RKR-30/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE RKR-430- 3 /11/BR- 5 /2011 Kraków, dn. 5 września 2011 r. DECYZJA Nr RKR- 30 /2011 Na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2009 r., Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na przedsiębiorcę Sławomira Chojnackiego działającego pod nazwą Firma Usługowo-Handlowo-Produkcyjna Chojnacki z siedzibą w Krakowie karę pieniężną w wysokości 3 960 zł (słownie: trzy tysiące dziewięćset sześćdziesiąt złotych), co stanowi równowartość 1 000 euro (słownie: jednego tysiąca euro) za nieudzielenie informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w postępowaniu wyjaśniającym w sprawie badania rynku odbioru i utylizacji odpadów komunalnych, w tym określenia jego struktury i stopnia koncentracji prowadzonym pod sygnaturą RKR-401 – 401/4/11/BR. Uzasadnienie W dniu 7 lipca 2010 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura UOKiK w Krakowie (dalej Prezes Urzędu) wszczął postanowieniem nr RKR-113/2010 postępowanie wyjaśniające w sprawie badania rynku odbioru i utylizacji odpadów komunalnych, w tym określenia jego struktury i stopnia koncentracji prowadzone pod sygnaturą RKR-401-4/10/BR. W związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym w dniu 13 kwietnia 2011 r. listem poleconym o numerze R 110103495 zostało do przedsiębiorcy Sławomira Chojnackiego działającego pod nazwą Firma Usługowo-Handlowo-Produkcyjna Chojnacki z siedzibą w Krakowie (zwanego dalej Przedsiębiorcą) wystosowane wezwanie o sygn. RKR-401-4/10/BR-150/11 zawierające 6 pytań: 1. Proszę wskazać liczbę zawartych przez Państwa umów na odbiór stałych odpadów komunalnych obowiązujących w dniu 31 marca 2011 r. z wyszczególnieniem: - umów zawartych na terenie Gminy Miejskiej Kraków oraz pozostałych gmin; - umów zawartych z właścicielami domów jednorodzinnych, wielorodzinnych (wspólnoty mieszkaniowe, spółdzielnie, budynki komunalne) oraz pozostałych umów. 2. Proszę wskazać liczbę zebranych odpadów komunalnych (w Mg) z wyszczególnieniem liczby stałych odpadów komunalnych (w Mg) zebranych na terenie Gminy Miejskiej Kraków oraz pozostałych gmin. Należy wskazać oddzielnie dane za rok 2009 i 2010. 2 3. Proszę wskazać wielkość przychodów osiągniętych ze świadczenia usług odbioru i wywozu stałych odpadów komunalnych. Należy wskazać oddzielnie dane za rok 2009 i 2010. Jeżeli jest to możliwe proszę również wyszczególnić wielkość przychodów osiągniętych ze świadczenia usług odbioru i wywozu odpadów komunalnych na terenie Gminy Miejskiej Kraków. 4. Proszę wskazać gminy poza Gminą Miejską Kraków, w których prowadzą Państwo faktyczną działalność polegającą na świadczeniu usług odbioru i wywozu stałych odpadów komunalnych. 5. Czy zetknęli się Państwo z problemami z zakresu konkurencji na rynku odbioru stałych odpadów komunalnych np. działaniami ograniczającymi konkurencję (tj. zmowami lub nadużywaniem pozycji dominującej) ze strony konkurencyjnych podmiotów? Jeśli tak, proszę opisać te problemy. 6. Jaki wpływ na konkurencję na rynkach odbioru i zagospodarowania stałych odpadów komunalnych miałaby, w Państwa ocenie, proponowana przez Ministra Środowiska nowelizacja „Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach”, polegająca na przejęciu przez gminy obowiązków w zakresie odbioru odpadów komunalnych. Termin na udzielenie wyjaśnień został określony na 14 dni od daty otrzymania pisma. Ponieważ do dnia 12 maja 2011 r. nie został odnotowany wpływ odpowiedzi na ww. pismo listem polecony z potwierdzeniem odbioru o numerze nadania R 09088040 zostało wystosowane drugie wezwanie (sygn: RKR-401-4/10/BR-194/11) z wyznaczonym siedmiodniowym terminem na udzielenie wyjaśnień. List został podjęty przez adresata - zgodnie z adnotacją na potwierdzeniu odbioru - w dniu 18 maja 2011 r. W każdym z wezwań Przedsiębiorca był informowany o możliwości nałożenia na niego - na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - przez Prezesa Urzędu, w drodze decyzji, kary pieniężnej w wysokości stanowiącej równowartość do 50 000 000 euro, jeżeli Przedsiębiorca choćby nieumyślnie nie udzieli informacji żądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 50, bądź udzieli nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji. Przedsiębiorca zawiadamiany był ponadto, iż zgodnie z art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes UOKiK może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę pełniącą funkcję kierowniczą lub wchodzącą w skład organu zarządzającego przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości do pięćdziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia, jeżeli osoba ta umyślnie albo nieumyślnie nie udzieliła informacji lub udzieliła nierzetelnych lub wprowadzających w błąd informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 50. Do dnia 15 czerwca 2011 r., nie wpłynęła do organu antymonopolowego – mimo wystosowanych dwóch wezwań - odpowiedź od Przedsiębiorcy. W związku z powyższym w dniu 15 czerwca 2011 r., tj. po prawie 9 tygodniach od wystosowania pierwszego wezwania, postanowieniem nr RKR-133/2011 zostało wszczęte postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Przedsiębiorcę za nieudzielanie informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 3 W dniu 21 czerwca 2011 r. wpłynęła do Prezesa Urzędu listem poleconym odpowiedź Przedsiębiorcy na wezwanie z dnia 13 kwietnia 2011 r. List zawierający 7 linijek odpowiedzi został nadany przez Przedsiębiorcę w Urzędzie Pocztowym w dniu 16 czerwca 2011 r. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej z dnia 15 czerwca 2011 r. Przedsiębiorca (list polecony nadany w dniu 5 lipca 2011 r.) stwierdził, iż zgadza się z zarzutem udzielenia nieterminowo wyjaśnień na wezwanie Prezesa UOKiK, jednakże nie wynikało to ze złej woli, a ze splotu zdarzeń takich jak: - sytuacji na rynku pracy; - przebudowy drogi dojazdowej. Przedsiębiorca winą za nieterminowe udzielenie wyjaśnień obarczył dodatkowo swojego zleceniodawcę - Gminę Miejską Kraków i jej złą sytuację finansową. Wskazał ponadto, że po odebraniu wezwania osobiście był w siedzibie Delegatury UOKiK w Krakowie, gdzie rozmawiał na temat prowadzonej działalności z jednym z pracowników. Jak ustalono na podstawie istniejącej notatki służbowej w dniu 7 czerwca 2011 r. zgłosił się do Delegatury w Krakowie w czasie trwania dyżuru konsumenckiego mężczyzna nie okazując żadnych dokumentów pozwalających na identyfikację jakiego przedsiębiorcę reprezentuje, a jedynie informując, że otrzymał wezwanie dotyczące badania rynku odbioru i utylizacji odpadów komunalnych. Wskazanie postępowania jakiego sprawa dotyczy nie dawało możliwości jednoznacznej identyfikacji przedsiębiorcy i uprawnień osoby do jej reprezentowania ponieważ badaniem objętych zostało ponad 40 przedsiębiorców, a kolejne etapy wymiany korespondencji były rozciągnięte w długim okresie. Mężczyzna stwierdził, iż nie prowadzi bezpośrednio działalności na rynku jakiego dotyczy badanie, a ponadto nie ma czasu na odpowiadanie na wezwania różnych urzędów. Na prośbę pracownika, aby na miejscu, odręcznie złożył oświadczenie na okoliczność nieświadczenia usług, których dotyczyło badanie rynku odmówił informując, że w następnym dniu prześle stosowne pismo listem poleconym (dowód notatka służbowa). W rzeczywistości przedmiotowe pismo zostało nadane dopiero w dniu 16 czerwca 2011 r. Pismem z dnia 18 sierpnia 2011 r., Prezes Urzędu zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania oraz pouczył o prawie do zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału i prawie do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Prezes Urzędu zważył, co następuje: Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów na przedsiębiorcach oraz związkach przedsiębiorców ciąży obowiązek przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na żądanie Prezesa Urzędu. Zgodnie natomiast z art. 106 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50 000 000 euro, jeżeli przedsiębiorca ten chociażby nieumyślnie nie udzielił informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 12 ust. 3, art. 19 ust. 3 lub art. 50 ww. ustawy bądź udzielił nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji. W myśl art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów za przedsiębiorcę uważa się przede wszystkim przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. 4 o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), zgodnie z którą (art. 4 ust. 1) przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna, i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą. Przedsiębiorca został wpisany do „Ewidencji działalności gospodarczej” prowadzonej przez Prezydenta Miasta Krakowa pod numerem 53/2003. Zgłoszonym między innymi przedmiotem działalności jest zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne (38.11.Z). Obowiązek udzielenia informacji powstaje po stronie przedsiębiorcy, gdy żądanie skierowane przez Prezesa Urzędu spełnia wymagania określone w art. 50 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a zatem zawiera wskazanie zakresu żądanych informacji, celu żądania, terminu udzielenia informacji oraz pouczenie o sankcjach za nieudzielanie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd (wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2004 r. sygn. akt III SK 31/04, OSNP 2005 nr 4, poz. 60). Kierowane do Przedsiębiorcy dwukrotnie wezwania zawierały wszystkie ww. elementy, dlatego po stronie Przedsiębiorcy powstał prawny obowiązek udzielenia odpowiedzi na skierowane do niego wezwania. Wezwania określały zakres żądanych informacji poprzez zadane 6 pytań. Podkreślić należy, iż Prezes Urzędu może domagać się od przedsiębiorcy, aby ten udzielił odpowiedzi na pytania dotyczące podstawowych danych i informacji obrazujących jego działalność, niezbędnych dla wykonywania swych ustawowych zadań zarówno orzeczniczych, jak i pozaorzeczniczych (wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 28 czerwca 1995 r., sygn. akt XVII Amr 14/95). Przedsiębiorca zobowiązany jest do udzielenia wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na żądanie Prezesa Urzędu, do którego należy ocena, czy żądane materiały są wystarczające do realizacji jego ustawowych zadań (wyrok Sądu Antymonopolowego z 16 grudnia 1998 r., sygn. akt XVII Ama 62/98, Wokanda 2000, nr 4, s. 52). Cel skierowanego żądania w przedmiotowej sprawie także został jasno określony w wezwaniach poprzez wskazanie, w związku z jakim postępowaniem żądane są od przedsiębiorcy informacje, a mianowicie w związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym w sprawie badania rynku odbioru i utylizacji odpadów komunalnych, w tym określenia jego struktury i stopnia koncentracji. Wezwania wyznaczały termin, w którym Przedsiębiorca winien udzielić informacji oraz zawierały pouczenie, iż w przypadku gdy Przedsiębiorca, choćby nieumyślnie, nie udziela informacji, bądź udziela nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50.000.000 euro. Dokonując analizy niniejszej sprawy, Prezes Urzędu zważył również na stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w cytowanym wyroku z dnia 7 kwietnia 2004 r., zgodnie z którym kara pieniężna jest sankcją nakładaną na przedsiębiorcę za niedopełnienie obowiązku udzielenia na żądanie Prezesa Urzędu informacji niezbędnych do wszczęcia i sprawnego prowadzenia postępowania także wówczas, gdy żądana informacja została udzielona z opóźnieniem (III SK 31/2004, OSNP 2005 nr 4, poz. 60). Przepisy dotyczące nakładania przez Prezesa Urzędu kary pieniężnej obejmują swym zakresem nie tylko nieudzielanie, ale i zwłokę w udzielaniu Prezesowi Urzędu żądanych przez niego danych. Przemawiają za tym przede wszystkim względy racjonalności, wyrażające się sprzeciwem wobec blokowania przez przedsiębiorcę wykonywania zadań organu antymonopolowego. Przekazywanie przez przedsiębiorcę odpowiednich danych 5 służyć ma przede wszystkim sprawnemu i efektywnemu przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Rozwiązanie przewidziane w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ma więc na celu zdyscyplinowanie uczestników i ekonomię postępowania prowadzonego w interesie publicznym. Próby uzyskania żądanych informacji od Przedsiębiorcy w niniejszej sprawie doprowadziły do przedłużenia prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Kary pieniężne nakładane przez Prezesa Urzędu w związku z nieudzieleniem informacji mają zarówno charakter represyjny (nakładane są za naruszenie ustawowego obowiązku udzielania informacji na żądanie Prezesa Urzędu) jak i prewencyjny (mają zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcać do naruszania prawa). Samo zagrożenia karą pieniężną, czyli potencjalna możliwość nałożenia kary przez Prezesa Urzędu, nadaje im charakter dyscyplinujący. W interesie publicznym leży zapobieganie sytuacjom, w których przedsiębiorcy poprzez nieudzielenie informacji opóźniają lub uniemożliwiają realizację jego zadań ustawowych. Zgodnie z art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50 000 000 euro za naruszenia proceduralne. Nałożenie kary na podstawie tego przepisu odbywa się w trybie uznania administracyjnego, co oznacza, że o ich wysokości decyduje w konkretnej sprawie Prezes Urzędu w oparciu między innymi o kryteria wskazane w art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Stosownie do tego uregulowania przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności obecnego i uprzedniego naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustalając wysokość kary dla Przedsiębiorcy Prezes Urzędu wziął przede wszystkim pod uwagę stopień jego zawinienia. Przedsiębiorca, mimo dwukrotnego kierowania do niego wezwań, nie udzielił w zakreślonych w wezwaniach terminach żadnej odpowiedzi. Informacje wpłynęły do Prezesa Urzędu w dniu 21 czerwca 2011 r., tj. po wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Wzięto pod uwagę, iż Przedsiębiorca nie wskazał żadnych istotnych przyczyn tłumaczących fakt, wystąpienia tak dużego opóźnienia w udzieleniu wyjaśnień. Ignorowanie wezwań kierowanych przez Prezesa Urzędu oraz nie wskazanie terminu, w którym Przedsiębiorca mógłby udzielić odpowiedzi mimo, iż w wezwaniach podane zostało imię i nazwisko osoby prowadzącej sprawę oraz bezpośredni do niej numer telefonu, jak również nr fax i adres e-mailowy Delegatury, odczytać można jedynie jako wyraźnie lekceważący stosunek do Prezesa UOKiK oraz wykonywanych przez niego zadań. Ustalając wymiar kary Prezes Urzędu wziął także pod uwagę fakt, że jest to pierwsze naruszenie przepisów przedmiotowej ustawy przez Przedsiębiorcę, w związku z czym należy położyć nacisk głównie na rolę prewencyjną wymiaru kary. W związku z powyższym, Prezes Urzędu nałożył na Przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 3 960,00 zł (słownie: trzy tysiące dziewięćset sześćdziesiąt złotych), co stanowi równowartość 1 000 euro (słownie: tysiąc euro). Wartość euro została przeliczona na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2010 r., zgodnie z którym kurs euro wynosił 3,9603 zł. Stosownie bowiem do art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wartość euro, o której mowa w przepisach ustawy, podlega przeliczeniu na złote według kursu 6 średniego walut obcych ogłoszonego przez NBP w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok zgłoszenia zamiaru koncentracji lub nałożenia kary. W ocenie Prezesa Urzędu wymierzona kara pieniężna jest adekwatna do stopnia zawinienia, zaś jej wysokość jest na tyle dolegliwa dla Przedsiębiorcy, że skutecznie zapobiegnie naruszeniom ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez ten podmiot w przyszłości. Wysokość kary – mając na uwadze wartość przychodów uzyskanych przez Przedsiębiorcę w roku 2010 – nie wpłynie negatywnie na możliwość prowadzenia dalszej działalności gospodarczej. Nałożona kara spełnia równocześnie funkcję prewencji ogólnej, zniechęcając do naruszania prawa również przez innych przedsiębiorców. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 10100078 7822 31000 000. Stosownie do art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji służy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura UOKiK w Krakowie (31 - 011 Kraków, Plac Szczepański 5). z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Leszek Piekarz Otrzymują: 1. Sławomir Chojnacki Firma Usługowo-Handlowo-Produkcyjna Chojnacki ul. Na Polach 34A 31-139 Kraków 2. RKR a/a