unika przez to odpowiedzialno ś ci za szkody. Kwestionowany w punkcie 4. zapis wywo ł uje identyczne skutki jak powy ż sza klauzula abuzywna wpisana do rejestru. W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 1339 (wyrok SOKiK z dnia 16 maja 2007r. sygn. akt XVII AmC 88/07) od dnia 22 lutego 2008r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za szkody powsta ł e w wyniku nieprawid ł owego u ż ytkowania kont, niedotrzymania warunków niniejszego regulaminu przez Abonenta, dzia ł ania si ł y wy ż szej, dzia ł ania czynników i (osób trzecich)(np. awaria łą czy TP S.A. wandalizm)”. Klauzula ta tak ż e dotyczy przedsi ę biorcy telekomunikacyjnego, który ogranicza swoj ą odpowiedzialno ść za szkody powsta ł e w wyniku (...) dzia ł ania czynników i osób trzecich np. wandalizm, awarie łą czy. Kwestionowany w punkcie 4. zapis wywo ł uje identyczne skutki jak klauzula abuzywna wpisana do rejestru. Zakres kwestionowanego zapisu regulaminu wy łą czaj ą cy odpowiedzialno ść Stowarzyszenia mie ś ci si ę w zakresie wpisanych do rejestru klauzul nr: 636, 1164 i 1339. Kwestionowana w punkcie 4 klauzula zawarta w stosowanym przez Stowarzyszenie regulaminie jest bez w ą tpienia niezgodna z art. 385 1 § 1 Kc, który stanowi, ż e postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy, a klauzule takie s ą niedozwolonymi postanowieniami umownymi. W my ś l art. 385 1 § 3 Kc nieuzgodnione indywidualnie s ą te postanowienia, na których tre ść konsument nie mia ł rzeczywistego wp ł ywu. W szczególno ś ci z sytuacj ą tak ą mamy do czynienia, gdy przedsi ę biorca pos ł uguje si ę przy zawieraniu umowy z konsumentem wzorcem umowy, co ma miejsce w niniejszym przypadku. Kwestionowany w punkcie 4 stosowany przez Stowarzyszenie zapis wzorca umowy jest niedozwolony w ś wietle art. 385 3 pkt 2 Kc. Na mocy ww. postanowienia zwalnia si ę on z odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych. Stowarzyszenie nie mo ż e wy łą czy ć swojej odpowiedzialno ś ci w zakresie, w jakim powinno wykaza ć si ę nale ż yt ą staranno ś ci ą , co do tego, aby umowa mog ł a by ć wykonana. Ka ż dy przedsi ę biorca ponosi ryzyko prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej i ryzyka tego nie mo ż e przerzuca ć na s ł absz ą stron ę umowy, na konsumentów. Stowarzyszenie jest przedsi ę biorc ą telekomunikacyjnym i odpowiada za dzia ł ania lub zaniechania osób trzecich, je ż eli tych dzia ł a ń lub zaniecha ń nie mo ż na by ł o przewidzie ć ani unikn ąć . Osoba trzecia to ka ż da osoba, której nie dotyczy dana umowa, stosunek prawny czy te ż inna, skonkretyzowana przepisami 12 relacja. Wed ł ug ustalonych przez Stowarzyszenie zasad operator nie odpowiada za przerwy lub wady w dostarczaniu programów wynik ł e z powodu dzia ł ania osób trzecich. Stowarzyszenie nie mo ż e zwolni ć si ę z odpowiedzialno ś ci za przerwy spowodowane awariami sieci i przerwami w dostarczaniu programów wynik ł e z powodu dzia ł ania osób trzecich np. akty wandalizmu lub w ł amania, a tak ż e zniszczenia lub kradzie ż e elementów niezabezpieczonych odpowiednio urz ą dze ń lub elementów sieci stanowi ą cych jego w ł asno ść . Nie mo ż e ono tak ż e wy łą czy ć odpowiedzialno ś ci i nie mo ż e zwolni ć si ę z odpowiedzialno ś ci za wszelkie przerwy w dostarczaniu programów powsta ł e np. w zwi ą zku z brakiem energii elektrycznej. Zak ł ad energetyczny jest jednym z dostawców Stowarzyszenia i jego kontrahentem. W sytuacji nieuiszczenia przez Stowarzyszenie zap ł aty za energi ę w ustalonym terminie i odci ę cia dop ł ywu pr ą du, a wi ę c braku energii elektrycznej –nie mo ż e ono wy łą czy ć swojej odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy. Stosuj ą c wskazane postanowienia Stowarzyszenie przerzuca na konsumentów ryzyko prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej. Poprzez tre ść zakwestionowanej klauzuli wy łą czy ł a ono swoj ą odpowiedzialno ść z tytu ł u niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy. Nale ż y zwróci ć uwag ę , ż e dostawca us ł ugi telekomunikacyjnej zobowi ą zany jest do dostarczania konsumentom sygna ł u, aby mogli korzysta ć z okre ś lonego pakietu, za co konsumenci wnosz ą op ł at ę . Umowa o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych jest umow ą wzajemn ą i nieuczciwe jest, ż e podmiot o pozycji silniejszej mo ż e zwolni ć si ę z odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ugi. Przepis art. 104 Prawa telekomunikacyjnego nakazuje stosowa ć do odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorców telekomunikacyjnych za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ugi telekomunikacyjnej przepisy Kodeksu cywilnego. Przepis art. 471 Kc, okre ś laj ą cy zasady odpowiedzialno ś ci kontraktowej zak ł ada domniemanie, ż e niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania jest nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które d ł u ż nik ponosi odpowiedzialno ść . W sytuacji nie wykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi – konsument mo ż e żą da ć naprawienia szkody wynik ł ej z niewykonania umowy. Kwestionowany zapis okre ś lony w punkcie 4 ogranicza odpowiedzialno ść Stowarzyszenia, co jest nieuczciwe wobec s ł abszej strony umowy, konsumentów, przez co godzi w ich interesy. Równie ż postanowienia regulaminu ukszta ł towane zosta ł y w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i ra żą co naruszaj ą interesy konsumenta. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami mo ż na uzna ć dzia ł anie zmierzaj ą ce do niedoinformowania, dezinformacji, wywo ł ania b łę dnego przekonania konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwno ś ci, ukszta ł towania stosunku zobowi ą zaniowego niezgodnie z zasad ą równo ś ci stron. Kwestionowana klauzula, której zamiarem i celem jest wy łą czenie odpowiedzialno ś ci Stowarzyszenia za przerwy lub wady w dostarczaniu programów, a przez to unikanie odpowiedzialno ś ci za szkody, mie ś ci si ę w hipotezie powo ł anych powy ż ej klauzul wpisanych do rejestru. Istota kwestionowanej klauzuli, której celem jest wy łą czenie odpowiedzialno ś ci, jest to ż sama z istot ą powo ł anych powy ż ej postanowie ń wpisanych do rejestru. W tych okoliczno ś ciach sprawy nale ż a ł o orzec, ż e w wyniku stosowania przez Stowarzyszenie w regulaminie niedozwolonego postanowienia wzorca umowy dosz ł o do naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie ze z ł o ż onym przez Stowarzyszenie o ś wiadczeniem (dowód: karty nr 5, 53 i 63-64) zakwestionowany zapis zosta ł wyeliminowany z obrotu prawnego z konsumentami. Stowarzyszenie, po otrzymaniu postanowienia o wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania, uzna ł o zarzut i niezw ł ocznie dokona ł o zmiany zapisów we wzorcach umów (dowód: karty nr 6-15). Nast ę pnie Stowarzyszenie powiadomi ł o Organ Antymonopolowy, ż e z dniem 30.03.2008r. zako ń czy ł o wymian ę umów z konsumentami (dowód: karta nr 63-64). Zmieniony wzorzec umowy nie zawiera kwestionowanej klauzuli abuzywnej. Na skutek 13 opisanych dzia ł a ń dnia 31.03.2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 4 niniejszej decyzji. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 5. Kolejny z zarzutów dotyczy naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku stosowania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych unormowania o tre ś ci: „Operator ma prawo naliczy ć odsetki w wysoko ś ci 10% od niezap ł aconej kwoty lub zawiesi ć ś wiadczenie us ł ug Abonentowi je ż eli on: 1. Opó ź nia si ę z zap ł at ą ca ł o ś ci lub cz ęś ci jakiejkolwiek nale ż no ś ci na rzecz Operatora przez okres d ł u ż szy ni ż 15 dni od daty okre ś lonej w § 6.” W opinii Prezesa Urz ę du kwestionowany powy ż ej zapis § 8 starych umów, w zakresie sposobu naliczania abonentom odsetek nie zawiera rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, albowiem nie okre ś la jakiego okresu dotyczy naliczanie odsetek w wysoko ś ci 10 %. Stowarzyszenie okre ś li ł o w § 6 umowy, ż e op ł at ę abonamentow ą nale ż y zap ł aci ć do 20 dnia ka ż dego miesi ą ca za dany miesi ą c, nie pó ź niej ni ż do ko ń ca danego miesi ą ca. Wed ł ug ustalonych przez Stowarzyszenie zasad, na podstawie kwestionowanego unormowania, gdy konsument opó ź nia si ę z zap ł at ą przez okres d ł u ż szy ni ż 15 dni, Stowarzyszenie nalicza odsetki w wysoko ś ci 10 % od niezap ł aconej kwoty. Wysoko ść odsetek okre ś laj ą przepisy art. 359 Kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 359 § 3 Kc, rozporz ą dzenie Rady Ministrów z dnia 13 pa ź dziernika 2005r. w sprawie okre ś lenia wysoko ś ci odsetek ustawowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1662) okre ś la ich wysoko ść na 11,5 % w stosunku rocznym. Granica odsetek ustawowych nie jest granic ą odsetek maksymalnych. Stosownie do zapisu art. 359 § 2(1) Kc – Maksymalna wysoko ść odsetek wynikaj ą cych z czynno ś ci prawnej nie mo ż e w stosunku rocznym przekracza ć czterokrotno ś ci wysoko ś ci stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne). Wprowadzenie odsetek maksymalnych i ograniczenie wysoko ś ci odsetek dotyczy wszystkich uczestników obrotu. Górna granica odsetek ma zastosowanie zarówno w stosunkach mi ę dzy przedsi ę biorc ą i konsumentem, a tak ż e w obrocie dwustronnie profesjonalnym jak i w stosunkach mi ę dzy konsumentami. W przedmiotowej sprawie konsumentom nie udzielono rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, albowiem Stowarzyszenie nie okre ś li ł o, czy odsetki nalicza za ka ż dy dzie ń zw ł oki czy tez za inny okres zw ł oki. Konsumenci maj ą prawo do bezpiecze ń stwa ekonomicznego i prawo do informacji. Jak wykazano, w tym zakresie dzia ł anie Stowarzyszenia jest niezgodne z ww. rozporz ą dzeniem, a wi ę c bezprawne i ra żą co godzi w interesy konsumentów. Bezprawne dzia ł anie godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a w przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie dopu ś ci ł o si ę dzia ł a ń antykonsumenckich dotykaj ą cych sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Dzia ł ania zmierzaj ą ce do niedoinformowania, wywo ł ania b łę dnego przekonania konsumenta, wykorzystanie jego niewiedzy potocznie okre ś la si ę jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od przyj ę tych standardów post ę powania – godz ą w interesy konsumentów. Stowarzyszenie dopu ś ci ł o si ę stosowania praktyki okre ś lonej w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie ze z ł o ż onym przez Stowarzyszenie o ś wiadczeniem (dowód: karty nr 5, 53 i 63-64) zakwestionowany zapis zosta ł wyeliminowany z obrotu prawnego z konsumentami. Stowarzyszenie, po otrzymaniu postanowienia o wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania, uzna ł o zarzut i niezw ł ocznie dokona ł o zmiany zapisów we wzorcach umów (dowód: karty nr 6-15). Nast ę pnie Stowarzyszenie powiadomi ł o Organ Antymonopolowy, ż e z dniem 30.03.2008r. zako ń czy ł o wymian ę umów z konsumentami (dowód: karta nr 63-64). Zmieniony wzorzec umowy nie zawiera kwestionowanego zapisu. Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 31.03.2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 5 niniejszej decyzji. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 14 6. Stowarzyszeniu postawiono zarzut naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych informacji na temat wysoko ś ci kar umownych nale ż nych konsumentom w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej, a tak ż e w regulaminie ś wiadczenia us ł ug informacji o zasadach wyp ł aty kar umownych, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 6 a tak ż e art. 60 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.). Obowi ą zek taki spoczywa na przedsi ę biorcach ś wiadcz ą cych us ł ugi telekomunikacyjne z mocy art. 56 ust. 3 pkt. 6 Prawa telekomunikacyjnego, który stanowi, ż e pisemna umowa o ś wiadczenie us ł ug powinna okre ś la ć wysoko ść nale ż nych konsumentom kar zastrze ż onych na wypadek niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi. Stosownie do zapisu art. 60 pkt 3 Prawa telekomunikacyjnego, zasady wyp ł aty kar umownych powinien okre ś la ć regulamin. Ka ż dy przedsi ę biorca w zakresie prowadzonej przez niego dzia ł alno ś ci gospodarczej zgodnie z art. 355 § 2 Kodeksu cywilnego zobowi ą zany jest do nale ż ytej staranno ś ci, a przedsi ę biorca telekomunikacyjny szczególnie do dzia ł a ń zgodnych z Prawem telekomunikacyjnym, okre ś laj ą cym mi ę dzy innymi prawa i obowi ą zki przedsi ę biorców telekomunikacyjnych. Przepisy prawa telekomunikacyjnego gwarantuj ą minimum zachowa ń operatora niezb ę dnych do uznania, ż e stosowany przez niego wzorzec umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych nie narusza dobrych obyczajów i nie krzywdzi ra żą co konsumenta. Analiza przed ł o ż onych przez Stowarzyszenie umów oraz stosowanego przez nie regulaminu wykaza ł a, ż e w ż adnym z postanowie ń tych dokumentów nie unormowano ww. kwestii. Stowarzyszenie zobowi ą zane do nale ż ytej staranno ś ci na podstawie przepisów ustawy Prawo telekomunikacyjne ma obowi ą zek informacje takie przed ł o ż y ć konsumentom. Informacje z tego zakresu s ą istotne i wa ż ne dla konsumenta. Wskazanie w umowie wysoko ś ci kar umownych przyspiesza i u ł atwia konsumentom dochodzenie ewentualnych roszcze ń , gdy ż pomaga im sformu ł owa ć stawiane dostawcy us ł ug telekomunikacyjnych żą dania zwi ą zane z brakiem nale ż ytej realizacji umowy. Okre ś lenie kar, do czego zobowi ą zuje Stowarzyszenie przepis ustawy, powoduje, ż e nie jest konieczne szczegó ł owe badanie ka ż dej z indywidualnych spraw, co tak ż e sprzyja usprawnieniu wzajemnych rozlicze ń pomi ę dzy stronami umowy. W ś wietle przedstawionych faktów stwierdzono, ż e Stowarzyszenie nie dope ł niaj ą c ci ążą cego na nim obowi ą zku informacyjnego godzi w interesy konsumentów. Bezprawne dzia ł anie godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a w przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie dopu ś ci ł o si ę dzia ł a ń antykonsumenckich dotykaj ą cych sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Dzia ł ania zmierzaj ą ce do niedoinformowania, wywo ł ania b łę dnego przekonania konsumenta, wykorzystanie jego niewiedzy potocznie okre ś la si ę jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od przyj ę tych standardów post ę powania – godz ą w interesy konsumentów. Wszystkie przekazywane konsumentom informacje powinny by ć rzetelne, prawdzie i pe ł ne. Jak wykazano powy ż ej w rozwa ż anym przypadku dosz ł o do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. W tych okoliczno ś ciach nale ż a ł o orzec, ż e Stowarzyszenie dopu ś ci ł o si ę naruszenia art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stowarzyszenie zmieni ł o wzór umowy i w § 12 nowych umów zawartych z konsumentami umieszczona jest nast ę puj ą ca informacja o wysoko ś ci kar umownych - „Za ka ż dy dzie ń przerwy w ś wiadczeniu us ł ugi, trwaj ą cej d ł u ż ej ni ż 18 godzin, Abonentowi przys ł uguje zwrot 1/30 abonamentu”. Poza zwrotem 1/30 abonamentu za ka ż dy dzie ń przerwy Abonentowi przys ł uguje dodatkowo kara umowna w wysoko ś ci 1/30 op ł aty abonamentowej, gdy łą czny czas przerwy w okresie rozliczeniowym by ł d ł u ż szy ni ż 36 godzin (dowód: karty nr 42-46). Zmieniony regulamin w § 31 zawiera informacje o zasadach wyp ł aty kar umownych (dowód: karty nr 48-49). Informacje okre ś lone w art. 56 ust. 3 pkt 6 i art. 60 pkt 3 Prawa 15 telekomunikacyjnego Stowarzyszenie umie ś ci ł o w umowach zawieranych z zastosowaniem nowych wzorców. Stowarzyszenie rozes ł a ł o konsumentom zmienione umowy, do których za łą cznikiem jest nowy regulamin. O ś wiadczeniem powiadomi ł o Prezesa Urz ę du, ż e w okresie od 1 lutego 2008r. do 30 marca 2008r. wymieni umowy z konsumentami (dowód: karta nr 5). Stowarzyszenie z dniem 31.03.2008r. zaniecha ł o stosowania przedmiotowej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karty nr 63-64). Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 31 marca 2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 6 niniejszej decyzji Prezesa Urz ę du. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 7. Siódmy zarzut dotyczy naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych oraz w regulaminie ś wiadczenia us ł ug informacji na temat trybu post ę powania reklamacyjnego, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 7, a tak ż e art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.). Obowi ą zek taki nak ł ada na Stowarzyszenie art. 56 ust. 3 pkt 7 i art. 60 pkt 6 Prawa telekomunikacyjnego, a sposób jego wykonania okre ś la rozporz ą dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 1 pa ź dziernika 2004 r. w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226, poz. 2291). Stowarzyszenie stosuje przedmiotow ą praktyk ę pomimo wynikaj ą cego z art. 56 ust. 3 pkt 7 i art. 60 pkt 6 Prawa telekomunikacyjnego obowi ą zku zamieszczania danych na ten temat w umowach i regulaminie. Na ł o ż enie na dostawc ę us ł ug telekomunikacyjnych obowi ą zku podawania w umowach i regulaminie pe ł nych i niewprowadzaj ą cych w b łą d informacji o trybie reklamacyjnym s ł u ż y zapewnieniu konsumentom ź ród ł a wiedzy na temat przys ł uguj ą cych im uprawnie ń , spoczywaj ą cych na nich obowi ą zków, które powinni dope ł ni ć , aby z ł o ż y ć prawnie skuteczn ą reklamacj ę , a tak ż e odpowiadaj ą cych im obowi ą zków i praw dostawców us ł ug. Nie dostosowuj ą c si ę do nakazu p ł yn ą cego z art. 56 ust. 3 pkt 7 i art. 60 pkt 6 Prawa telekomunikacyjnego Stowarzyszenie pozbawia konsumentów wiedzy koniecznej do ich prawid ł owego, ś wiadomego i czynnego uczestniczenia w rynku, czym przyczynia si ę do pogorszenia, os ł abienia ich sytuacji, a tym samym godzi w ich interesy. Bezprawne dzia ł anie godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a w przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie dopu ś ci ł o si ę dzia ł a ń antykonsumenckich dotykaj ą cych sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Dzia ł ania zmierzaj ą ce do niedoinformowania, wywo ł ania b łę dnego przekonania konsumenta, wykorzystanie jego niewiedzy potocznie okre ś la si ę jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od przyj ę tych standardów post ę powania – godz ą w interesy konsumentów. Wszystkie przekazywane konsumentom informacje powinny by ć rzetelne, prawdzie i pe ł ne. Na gruncie poczynionych ustale ń nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e Stowarzyszenie nie wykonuje obowi ą zku okre ś lonego art. 56 ust. 3 pkt 7 i art. 60 pkt 6 Prawa telekomunikacyjnego, czym narusza zbiorowe interesy konsumentów, a zatem stosuje praktyk ę zakazan ą na mocy art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegaj ą c ą na naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Stowarzyszenie zmieni ł o wzór umowy i w § 13 nowych umów zawartych z konsumentami umieszczona jest informacja o trybie post ę powania reklamacyjnego (dowód: karty nr 42-46). Zmieniony regulamin w rozdziale X w §§ 33-35 okre ś la tryb post ę powania reklamacyjnego (dowód: karty nr 48-49). Informacje okre ś lone w art. 56 ust. 3 pkt 7 i art. 60 pkt 6 Prawa telekomunikacyjnego Stowarzyszenie umie ś ci ł o w umowach zawieranych z zastosowaniem nowych wzorców. Stowarzyszenie rozes ł a ł o konsumentom zmienione umowy, do których za łą cznikiem jest nowy regulamin. O ś wiadczeniem powiadomi ł o Prezesa Urz ę du, ż e w okresie od 1 lutego 2008r. do 30 marca 2008r. wymieni umowy z konsumentami (dowód: karta nr 5). Stowarzyszenie z dniem 31.03.2008r. zaniecha ł o stosowania przedmiotowej 16 praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karty nr 63-64). Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 31 marca 2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 7 niniejszej decyzji Prezesa Urz ę du. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 8. Ósmy zarzut dotyczy naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych informacji na temat mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.). Obowi ą zek taki spoczywa na przedsi ę biorcy telekomunikacyjnym zawieraj ą cym umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych na mocy art. 56 ust. 3 pkt 8 Prawa telekomunikacyjnego. Nale ż y podkre ś li ć , ż e zakres przedmiotowych informacji ma istotne i wa ż ne znaczenie dla konsumenta. Pozbawienie konsumentów wiedzy na temat przys ł uguj ą cych im uprawnie ń powoduje faktyczne ograniczenie mo ż liwo ś ci podj ę cia przez nich dzia ł a ń w okre ś lonym trybie. Konsumenci nie maj ą c ś wiadomo ś ci tego, ż e spory powsta ł e na tle umów telekomunikacyjnych mog ą by ć rozstrzygane w drodze polubownej, bez konieczno ś ci udawania si ę do s ą du powszechnego, najprawdopodobniej nie skorzystaj ą z przewidzianych prawem instrumentów. Stowarzyszenie zmieni ł o wzór umowy i w § 13 pkt 10 umów zawartych z konsumentami umie ś ci ł o informacj ę , ż e spory wynik ł e z umowy mo ż na rozwi ą za ć w drodze mediacji lub odda ć pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego (dowód: karty nr 42-46). Informacj ę okre ś lon ą w art. 56 ust. 3 pkt 8 Prawa telekomunikacyjnego Stowarzyszenie umie ś ci ł o w umowach zawieranych wed ł ug nowego wzorca. Stowarzyszenie rozes ł a ł o zmienione umowy konsumentom. O ś wiadczeniem powiadomi ł o Prezesa Urz ę du, ż e w okresie od 1 lutego 2008r. do 30 marca 2008r. wymieni umowy z konsumentami (dowód: karta nr 5). Stowarzyszenie z dniem 31.03.2008r. zaniecha ł o stosowania przedmiotowej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karty nr 63-64). Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 31 marca 2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 8 niniejszej decyzji Prezesa Urz ę du. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 9. Dziewi ą ty zarzut dotyczy naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w regulaminie ś wiadczenia us ł ug informacji zawieraj ą cej nazw ę , adres i siedzib ę dostawcy us ł ug, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 60 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.). Stosownie do zapisu art. 60 pkt 1 Prawa telekomunikacyjnego – regulamin ś wiadczenia us ł ug dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych powinien okre ś la ć w szczególno ś ci nazw ę , adres i siedzib ę dostawcy us ł ug . W rozwa ż anym przypadku Stowarzyszenie ograniczy ł o si ę jedynie do podawania w regulaminie dodatkowego oznaczenia, pod jakim prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą , lecz nie wskazywa ł o nazwy i siedziby dostawcy us ł ug. Praktyka taka mo ż e niekorzystnie wp ł ywa ć na pozycj ę konsumentów w ten sposób, ż e nie posiadaj ą oni wiedzy na temat tego, kto faktycznie jest drug ą stron ą umowy. Pe ł na identyfikacja kontrahenta jest niezb ę dna np. w sytuacji, gdy dochodzi do sporu i konsument kieruje spraw ę na drog ę s ą dow ą . W przypadku, gdy nie dysponuje on niezb ę dnym zakresem informacji, nie b ę dzie on móg ł np. prawid ł owo sporz ą dzi ć pozwu. Kwestionowane dzia ł anie Stowarzyszenia jest bezprawne i godzi w interesy konsumentów. Wszystkie przekazywane konsumentom informacje powinny by ć rzetelne, prawdzie i pe ł ne. W starym regulaminie ś wiadczenia us ł ug nie by ł o informacji z tego zakresu (dowód: karta nr 28). W nowym zmienionym regulaminie informacja o nazwie i siedzibie dostawcy us ł ug zawarta jest na wst ę pie (dowód: karty nr 48-49). Zgodnie z 17 o ś wiadczeniem Stowarzyszenie wymieni ł o umowy z konsumentami zawierane z zastosowaniem nowych, zmienionych wzorców. Regulamin ś wiadczenia us ł ug jest za łą cznikiem do umowy i zawarte w nim informacje dotar ł y do konsumentów. Stowarzyszenie z dniem 31.03.2008r. zaniecha ł o stosowania przedmiotowej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karty nr 63-64). Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 31 marca 2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 9 niniejszej decyzji Prezesa Urz ę du. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 10. Stowarzyszeniu postawiono zarzut naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w regulaminie ś wiadczenia us ł ug informacji o zakresie ś wiadczonych publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych ze wskazaniem elementów sk ł adaj ą cych si ę na op ł at ę abonamentow ą , wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 60 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.). Stosownie do zapisu art. 60 pkt 1 Prawa telekomunikacyjnego – regulamin ś wiadczenia us ł ug dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych powinien okre ś la ć w szczególno ś ci zakres ś wiadczonych publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych ze wskazaniem elementów sk ł adaj ą cych si ę na op ł at ę abonamentow ą . W starym regulaminie ś wiadczenia us ł ug nie by ł o informacji z tego zakresu (dowód: karta nr 28). Okre ś lone w tym punkcie informacje maj ą istotne znaczenie dla konsumentów. Abonenci powinni otrzyma ć okre ś lony w Prawie telekomunikacyjnym zakres informacji, aby mogli ś wiadomie podejmowa ć decyzje wyboru za okre ś lon ą op ł at ą us ł ugi telekomunikacyjnej. W nowym zmienionym regulaminie informacje o zakresie ś wiadczonych us ł ug, ze wskazaniem elementów sk ł adaj ą cych si ę na op ł at ę abonamentow ą zawarte s ą w rozdzia ł ach od IV do VII (dowód: karty nr 48-49). Zgodnie z o ś wiadczeniem Stowarzyszenie wymieni ł o umowy z konsumentami zawierane z zastosowaniem nowych, zmienionych wzorców. Regulamin ś wiadczenia us ł ug jest za łą cznikiem do umowy i zawarte w nim informacje dotar ł y do konsumentów. Stowarzyszenie z dniem 31.03.2008r. zaniecha ł o stosowania przedmiotowej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karty nr 63-64). Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 31 marca 2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 10 niniejszej decyzji Prezesa Urz ę du. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 11. Jedenasty zarzut dotyczy naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w regulaminie ś wiadczenia us ł ug informacji o zakresie obs ł ugi serwisowej, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 60 pkt 4 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.). Obowi ą zek okre ś lenia w regulaminie zakresu obs ł ugi serwisowej spoczywa na przedsi ę biorcach ś wiadcz ą cych us ł ugi telekomunikacyjne z mocy art. 60 pkt. 4 Prawa telekomunikacyjnego. Przepis ten stanowi, ż e regulamin ś wiadczenia us ł ug dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych powinien okre ś la ć w szczególno ś ci zakres obs ł ugi serwisowej . Analiza przed ł o ż onego przez Stowarzyszenie starego regulaminu wykaza ł a, ż e ż adne z jego postanowie ń nie normuje rozwa ż anej kwestii. Wobec tego zachowanie Stowarzyszenia nale ż a ł o oceni ć jako bezprawne. Wskazanie w regulaminie zakresu obs ł ugi serwisowej przyspiesza i u ł atwia konsumentom rozwi ą zywanie problemów w sytuacji konieczno ś ci skorzystania z tej obs ł ugi. W ś wietle przedstawionych faktów stwierdzono, ż e Stowarzyszenie nie dope ł niaj ą c ci ążą cego na nim obowi ą zku informacyjnego godzi w interesy konsumentów. Jak wykazano powy ż ej w rozwa ż anym przypadku dosz ł o do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. W tych okoliczno ś ciach nale ż a ł o orzec, ż e Stowarzyszenie narusza art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 18 W starym regulaminie ś wiadczenia us ł ug nie by ł o informacji z tego zakresu (dowód: karta nr 28). W nowym zmienionym regulaminie informacja o zakresie obs ł ugi serwisowej zawarta jest w rozdziale IX (dowód: karty nr 48-49). Zgodnie z o ś wiadczeniem Stowarzyszenie wymieni ł o umowy z konsumentami zawierane z zastosowaniem nowych, zmienionych wzorców. Regulamin ś wiadczenia us ł ug jest za łą cznikiem do umowy i zawarte w nim informacje dotar ł y do konsumentów. Stowarzyszenie z dniem 31.03.2008r. zaniecha ł o stosowania przedmiotowej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karty nr 63-64). Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 31 marca 2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 11 niniejszej decyzji Prezesa Urz ę du. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. II. Stosownie do zapisu art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 2 - Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci - pkt 2 - naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Dla stwierdzenia naruszenia przywo ł anego powy ż ej przepisu prawa kumulatywnie musz ą zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - okre ś lone zachowanie Przedsi ę biorcy musi by ć bezprawne, - zachowanie to musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. 1. Stowarzyszeniu postawiono zarzut naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug internetowych informacji, ż e powiadamia si ę abonenta o ka ż dej zmianie w regulaminie ś wiadczenia us ł ug z wyprzedzeniem, co najmniej jednego okresu rozliczeniowego przed wprowadzeniem tych zmian w ż ycie oraz o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji zmian, a tak ż e o tym, ż e w razie skorzystania z tego prawa dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych nie przys ł uguje roszczenie odszkodowawcze. Stosownie do zapisu art. 59 ust. 2 prawa telekomunikacyjnego – dostawca publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych powiadamia abonenta o ka ż dej zmianie w regulaminie (...) z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego przed wprowadzeniem tych zmian w ż ycie. Jednocze ś nie abonent powinien zosta ć poinformowany o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji zmian, a tak ż e o tym, ż e w razie skorzystania z tego prawa dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych nie przys ł uguje roszczenie odszkodowawcze . Przepisy art. 56 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne stanowi ą , ż e ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych odbywa si ę na podstawie umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych, która powinna okre ś la ć w szczególno ś ci: nazw ę , adres i siedzib ę dostawcy us ł ug; ś wiadczone us ł ugi, dane o ich jako ś ci, w tym o czasie oczekiwania na przy łą czenie do sieci lub terminie rozpocz ę cia ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych; zakres obs ł ugi serwisowej; dane szczegó ł owe dotycz ą ce cen, w tym pakietów cenowych oraz sposoby uzyskania informacji o aktualnym cenniku; czas trwania umowy oraz warunki przed ł u ż enia i rozwi ą zania umowy; wysoko ść kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej; tryb post ę powania reklamacyjnego oraz informacj ę o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego. Z powy ż szego przepisu wynika, ż e tre ść umowy nie musi obejmowa ć informacji o trybie zmiany regulaminu ś wiadczenia us ł ug. St ą d te ż brak przedmiotowych informacji w umowach zawieranych przez Stowarzyszenie nie mo ż e zosta ć oceniony jako dzia ł anie bezprawne. 19 2. Stowarzyszeniu postawiono zarzut naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku nie podania przez do publicznej wiadomo ś ci cennika oraz nie dostarczania cennika nieodp ł atnie abonentowi wraz z umow ą o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych, a tak ż e na ka ż de jego żą danie. Stosownie do zapisu zawartego w art. 61 ust. 4 prawa telekomunikacyjnego Cennik jest podany przez dostawc ę publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych do publicznej wiadomo ś ci oraz jest dostarczany nieodp ł atnie abonentowi wraz u umow ą o ś wiadczenie publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych, w tym o zapewnienie przy łą czenia do publicznej sieci telekomunikacyjnej, a tak ż e na ka ż de jego żą danie. W § 1 starych umów zawartych z konsumentami (dowód: karty nr 28-30) znajduje si ę informacja „(...) cennik us ł ug TV dost ę pny na kanale info TOM, telegazecie, na stronie www oraz w biurze TOM”. W § 5 starych i w § 1 nowych umów zawartych z konsumentami zawarty jest cennik us ł ug (dowód: karty nr 28-30 i 42-47). W przedmiotowej sprawie konsumenci otrzymali informacje okre ś lone w powo ł anym przepisie. W zwi ą zku z powy ż szym dzia ł anie Stowarzyszenia nie jest bezprawne. 3. Stowarzyszeniu postawiono zarzut naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug informacji, ż e w przypadku, o którym mowa w art. 61 ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne, abonent powinien zosta ć poinformowany tak ż e o prawie wypowiedzenia umowy z powodu braku akceptacji podwy ż szenia cen, a tak ż e o tym, ż e w razie skorzystania z tego prawa przedsi ę biorcy nie przys ł uguje roszczenie odszkodowawcze, z zastrze ż eniem ulg przyznanych abonentowi. Art. 56 ust. 1 i 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne stanowi ą , ż e ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych odbywa si ę na podstawie umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych, która powinna okre ś la ć w szczególno ś ci: nazw ę , adres i siedzib ę dostawcy us ł ug; ś wiadczone us ł ugi, dane o ich jako ś ci, w tym o czasie oczekiwania na przy łą czenie do sieci lub terminie rozpocz ę cia ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych; zakres obs ł ugi serwisowej; dane szczegó ł owe dotycz ą ce cen, w tym pakietów cenowych oraz sposoby uzyskania informacji o aktualnym cenniku; czas trwania umowy oraz warunki przed ł u ż enia i rozwi ą zania umowy; wysoko ść kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej; tryb post ę powania reklamacyjnego oraz informacj ę o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego. Z powy ż szego przepisu wynika, ż e tre ść umowy nie musi obejmowa ć wskazanych w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania informacji, ż e w razie podwy ż szenia cen us ł ug telekomunikacyjnych powiadamia o tym abonentów na pi ś mie, z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego oraz informacji, ż e w przypadku, o którym mowa w art. 61 ust. 5 pkt 1, abonent powinien zosta ć poinformowany tak ż e o prawie wypowiedzenia umowy z powodu braku akceptacji podwy ż szenia cen, a tak ż e o tym, ż e w razie skorzystania z tego prawa przedsi ę biorcy nie przys ł uguje roszczenie odszkodowawcze, z zastrze ż eniem art. 57 ust. 6. St ą d te ż brak przedmiotowych informacji w umowach zawieranych przez Stowarzyszenie nie mo ż e zosta ć oceniony jako dzia ł anie bezprawne. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania. Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w sprawach praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów umo ż liwiaj ą wydanie decyzji na podstawie art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 2 oraz art. 28 ust. 1. Organ Antymonopolowy na podstawie art. 26 ust. 1 wydaje 20 decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą c ą zaniechanie jej stosowania, je ż eli stwierdzi naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 24. Zgodnie z art. 27 ust. 2 wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 1 ww. ustawy, je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania - ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o której mowa w art. 24, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . Zgodnie z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w sprawach nieuregulowanych w ustawie do post ę powania przed Organem Antymonopolowym stosuje si ę przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks post ę powania administracyjnego. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, w sytuacji rozstrzygni ę cia innego, ni ż przewiduje ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zastosowanie maj ą przepisy kodeksu post ę powania administracyjnego. W zwi ą zku z powy ż szym zastosowanie ma powy ż ej przytoczony art. 105 § 1 kpa. W zwi ą zku z powy ż szym w zakresie zarzutów okre ś lonych w punkcie II sentencji niniejszej decyzji post ę powanie jest bezprzedmiotowe. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. III. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Organ Antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Kara taka mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, w tym kar okre ś lonych w art. 106 tej ustawy, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Prezes Urz ę du po raz pierwszy ocenia dzia ł anie Stowarzyszenia w przedmiotowej decyzji. W pkt. I niniejszej decyzji stwierdzono stosowanie przez Stowarzyszenie 11 praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, co spowodowa ł o pogorszenie sytuacji konsumentów, oraz zaniechanie ich stosowania. Okoliczno ść , ż e kwestionowane zapisy zamieszczono we wzorcach umownych powoduje, ż e zostaj ą one konsumentom narzucone. Fakt, ż e regulacje te wynikaj ą z wzorców umownych ś wiadczy o ustalonym charakterze podejmowanych praktyk. Nale ż y podkre ś li ć profesjonalny charakter ś wiadczenia us ł ug przez Stowarzyszenie – przedsi ę biorc ę telekomunikacyjnego. Powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą na ł o ż enie w niniejszym przypadku kary, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przychód osi ą gni ę ty przez Stowarzyszenie w 2007r. wyniós ł […] PLN (dowód: karty nr 38- 41). Tak wi ę c maksymalna kara jaka mog ł oby zosta ć na ł o ż ona na Stowarzyszenie to […] PLN. Kara nak ł adana przez Organ Antymonopolowy na podmioty, które dopu ś ci ł y si ę stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianych zachowa ń . Stowarzyszenie dzia ł a na rynku lokalnym, w toku przedmiotowego post ę powania zmieni ł o wzorce umów i wymieni ł o umowy zawarte z konsumentami. Stowarzyszenie po wszcz ę ciu post ę powania niezw ł ocznie podj ęł o dzia ł ania w celu 21 wyeliminowania z obrotu prawnego z konsumentami kwestionowanych klauzul abuzywnych, uzupe ł ni ł o o wymagane prawem informacje zmienione wzorce umowy i w konsekwencji z dniem 31.03.2008r. zaniecha ł o stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania, tak aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Niniejsza kara powinna stanowi ć przestrog ę dla Stowarzyszenia na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 1.500 PLN (s ł ownie: jednego tysi ą ca pi ę ciuset z ł otych), co stanowi […] % maksymalnego wymiaru kary. W ocenie Organu Antymonopolowego kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uznano, ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie III sentencji tej decyzji. IV. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 77 ust. 1 tej ustawy, je ż eli w wyniku post ę powania Organ Antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, jest obowi ą zany ponie ść koszty post ę powania. Niniejsze post ę powanie w sprawie stosowania przez Stowarzyszenie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du, a w jego wyniku w punkcie I sentencji decyzji stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą przez Organ Antymonopolowy ze stron ą . W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono Stowarzyszenie obci ąż y ć kosztami post ę powania w wysoko ś ci 58 z ł (s ł ownie: pi ęć dziesi ę ciu o ś miu z ł otych). Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Koszty niniejszego post ę powania Stowarzyszenie obowi ą zane jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.) – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. 22 W przypadku jednak kwestionowania wy łą cznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt IV niniejszej decyzji, stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 Kodeksu post ę powania cywilnego, nale ż y wnie ść za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn 23