RKT-111/2008

DELEGATURA UOKIK W KATOWICACH Katowice, dnia 2008-12-31 RKT–61–53/07/HS DECYZJA Nr RKT - 111/2008 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331; Dz.U. Nr 99, poz. 660 i Dz.U. Nr 171, poz. 1206) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Ewie S. prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Wielobran ż owy „CATV Zarz ą dca” Ewa S. w Krapkowicach, Osiedle XXX-lecia 9, - uznaje si ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów praktyk ę polegaj ą c ą na pobieraniu op ł at w wysoko ś ci 500 z ł z tytu ł u rezygnacji przez konsumentów z umów zawartych na czas okre ś lony przed up ł ywem czasu, na jaki zosta ł y zawarte, które to umowy s ą zwi ą zane z przyznaniem konsumentowi ulgi w znacznie mniejszej wysoko ś ci, co pozostaje w sprzeczno ś ci z przepisami art. 57 ust. 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.) i co jest niezgodne z ar. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Ewie S. prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Wielobran ż owy „CATV Zarz ą dca” Ewa S. w Krapkowicach, Osiedle XXX-lecia 9 - uznaje si ę za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów praktyki polegaj ą ce na: 1/ stosowaniu w regulaminie do umowy abonenckiej postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Krótkotrwa ł e przerwy w mo ż liwo ś ci odbioru programów przez Abonenta, nie trwaj ą ce d ł u ż ej ni ż 12 godzin, nie stanowi ą naruszenia warunków umowy. Je ż eli przerwy w odbiorze przez Abonenta programów lub pogorszenie jako ś ci sygna ł u s ą spowodowane przyczynami obci ąż aj ą cymi Zak ł ad, trwaj ą nieprzerwanie d ł u ż ej ni ż 12 godzin oraz zostan ą zg ł oszone przez Abonenta – wówczas abonament za miesi ą c, w którym nast ą pi ł y te zdarzenia zostanie obni ż ony o 1/30 wysoko ś ci, za ka ż dy dzie ń przerwy lub pogorszenia sygna ł u”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 1 2/ naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug informacji na temat mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z ar. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, i stwierdza si ę zaniechanie ich stosowania z dniem 01.06.2008r. III. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.) w zw. z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów umarza si ę jako bezprzedmiotowe wszcz ę te z urz ę du post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Ew ę S. prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Wielobran ż owy „CATV Zarz ą dca” Ewa S. w Krapkowicach, Osiedle XXX-lecia 9 praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na: 1/ naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug informacji o wysoko ś ci kar umownych nale ż nych konsumentom w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej oraz w regulaminie ś wiadczenia us ł ug – na temat zasady wyp ł aty kar umownych, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 6 i art. 60 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co mo ż e by ć niezgodne z ar. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2/ naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug informacji, ż e powiadamia abonenta o ka ż dej zmianie w regulaminie ś wiadczenia us ł ug z wyprzedzeniem, co najmniej jednego okresu rozliczeniowego przed wprowadzeniem tych zmian w ż ycie oraz o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji zmian, a tak ż e o tym, ż e w razie skorzystania z tego prawa dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych nie przys ł uguje roszczenie odszkodowawcze, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co mo ż e by ć niezgodne z ar. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 3/ naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug informacji, ż e w razie podwy ż szenia cen us ł ug telekomunikacyjnych powiadamia o tym abonentów na pi ś mie, z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 61 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co mo ż e by ć niezgodne z ar. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. IV. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Ew ę S. prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Wielobran ż owy „CATV Zarz ą dca” Ewa S. w Krapkowicach, Osiedle XXX-lecia 9, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1000 PLN (s ł ownie: jednego tysi ą ca z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punktach I i II sentencji niniejszej decyzji. V. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obci ąż a si ę Ew ę S. prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad 2 Wielobran ż owy „CATV Zarz ą dca” Ewa S. w Krapkowicach, Osiedle XXX-lecia 9, kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowi ą zuje si ę ww. przedsi ę biorc ę do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 65 PLN (s ł ownie: sze ść dziesi ę ciu pi ę ciu z ł otych). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e Organem Antymonopolowym) przeprowadzono post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. akt RKT-405-53/07/HS) w sprawie dzia ł alno ś ci Zak ł adu Wielobran ż owego „CATV Zarz ą dca” Ewa S. (zwanego w niniejszej decyzji Przedsi ę biorc ą ), w toku którego powzi ę to podejrzenie, ż e mo ż e on stosowa ć praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów wskazane w sentencji tej decyzji. W zwi ą zku z powy ż szym, Postanowieniem nr 1 (dowód: karty nr 1-2) wszcz ę to z urz ę du niniejsze post ę powanie. Przedsi ę biorca uzna ł zarzuty, zobowi ą za ł si ę do dokonania zmian w regulaminie ś wiadczenia us ł ug oraz rozes ł ania go konsumentom (dowód: karta nr 5). Nast ę pnie poinformowa ł Prezesa Urz ę du, ż e od dnia 01.06.2008r. stosuje zmieniony regulamin i cennik (dowód: karta nr 39), który rozes ł a ł abonentom wraz z ulotk ą (dowód: karta nr 46). Przedsi ę biorc ę zawiadomiono o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego (dowód: karty nr 50-51). Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Ewa S., stosownie do za ś wiadczenia o wpisie do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej, ma status przedsi ę biorcy (dowód: karty nr 19-20), pod numerem 1.247 wpisana jest do rejestru przedsi ę biorców telekomunikacyjnych (dowód: karta nr 16), i prowadzi dzia ł alno ść na rynku lokalnym (dowód: karta nr 15). Przedsi ę biorca stosuje nast ę puj ą ce wzorce umów okre ś laj ą ce prawa i obowi ą zki stron umowy: 1/ umowa (dowód: karta nr 21), 2/ do dnia 31.05.2008r. regulamin do umowy abonenckiej na us ł ugi telewizji kablowej realizowane przez Zak ł ad Wielobran ż owy „CATV Zarz ą dca” w Krapkowicach wraz z wykazem programów telewizyjnych i radiowych i cennikiem (dowód: karty nr 22-24), 3/ od 01.06.2008r. zmieniony regulamin do umowy abonenckiej wraz z wykazem programów telewizyjnych oraz cennikiem (dowód: karty nr 43-45). Okoliczno ść stosowania powy ż szych wzorców umów udokumentowano przedstawiaj ą c umowy faktycznie zawarte z konsumentami z ich wykorzystaniem (dowód: karty nr 6-11 i 27- 29). Przedsi ę biorca zawiera z konsumentami umowy na czas okre ś lony. W umowach tych brak okre ś lenia ulgi przyznanej abonentom (dowód: karty nr 10-11 i 27-28). W przypadku zawierania z konsumentami umów na czas okre ś lony, wysoko ść ulg przyznanych abonentom okre ś lona jest w cenniku (dowód: karty nr 11 i 24). W pkt. 4 § 1. regulaminu obowi ą zuj ą cego do 31.05.2008r. zawarte by ł o unormowane: „Rozwi ą zanie umowy przed okre ś lonym w niej terminem skutkuje prawem Zak ł adu do uzyskania nale ż no ś ci od Abonenta w tym z jednorazow ą op ł at ą umown ą w wysoko ś ci 500 z ł ”. Faktyczna ulga okre ś lona w cenniku dotyczy ł a op ł at za wykonanie wewn ę trznej mieszkaniowej instalacji kablowej w zale ż no ś ci od ilo ś ci wykonanych gniazd i lokalizacji i wynosi ł a od 19,01 z ł do 72,28 z ł (dowód: karty nr 22-24). Obowi ą zuj ą cy od dnia 01.06.2008r. zmieniony regulamin w pkt. 4 § 1 zawiera zapis: ”Rozwi ą zanie umowy przed okre ś lonym w niej terminem, skutkuje prawem Zak ł adu do uzyskania nale ż no ś ci od Abonenta w tym jednorazow ą kar ą umown ą w wysoko ś ci 500 z ł 3 (pi ęć set z ł ), p ł atn ą na wskazane przez Zak ł ad konto bankowe lub w siedzibie Zak ł adu”. Faktyczna ulga okre ś lona w zmienionym cenniku wynosi ok. 60 z ł (dowód: karty nr 43-45). Wed ł ug pkt. 5 § 3 regulaminu do umowy abonenckiej obowi ą zuj ą cego do dnia 31.05.2008r. „Krótkotrwa ł e przerwy w mo ż liwo ś ci odbioru programów przez Abonenta, nie trwaj ą ce d ł u ż ej ni ż 12 godzin, nie stanowi ą naruszenia warunków umowy. Je ż eli przerwy w odbiorze przez Abonenta programów lub pogorszenie jako ś ci sygna ł u s ą spowodowane przyczynami obci ąż aj ą cymi Zak ł ad, trwaj ą nieprzerwanie d ł u ż ej ni ż 12 godzin oraz zostan ą zg ł oszone przez Abonenta – wówczas abonament za miesi ą c, w którym nast ą pi ł y te zdarzenia zostanie obni ż ony o 1/30 wysoko ś ci, za ka ż dy dzie ń przerwy lub pogorszenia sygna ł u”. Stosowanie tego zapisu potwierdzaj ą umowy faktycznie zawarte z konsumentami (dowód: karty nr 27-29). Przedsi ę biorca dokona ł zmian w regulaminie, gdzie nie umie ś ci ł powy ż szego zapisu (dowód: karty nr 43-45). Konsumentom rozes ł ano zmieniony regulamin obowi ą zuj ą cy od dnia 01.06.2008r. (dowód: karty nr 39 i 46). W umowach zawartych z konsumentami przed dniem 01.06.2008r nie ma informacji na temat mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego (dowód: karty nr 22-24 i 27-27). Po zmianie regulaminu informacja ta znajduje si ę w pkt. 9 § 6 (dowód: karty nr 43-45). W umowach zawartych z konsumentami brak informacji o wysoko ś ci kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej (dowód: karty nr 6-11 i 27-29). Regulamin stosowany do dnia 31.05.2008r. w pkt. 5. § 3 okre ś la ł wysoko ść kary umownej na 1/30 abonamentu za ka ż dy dzie ń przerwy lub pogorszenia sygna ł u (dowód: karty nr 22-24). Stosowany od dnia 01.06.2008r. zmieniony regulamin w pkt. 5 § 3 zawiera informacj ę , ż e rekompensat ę za nienale ż yte wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej wyp ł acana jest na koniec miesi ą ca rozliczeniowego na wskazane przez Abonenta konto lub w siedzibie Zak ł adu, a jej wysoko ść okre ś la cennik. Zmieniony cennik okre ś la, ż e rekompensata dla Abonenta za nienale ż yte wykonanie us ł ugi, wynosi dwukrotno ść aktualnie wykorzystanego abonamentu (dowód: karty nr 43-45). W umowach zawartych z konsumentami brak informacji, ż e przedsi ę biorca powiadamia abonentów o ka ż dej zmianie w regulaminie, a tak ż e o tym, ż e w razie podwy ż szenia cen powiadamia o tym abonentów na pi ś mie, z wyprzedzeniem, co najmniej jednego okresu rozliczeniowego oraz o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji tych zmian (dowód: karty nr 22-24 i 27-29). Przedsi ę biorca powiadomi ł Organ Antymonopolowy, ż e z dniem 01.06.2008r. wprowadzi ł w ż ycie zmieniony regulamin i cennik (dowód: karty 39). Zmieniony regulamin nie zawiera kwestionowanej klauzuli abuzywnej, a w pkt. 9. § 6 zawiera informacj ę o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego. Zapisy pkt. 5 § 3 zmienionego regulaminu oraz cennika okre ś laj ą wysoko ść kar umownych i zasady ich wyp ł acania. Tryb zmiany regulaminu okre ś la pkt. 4 § 6, a tryb zmiany cen okre ś la pkt. 2 § 8 (dowód: karty nr 43-45). Zmieniony regulamin i cennik rozes ł ano abonentom wraz z ulotk ą (dowód: karta nr 46). Przedsi ę biorca przes ł a ł dokumenty na potwierdzenie osi ą gni ę tego w roku 2007 przychodu (dowód: karty nr 47-48)). Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. Do umów o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych stosuje si ę przepisy ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z pó ź n. zm.), jak i zapisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z pó ź n. zm., zwanej dalej tak ż e Kc). Postanowienia umów ww. rodzaju nie mog ą zawiera ć postanowie ń sprzecznych z przywo ł anymi aktami prawnymi oraz to ż samych z klauzulami uznanymi na mocy prawomocnych wyroków za niedozwolone przez w ł a ś ciwy s ą d, zasadniczo przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e 4 SOKiK) i wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone (zwanego dalej tak ż e rejestrem), a tak ż e musz ą zawiera ć nale ż yty zakres informacji, do przekazania których przedsi ę biorcy s ą zobowi ą zani. Zachowania przedsi ę biorców sprzeczne z regulacjami ww. aktów prawnych kwalifikowane s ą jako bezprawne i je ś li godz ą w zbiorowe interesy konsumentów mog ą zosta ć uznane za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, o jakich mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do zapisu art. 24 ust. 1 Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 2 Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci: pkt. 1/ stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kc; pkt 2/ naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Dla stwierdzenia naruszenia przywo ł anego powy ż ej przepisu prawa kumulatywnie musz ą zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - okre ś lone zachowanie przedsi ę biorcy musi by ć bezprawne, - zachowanie to musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Okoliczno ść spe ł nienia pierwszej z ww. przes ł anek zostanie poni ż ej oddzielnie rozwa ż ona dla ka ż dego z zarzutów. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Dzia ł ania oparte na przepisach niniejszej ustawy s ą zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowo ś ci, a nie wprost poszczególnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzgl ę dny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urz ę du do rozstrzygni ę cia okre ś lonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane dzia ł ania godz ą w interesy ogólnospo ł eczne i dotykaj ą szerokiego kr ę gu uczestników rynku i poprzez to powoduj ą zaburzenia w jego prawid ł owym funkcjonowaniu. Uwzgl ę dniaj ą c charakter praktyki opisanej w niniejszej decyzji nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w rozwa ż anej sprawie przes ł anka naruszenia interesu publicznoprawnego sformu ł owana w art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. Badana praktyka Przedsi ę biorcy, któr ą opisano szczegó ł owo poni ż ej, godzi w interesy nie tylko poszczególnych osób, ale przede wszystkim w interesy ogó ł u konsumentów, ca ł ej ich zbiorowo ś ci. Niekorzystne skutki prowadzonych przez Przedsi ę biorc ę dzia ł a ń maj ą wp ł yw na szerok ą grup ę konsumentów, którzy zawarli z ni ą umowy. Stanowi ą one zagro ż enie tak ż e dla wszystkich tych konsumentów, którzy potencjalnie mog ą sta ć si ę kontrahentami Przedsi ę biorcy, przeciwko której jest prowadzone niniejsze post ę powanie. Jej zachowania oddzia ł uj ą lub mog ą oddzia ł ywa ć na nieoznaczon ą grup ę osób, której sk ł ad ulega systematycznym zmianom. Potencjalnie ka ż dy konsument zamieszka ł y na obszarze dzia ł ania Przedsi ę biorcy mo ż e bowiem zawrze ć umow ę dotycz ą c ą ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych, co nara ż a szerok ą rzesz ę podmiotów na niekorzystne konsekwencje wymierzonej przeciwko nim praktyki. Doda ć nale ż y, ż e zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, je ż eli praktyki te wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć skutki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Dla stwierdzenia, ż e dana praktyka godzi w zbiorowe interesy konsumentów wystarczaj ą ce jest wi ę c wykazanie, ż e potencjalnie istnia ł o zagro ż enie naruszenia interesów w skutek np. zastosowania okre ś lonego postanowienia w umowach z konsumentami w przypadku zaistnienia okre ś lonych okoliczno ś ci. Wobec tego nale ż a ł o uzna ć , ż e Organ Antymonopolowy posiada kompetencj ę do podj ę cia dzia ł a ń w niniejszej sprawie oraz wydania przedmiotowej decyzji. I. 5 Przedsi ę biorcy postawiono zarzut pobierania op ł at w wysoko ś ci 500 z ł z tytu ł u rezygnacji przez konsumentów z umów zawartych na czas okre ś lony przed up ł ywem czasu na jaki zosta ł y zawarte, które to umowy s ą zwi ą zane z przyznaniem konsumentowi ulgi w znacznie mniejszej wysoko ś ci, co pozostaje w sprzeczno ś ci z przepisami art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego . Stosownie do zapisu art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego w przypadku zawarcia umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych, w tym o zapewnienie przy łą czenia do sieci, zwi ą zanego z ulg ą przyznan ą abonentowi, roszczenie z tytu ł u jednostronnego rozwi ą zania umowy przez abonenta lub przez dostawc ę us ł ug z winy abonenta przed up ł ywem terminu ustalonego w umowie nie mo ż e przekroczy ć okre ś lonej w umowie równowarto ś ci ulgi przyznanej abonentowi . Celem tego przepisu jest w istocie ochrona konsumentów, gdy ż okre ś la on dopuszczalny zakres roszcze ń dostawcy w przypadku rozwi ą zania umowy przewiduj ą cej ulg ę w op ł atach. W przedmiotowej sprawie brak w umowach okre ś lenia przyznanej abonentom ulgi (dowód: karty nr 6-11 i 27-29). Jak opisano w ustaleniach, rozwi ą zanie przed terminem umów zawartych na czas okre ś lony, zwi ą zanych z przyznaniem ulgi, skutkuje obci ąż eniem konsumentów kar ą umown ą w wysoko ś ci 500 z ł . Umowa o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych mo ż e by ć zwi ą zana, lecz nie musi, z przyznaniem konsumentowi ulgi, o której mowa w art. 57 ust. 6. W przypadku przyznania ulgi, dostawca powinien okre ś li ć wysoko ść i rodzaj ww. ulgi w umowie. Brak okre ś lenia przez dostawc ę w umowie ww. elementów dotycz ą cych ulgi powoduje, i ż dostawca nie mo ż e skutecznie wyst ę powa ć wobec abonentów z roszczeniem o którym mowa w art. 57 ust. 6. Porównanie okre ś lonej w takich sytuacjach wysoko ś ci kary umownej do wysoko ś ci ulgi przyznawanej abonentom wskazuje, ż e dzia ł anie Przedsi ę biorcy jest niezgodne z art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego i w konsekwencji jest bezprawne. Bezprawne dzia ł anie Przedsi ę biorcy godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a w przedmiotowej sprawie dopu ś ci ł si ę on dzia ł a ń antykonsumenckich dotykaj ą cych sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Dzia ł ania Przedsi ę biorcy zmierzaj ą ce do niedoinformowania, wywo ł ania b łę dnego przekonania konsumenta, wykorzystanie jego niewiedzy potocznie okre ś la si ę jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od przyj ę tych standardów post ę powania – godz ą w interesy konsumentów. Zachowanie Przedsi ę biorcy jest bezprawne i wype ł nia przes ł anki z art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ze wzgl ę du na bezprawno ść dokonywanej przez niego czynno ś ci godzi w interesy konsumentów. Na gruncie poczynionych ustale ń nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e Przedsi ę biorca narusza zbiorowe interesy konsumentów, a zatem stosuje praktyk ę zakazan ą na mocy art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ś wietle zaistnia ł ych okoliczno ś ci nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. II. 1. Przedsi ę biorcy postawiono zarzut stosowania w umowach o abonament TVK zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Krótkotrwa ł e przerwy w mo ż liwo ś ci odbioru programów przez Abonenta, nie trwaj ą ce d ł u ż ej ni ż 12 godzin, nie stanowi ą naruszenia warunków umowy. Je ż eli przerwy w odbiorze przez Abonenta programów lub pogorszenie jako ś ci sygna ł u s ą spowodowane przyczynami obci ąż aj ą cymi Zak ł ad, trwaj ą nieprzerwanie d ł u ż ej ni ż 12 godzin oraz zostan ą zg ł oszone przez Abonenta – wówczas abonament za miesi ą c, w którym nast ą pi ł y te zdarzenia zostanie obni ż ony o 1/30 wysoko ś ci, za ka ż dy dzie ń przerwy lub pogorszenia sygna ł u”. W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 502 (wyrok SOKiK z dnia 22 czerwca 2005r. sygn. akt XVII Amc 52/04) od dnia 25 sierpnia 6 2005r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „Za okres braku sygna ł u wynikaj ą cego z awarii trwaj ą cej d ł u ż ej ni ż dwa kolejne dni Abonentowi przys ł uguje prawo do obni ż enia op ł aty miesi ę cznej o 1/30 za ka ż dy nast ę pny dzie ń .” W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 1210 (wyrok SOKiK z dnia 9 listopada 2005r. sygn. akt XVII Amc 74/04) od dnia 22 sierpnia 2007r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „Je ż eli przerwy w ś wiadczeniu Us ł ugi Radia i Telewizji Kablowej wyst ą pi ł y z wa ż nych przyczyn, a ich łą czny czas w okresie rozliczeniowym by ł krótszy od 48 godzin, rekompensata Abonentowi nie przys ł uguje.” Zakres zapisu pkt 5 § 3 regulaminu obowi ą zuj ą cego do dnia 31.05.2008r. mie ś ci si ę w zakresie wpisanej do rejestru klauzuli nr 502 i nr 1210. W kwestionowanej klauzuli Przedsi ę biorca nie okre ś li ł czy przerwy w mo ż liwo ś ci odbioru programów jest to 12 godzin dziennie, miesi ę cznie, w kwartale. Zapisem takim zwalnia si ę z odpowiedzialno ś ci za codzienne przerwy w ś wiadczeniu us ł ugi trwaj ą ce do 12 godzin. Zakazane jest obci ąż anie konsumenta nale ż no ś ciami, w sytuacji gdy przedsi ę biorca z w ł asnej winy nie spe ł nia ś wiadczenia wzajemnego. Taka zasada post ę powania jest niekorzystna dla konsumenta. Pod numerem 1169 zamieszczono postanowienie uznane za zakazane na mocy wyroku SOKiK z dnia 12 marca 2007r. (sygn. akt XVII Amc 1/07): „ Za moment, od którego liczona jest przerwa w braku sygna ł u przyjmuje si ę dat ę pisemnego zg ł oszenia ”. W klauzuli wpisanej pod numerem 1169 analogicznie, jak ma to miejsce w przypadku klauzuli rozwa ż anej w ramach niniejszego post ę powania, terminem pocz ą tkowym, od którego liczono bieg nieprawid ł owo ś ci, jest termin zg ł oszenia zastrze ż e ń , co do jako ś ci us ł ugi. W tych okoliczno ś ciach mo ż na uzna ć , ż e kwestionowana regulacja mie ś ci si ę w hipotezie klauzuli z punktu 1169. Nale ż y podkre ś li ć , ż e kwestionowana klauzula abuzywna wywo ł uje identyczne skutki, jak powo ł ana powy ż ej klauzula wpisana do rejestru. Wed ł ug okre ś lonych przez Przedsi ę biorc ę zasad, wyp ł acenie 1/30 abonamentu za ka ż dy dzie ń przerwy lub pogorszenia sygna ł u uzale ż nione jest od zg ł oszenia tego faktu przez abonenta. Wed ł ug tej zasady zg ł oszenie awarii przez abonenta traktowane jest jako warunek powstania odpowiedzialno ś ci Przedsi ę biorcy. Taka zasada post ę powania jest niekorzystna dla konsumentów. Tak ż e powoduje ograniczenie odpowiedzialno ś ci Przedsi ę biorcy, bo zg ł oszenie o awarii, jako warunek powstania tej odpowiedzialno ś ci b ę dzie z pewno ś ci ą pó ź niejsze ni ż moment jej faktycznego zaistnienia. Nale ż y tak ż e podkre ś li ć , ż e zgodnie z § 6 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 pa ź dziernika 2004r. w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226, poz. 2291) - reklamacja mo ż e zosta ć z ł o ż ona w terminie 12 miesi ę cy od ostatniego dnia okresu rozliczeniowego, w którym zako ń czy ł a si ę przerwa w ś wiadczeniu us ł ugi telekomunikacyjnej, lub od dnia, w którym us ł uga zosta ł a nienale ż ycie wykonana lub mia ł a by ć wykonana, lub od dnia dor ę czenia faktury zawieraj ą cej nieprawid ł owe obliczenie nale ż no ś ci z tytu ł u ś wiadczenia us ł ugi telekomunikacyjnej. Jednocze ś nie nie istnieje prawny obowi ą zek zg ł aszania nieprawid ł owo ś ci w trybie innym ni ż reklamacyjny. Oczywistym jest, ż e w interesie konsumentów, którzy zawarli umowy, aby móc korzysta ć z us ł ug telekomunikacyjnych, jest zg ł oszenie Przedsi ę biorcy stwierdzonych nieprawid ł owo ś ci. Z terminem dokonania takiego zg ł oszenia nie mo ż na jednak wi ą za ć ż adnych konsekwencji prawnych. Z powy ż szego wynika, ż e reklamacja mo ż e by ć wnoszona nawet po ustaniu nieprawid ł owo ś ci, lecz nie pó ź niej ni ż w terminie 12 miesi ę cy od ostatniego dnia okresu rozliczeniowego, w którym nieprawid ł owo ść ta wyst ą pi ł a, a termin jej wniesienia, ani te ż termin zg ł oszenia nie b ę d ą cego reklamacj ą nie mo ż e by ć uznawany za termin rozpocz ę cia awarii. Powy ż sze ś wiadczy te ż o tym, ż e roszczenia konsumentów wzgl ę dem Przedsi ę biorcy mog ą dotyczy ć zarówno nieprawid ł owo ś ci zaistnia ł ych po zg ł oszeniu, jak i przed ich zasygnalizowaniem. Przyjmuj ą c ww. konstrukcj ę Przedsi ę biorca faktycznie wy łą czy ł mo ż liwo ść dochodzenia roszcze ń z tytu ł u niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy 7 w okresie poprzedzaj ą cym zg ł oszenie awarii. Jednocze ś nie w przypadku zaistnienia ww. okoliczno ś ci konsumenci musz ą op ł aca ć abonament w pe ł nej wysoko ś ci, tzn. spe ł nia ć ca ł e ś wiadczenie okre ś lone w umowie, pomimo i ż Przedsi ę biorca nie wykonuje ś wiadczenia. Zauwa ż y ć nale ż y, ż e Organ Antymonopolowy mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez Przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych bez wzgl ę du na to, czy postanowienie uznane przez SOKiK za abuzywne by ł o stosowane przez przedsi ę biorc ę , przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, czy te ż przez inny podmiot. S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 02.12.2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskaza ł , ż e zgodnie z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest pos ł ugiwanie si ę postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powsta ł w zwi ą zku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada si ę stosowanie praktyki. S ą d Apelacyjny w Warszawie orzek ł , ż e naruszenie interesów konsumentów mo ż e nast ą pi ć w wyniku dzia ł a ń podmiotów, które stosuj ą klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów. Podobne twierdzenie S ą d Apelacyjny w Warszawie zawar ł we wcze ś niejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29. 09. 2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywo ł uj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego wyra ż one w uchwale z dnia 19.12.2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskaza ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 Kpc, od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyra ż onym w wyroku z dnia 25.05.2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, i ż okre ś lona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, ż e mie ś ci si ę ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych postanowie ń . Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Trafno ść przedmiotowego rozstrzygni ę cia SOKiK potwierdzi ł S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26.04.2006r. (sygn. akt VI ACa 1220/05). Stanowisko, zgodnie z którym stosowanie postanowie ń wzorców umowy o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem SOKiK i wpisanych do rejestru mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, potwierdzi ł S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13.07.2006r. (sygn. III SZP 03/06). Pomimo, i ż ww. orzeczenia s ą dów by ł y wydane na gruncie ówcze ś nie obowi ą zuj ą cej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to nale ż y je uzna ć za aktualne tak ż e i pod rz ą dami nowej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, która analogicznie reguluje rozwa ż an ą kwesti ę , z uwagi, na co brak jest podstaw do odmiennej oceny prawnej rozwa ż anej kwestii. Maj ą c na wzgl ę dzie tre ść porównywanych klauzul oraz fakt naruszenia zbiorowych interesów konsumentów uzasadnione jest twierdzenie, ż e w rozwa ż anym przypadku Przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę stosowania bezprawnej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na stosowaniu klauzuli wpisanej do rejestru. Zgodnie ze z ł o ż onym przez Przedsi ę biorc ę o ś wiadczeniem (dowód: karta nr 39), zakwestionowany zapis zosta ł wyeliminowany z obrotu prawnego z konsumentami. 8 Przedsi ę biorca, po otrzymaniu postanowienia o wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania, uzna ł zarzuty i dokona ł zmiany zapisów w regulaminie (dowód: karty nr 5 i 43-45). Nast ę pnie Przedsi ę biorca powiadomi ł Organ Antymonopolowy, ż e z dniem 01.06.2008r. wprowadzi ł w ż ycie zmieniony regulamin (dowód: karta nr 39), który rozes ł a ł konsumentom (dowód: karta nr 46). Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 01.06.2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem II.1 niniejszej decyzji. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 2. Przedsi ę biorcy postawiono zarzut naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug informacji na temat mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego. Obowi ą zek taki spoczywa na przedsi ę biorcy zawieraj ą cym umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych na mocy art. 56 ust. 3 pkt 8 ustawy Prawo telekomunikacyjne. W przedmiotowej sprawie umowy faktycznie zawarte z konsumentami nie zawieraj ą informacji z tego zakresu (dowód: karty nr 6-11 i 27-29), przez co dzia ł anie Przedsi ę biorcy jest bezprawne. Po zmianie regulaminu ś wiadczenia us ł ug obowi ą zuj ą cym od dnia 01.06.2008r. informacja z tego zakresu umieszczona jest w pkt. 9 § 6 (dowód: karty nr 43-45). Przedsi ę biorca rozes ł a ł zmieniony regulamin i informacja o powy ż szym uprawnieniu abonenta dotar ł a do konsumentów. W konsekwencji pomimo bezprawno ś ci dzia ł anie Przedsi ę biorcy nie godzi w interesy konsumentów. Nale ż y podkre ś li ć , ż e zakres przedmiotowych informacji ma istotne i wa ż ne znaczenie dla konsumenta. Pozbawienie konsumentów wiedzy na temat przys ł uguj ą cych im uprawnie ń powoduje faktyczne ograniczenie mo ż liwo ś ci podj ę cia przez nich dzia ł a ń w okre ś lonym trybie. Konsumenci nie maj ą c ś wiadomo ś ci tego, ż e spory powsta ł e na tle umów telekomunikacyjnych mog ą by ć rozstrzygane w drodze polubownej, bez konieczno ś ci udawania si ę do s ą du powszechnego, najprawdopodobniej nie skorzystaj ą z przewidzianych prawem instrumentów. Przez takie dzia ł anie Przedsi ę biorca realizowa ł zawarte z konsumentami umowy w sposób zakazany, naruszaj ą c Prawo telekomunikacyjne oraz ustaw ę o ochronie konkurencji i konsumentów. Bezprawne dzia ł anie Przedsi ę biorcy godzi ł o w zbiorowe interesy konsumentów, a w przedmiotowej sprawie dopu ś ci ł si ę dzia ł a ń antykonsumenckich dotykaj ą cych sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Dzia ł ania zmierzaj ą ce do niedoinformowania, wywo ł ania b łę dnego przekonania konsumenta, wykorzystanie jego niewiedzy potocznie okre ś la si ę jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od przyj ę tych standardów post ę powania – godz ą w interesy konsumentów. Wszystkie przekazywane konsumentom informacje powinny by ć rzetelne, prawdzie i pe ł ne. W zwi ą zku z tym nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e Przedsi ę biorca dzia ł a ł niezgodnie art. 56 ust. 3 pkt 8 ustawy Prawo telekomunikacyjne. W ś wietle przedstawionych okoliczno ś ci nale ż a ł o tak ż e stwierdzi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedsi ę biorca, po otrzymaniu postanowienia o wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania, uzna ł zarzuty i dokona ł zmiany zapisów w regulaminie (dowód: karty nr 5 i 43-45). Nast ę pnie Przedsi ę biorca powiadomi ł Organ Antymonopolowy, ż e z dniem 01.06.2008r. wprowadzi ł w ż ycie zmieniony regulamin (dowód: karta nr 39), który rozes ł a ł konsumentom (dowód: karta nr 46). Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 01.06.2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem II.2 niniejszej decyzji. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. III. Stosownie do zapisu art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 2 - Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci - pkt 2 - naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. 9 Dla stwierdzenia naruszenia przywo ł anego powy ż ej przepisu prawa kumulatywnie musz ą zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - okre ś lone zachowanie Przedsi ę biorcy musi by ć bezprawne, - zachowanie to musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. 1. Przedsi ę biorcy postawiono zarzut naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug informacji o wysoko ś ci kar umownych nale ż nych konsumentom w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej oraz w regulaminie ś wiadczenia us ł ug – na temat zasady wyp ł aty kar umownych. Stosownie do zapisu zawartego w art. 56 ust. 3 pkt 6 Prawa telekomunikacyjnego, umowa o ś wiadczenie publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych powinna okre ś la ć w szczególno ś ci: wysoko ść kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej. Stosownie do zapisu art. 60 pkt 3 ww. ustawy regulamin ś wiadczenia us ł ug dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych powinien okre ś la ć w szczególno ś ci: zasady wyp ł aty kar umownych. Informacj ę o wysoko ś ci kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy, zgodnie z art. 56 ust. 3 pkt 6 Prawa telekomunikacyjnego, Przedsi ę biorca zobowi ą zany jest zamie ś ci ć w umowie. W sprawie bezspornym jest, ż e w umowach o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych zawartych z konsumentami nie ma przedmiotowej informacji, przez co nie wykonano okre ś lonego w ustawie obowi ą zku i w konsekwencji dzia ł anie Przedsi ę biorcy jest bezprawne (dowód: karty nr 6-11 i 27-29). Tak wi ę c spe ł niona jest pierwsza okre ś lona powy ż ej przes ł anka. Informacj ę o zasadach wyp ł aty kar umownych Przedsi ę biorca obowi ą zany jest umie ś ci ć w regulaminie ś wiadczenia us ł ug. Oceniaj ą c stosowane przed dokonaniem zmian przez Przedsi ę biorc ę wzorce umów, Prezes Urz ę du zwróci ł uwag ę na unormowania zawarte w pkt. 5 § 3 regulaminu ś wiadczenia us ł ug. Ocena tego zapisu przez pryzmat klauzul abuzywnych zawarta jest w punkcie II.1 uzasadnienia niniejszej decyzji. Faktem jest, ż e regulamin stosowany do dnia 31.05.2008r. w pkt. 5. § 3 okre ś la ł wysoko ść kary umownej na 1/30 abonamentu za ka ż dy dzie ń przerwy lub pogorszenia sygna ł u (dowód: karty nr 22-24). Stosowany od dnia 01.06.2008r. zmieniony regulamin w pkt. 5 § 3 zawiera informacj ę , ż e rekompensat ę za nienale ż yte wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej wyp ł acana jest na koniec miesi ą ca rozliczeniowego na wskazane przez Abonenta konto lub w siedzibie Zak ł adu, a jej wysoko ść okre ś la cennik. Zmieniony cennik okre ś la, ż e rekompensata dla Abonenta za nienale ż yte wykonanie us ł ugi, wynosi dwukrotno ść aktualnie wykorzystanego abonamentu (dowód: karty nr 43-45). Po dokonaniu zmiany regulaminu obowi ą zuj ą cego od 01.06.2008r. w pkt. 5 § 3 okre ś li ł zasady wyp ł aty kary umownej, a jej wysoko ść okre ś li ł w cenniku us ł ug. Zmieniony regulamin i cennik dostarczone by ł y konsumentom, wi ę c informacje o wysoko ś ci kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych oraz o zasadach ich wyp ł acania dotar ł y do konsumentów. Dzia ł anie Przedsi ę biorcy polegaj ą ce na umieszczeniu w regulaminie i cenniku informacji o wysoko ś ci kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy oraz o zasadach ich wyp ł acania - nie godzi w zbiorowe interesy konsumentów, poniewa ż przedmiotowa informacja dociera do abonentów. Nie jest spe ł niona druga przes ł anka konieczna do wykazania naruszenia art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym nie s ą spe ł nione łą cznie obie przes ł anki okre ś lone w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W opinii Prezesa Urz ę du 10 oceniane w niniejszej decyzji dzia ł anie Przedsi ę biorcy nie narusza art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy ochronie konkurencji i konsumentów. Nale ż y tak ż e podkre ś li ć , ż e zgodnie z art. 104 Prawa telekomunikacyjnego – do odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorców telekomunikacyjnych za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ugi telekomunikacyjnej stosuje si ę przepisy Kodeksu cywilnego. Nale ż y tak ż e podkre ś li ć , ż e konsumenci maj ą prawo do sk ł adania reklamacji us ł ugi telekomunikacyjnej za jej niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie i okre ś lenia wysoko ś ci kwoty odszkodowania lub innej nale ż no ś ci, co reguluje rozporz ą dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 1 pa ź dziernika 2004 r. w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226, poz. 2291) oraz regulamin. 2. Przedsi ę biorcy postawiono zarzut naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug informacji, ż e powiadamia abonenta o ka ż dej zmianie w regulaminie ś wiadczenia us ł ug z wyprzedzeniem, co najmniej jednego okresu rozliczeniowego przed wprowadzeniem tych zmian w ż ycie oraz o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji zmian, a tak ż e o tym, ż e w razie skorzystania z tego prawa dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych nie przys ł uguje roszczenie odszkodowawcze. Stosownie do zapisu art. 59 ust. 2 prawa telekomunikacyjnego – dostawca publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych powiadamia abonenta o ka ż dej zmianie w regulaminie (...) z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego przed wprowadzeniem tych zmian w ż ycie. Jednocze ś nie abonent powinien zosta ć poinformowany o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji zmian, a tak ż e o tym, ż e w razie skorzystania z tego prawa dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych nie przys ł uguje roszczenie odszkodowawcze . Przepisy art. 56 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne stanowi ą , ż e ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych odbywa si ę na podstawie umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych, która powinna okre ś la ć w szczególno ś ci: nazw ę , adres i siedzib ę dostawcy us ł ug; ś wiadczone us ł ugi, dane o ich jako ś ci, w tym o czasie oczekiwania na przy łą czenie do sieci lub terminie rozpocz ę cia ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych; zakres obs ł ugi serwisowej; dane szczegó ł owe dotycz ą ce cen, w tym pakietów cenowych oraz sposoby uzyskania informacji o aktualnym cenniku; czas trwania umowy oraz warunki przed ł u ż enia i rozwi ą zania umowy; wysoko ść kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej; tryb post ę powania reklamacyjnego oraz informacj ę o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego. Z powy ż szego przepisu wynika, ż e tre ść umowy nie musi obejmowa ć informacji o trybie zmiany regulaminu ś wiadczenia us ł ug. St ą d te ż brak przedmiotowych informacji w umowach zawieranych przez przedsi ę biorc ę nie mo ż e zosta ć oceniony jako dzia ł anie bezprawne. 3. Przedsi ę biorcy postawiono zarzut naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug informacji, ż e w razie podwy ż szenia cen us ł ug telekomunikacyjnych powiadamia o tym abonentów na pi ś mie, z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego. Stosownie do zapisu art. 61 ust. 5 pkt 1 Prawa telekomunikacyjnego W razie podwy ż szenia ceny us ł ug telekomunikacyjnych dostawca publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych, jest obowi ą zany z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego, do powiadomienia o tym abonentów na pi ś mie. 11 Przepisy art. 56 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne stanowi ą , ż e ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych odbywa si ę na podstawie umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych, która powinna okre ś la ć w szczególno ś ci: nazw ę , adres i siedzib ę dostawcy us ł ug; ś wiadczone us ł ugi, dane o ich jako ś ci, w tym o czasie oczekiwania na przy łą czenie do sieci lub terminie rozpocz ę cia ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych; zakres obs ł ugi serwisowej; dane szczegó ł owe dotycz ą ce cen, w tym pakietów cenowych oraz sposoby uzyskania informacji o aktualnym cenniku; czas trwania umowy oraz warunki przed ł u ż enia i rozwi ą zania umowy; wysoko ść kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej; tryb post ę powania reklamacyjnego oraz informacj ę o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego. Z powy ż szego przepisu wynika, ż e tre ść umowy nie musi obejmowa ć wskazanych w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania informacji, ż e w razie podwy ż szenia cen us ł ug telekomunikacyjnych powiadamia o tym abonentów na pi ś mie, z wyprzedzeniem, co najmniej jednego okresu rozliczeniowego. Powo ł ana regulacja Prawa telekomunikacyjnego nie nak ł ada na Przedsi ę biorc ę obowi ą zku umieszczenia przedmiotowej informacji w umowie. St ą d te ż brak przedmiotowych informacji w umowach zawieranych przez przedsi ę biorc ę nie mo ż e zosta ć oceniony jako dzia ł anie bezprawne. Zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania. Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w sprawach praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów umo ż liwiaj ą wydanie decyzji na podstawie art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 2 oraz art. 28 ust. 1. Prezes Urz ę du na podstawie art. 26 ust. 1 wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą c ą zaniechanie jej stosowania, je ż eli stwierdzi naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 24. Zgodnie z art. 27 ust. 2 wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 1 ww. ustawy, je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania - ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o której mowa w art. 24, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . Zgodnie z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w sprawach nieuregulowanych w ustawie do post ę powania przed Prezesem Urz ę du stosuje si ę przepisy ustawy Kodeks post ę powania administracyjnego. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, w sytuacji rozstrzygni ę cia innego, ni ż przewiduje ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zastosowanie maj ą przepisy Kodeksu post ę powania administracyjnego. W zwi ą zku z powy ż szym zastosowanie ma powy ż ej przytoczony art. 105 § 1 Kpa. W konsekwencji, w zakresie zarzutu okre ś lonego w punkcie II sentencji niniejsze decyzji post ę powanie staje si ę bezprzedmiotowe, brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie III sentencji niniejszej decyzji. IV. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy 12 konsumentów kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Kara taka mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, w tym kar okre ś lonych w art. 106 tej ustawy, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W pkt. I i II niniejszej decyzji stwierdzono przez Przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów opisanych szczegó ł owo powy ż ej. Praktyki te polegaj ą na stosowaniu postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone oraz na naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, poprzez niezawieranie w umowach o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych z konsumentami informacji okre ś lonych w art. 57 ust. 6 i art. 56 ust 3 pkt 8 Prawa telekomunikacyjnego. Konsekwencj ą stosowania powy ż szych praktyk jest pogorszenie sytuacji konsumentów. Powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą na ł o ż enie w niniejszym przypadku kary, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Na ocen ę dzia ł ania Przedsi ę biorcy ma wp ł yw okoliczno ść , ż e uznaj ą c zarzuty Prezesa Urz ę du niezw ł ocznie podj ę to stosowne dzia ł ania w celu zmiany zapisów regulaminu i cennika oraz powiadomienia o tym konsumentów. Nale ż y zwróci ć uwag ę , ż e Przedsi ę biorca po raz pierwszy dopu ś ci ł si ę naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku post ę powania czynnie wspó ł dzia ł a ł z Prezesem Urz ę du, sk ł adaj ą c wszystkie niezb ę dne dokumenty i wyja ś nienia. Okoliczno ś ci te nale ż y poczyta ć , jako ł agodz ą ce. Przychód osi ą gni ę ty przez Przedsi ę biorc ę w 2007r. ustalono na podstawie z ł o ż onych dokumentów [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 1. a Za łą cznika Nr 1). Stosownie do zapisu art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, maksymalna kara mo ż e stanowi ć 10 % przychodu. Przy ustalaniu wysoko ś ci kary Organ Antymonopolowy przyj ął za podstaw ę oblicze ń kwot ę odpowiadaj ą c ą wysoko ś ci ą wysoko ś ci przychodów osi ą gni ę tych przez Przedsi ę biorc ę z tytu ł u prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej w 2007r. [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 1. b Za łą cznika Nr 1). Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe Przedsi ę biorcy. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania, tak, aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Niniejsza kara powinna stanowi ć przestrog ę dla Przedsi ę biorcy na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 1.000 z ł (s ł ownie: jednego tysi ą ca z ł otych), co stanowi [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 2. a Za łą cznika Nr 1) osi ą gni ę tego przez Przedsi ę biorc ę w 2007r. przychodu, oraz [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 2. b Za łą cznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. W ocenie Organu Antymonopolowego kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak, aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie IV sentencji tej decyzji. 13 V. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 77 ust. 1 tej ustawy, je ż eli w wyniku post ę powania Organ Antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, jest obowi ą zany ponie ść koszty post ę powania. Niniejsze post ę powanie w sprawie stosowania przez Przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du, a w jego wyniku w pkt. I i II sentencji decyzji stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą przez Organ Antymonopolowy ze stron ą . W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono Przedsi ę biorc ę obci ąż y ć kosztami post ę powania w wysoko ś ci 65 z ł (s ł ownie: sze ść dziesi ę ciu pi ę ciu z ł otych). Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Koszty niniejszego post ę powania Przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.) – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wy łą cznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt V niniejszej decyzji, stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 Kodeksu post ę powania cywilnego, nale ż y wnie ść za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn 14