RKT-105/2008

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 31. 12. 2008r. RKT – 61 – 71/08/AD DECYZJA Nr RKT - 105 /2008 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Leszkowi R. prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „NEW! COMP”, ul. (...) Skoczów: I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów praktyk ę stosowan ą przez Leszka R. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „NEW! COMP” polegaj ą c ą na naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji na temat mo ż liwo ś ci rozwi ą zania ewentualnego sporu powsta ł ego na tle umowy w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt. 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania . II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów praktyki stosowane przez Leszka R. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „NEW! COMP” polegaj ą ce na stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowie ń wzorca umowy, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), których tre ść jest nast ę puj ą ca: 1/ „ Abonent mo ż e rozwi ą za ć Umow ę zawart ą na czas okre ś lony ze skutkiem natychmiastowym, przy czym zobowi ą zany jest do uiszczenia op ł aty w wysoko ś ci: 100 z ł za ka ż dy miesi ą c liczony do ko ń ca zawartej umowy ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2/ „ O zmianach w Cenniku, a tak ż e w Regulaminie oraz terminach ich wprowadzenia Operator powiadamia Abonentów z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego za pomoc ą og ł oszenia na stronie internetowej www.newcomp.pl ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza si ę zaniechanie ich stosowania z dniem 15. 08. 2008r. 1 III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pk.t 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Leszka R. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „NEW! COMP”, ul. (...) Skoczów, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1000 z ł (s ł ownie: jednego tysi ą ca z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punktach I oraz II sentencji niniejszej decyzji. IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obci ąż a si ę Leszka R. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „NEW! COMP”, ul. (...) Skoczów, kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowi ą zuje si ę tego przedsi ę biorc ę do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 48 z ł (s ł ownie: czterdziestu o ś miu z ł otych). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e Prezesem Urz ę du) przeprowadzono post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie dzia ł alno ś ci Leszka R. (zwanego dalej tak ż e przedsi ę biorc ą ) prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod oznaczeniem „NEW! COMP” w Skoczowie (RKT-402-30/07/AD), w ramach którego zbadano wzorce umowne i umowy faktycznie zawarte z konsumentami dotycz ą ce ś wiadczenia us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu. W toku podj ę tych czynno ś ci poczyniono ustalenia, z których wynika ł o, ż e przedsi ę biorca podejmuje dzia ł ania, które mog ą by ć uznane za niezgodne z przepisami Prawa telekomunikacyjnego, jak i stosuje w umowach z konsumentami postanowienia, które mog ą zosta ć uznane za to ż same z klauzulami wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone (zwanego dalej tak ż e rejestrem). Wobec podejrzenia naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym powy ż ej konieczne sta ł o si ę wszcz ę cie przedmiotowego post ę powania, co uczyniono Postanowieniem nr 1 z dnia 02. 05. 2008r. (dowód: karta nr 1). W ramach niniejszego post ę powania przedsi ę biorca z ł o ż y ł wyja ś nienia, przes ł a ł dokumenty, w oparciu o które wydano niniejsz ą decyzj ę , a po otrzymaniu przez niego zawiadomienia o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego nie skorzysta ł z przys ł uguj ą cego mu prawa do zapoznania si ę ze zgromadzonym materia ł em dowodowym. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Przedsi ę biorca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej Burmistrza Miasta Skoczowa pod numerem (...) (dowód: karta nr 48). W ramach tej dzia ł alno ś ci ś wiadczy on us ł ugi telekomunikacyjne w zakresie dostarczania klientom indywidualnym dost ę pu do internetu. Przy zawieraniu z konsumentami umów o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu przedsi ę biorca stosuje wzór umowy o nazwie Umowa o ś wiadczenie us ł ugi internetowej „New!COMP” (zwany dalej wzorem umowy, dowód: karty nr 36 - 38), Cennik (dowód: karta nr 50) oraz Regulamin ś wiadczenia us ł ug dost ę pu do internetu (dowód: karty nr 51 – 52). Wzór umowy w pierwotnej wersji, który obowi ą zywa ł od 01. 08. 2006r. (dowód: karta nr 58), jak i umowy zawarte z jego wykorzystaniem, zawiera ł y nast ę puj ą c ą regulacj ę : „ Abonent mo ż e rozwi ą za ć Umow ę zawart ą na czas okre ś lony ze skutkiem natychmiastowym, przy czym 2 zobowi ą zany jest do uiszczenia op ł aty w wysoko ś ci: 100 z ł za ka ż dy miesi ą c liczony do ko ń ca zawartej umowy ” (dowód: karty nr 37, 40, 46). Ww. regulamin obejmowa ł równie ż regulacj ę o tre ś ci: „ O zmianach w Cenniku, a tak ż e w Regulaminie oraz terminach ich wprowadzenia Operator powiadamia Abonentów z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego za pomoc ą og ł oszenia na stronie internetowej www.newcomp.pl ” (dowód: karty nr 51 verte i 57). § 8 ust. 6 stanowi ł , ż e: „ W sprawach, których stron ą jest Konsument, spory mog ą ce wynikn ąć z Umowy mog ą zosta ć zako ń czone polubownie w drodze post ę powania mediacyjnego prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty lub poddane pod rozstrzygni ę cie sta ł ego polubownego s ą du konsumenckiego przy Prezesie Urz ę du Telekomunikacji i Poczty ” (dowód: karta nr 37). Od dnia 28. 01. 2008r. przedsi ę biorca zawiera z konsumentami umowy w oparciu o zmodyfikowany wzór pt. Umowa o ś wiadczenie us ł ugi internetowej „New!COMP” (dowód: karty nr 58 – 61). Przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , ż e obecnie obowi ą zuje jeden dokument (dowód: karta nr 4), który obejmuje umow ę , cennik oraz regulamin. Okoliczno ść pos ł ugiwania si ę nim przedsi ę biorca potwierdzi ł przesy ł aj ą c umowy faktycznie zawarte z konsumentami w kwietniu i maju 2008r. z wykorzystaniem nowego wzorca umowy (dowód: karty nr 10 – 24). Analiza tre ś ci tych dokumentów wykaza ł a, ż e nie obejmowa ł y one dwóch pierwszych ww. postanowie ń kwestionowanych w toku niniejszego post ę powania. Jednocze ś nie w § 8 ust. 6 pozostawiono regulacj ę o brzmieniu: „ W sprawach, których stron ą jest Konsument, spory mog ą ce wynikn ąć z Umowy mog ą zosta ć zako ń czone polubownie w drodze post ę powania mediacyjnego prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty lub poddane pod rozstrzygni ę cie sta ł ego polubownego s ą du konsumenckiego przy Prezesie Urz ę du Telekomunikacji i Poczty ” (dowód: karta nr 60). W pi ś mie z dnia 18. 07. 2008r. przedsi ę biorca poinformowa ł , ż e klienci, z którymi zawarto umowy w oparciu o stary wzorzec, w terminie do 15. 08. 2008r. zostan ą powiadomieni o mo ż liwo ś ci zmiany umowy (dowód: karta nr 28). Identycznej tre ś ci o ś wiadczenie przedsi ę biorca zawar ł w pi ś mie z dnia 12. 08. 2008r. (dowód: karta nr 58), z tym ż e doda ł on, i ż stosowne informacje o mo ż liwo ś ci zmiany umowy oraz nowy wzorzec maj ą by ć przes ł ane na pi ś mie. Pismem z dnia 09. 09. 2008r. (dowód: karta nr 67) przedsi ę biorca poinformowa ł , ż e nowy wzorzec dor ę czono wi ę kszo ś ci klientów. Jedynie cz ęść umów by ł a w tym terminie ju ż zmieniona, a w pozosta ł ych przypadkach przedsi ę biorca oczekiwa ł na kontakt klientów, którzy zadeklarowali ch ęć zmiany umowy i jednocze ś nie ch ęć skorzystania z prowadzonej we wrze ś niu promocji cenowej. W za łą czeniu przedsi ę biorca przekaza ł wzorcowe pismo przewodnie (dowód: karta nr 68), w którym informuje, ż e z uwagi na konieczno ść zmiany cz ęś ci regulacji przesy ł a do podpisania nowy wzorzec umowy. W pi ś mie tym przedsi ę biorca informuje tak ż e o mo ż liwo ś ci zmiany wi ążą cej umowy, a w razie braku akceptacji zmian jej rozwi ą zania, jak i o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania dotychczasowej umowy za porozumieniem stron i podpisania umowy nowej z mo ż liwo ś ci ą skorzystania z aktualnych promocji. Pismem z dnia 23. 09. 2008r. (dowód: karta nr 70) zwrócono si ę do przedsi ę biorcy o wskazanie, czy wszystkim konsumentom przekazano informacj ę o planowanej zmianie warunków umów oraz zmodyfikowany wzorzec. W odpowiedzi na to przedsi ę biorca o ś wiadczy ł w pi ś mie z dnia 09. 11. 2008r., ż e zmiany nie dokonano jedynie w 65 3 przypadkach, jednak ż e wynika ł o to z braku woli konsumentów do przyj ę cia nowych regulacji (dowód: karta nr 75). Przedsi ę biorca poinformowa ł tak ż e, ż e w stosowanym przez niego wzorcu umowy dokona ł zmiany zast ę puj ą c informacj ę o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania ewentualnego sporu przed s ą dem polubownym albo w drodze mediacji przed Prezesem Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty informacj ą o tym, ż e spór taki mo ż e zosta ć rozwi ą zany w odpowiednim trybie przed Prezesem Urz ę du Komunikacji Elektronicznej. Przedsi ę biorca poinformowa ł jedynie o zmianie w niniejszym zakresie wzorca umowy, nie udokumentowa ł jednak, ani nie wskazywa ł na fakt zmiany obowi ą zuj ą cych umów. Wysoko ść przychodu osi ą gni ę tego przez przedsi ę biorc ę w 2007r. ustalono na podstawie z ł o ż onego przez niego zeznania o wysoko ś ci osi ą gni ę tego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2007 (dowód: karty nr 5 – 9). Z przedstawionego dokumentu wynika, ż e przedsi ę biorca osi ą gn ął w 2007r. z tytu ł u prowadzonej przez niego dzia ł alno ś ci gospodarczej przychód w wysoko ś ci [ tajemnica przedsi ę biorstwa ](pkt 1. a Za łą cznika nr 1). Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Na mocy do art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Aby mo ż na by ł o stwierdzi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów musz ą kumulatywnie zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - oceniane zachowanie musi by ć podejmowane przez podmiot b ę d ą cy przedsi ę biorc ą w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, - rozwa ż ana praktyka musi by ć bezprawna, - praktyka taka musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów, w zwi ą zku z czym dochodzi do naruszenia interesu publicznego. Status przedsi ę biorcy Zgodnie z art. 4 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsi ę biorc ę rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej wynika, ż e przedsi ę biorc ą jest osoba fizyczna, która we w ł asnym imieniu wykonuje dzia ł alno ść gospodarcz ą . W rozwa ż anym przypadku podmiot b ę d ą cy stron ą post ę powania bez w ą tpienia posiada status przedsi ę biorcy, gdy ż jest to osoba fizyczna prowadz ą ca dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej. Zachowania niniejszego podmiotu podlegaj ą zatem kontroli dokonywanej na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Bezprawno ść dzia ł a ń Kolejn ą przes ł ank ą , jaka musi zosta ć spe ł niona, aby by ł o mo ż liwe stwierdzenie naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawno ść rozwa ż anego zachowania. Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt. 1 ww. ustawy za praktyk ę tego rodzaju uznaje si ę godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umowy, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, a stosownie do art. 24 ust. 2 pkt. 2 4 tej ustawy za niedozwolon ą praktyk ę uwa ż a si ę naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Doda ć nale ż y, ż e zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, je ż eli praktyki te wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć skutki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Dla stwierdzenia, ż e dana praktyka jest niezgodna z art. 24 ww. ustawy wystarczaj ą ce jest wi ę c wykazanie, ż e potencjalnie istnia ł o zagro ż enie naruszenia interesów konsumentów w skutek zastosowania okre ś lonego postanowienia w umowach z konsumentami w przypadku zaistnienia okre ś lonych okoliczno ś ci. Ad I. Pierwszy z zarzutów rozwa ż anych w ramach niniejszego post ę powania dotyczy niedope ł niania przez przedsi ę biorc ę obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji w wyniku zamieszczania w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu nieprawdziwych, nierzetelnych i niepe ł nych informacji na temat mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego. Obowi ą zek zamieszczania w umowach danych na ten temat spoczywa na przedsi ę biorcach zawieraj ą cych umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych na mocy art. 56 ust. 3 pkt. 8 Prawa telekomunikacyjnego. Pozbawienie konsumentów wiedzy na temat przys ł uguj ą cych im uprawnie ń powoduje faktyczne ograniczenie mo ż liwo ś ci podj ę cia przez nich dzia ł a ń w okre ś lonym trybie. Konsumenci nie maj ą c ś wiadomo ś ci tego, ż e spory powsta ł e na tle umów telekomunikacyjnych mog ą by ć rozstrzygane w drodze polubownej przed wyznaczonym do tego organem i bez konieczno ś ci udawania si ę do s ą du powszechnego, najprawdopodobniej nie skorzystaj ą z przewidzianych prawem instrumentów. Badane umowy zawierane przez przedsi ę biorc ę obejmowa ł y informacj ę o tre ś ci: „ W sprawach, których stron ą jest Konsument, spory mog ą ce wynikn ąć z Umowy mog ą zosta ć zako ń czone polubownie w drodze post ę powania mediacyjnego prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty lub poddane pod rozstrzygni ę cie sta ł ego polubownego s ą du konsumenckiego przy Prezesie Urz ę du Telekomunikacji i Poczty ”. Informacja ta nie jest prawdziwa, gdy ż wynika z niej, ż e mediacja, jak i polubowne s ą dy s ą prowadzone przy Prezesie Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty. Obecnie urz ą d taki nie istnieje, natomiast zgodnie z art. 109 Prawa telekomunikacyjnego post ę powanie mediacyjne prowadzi Prezes Urz ę du Komunikacji Elektronicznej, za ś sta ł e polubowne s ą dy konsumenckie dzia ł aj ą przy Prezesie niniejszego Urz ę du. Z uwagi na to, ż e rozwa ż ana informacja nie jest prawdziwa, wiarygodna i wyczerpuj ą ca, nie mo ż e zosta ć uznana za rzeteln ą . Jednocze ś nie trzeba stwierdzi ć , ż e z uwagi na to, ż e przedsi ę biorca nie wskazuje nale ż ycie przed jakim organem ewentualne spory mog ą by ć rozstrzygane, ocenian ą informacj ę nale ż y oceni ć jako niepe ł n ą . W tych okoliczno ś ciach przekazywana przez przedsi ę biorc ę informacja nie mo ż e zosta ć uznana za informacj ę , jak ą ustawodawca nakazuje przekazywa ć na podstawie art. 56 ust. 3 pkt. 8 Prawa telekomunikacyjnego. W zwi ą zku z tym nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia art. 56 ust. 3 pkt. 8 Prawa telekomunikacyjnego, a wi ę c jego dzia ł anie by ł o bezprawne. Jego dzia ł anie nale ż a ł o oceni ć nie tylko jako bezprawne, ale tak ż e jako godz ą ce w interesy konsumentów, gdy ż w wyniku niedope ł nienia spoczywaj ą cego na przedsi ę biorcy obowi ą zku informacyjnego konsumenci zostali pozbawieni dost ę pu do wiedzy, która powinna im by ć przekazana, aby mogli w pe ł ni i ś wiadomie uczestniczy ć w rynku. Nawet wprowadzona przez przedsi ę biorc ę zmiana, o której informowa ł w swym pi ś mie z dnia 09. 11. 2008r. nie doprowadzi ł a do zaniechania stosowania rozwa ż anej praktyki. Przedsi ę biorca wskaza ł bowiem, ż e zmieni ł w niezb ę dnym zakresie wzór umowy, jednak ż e 5 okoliczno ść ta nie zosta ł a potwierdzona, ani te ż nie zosta ł y zmienione obowi ą zuj ą ce umowy z konsumentami. Ad II. Pos ł ugiwanie si ę w obrocie konsumenckim klauzulami wpisanymi do rejestru jest zakazane prawem. Prezes Urz ę du mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru, bez wzgl ę du na to, czy wpis dotyczy tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie, czy te ż nie. S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 02. 12. 2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskaza ł , ż e zgodnie z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z pó źń . zm.) praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest pos ł ugiwanie si ę postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powsta ł w zwi ą zku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada si ę stosowanie praktyki. S ą d Apelacyjny wskaza ł te ż , ż e naruszenie interesów konsumentów mo ż e nast ą pi ć w wyniku dzia ł a ń podmiotów, które stosuj ą klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów. Podobne twierdzenie S ą d Apelacyjny zawar ł we wcze ś niejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29. 09. 2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywo ł uj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego wyra ż one w uchwale z dnia 19. 12. 2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskaza ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 Kpc, od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e SOKiK) wyra ż onym w wyroku z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, i ż okre ś lona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, ż e mie ś ci si ę ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych klauzul. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Trafno ść wy ż ej opisanego stanowiska potwierdzi ł równie ż S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13. 07. 2006r. (sygn. akt III SZP 3/06). Pomimo, i ż powy ż ej przywo ł ane wyroki zapad ł y pod rz ą dami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to orzecznictwo to nale ż y uzna ć za aktualne tak ż e w obecnym stanie prawnym. Na gruncie obecnie obowi ą zuj ą cej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2007r. rozwa ż na kwestia zosta ł a uregulowania w analogiczny sposób, a zatem nie wyst ę puj ą ró ż nice, które nakazywa ł yby odej ś cie od ustalonej linii orzecznictwa i w konsekwencji tego odmienn ą ocen ę prawn ą badanego zagadnienia. Przyj ę cie zasady formalnej jawno ś ci rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone oznacza, ż e od chwili wpisania do niego okre ś lonego postanowienia zakazane jest stosowanie to ż samych postanowie ń w obrocie konsumenckim i nikt nie mo ż e zas ł ania ć si ę nieznajomo ś ci ą dokonanych wpisów. Rejestr postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone jest prowadzony przez Prezesa Urz ę du. W praktyce jest on powszechnie dost ę pny w wersji elektronicznej na stronie internetowej Urz ę du. 1. W ramach niniejszego post ę powania postawiono przedsi ę biorcy zarzut stosowania w praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami 6 postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy Kodeks post ę powania cywilnego (zwanej dalej tak ż e Kpc), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Abonent mo ż e rozwi ą za ć Umow ę zawart ą na czas okre ś lony ze skutkiem natychmiastowym, przy czym zobowi ą zany jest do uiszczenia op ł aty w wysoko ś ci: 100 z ł za ka ż dy miesi ą c liczony do ko ń ca zawartej umowy”. Postanowienie to nale ż y uzna ć za to ż same z nast ę puj ą cymi klauzulami uznanymi za niedozwolone odpowiednio na mocy wyroku SOKiK z dnia 31. 01. 2005r. (sygn. akt XVII Amc 59/04) oraz z dnia 05. 10. 2005r. (sygn. akt XVII Amc 73/04) i wpisanymi do rejestru pod numerami 407 i 675: − „ W przypadku wcze ś niejszego rozwi ą zania umowy przez ka ż d ą ze stron biorca sygna ł u zap ł aci dostawcy sygna ł u kar ę umown ą w kwocie równej sumie op ł at abonamentowych za miesi ą ce pozosta ł e do ko ń ca powy ż szego 12-miesi ę cznego okresu ”, − „ Umowa o korzystanie z wymienionych na wst ę pie us ł ug ś wiadczonych przez „Ramtel” zostaje zawarta na czas nieokre ś lony nie krótszy ni ż 6 miesi ę cy kalendarzowych tj. do dnia ...W przypadku rozwi ą zania umowy przez Abonenta przed up ł ywem 6 miesi ę cy od daty jej zawarcia abonent zobowi ą zuje si ę wnie ść jednorazow ą op ł at ę w wysoko ś ci sumy abonamentów pozosta ł ych do dnia podanego w pkt 1 niniejszego paragrafu ”. Stosownie do art. 61 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego przedsi ę biorca telekomunikacyjny okre ś la w cenniku ceny za przy łą czenie do sieci, za us ł ugi, za obs ł ug ę serwisow ą oraz szczegó ł owe informacje dotycz ą ce stosowanych pakietów i upustów. W niniejszym przypadku w umowie ustalono tak ż e op ł at ę za ka ż dy z miesi ę cy pozosta ł ych do ko ń ca terminu okre ś lonego w umowie w przypadku rozwi ą zania jej, któr ą mo ż na potraktowa ć jako swego rodzaju abonament, pomimo, i ż w terminie tym nie b ę d ą ś wiadczone na rzecz konsumenta us ł ugi. W zwi ą zku z tym kwestionowane w tym miejscu postanowienie nale ż y uzna ć za to ż same z ww. klauzulami wpisanymi do rejestru, na mocy których zastrzegano w analogicznych okoliczno ś ciach obowi ą zek konsumentów do wp ł acenia op ł at abonamentowych pozosta ł ych do ko ń ca terminu wskazanego w umowie. Na ł o ż enie na konsumentów w klauzuli zawartej we wzorcu umowy wykorzystywanym przy zawieraniu umów obowi ą zku wnoszenia op ł at za us ł ugi pomimo rezygnacji z nich prowadzi do naruszenia art. 385 1 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., zwanej dalej tak ż e Kc), który stanowi, ż e postanowienia umowne, które nie zosta ł y indywidualnie uzgodnione z konsumentem, a kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, przy czym ra żą co naruszaj ą jego interesy, uwa ż a si ę za niedozwolone postanowienia umowne. Stosowanie w obrocie konsumenckim takiej regulacji jest niezgodne tak ż e z art. 385 3 pkt 16 Kc, który stanowi, ż e za niedozwolone uznaje si ę postanowienia, które nak ł adaj ą wy łą cznie na konsumenta obowi ą zek zap ł aty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy, z art. 385 3 pkt 17 Kc, wedle którego za niedozwolone uznaje si ę postanowienia, które nak ł adaj ą na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania lub odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej lub odst ę pnego, jak i z art. 385 3 pkt 22 Kc, w my ś l którego za niedozwolone uznaje si ę postanowienia, które przewiduj ą obowi ą zek wykonania zobowi ą zania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania przez jego kontrahenta. Zastrze ż ona przez przedsi ę biorc ę op ł ata nie mo ż e by ć uznana za mo ż liw ą do pobrania kwot ę przewidzian ą w art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego. W ż adnej z umów nie wskazuje si ę bowiem konkretnej kwoty przyznanej konsumentowi ulgi. Jednocze ś nie wysoko ść kwoty nale ż nej przedsi ę biorcy zale ż y od terminu rozwi ą zania umowy, ale nie jest zale ż na od 7 wybranej przez konsumenta opcji, tj. od czasu, na jaki zawarto umow ę i od jako ś ci us ł ug. We wszystkich przypadkach zastrze ż ono jednakow ą kwot ę 100 z ł za ka ż dy miesi ą c. Podkre ś li ć trzeba, ż e ulga, której równowarto ść mog ł aby by ć pobrana, musia ł aby zosta ć okre ś lona w umowie, czego w niniejszym przypadku nie uczyniono. Powy ż sze okoliczno ś ci pozwoli ł y na stwierdzenie, ż e przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę stosowania postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru. 2. Kolejny z zarzutów rozwa ż anych w ramach przedmiotowego post ę powania dotyczy stosowania praktyki polegaj ą cej na stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ O zmianach w Cenniku, a tak ż e w Regulaminie oraz terminach ich wprowadzenia Operator powiadamia Abonentów z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego za pomoc ą og ł oszenia na stronie internetowej www.newcomp.pl ”. Klauzul ę t ę nale ż y uzna ć za to ż sam ą z nast ę puj ą cymi postanowieniami wpisanymi do rejestru odpowiednio na mocy wyroku SOKiK z dnia 23. 10. 2006r. (sygn. akt XVII AmC 141/05) oraz wyroku SOKiK z dnia 26. 03. 2008r. (sygn. akt XVII AmC 265/07) pod numerami 1183 oraz 1491: − „ NetArt zastrzega sobie prawo zmian Regulaminu. Zmiany te obowi ą zuj ą od chwili udost ę pnienia nowej wersji Regulaminu na stronach WWW NetArt. Ponadto warunki ś wiadczenia us ł ugi mog ą ulec zmianie w razie zmiany regulaminu ś wiadczenia us ł ug przez wspó ł pracuj ą cych Rejestratorów domen ", − „ Domeny.pl sp. z o. o. zastrzega sobie prawo dokonania zmian niniejszego Regulaminu. Zmiany te obowi ą zuj ą od chwili udost ę pnienia nowej wersji Regulaminu na stronie www.domeny.pl ”. We wszystkich przytoczonych klauzulach przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cy us ł ugi telekomunikacyjne zastrzegli, ż e zmiana warunków wynikaj ą cych ze wzorca umowy, który by ł zastosowany przy zawarciu umowy telekomunikacyjnej mo ż e nast ą pi ć w trybie wymagaj ą cym jedynie zamieszczenia informacji na ten temat na stronie internetowej z wy łą czeniem indywidualnego informowania ka ż dego z konsumentów na pi ś mie po łą czonego z dor ę czeniem proponowanego wzorca w nowym brzmieniu. Stosownie do art. 56 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego umow ę o ś wiadczenie publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych zawiera si ę w formie pisemnej. Zgodnie z art. 77 § 1 Kc uzupe ł nienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej formy, jak ą ustawa lub strony przewidzia ł y w celu jej zawarcia. Skoro dla umów o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych przewidziano form ę pisemn ą , a do umów tych do łą cza si ę „Regulamin” oraz cennik, to tak ż e zmiana warunków okre ś lonych w tych dokumentach powinna nast ą pi ć w analogicznej formie. Forma pisemna nie jest dochowana w przypadku zamieszczenia komunikatu na stronie internetowej przedsi ę biorcy. W zwi ą zku z tym nale ż y stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorca zastrzega wbrew przepisowi art. 56 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego w zwi ą zku z art. 77 § 1 Kc, ż e zmiana umowy mo ż e nast ą pi ć w formie elektronicznego powiadomienia na stronie interentowej. Niniejszy tryb wprowadzania w ż ycie postanowie ń umownych wynikaj ą cych z cennika us ł ug jest niezgodny z trybem okre ś lonym w art. 384 1 Kc. Przepis ten stanowi, ż e wzorzec wydany 8 w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ci ą g ł ym wi ąż e drug ą stron ę , je ż eli zosta ł y zachowane wymagania okre ś lone w art. 384 Kc, a wi ę c gdy wzorzec ten zosta ł drugiej stronie dor ę czony, a strona ta nie wypowiedzia ł a umowy w najbli ż szym terminie wypowiedzenia. Zaznaczy ć trzeba, ż e udost ę pnienie wzorca w miejscu ogólnie dost ę pnym, czy na stronie internetowej przedsi ę biorcy nie prowadzi do spe ł nienia obowi ą zku polegaj ą cego na dor ę czeniu takiego wzorca. W przypadku zmiany wzorca konieczne wi ę c jest ka ż dorazowo jego dor ę czenie konsumentom. W art. 384 § 4 Kc zawarto regulacj ę odnosz ą c ą si ę do wzorców stosowanych w formie elektronicznej. Z przepisu tego wynika, ż e je ż eli jedna ze stron pos ł uguje si ę wzorcem elektronicznym, to powinna go udost ę pni ć drugiej stronie umowy w taki sposób, aby mog ł a ona wzorzec ten przechowywa ć i odtwarza ć w zwyk ł ym toku czynno ś ci. Przepis ten nie znajduje jednak zastosowania w niniejszym przypadku, gdy ż pierwsze ń stwo w tym zakresie nale ż y przyzna ć ustawie Prawo telekomunikacyjne. W art. 56 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego sformu ł owano nakaz zachowania formy pisemnej umów o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych. Zgodnie z art. 59 ust. 1 tej ustawy dostawca publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych stosowany przez niego regulamin udost ę pnia do publicznej wiadomo ś ci, a jednocze ś nie jest obowi ą zany bezp ł atnie dor ę czy ć go abonentowi wraz z umow ą . Maj ą c na uwadze regulacj ę wynikaj ą c ą z art. 384 1 Kc nale ż y stwierdzi ć , ż e obowi ą zek nale ż ytego dor ę czenia spoczywa na przedsi ę biorcach tak ż e w przypadku zmiany regulaminu w czasie trwania stosunku umownego. Zmieniony regulamin powinien by ć dor ę czony z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego przed jego wprowadzeniem wraz z informacj ą o mo ż liwo ś ci odst ą pienia od umowy. Zasady dotycz ą ce og ł aszania i dor ę czania cennika okre ś laj ą cego op ł aty zwi ą zane z us ł ugami telekomunikacyjnymi wynikaj ą z art. 61 Prawa telekomunikacyjnego. Stosownie do art. 61 ust. 4 ww. ustawy cennik powinien by ć nie tylko podany do publicznej wiadomo ś ci, ale te ż dor ę czony wraz z umow ą . Rozstrzygaj ą cy w tej kwestii jest przepis art. 61 ust. 5 Prawa telekomunikacyjnego, który stanowi, ż e w razie podwy ż szenia cen dostawca publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych jest zobowi ą zany, z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego do powiadomienia o tym abonentów na pi ś mie, a inne osoby poprzez podanie cennika do publicznej wiadomo ś ci. W takim przypadku przedsi ę biorca powinien równocze ś nie zawiadomi ć o mo ż liwo ś ci odst ą pienia od umowy. W spornym postanowieniu ogólnie wskazano na zmiany wobec czego nale ż y uzna ć , ż e odnosi si ę ono do sytuacji normowanych przytoczonymi przepisami prawa. Podsumowuj ą c niniejszy wywód trzeba stwierdzi ć , ż e w niniejszym przypadku przedsi ę biorca zastrzeg ł mo ż liwo ść wprowadzenia zmian regulaminu i cennika oraz zawiadomienia o tym konsumentów w trybie, który nie zapewnia wystarczaj ą cej informacji z uwagi na dopuszczan ą form ę dokonania tej czynno ś ci. Doda ć te ż warto, ż e do spe ł nienia opisanych ustawowych obowi ą zków nie wystarczy przes ł anie zawiadomienia, lecz konieczne jest dor ę czenie konsumentom dokumentów obejmuj ą cych tre ść zmienianych postanowie ń . W tych okoliczno ś ciach kwestionowane postanowienie nale ż a ł o uzna ć za to ż same z przywo ł anymi klauzulami wpisanymi do rejestru. Naruszenie interesu publicznego i zbiorowych interesów konsumentów Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ochrona interesów przedsi ę biorców i konsumentów podejmowana w ramach dzia ł a ń Prezesa Urz ę du jest prowadzona w interesie publicznym. Dzia ł ania oparte na przepisach niniejszej ustawy s ą zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowo ś ci, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzgl ę dny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urz ę du do rozstrzygni ę cia okre ś lonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane dzia ł ania 9 godz ą w interesy ogólnospo ł eczne i dotykaj ą szerokiego kr ę gu uczestników rynku i poprzez to powoduj ą zaburzenia w jego prawid ł owym funkcjonowaniu. Do naruszenia interesu publicznego dochodzi, gdy skutki okre ś lonych dzia ł a ń maj ą charakter powszechny, dotykaj ą wszystkich potencjalnych podmiotów na danym rynku 1 . Poj ę cie zbiorowych interesów konsumentów zosta ł o szeroko omówione przez S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 10. 04. 2008r. (sygn. akt III SK 27/07). W uzasadnieniu S ą d Najwy ż szy poda ł , i ż gramatyczna wyk ł adnia tego poj ę cia prowadzi do wniosku, ż e chodzi o zachowanie przedsi ę biorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowi ą cych okre ś lony zbiór. Rezultaty tej wyk ł adni modyfikuje zastrze ż enie, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. S ą d Najwy ż szy stan ął na stanowisku, ż e przy konstruowaniu poj ę cia „ zbiorowego interesu konsumentów ” nie mo ż na opiera ć si ę tylko i wy łą cznie na tym, czy oceniana praktyka przedsi ę biorcy skierowana jest do „ nieoznaczonego z góry kr ę gu podmiotów ”. Wystarczaj ą ce powinno by ć w jego ocenie ustalenie, ż e zachowanie przedsi ę biorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz wzgl ę dem cz ł onków danej grupy (okre ś lonego kr ę gu podmiotów), wyodr ę bnionych spo ś ród ogó ł u konsumentów, za pomoc ą wspólnego dla nich kryterium. S ą d Najwy ż szy orzek ł te ż , ż e „ praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsi ę biorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazuj ą cych na powtarzalno ść zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodz ą cych w sk ł ad grupy, do której adresowane s ą zachowania przedsi ę biorcy, w taki sposób, ż e potencjalnie ofiar ą takiego zachowania mo ż e by ć ka ż dy konsument b ę d ą cy klientem lub potencjalnym klientem przedsi ę biorcy ”. W rozwa ż anym przypadku dosz ł o do naruszenia interesu publicznego. Oceniane zachowania przedsi ę biorcy dotycz ą szerokiego kr ę gu najs ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Dotycz ą one wszystkich tych osób, które zawar ł y z nim umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych oraz wszystkich jego potencjalnych klientów. Rozwa ż ane dzia ł ania godz ą wi ę c w zbiorowe interesy konsumentów. Stanowi ą one te ż zakazane prawem praktyki, gdy ż s ą podejmowane w sposób powtarzalny. Ju ż z samej istoty wzorców umów wynika to, ż e dzia ł ania przedsi ę biorcy wykorzystuj ą cego je jest ustalone, jednakowe, powtarzalne we wszystkich przypadkach. Z uwagi na spe ł nienie wszystkich przes ł anek wymienionych w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nale ż a ł o orzec, ż e przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia tych przepisów. Stwierdzenie zaniechania stosowania praktyk wymienionych w punkcie II przez przedsi ę biorc ę W toku niniejszego post ę powania przedsi ę biorca poinformowa ł o wprowadzeniu zmian do stosowanego przez niego wzorca umowy, co nast ą pi ł o z dniem 28. 01. 2008r. (dowód: karty nr 58 – 61), a wi ę c przed dat ą wszcz ę cia niniejszego post ę powania. Od tej daty nowozawierane umowy z konsumentami nie obejmowa ł y powy ż ej opisanych postanowie ń uznanych za to ż same z klauzulami abuzywnymi wpisanymi do rejestru. Wszyscy klienci, z którymi zawarto umowy przed tym terminem zostali poinformowani o konieczno ś ci zmiany ich warunków oraz otrzymali zmodyfikowany wzorzec, co nast ą pi ł o w terminie do 15. 08. 1 Konrad Kohutek w: „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008r., strona 47 10 2008r. W zwi ą zku z niniejszym nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e z t ą dat ą dosz ł o do zaniechania stosowania praktyk wymienionych w pkt. II 1 i 2 sentencji niniejszej decyzji. W odniesieniu do praktyki opisanej w pkt. I tej decyzji nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e do zaniechania jej stosowania nie dosz ł o, gdy ż zmieniony zosta ł jedynie wzorzec, a nie umowy faktycznie zawarte z konsumentami, które obejmowa ł y niew ł a ś ciw ą regulacj ę . W ś wietle przedstawionych okoliczno ś ci nale ż a ł o podj ęć rozstrzygni ę cie, jak w pkt. I i II sentencji tej decyzji. Ad III. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e skorzysta ć z uprawnienia do na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów kary pieni ęż nej w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Kara taka mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, w tym kar okre ś lonych w art. 106 tej ustawy, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W pkt. I oraz II 1 – 2 niniejszej decyzji stwierdzono stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów opisanych szczegó ł owo powy ż ej. Praktyki te polega ł y na stosowaniu w umowach z konsumentami niedozwolonych postanowie ń umownych oraz na niedope ł nianiu obowi ą zku informacyjnego. Konsekwencj ą stosowania powy ż szych praktyk by ł o pogorszenie sytuacji konsumentów. Okoliczno ść , ż e sporne postanowienia zamieszczono we wzorcu umowy spowodowa ł a, ż e by ł y one konsumentom narzucane. Fakt, ż e kwestionowane regulacje wynika ł y ze wzorców umownych ś wiadczy równie ż o ustalonym charakterze podejmowanych praktyk. Powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą na ł o ż enie na przedsi ę biorc ę kary, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kara nak ł adana przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorc ę , który dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianego zachowania. Przedsi ę biorca, jako profesjonalista powinien wiedzie ć , ż e okre ś laj ą c warunki umowne nie mo ż e stosowa ć klauzul uznanych przez SOKiK za abuzywne, ani w ż aden inny sposób godzi ć w interesy konsumentów. Nie bez znaczenia jest te ż charakter umów, w których zawarto kwestionowane w toku niniejszego post ę powania regulacje. S ą to umowy o charakterze ci ą g ł ym, masowo zawierane przez konsumentów. Przy ustalaniu kary wzi ę to pod uwag ę okoliczno ść , ż e przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów po raz pierwszy, a zasi ę g jego dzia ł alno ś ci jest stosunkowo niewielki. Uwzgl ę dniono równie ż fakt, ż e przedsi ę biorca aktywnie wspó ł pracowa ł z Urz ę dem Ochrony Konkurencji i Konsumentów w toku niniejszego post ę powania. Istotne jest tak ż e to, ż e przedsi ę biorca dokona ł opisanych powy ż ej zmian z w ł asnej inicjatywy, które cho ć nie pozwoli ł y na stwierdzenie zaniechania stosowania wszystkich kwestionowanych praktyk, to doprowadzi ł y do wyeliminowania dwóch z nich, a podj ę te czynno ś ci nale ż y poczyta ć za przejaw ch ę ci dostosowania si ę do aktualnych wymogów. Okoliczno ś ci te nale ż y poczyta ć , jako ł agodz ą ce. Przy miarkowaniu kary zwa ż ono równie ż , ż e rozwa ż ane praktyki stosowano przez okres prawie dwóch i pó ł roku. 11 Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe przedsi ę biorcy. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania, tak aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Niniejsza kara powinna stanowi ć przestrog ę dla przedsi ę biorcy na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. Przychód osi ą gni ę ty przez przedsi ę biorc ę w 2007r. wyniós ł [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 1. a Za łą cznika Nr 1), w zwi ą zku z czym maksymalna kara, jaka mog ł aby w niniejszym przypadku zosta ć wymierzona, to [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 1. b Za łą cznika Nr 1). W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 1000 z ł (s ł ownie: jednego tysi ą ca z ł otych), co stanowi [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 2. a Za łą cznika Nr 1) osi ą gni ę tego przez przedsi ę biorc ę w 2007r. przychodu oraz [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 2. b Za łą cznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie III sentencji tej decyzji. Ad IV. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 77 ust. 1 tej ustawy, je ż eli w wyniku post ę powania Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie jej przepisów, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, jest obowi ą zany ponie ść koszty post ę powania. Niniejsze post ę powanie w sprawie stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du, a w jego wyniku Prezes Urz ę du w punktach I oraz II 1 - 2 decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą przez Prezesa Urz ę du z przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono obci ąż y ć stron ę kosztami post ę powania w wysoko ś ci 48 z ł (s ł ownie: czterdziestu o ś miu z ł otych). Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 Kpc – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w 12 Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wy łą cznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie IV niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z 479 28 § 1 pkt 2 Kpc, nale ż y wnie ść za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Maciej Fragsztajn 13