RKR-41/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W KRAKOWIE Pl. Szczepa ń ski 5, 31-011 Kraków Tel./fax (0-12) 421-75-79, 421-74-98, E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-61-7/08/MS-11/08 Kraków, dnia 6 listopada 2008r. DECYZJA Nr RKR – 41/2008 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm.) oraz § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej Delegatur UOKiK (Dz. U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu – wszcz ę tego z urz ę du - post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne, godz ą ce w interesy konsumentów dzia ł ania przedsi ę biorcy „III MILLENIUM” Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie, polegaj ą ce na: stosowaniu we wzorcu umowy pod nazw ą : „Ogólne warunki uczestnictwa” postanowienia umownego wpisanego na podstawie art. 479 45 k.p.c. do „Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone”, tj. postanowienia o tre ś ci: „Nie uwa ż a si ę za wady imprezy niedoci ą gni ęć zawinionych przez osoby trzecie nie pozostaj ą ce w stosunku prawnym z „III Milenium”, a tak ż e wynikaj ą cych z przekroczenia granic i zasad, za które Organizator nie mo ż e odpowiada ć .” (pkt XI ust. 6 wzorca) – wpisanego do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycj ą 85, 582 oraz stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 20 sierpnia 2008r. II. Na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zwi ą zku z art. 83 oraz art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm.) oraz § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej Delegatur UOKiK (Dz. U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu – wszcz ę tego z urz ę du - post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umarza si ę post ę powanie w zakresie zarzutu okre ś lonego w pkt 2 postanowienia RKR- 111/2008 z dnia 3.03.2008r., tj. stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonej w art. art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie (…) polegaj ą cej na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez nie zamieszczenie w umowie o ś wiadczenia konsumenta o wyra ż eniu zgody na przetwarzanie danych osobowych. III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 w zwi ą zku z art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331z pó ź n. zm.) oraz § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej Delegatur UOKiK (Dz. U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu – wszcz ę tego z urz ę du - post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nak ł ada si ę na przedsi ę biorc ę „III MILLENIUM” Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 895 z ł (s ł ownie: osiemset dziewi ęć dziesi ą t pi ęć ), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa z tytu ł u naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 24 ust. 1 i ust 2 pkt 1 w/w ustawy w zakresie opisanym w pkt I niniejszej decyzji. IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 w zwi ą zku z art. art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331z pó ź n. zm.) oraz § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej Delegatur UOKiK (Dz. U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu – wszcz ę tego z urz ę du - post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, obci ąż a si ę przedsi ę biorc ę „III MILLENIUM” Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowi ą zuje si ę tego przedsi ę biorc ę do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 22 z ł (s ł ownie: dwadzie ś cia dwa). UZASADNIENIE W roku 2008 Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - zwany dalej „Prezesem UOKIK” lub „organem antymonopolowym” - przeprowadzi ł badanie rynku us ł ug turystycznych. W ramach prowadzonych bada ń Delegatura UOKiK w Krakowie dokona ł a analizy wzorców umownych stosowanych w obrocie konsumenckim przez wybranych losowo przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na terenie jej w ł a ś ciwo ś ci miejscowej, tj. województw ma ł opolskiego i podkarpackiego. Kontrol ą obj ę to tak ż e przedsi ę biorc ę „III MILLENIUM” Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie – zwanego dalej Przedsi ę biorc ą ” lub „Spó ł k ą ”. W toku post ę powania dokonano analizy stosowanego przez tego przedsi ę biorc ę wzorca umowy pod nazw ą „Ogólne warunki uczestnictwa” Przeprowadzona analiza wykaza ł a, ż e wzorzec umowy zawieranej 2 z konsumentami zawiera postanowienia, które zosta ł y wpisane do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. – zwanego dalej „Rejestrem” oraz braki w tre ś ci umowy, które mog ą stanowi ć naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jako bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Maj ą c powy ż sze na uwadze, postanowieniem nr RKR-109/20008 z dnia 3.03.2008r. organ antymonopolowy wszcz ął - z urz ę du - post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę „III MILLENIUM” Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie, praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonych w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007r. Nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm) - zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (…)”, polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcu umownym pod nazw ą . „Ogólne warunki uczestnictwa” postanowie ń umownych wpisanych na podstawie art. 479 45 k.p.c. do „Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone”. Odpowiadaj ą c na zarzuty postawione w zawiadomieniu o wszcz ę ciu post ę powania, Przedsi ę biorca w pismach z dnia 13.03.2008r. oraz z dnia 16.06.2008r. - potwierdzi ł fakt stosowania wzorców umów o tre ś ci zakwestionowanej przez organ antymonopolowy. Jednocze ś nie zadeklarowa ł gotowo ść zmiany wzorców umów poprzez usuniecie wskazanych przez Prezesa postanowie ń umownych i dostosowania ich tre ś ci do wymogów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (Dz. U. z 2004r. Nr 223 poz. 2268 z pó ź n. zm.). Pismem z dnia 20.08.2008r. Przedsi ę biorca przedstawi ł ostateczny projekt „Ogólne warunki uczestnictwa” oraz formularz umowy spe ł niaj ą ce wymogi ustawowe. Jednocze ś nie przedsi ę biorca poinformowa ł w dniu 13.10.2008r., ż e obecnie nie obowi ą zuj ą w obrocie z konsumentami umowy zawarte w oparciu o wzorce stosowane poprzednio, a dotychczasowe umowy zosta ł y zmienione lub wykonane do dnia 20.08.2008r. Postanowieniem RKR-350/2008 z dnia 10.10.2008r. Prezes UOKIK z urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów materia ł y uzyskane w trakcie wymienionego wy ż ej post ę powania wyja ś niaj ą cego. Organ antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Przedsi ę biorca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą „III MILLENIUM” Sp. z o.o. na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru S ą dowego, nr KRS 0000183667. Ponadto przedsi ę biorca jest wpisany jest do rejestru organizatorów turystyki i po ś redników turystycznych prowadzonego przez Marsza ł ka Województwa Ma ł opolskiego. Zakres prowadzonej przez niego dzia ł alno ś ci gospodarczej obejmuje m.in. organizowanie imprez turystycznych. W kontaktach z klientami, w tym konsumentami pos ł uguje si ę on wzorcami umów, które nast ę pnie klienci podpisuj ą , dokonuj ą c zakupu ś wiadczonych przez niego us ł ug. Dor ę czane konsumentom wzorce umów s ą sporz ą dzane przez Przedsi ę biorc ę przed zawarciem umowy i zawieraj ą gotowe jednolite postanowienia. Oznacza to, i ż stosuje on w obrocie konsumenckim wzorce umów. Analiza wskazanych wy ż ej dokumentów pozwoli ł a na postawienie Przedsi ę biorcy zarzutu naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, poprzez zamieszczenie w stosowanym w obrocie z konsumentami wzorcu umowy pod nazw ą . „Ogólne warunki uczestnictwa” postanowienia, o nast ę puj ą cej tre ś ci: „Nie uwa ż a si ę za wady imprezy niedoci ą gni ęć zawinionych przez osoby trzecie nie pozostaj ą ce w stosunku prawnym z „III Milenium”, a tak ż e wynikaj ą cych z 3 przekroczenia granic i zasad, za które Organizator nie mo ż e odpowiada ć .” (pkt XI ust. 6 wzorca). W tym miejscu nale ż y zauwa ż y ć , i ż do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone zosta ł y wpisane, na podstawie art. 479 45 k.p.c ., postanowienia, które s ą to ż same z przedmiotow ą klauzul ą zakwestionowan ą przez organ antymonopolowy. S ą to postanowienia o nast ę puj ą cej tre ś ci: - „Natura Tour” wy łą cza ca ł kowicie odpowiedzialno ść za wady imprez obj ę tych ofert ą , o ile oferta zosta ł a odmiennie zaprezentowana przez osoby dzia ł aj ą ce w jego imieniu.” (wpis nr 214 dokonany na podstawie w yroku SOKiK z dnia 27.10.2004r., sygn. akt: XVII Amc 67/03), - „Organizator nie ponosi odpowiedzialno ś ci z tytu ł u informacji udzielonych przez agentów, a odbiegaj ą cych od okre ś lonych niniejszymi warunkami postanowie ń . Ponadto organizator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za udzielone przez Agentów informacje sprzeczne z tre ś ci ą katalogów i biuletynów informacyjnych, zawieraj ą cych aktualn ą ofert ę Organizatora” (wpis nr 261 dokonany na podstawie w yroku SOKiK z dnia 4.08.2004r., sygn. akt: XVII Amc 40/03), - „Organizator wy łą cza ca ł kowicie odpowiedzialno ść za wady imprez obj ę tych ofert ą Organizatora, o ile oferta zosta ł a odmiennie zaprezentowana przez osoby dzia ł aj ą ce w imieniu Organizatora” (wpis nr 1011 i 265 dokonany na podstawie w yroków SOKiK z dnia 10.11.2004r., sygn. akt XVII Amc 81/03 oraz z dnia 5.01.2005r., sygn. akt XVII AmC 129/03 ). - „Nie uwa ż a si ę za wady imprezy niedoci ą gni ęć zawinionych przez klienta oraz wyrz ą dzone przez osoby prawne i fizyczne nie pozostaj ą ce w stosunku prawnym z organizatorem, a tak ż e wynikaj ą cych z przekroczenia granic i zasad, za które organizator nie mo ż e odpowiada ć .” (wpis nr 85 dokonany na podstawie w yroku SOKiK z dnia 14.04.2003r., sygn. akt: XVII Amc 14/03), - „Biuro nie ponosi odpowiedzialno ś ci za szkody spowodowane dzia ł aniem osób trzecich takie jak kradzie ż e, rabunki, po ż ary. Biuro odpowiada za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy za zasadzie winy.” (wpis nr 259 dokonany na podstawie w yroku SOKiK z dnia 19.10.2004r., sygn. akt XVII Amc 95/03 ), - „Nie uwa ż a si ę za wady imprezy niedoci ą gni ęć zawinionych przez Klienta oraz wyrz ą dzonych przez osoby prawne i fizyczne nie pozostaj ą ce w stosunku prawnym z G.B.P. ZANCO & MARS tak ż e wynikaj ą cych z przekroczenia granic oraz wszystkich tych, za które G.B.P. ZANCO & MARS nie mo ż e odpowiada ć .” (wpis nr 264 dokonany na podstawie w yroku SOKiK z dnia 19.10.2004r., sygn. akt XVII Amc 95/03 ) - „Nie uwa ż a si ę za wady imprezy niedoci ą gni ęć zawinionych przez osoby trzecie nie pozostaj ą ce w stosunku prawnym z Organizatorem, a tak ż e tych, za które z mocy prawa Organizator nie mo ż e odpowiada ć ” (wpis nr 582 dokonany na podstawie w yroku SOKiK z dnia 12.10.2005r., sygn. akt XVII Amc 65/04 ) Ponadto Prezes UOKiK stwierdzi ł , ż e Przedsi ę biorca nie zamie ś ci ł w umowie o ś wiadczenia konsumenta o wyra ż eniu zgody na przetwarzanie danych osobowych – co stanowi naruszenie art. 7 pkt 5 w zwi ą zku z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002r. Nr 101 poz. 926 z pó ź n. zm.), 4 Maj ą c powy ż sze ustalenia na uwadze organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Tre ść art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) ogranicza zastosowanie jej przepisów wy łą cznie do ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów, podejmowanej w interesie publicznym. Oznacza to, ż e warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów okre ś lonych w tej ustawie jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym dzia ł ania przedsi ę biorców - naruszaj ą c jej przepisy – stanowi ą potencjalne zagro ż enie interesu publicznego. Niniejsze post ę powanie dotyczy tre ś ci wzorców umowy stosowanych przez Spó ł k ę wobec nieograniczonego kr ę gu adresatów, tj. wszystkich zainteresowanych ich tre ś ci ą aktualnych i potencjalnych klientów organizatora turystyki, którym - na gruncie art. 4 ust. 12 ustawy o ochronie (…) - przys ł uguje status konsumenta. Zdaniem Prezesa UOKIK rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy s ą lub b ę d ą klientami Spó ł ki. Interes publicznoprawny przejawia si ę tak ż e w postaci zbiorowego interesu konsumentów, co oznacza, i ż naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocze ś nie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione by ł o w niniejszej sprawie podj ę cie przez organ antymonopolowy dzia ł a ń przewidzianych w ustawie o ochronie (...). W tym stanie rzeczy przyj ąć nale ż y, i ż do oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy zastosowanie maj ą przepisy w/w ustawy, a dotycz ą ce jej post ę powanie prowadzone by ł o w interesie publicznym. Stosownie do tre ś ci art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…) – „przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy”. Aby mo ż liwe by ł o zatem stwierdzenie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, niezb ę dne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: 1. dzia ł ania przedsi ę biorcy winny mie ć bezprawny charakter, tzn. by ć sprzeczne z prawem, tj. przepisami okre ś lonych aktów prawnych a tak ż e sprzeczne z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami, a jednocze ś nie 2. dzia ł ania te musz ą narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. Odnosz ą c si ę do pierwszej z przes ł anek art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…), tj. bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy, stwierdzi ć nale ż y, i ż bezprawno ść rozumie si ę jako sprzeczno ść zachowania danego podmiotu z przepisami prawa oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi tu mianowicie o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym, jako ca ł o ś ci ą . Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tzn. niezale ż nym od wyst ą pienia szkody, czy zaistnienia zamiaru po stronie podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Analizuj ą c powy ż sz ą przes ł ank ę nale ż y mie ć na uwadze, i ż zarzut bezprawnego dzia ł ania przedsi ę biorcy w przedmiotowej sprawie dotyczy zarówno: 1) stosowania postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w k.p.c. – tj. naruszenia art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…), jak i 2) naruszenia obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji - tj. naruszenia art. 24 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Ad 1) 5 Do stwierdzenia praktyki o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) konieczne jest wykazanie, i ż przedsi ę biorca stosuje we wzorcu umownym postanowienia, które zosta ł y wpisane do prowadzonego przez Prezesa UOKIK rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Pokre ś lenia wymaga, ż e wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mog ą by ć poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c.) dokonuje si ę niezale ż nie od tego, czy postanowienia wzorca by ł y, czy te ż nie by ł zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (ca ł y wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowie ń w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie — S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wy łą cznie do kompetencji tego S ą du nale ż y uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocno ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa UOKiK, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych, tj. stosowanych tak ż e przez innych przedsi ę biorców. Prezes UOKIK mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru, bez wzgl ę du na to, czy wpis dotyczy tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie, czy te ż nie. S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2.12.2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskaza ł , ż e zgodnie z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z pó źń . zm.) praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest pos ł ugiwanie si ę postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powsta ł w zwi ą zku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada si ę stosowanie praktyki. S ą d wskaza ł te ż , ż e naruszenie interesów konsumentów mo ż e nast ą pi ć w wyniku dzia ł a ń podmiotów, które stosuj ą klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów. Analogicznie orzek ł S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 29.09.2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie powo ł uj ą c si ę na uchwa łę S ą du Najwy ż szego z dnia 19.12.2003r. (sygn. akt III CZP 95/03), stwierdzi ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyra ż onym w wyroku z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, i ż okre ś lona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, ż e mie ś ci si ę ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych klauzul. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Takie stanowisko zaj ął tak ż e S ą d Najwy ż szy, który w uchwale z dnia 13.07.2006r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdzi ł , i ż „(...) stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe 6 interesy konsumentów (...)”. W uzasadnieniu do powy ż szej uchwa ł y S ą d uzna ł m.in., ż e „(...) praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a uokik [obecnie art. 24 – przyp. w ł asny UOKIK] obejmuje równie ż przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegaj ą cych na przestawieniu wyrazów lub zast ą pieniu jednych wyrazów innymi, je ż eli tylko wyk ł adnia postanowienia pozwoli stwierdzi ć , ż e jego tre ść mie ś ci si ę w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbli ż onej tre ś ci do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecie ż tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyj ę ta powy ż ej rozszerzaj ą ca wyk ł adnia art. 23a uokik znajduje równie ż uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a tak ż e orzecznictwie ETS dotycz ą cym zasady efektywno ś ci (...).” Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej i st ą d niedozwolone b ę d ą tak ż e takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Przedmiotem niniejszego post ę powania jest wykazanie, ż e zakwestionowany przez organ antymonopolowy zapis wzorca umowy pod nazw ą : „Ogólne warunki uczestnictwa” stosowanego przez Przedsi ę biorc ę przy zawieraniu umów o organizacj ę imprezy turystycznej, jest to ż samy z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wymienionymi w niniejszej decyzji i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. SOKiK w licznych wyrok uznawa ł za niedozwolone postanowienia, które w sposób niezgodny z obowi ą zuj ą cymi przepisami wy łą cza ł y lub istotnie ogranicza ł y odpowiedzialno ść organizatora turystyki za dzia ł ania lub zaniechania osób, z których pomoc ą ś wiadczy swoje us ł ugi, jak równie ż osób, którym wykonanie tych us ł ug powierza. Dotyczy to m.in. agentów, którzy w imieniu organizatora turystyki zawieraj ą umowy z konsumentami, a postanowienia w tym zakresie zosta ł y uznane za niedozwolone m.in. na podstawie wyroku SOKiK z dnia 4.08.2004r. (sygn. akt XVII Amc 40/03) - które nast ę pnie zosta ł o wpisane pod poz. 261 do Rejestru - o tre ś ci: „ Organizator nie ponosi odpowiedzialno ś ci z tytu ł u informacji udzielonych przez agentów, a odbiegaj ą cych od okre ś lonych niniejszymi warunkami postanowie ń . Ponadto organizator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za udzielone przez agentów informacje sprzeczne z tre ś ci ą katalogów i biuletynów informacyjnych zawieraj ą cych aktualn ą ofert ę organizatora” oraz wyroku z dnia 27.10.2004r. (sygn. akt XVII Amc 67/03) - które nast ę pnie zosta ł o wpisane pod poz. 214 do Rejestru – o tre ś ci: „Natura Tour” wy łą cza ca ł kowicie odpowiedzialno ść za wady imprez obj ę tych ofert ą , o ile oferta zosta ł a odmiennie zaprezentowana przez osoby dzia ł aj ą ce w jego imieniu.” Zdaniem s ą du postanowienie takie stanowi klauzul ę umown ą okre ś lon ą w art. 385 3 pkt 2 k.c., gdy ż wy łą cza odpowiedzialno ść organizatora za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy przez osoby dzia ł aj ą ce w jego imieniu. Jak zaznaczy ł s ą d, d ł u ż nik zgodnie z art. 474 k.c. odpowiada za dzia ł anie osób trzecich, którym powierza wykonanie zobowi ą zania jak za dzia ł anie w ł asne. Organizator turystyki mo ż e zatem zwolni ć si ę z tej odpowiedzialno ś ci tylko wtedy, gdy wyka ż e zaistnienie przes ł anek okre ś lonych w art. 11a ustawy o us ł ugach turystycznych. Podkre ś li ć jednak nale ż y, ż e wy łą czenie odpowiedzialno ś ci za zachowania osób dzia ł aj ą cych w imieniu organizatora nie mie ś ci si ę w wymienionym w tym przepisie katalogu przes ł anek, zwalniaj ą cych organizatora z odpowiedzialno ś ci wzgl ę dem klienta. Zdaniem organu antymonopolowego, organizator powinien ponosi ć pe ł n ą odpowiedzialno ść za wszelkie dzia ł ania lub zaniechania osób lub podmiotów, przy pomocy których wykonuje ci ążą ce na nim zobowi ą zania wynikaj ą ce z umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych, lub którym powierza ich wykonanie, a wi ę c tak ż e za dzia ł ania osób sprzedaj ą cych imprezy w jego 7 imieniu. Stanowisko to znajduje tak ż e potwierdzenie w judykaturze S ą du Najwy ż szego (vide: uzasadnienie uchwa ł y z dnia 25.02.1986r. sygn. akt III CZP 2/86 OSNCP 1987/1/10), który uzna ł , i ż „d ł u ż nik, a tym samym biuro podró ż y, jako osoba zobowi ą zana, odpowiada zatem zarówno za swoich zast ę pców, jak i pomocników; odpowiada za osoby, którymi si ę wyr ę cza w ca ł o ś ci w wykonaniu swego zobowi ą zania, jak i za te, z których pomocy korzysta tylko w ś ci ś le okre ś lonym zakresie. Odpowiedzialno ść ta powstaje niezale ż nie od tego, jaki stosunek prawny łą czy d ł u ż nika z osob ą wykonuj ą c ą za niego zobowi ą zanie, czy w stosunku tym wyst ę puje podporz ą dkowanie czy nie; istotne jest to, by d ł u ż nik w wykonaniu swego zobowi ą zania korzysta ł faktycznie z osoby trzeciej. W ś wietle powy ż szego uzna ć nale ż y, ż e biuro podró ż y odpowiada za dzia ł ania i zaniechania osób trzecich, którymi si ę pos ł uguje w wykonaniu swoich zobowi ą za ń , tak ż e wówczas, gdy nie mia ł o ono mo ż liwo ś ci kontroli nadzoru nad tymi osobami”. W wyroku z dnia 14.04.2003r., sygn. akt: XVII Amc 14/03) SOKiK uzna ł za niedozwolone, postanowienie umowne - które nast ę pnie zosta ł o wpisane pod poz. 85 do Rejestru - o tre ś ci: „Nie uwa ż a si ę za wady imprezy niedoci ą gni ęć zawinionych przez klienta oraz wyrz ą dzone przez osoby prawne i fizyczne nie pozostaj ą ce w stosunku prawnym z organizatorem, a tak ż e wynikaj ą cych z przekroczenia granic i zasad, za które organizator nie mo ż e odpowiada ć .” S ą d wydaj ą c wyrok podzieli ł w ca ł o ś ci stanowisko Prezesa UOKIK, który uzna ł , ż e organizator w sposób naruszaj ą cy obowi ą zuj ą ce przepisy i dobre obyczaje wy łą czy ł lub ograniczy ł swoj ą odpowiedzialno ść na nienale ż yte wykonanie umowy. W ocenie organu antymonopolowego – akceptowanej przez S ą d - ź ród ł em odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej organizatora imprezy turystycznej za ewentualne szkody wyrz ą dzone klientom mo ż e by ć przywo ł ane: art. 474 k.c. wraz z uchwa łą S ą du Najwy ż szego z dnia 25.02.1986r. III CZP 2/86, w ś wietle których organizator odpowiada za dzia ł ania i zaniechania osób trzecich (przewo ź ników, restauratorów hotelarzy oraz ich podwykonawców), którymi si ę pos ł uguje w wykonaniu swoich zobowi ą za ń , tak ż e wówczas, gdy nie mia ł on mo ż liwo ś ci kontroli nadzoru nad tymi osobami oraz art. 471 k.c. je ż eli organizator sam wykonuje przedmiot umowy. Organizator turystyki mo ż e zatem zwolni ć si ę z tej odpowiedzialno ś ci tylko wtedy, gdy wyka ż e zaistnienie przes ł anek okre ś lonych w art. 11a ustawy o us ł ugach turystycznych. Podkre ś li ć jednak nale ż y, ż e wy łą czenie odpowiedzialno ś ci za zachowania osób dzia ł aj ą cych w imieniu organizatora nie mie ś ci si ę w wymienionym w tym przepisie katalogu przes ł anek, zwalniaj ą cych organizatora z odpowiedzialno ś ci wzgl ę dem klienta. Potwierdzeniem trafno ś ci stanowiska organu antymonopolowego jest tak ż e wyrok z dnia 17.03.2005r. (sygn. akt XVII Amc 118/03), w którym SOKIK uzna ł za niedozwolone postanowienia o tre ś ci: „Open Travel nie ponosi odpowiedzialno ś ci za opó ź nienia spowodowane warunkami atmosferycznymi, oczekiwaniem na granicach, zachowaniem uczestników imprezy, ha ł asem zwi ą zanym z usytuowaniem obiektów w pobli ż u miejsc rozrywki itp. lub innych ewentualnych niedogodno ś ci (w tym czasowe braki w dostawie pr ą du lub wody, awarie klimatyzacji, urz ą dze ń sanitarnych, sportowo rekreacyjnych), na które „Open Travel” nie ma wp ł ywu.” oraz „W odniesieniu do us ł ug ś wiadczonych przez miejscowych us ł ugodawców „Open Travel” ogranicza swoj ą odpowiedzialno ść w powy ż szym zakresie, je ż eli ograniczenia odpowiedzialno ś ci wynikaj ą z przepisów obowi ą zuj ą cych w danym kraju pobytu klienta.” W uzasadnieniu do tego wyroku S ą d wskaza ł , i ż „ogólnikowo ść okre ś le ń takich jak „inne ewentualne niedogodno ś ci” pozwalaj ą organizatorowi imprezy na „zwolnienie si ę od odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania z przyczyn, za które Biuro ponosi odpowiedzialno ść skoro w konkretnych sytuacjach uzna ć mo ż e dowolnie, i ż jego zdaniem jest to tylko „inna niedogodno ść ”, nie maj ą ca wp ł ywu na jako ść us ł ugi, do której biuro si ę zobowi ą za ł o w umowie” , a tak ż e, ż e „postanowienie to dopuszcza mo ż liwo ść wy łą czenia 8 odpowiedzialno ś ci Biura podró ż y za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy z przyczyn le żą cych po stronie osób trzecich, którym organizator powierzy ł wykonanie umowy.” Analogicznie, podzielaj ą c stanowisko organu antymonopolowego, SOKIK wyrokiem z dnia 12.10.2005r., (sygn. akt: XVII Amc 65/04) tak ż e uzna ł za niedozwolone, postanowienie umowne - które nast ę pnie zosta ł o wpisane pod poz. 582 do Rejestru - o tre ś ci: „Nie uwa ż a si ę za wady imprezy niedoci ą gni ęć zawinionych przez osoby trzecie nie pozostaj ą ce w stosunku prawnym z Organizatorem, a tak ż e tych, za które z mocy prawa Organizator nie mo ż e odpowiada ć ” . Tre ść kwestionowanego postanowienia w identyczny sposób jak w/w klauzule niedozwolone, wy łą cza odpowiedzialno ść przedsi ę biorcy za dzia ł anie b ą d ź zaniechanie osób trzecich, za po ś rednictwem których wykonuje on swoje zobowi ą zania wobec klientów. Takie postanowienie jest wprost sprzeczne z tre ś ci ą art. 11 a ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych wed ł ug którego organizator turystyki odpowiada za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych, chyba ż e niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie jest spowodowane wy łą cznie: dzia ł aniem lub zaniechaniem klienta dzia ł aniem lub zaniechaniem osób trzecich, nieuczestnicz ą cych w wykonaniu us ł ug przewidzianych w umowie, je ż eli tych dzia ł a ń lub zaniecha ń nie mo ż na by ł o przewidzie ć , ani unikn ąć , albo si łą wy ż sz ą i stanowi niedozwolone postanowienie umowne opisane w art. 385 3 pkt 2 k.c. Nadto zakwestionowane przez organ antymonopolowy postanowienie umowne jest to ż same - tak ż e pod wzgl ę dem literalnym - z tre ś ci ą postanowienia wpisanego pod nr 85 i 852 do Rejestru. Odnosz ą c si ę do drugiej przes ł anki, tj. naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, stwierdzi ć nale ż y, i ż ustawa o ochronie (...) nie definiuje poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzaj ą c jedynie w tre ś ci art. 24 ust. 3, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W ś wietle - powo ł anego na pocz ą tku uzasadnienia prawnego niniejszej decyzji - art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) nale ż y przyj ąć , ż e ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy s ą powszechne i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta przedsi ę biorcy – czyli konsumenta. Stanowisko to potwierdzone zosta ł o równie ż w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12.09.2003r. (sygn.: I CKN 504/01) stwierdzi ł , i ż nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy antymonopolowej mo ż na wszczyna ć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów. Oceniane w niniejszej decyzji dzia ł ania Przedsi ę biorcy odnosz ą si ę do wszystkich jego aktualnych i przysz ł ych (potencjalnych) klientów, a zatem dotycz ą zbiorowych interesów konsumentów. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż szy wywód, organ antymonopolowy uzna ł , ż e zosta ł y spe ł nione wszystkie przes ł anki konieczne do zakwalifikowania dzia ł a ń Przedsi ę biorcy jako praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...). Stosownie do tre ś ci przepisu art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (...) w przypadku gdy przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 Prezes UOKIK wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. 9 Maj ą c na uwadze powy ż sze ustalenia, zgodnie z którymi Przedsi ę biorca naruszy ł zbiorowe interesy konsumentów oraz okoliczno ść , i ż niezw ł ocznie po otrzymaniu zawiadomienia o wszcz ę ciu post ę powania w przedmiotowej sprawie zmieni ł tre ść wzorca umowy i wykaza ł , ż e obecnie nie obowi ą zuj ą w obrocie z konsumentami umowy zawarte w oparciu o wzorce stosowane poprzednio, co zosta ł o potwierdzone w dniu 20 sierpnia 2008r., orzeczono jak w pkt I sentencji. Ad 2) Do stwierdzenia praktyki o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy o ochronie (…) konieczne jest wykazanie, i ż dzia ł ania Przedsi ę biorcy - polegaj ą ce na naruszenia obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji - s ą sprzeczne z przepisami prawa oraz dobrymi obyczajami. O tym, czy naruszony zosta ł obowi ą zek udzielenia konsumentowi rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, mo ż na ostatecznie rozstrzygn ąć dopiero po uwzgl ę dnieniu przepisów innych ustaw, które w odniesieniu do poszczególnych typów umów, zawieranych w ramach ró ż nych dziedzin dzia ł alno ś ci handlowej i us ł ugowej, precyzuj ą zakres informacji, których przekazanie konsumentowi jest obowi ą zkowe. Tymczasem ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002r. Nr 101 poz. 926 z pó ź n. zm.) takiego obowi ą zku nie formu ł uje. Okre ś la natomiast zasady przetwarzania danych osobowych. I tak, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy m.in.: osoba, której dane dotycz ą , wyrazi na to zgod ę , chyba ż e chodzi o usuni ę cie dotycz ą cych jej danych (pkt 1) albo jest to konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotycz ą , jest jej stron ą lub gdy jest to niezb ę dne do podj ę cia dzia ł a ń przed zawarciem umowy na żą danie osoby, której dane dotycz ą (pkt 3). Natomiast przez poj ę cie zgoda osoby, której dane dotycz ą , rozumie si ę – stosownie do art. 7 pkt 5 tej ustawy - o ś wiadczenie woli, którego tre ś ci ą jest zgoda na przetwarzanie danych osobowych tego, kto sk ł ada o ś wiadczenie; zgoda nie mo ż e by ć domniemana lub dorozumiana z o ś wiadczenia woli o innej tre ś ci. Oznacza to, ż e o ś wiadczenie woli, którego tre ś ci ą jest zgoda na przetwarzanie danych osobowych powinno by ć zamieszczone w umowie w formie odr ę bnego postanowienia, które by ł oby oddzielnie podpisywane przez konsumenta. Niedopuszczalne jest natomiast w ś wietle powo ł anych przepisów zamieszczenie takiego o ś wiadczenia jako jednego z postanowie ń umowy lub wzorca umowy (regulaminu, ogólnych warunków, itp.), które by ł oby obj ę te podpisem, tj. o ś wiadczeniem woli z ł o ż onym w odniesieniu do tej umowy. Powy ż sze stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego S ą du Administracyjnego, który w wyroku z dnia 4.04.2003r. (sygn. akt II SA 2135/2002) uzna ł , ż e „Zgoda na przekazywanie danych musi mie ć charakter wyra ź ny, a jej wszystkie aspekty musz ą by ć jasne dla podpisuj ą cego w momencie jej wyra ż ania. Czynno ś ci takiej nie konwaliduje pó ź niejsze poinformowanie o tre ś ci regulaminu, ani mo ż liwo ść zg ł oszenia zastrze ż e ń wobec pewnych form przetwarzania danych.” oraz Prezesa UOKIK, który w decyzjach: nr RWR- 35/2003 z dnia 7.11.2003r. oraz nr RKR-18/2005 z dnia 25.03.2005r. uzna ł , ż e zamieszczenie takiego o ś wiadczenia – tj. zgody na przetwarzanie danych osobowych - we wzorcu umowy stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W przedmiotowej sprawie Przedsi ę biorca nie zamie ś ci ł w umowie o ś wiadczenia zawieraj ą cego zgod ę konsumenta na przetwarzanie jego danych osobowych, skutkiem czego konsument nie by ł informowany o tym, ż e jego dane osobowe mog ą by ć przetwarzane i w jakim zakresie. Brak informacji o przetwarzaniu danych osobowych móg ł by stanowi ć podstaw ę do ewentualnego zarzutu naruszenia obowi ą zku udzielenia konsumentowi rzetelnej, 10 prawdziwej i pe ł nej informacji. Jednak ż e nale ż y mie ć na uwadze okoliczno ść , ż e w ś wietle art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych dozwolone jest m. in. przetwarzanie danych osobowych, gdy jest to konieczne do realizacji umowy. A zatem Przedsi ę biorca mo ż e korzysta ć z ustawowego wy łą czenia obowi ą zku uzyskania zgody konsumenta na przetwarzanie jego danych osobowych wy łą cznie w celu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania. Fakt nieumieszczenia we wzorcu umowy o ś wiadczenia konsumenta o wyra ż eniu zgody na przetwarzanie danych osobowych nale ż y wi ę c uzna ć za równoznaczny z brakiem zamiaru dokonywania takiego przetwarzania ponad dopuszczalny zakres okre ś lony w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych, który takiej zgody nie wymaga. Tym samym w dzia ł aniu przedsi ę biorcy brak jest znamion bezprawno ś ci. Wobec powy ż szego nale ż y uzna ć , ż e nie zosta ł a spe ł niona jedna z dwóch przes ł anek koniecznych do stwierdzenia zarzucanej praktyki polegaj ą cej na naruszeniu art. 24 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy o ochronie (…) w zwi ą zku z czym dalsza analiza dzia ł ania Przedsi ę biorcy w tym zakresie jest bezprzedmiotowa, a post ę powanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Stosownie do tre ś ci art. 83 ustawy o ochronie (…), do post ę powania przed Prezesem UOKIK - w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, stosuje si ę przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 105 k.p.a., je ż eli post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaj ę decyzj ę o umorzeniu post ę powania. W ś wietle stanowiska doktryny bezprzedmiotowo ść post ę powania administracyjnego oznacza, ż e brak jest którego ś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie mo ż na wyda ć decyzji za ł atwiaj ą cej spraw ę przez rozstrzygni ę cie co do jej istoty. (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, „Kodeks post ę powania administracyjnego. Komentarz” C.H. BECK 1996, str. 462) . W przedmiotowej sprawie przes ł ank ą umorzenia post ę powania w tym zakresie, przemawiaj ą c ą za jego bezprzedmiotowo ś ci ą , jest brak bezprawno ś ci dzia ł ania Przedsi ę biorcy. Maj ą c powy ż sze na uwadze, orzeczono jak w pkt II sentencji decyzji. Zgodnie z art.106 ust.1 pkt.4 ustawy o ochronie (…), organ antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24. Z tre ś ci powy ż szego przepisu wynika, i ż w/w kara ma charakter fakultatywny, a zatem do Prezesa UOKIK nale ż y - w ramach uznania administracyjnego - decyzja w sprawie zasadno ś ci na ł o ż enia kary pieni ęż nej w danej sprawie. Wprawdzie ustawa o ochronie (…) nie zawiera katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest decyzja o na ł o ż eniu kary, jednak ż e w jej art. 111 zosta ł o wskazane, ż e ustalaj ą c wysoko ść kary Prezes UOKIK winien wzi ąć pod uwag ę okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. Ustalaj ą c wysoko ść kary pieni ęż nej w decyzjach stwierdzaj ą cych naruszenie zakazów okre ś lonych w ustawie o ochronie (…), nale ż y zatem uwzgl ę dni ć wag ę tego naruszenia, rozmiar skutków stosowanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , b ą d ź praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, jak równie ż zaistnia ł e okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce i ł agodz ą ce. W przedmiotowej sprawie, w punkcie I sentencji decyzji stwierdzono, ż e Przedsi ę biorca naruszy ł zakaz, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…). Poniewa ż zakaz ten ma charakter bezwzgl ę dny, a zatem nie istniej ą przes ł anki natury prawnej które umo ż liwia ł y zalegalizowanie tych praktyk, na ł o ż enie kary jest uzasadnione. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , organ antymonopolowy postanowi ł skorzysta ć z przys ł uguj ą cych mu, na podstawie art. 106 ust.1 pkt.4 ustawy o ochronie (…) uprawnie ń i na ł o ż y ł na 11 Przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą (po zaokr ą gleniu do 1 z ł ) w wysoko ś ci 895 z ł (s ł ownie: osiemset dziewi ęć dziesi ą t pi ęć ), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, co stanowi 0,1% przychodu Przedsi ę biorcy za rok 2007r. (dane wg. zeznania o wysoko ś ci osi ą gni ę tego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2007 CIT-8, czyli 1% kary jaka mog ł aby by ć w tym przypadku na ł o ż ona. Analizuj ą c zasadno ść na ł o ż enia na Przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej, jak równie ż ustalaj ą c jej wysoko ść , Prezes UOKIK wzi ął pod uwag ę : charakter i okoliczno ś ci naruszenia, jakiego dopu ś ci ł si ę Przedsi ę biorca oraz jego skutki dla konsumentów, a tak ż e cele, jakie winny zosta ć osi ą gni ę te na skutek wydania przedmiotowej decyzji. Praktyka stosowana przez Przedsi ę biorc ę polega ł a na stosowaniu przy zawieraniu z konsumentami umów o ś wiadczenie us ł ug turystycznych wzorców umownych zawieraj ą cych postanowienie o tre ś ci to ż samej z klauzulami uznanymi przez SOKiK za niedozwolone i wpisanymi do Rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oraz niedope ł nieniu obowi ą zku udzielania informacji. Podkre ś li ć nale ż y, i ż sankcja w postaci na ł o ż enia kary mo ż e by ć na przedsi ę biorc ę na ł o ż ona niezale ż nie od tego, czy dopu ś ci ł si ę on naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Pami ę ta ć jednak nale ż y, ż e na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego zawsze spoczywa obowi ą zek dochowania nale ż ytej staranno ś ci przy ocenie zgodno ś ci ich dzia ł a ń z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa. Przedsi ę biorca winien zatem zdawa ć sobie spraw ę z konieczno ś ci konstruowania wzorców umownych z uwzgl ę dnieniem przepisów art. 385 1 i nast. k.c. oraz niedopuszczalno ś ci korzystania z postanowie ń wpisanych do Rejestru, który jest jawny, powszechnie dost ę pny, publikowany na stronie www.uokik.gov.pl . Abuzywno ść postanowie ń wpisanych do tego rejestru jest jednoznaczna, a zakaz stosowania w obrocie postanowie ń w nim zamieszczonych nie powinien budzi ć jakichkolwiek w ą tpliwo ś ci. Okoliczno ść , ż e Przedsi ę biorca wykorzystywa ł w obrocie postanowienie to ż same z klauzulami wpisanymi do Rejestru, pozwala uzna ć , ż e by ł o to dzia ł anie co najmniej nieumy ś lne, co przes ą dza o konieczno ś ci na ł o ż enia sankcji na tego Przedsi ę biorc ę . Na ustalenie wysoko ś ci kary w wysoko ś ci relatywnie niskiej w stosunku do przychodu przedsi ę biorcy wp ł yn ęł a ocena ca ł okszta ł tu okoliczno ś ci sprawy dokonana w ś wietle art.111 ustawy o ochronie (…). Przepis ten stanowi, ż e przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 106-108 ustawy, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ść naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Za okoliczno ś ci ł agodz ą ce uznano, i ż Przedsi ę biorca: - nie utrudnia ł post ę powania, - dopu ś ci ł si ę po raz pierwszy naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, - w toku niniejszego post ę powania niezw ł ocznie zaniecha ł stosowania zarzucanych mu praktyk, - prowadzi dzia ł alno ść o niewielkim zasi ę gu terytorialnym, który nale ż y okre ś li ć zasadniczo jako ograniczony do rynku lokalnego, - posiada bardzo ma ł y potencja ł ekonomiczny i z łą sytuacj ę finansow ą – tj. prowadzi dzia ł alno ść ze strat ą , która w 2006r. wynios ł a - 82.223 z ł (wg bilansu), a w 2007r.wynios ł a – 28.674 z ł (wg CIT-8) Za okoliczno ść obci ąż aj ą c ą nale ż y uzna ć okoliczno ść , ż e stosowana by ł a przez Spó ł k ę klauzula, która szczególnie mocno i bezpo ś rednio godzi w ekonomiczne interesy konsumentów (vide: klauzula zawarta w pkt I.1 sentencji decyzji). Stosowanie tej klauzuli uzna ć nale ż y za powa ż ane naruszenia interesów konsumentów, bowiem nara ż aj ą one konsumentów na poniesienie dotkliwej szkody wymiernej ekonomicznie. 12 Przyjmuj ą c wspomniane w/w wcze ś niej okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...), jak równie ż fakt, i ż kara winna by ć orzekana na poziomie wystarczaj ą cym do osi ą gni ę cia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsi ę biorcy, ale równocze ś nie pozwalaj ą cym mu na dalsze prowadzenie dzia ł alno ś ci, Prezes Urz ę du postanowi ł na ł o ż y ć kar ę w wysoko ś ci 895 z ł (s ł ownie: osiemset dziewi ęć dziesi ą t pi ęć ), co odpowiada 1% kary maksymalnej. W opinii Prezesa Urz ę du powy ż sza kara spe ł nia zarówno funkcj ę prewencyjn ą , jak i represyjn ą . Zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy o ochronie (…) kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . Kosztami post ę powania s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą przez Prezesa UOKIK ze stron ą i w zwi ą zku z tym postanowiono obci ąż y ć Przedsi ę biorc ę kosztami post ę powania w wysoko ś ci 22 z ł (s ł ownie: dwadzie ś cia dwa). Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie (…) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie (31-011 Kraków, Pl. Szczepa ń ski 5). W przypadku jednak kwestionowania wy łą cznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie III niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie (…) w zwi ą zku z 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c., przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodniowym od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie (31-011 Kraków, Pl. Szczepa ń ski 5). Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Leszek Piekarz Dyrektor Delegatury Otrzymuj ą : 1 x „III MILLENIUM” Sp. z o.o. ul. D ł uga 48/23, 31-146 Kraków 1 x a/a 13