RGD-11/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DAŃSKU RGD.430 - 1/11/HK Gdańsk, dnia 30 sierpnia 2011r. D ECYZJA NR RGD.11/2011 Na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w spraw ie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu, wszczętego z urzędu, postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Ko nsumentów, nakłada się na przedsiębiorcę EBILET Spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie karę pieniężną w wysokości 10.000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), stanowiących równowartość 2.525,06 euro (słownie: dwa tysiące pięćset dwadzieścia pięć 06/100 e uro) za nieudzielnie informacji żądanych przez Prezesa Urzędu, na podstawie art. 50 powołanej ustawy, w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym pod sygnaturą akt RGD.405 - 22/10/11/HK. U ZASADNIENIE [1] Postanowieniem nr 128 z dnia 19 lipca 2010r. Prezes Urzęd u Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Delegatura UOKiK w Gdańsku), zwany dalej Prezesem Urzędu, wszczął, z urzędu, postępowanie wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy funkcjonowanie witryny internetowej dostępnej pod adresem www.ebilet.pl nie narus za przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) w sposób uzasadniający wszczęcie przeciwko przedsiębiorcy witrynę tę prowadzącemu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających z biorowe interesy konsumentów. [2] Witryna, o której mowa w punkcie [1], należy do przedsiębiorcy EBILET Spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie, wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 15 września 2004r. pod numerem 0000217316, zajmującego się, jak to wy nika z dokonanego wpisu, m.in.: − przetwarzaniem danych, zarządzaniem stronami internetowymi (hosting) i podobną działalnością, − działalnością portali internetowych, − pozostałą działalnością usługową w zakresie rezerwacji, gdzie indziej niesklasyfikowaną. [3] W trakcie postępowania, o którym mowa w punkcie [1], Prezes Urzędu wezwał EBILET Spółka z o.o., pismem z dnia 20 lipca 2010r., do przekazania kopii dokumentów poświad czających fakt prowadzenia działalności gospodarczej oraz kopii regulaminu świadczenia usług, wyznaczając termin realizacji nałożonego obowiązku na dzień 30 lipca 2010r. Pełnomocnik przedsiębiorcy, odpowiadając na wezwanie Prezesa Urzędu, pismem z dnia 16 sierpnia 2010r., doręczonym w dniu 25 sierpnia 2010r., podniósł, iż powodem zwłoki w dotrzymaniu terminu było zarówno to, że „ pismo zostało otrzymane na dwa dni przed wskazanym […] termi - 80 - 824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./ FAX (58) 346 - 29 - 32, 346 - 29 - 33, 301 - 51 - 75 E - MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL [ 2 ] nem na odpowiedź ”, jak i to, że „ w związku z trwającym Zgromadzeniem Wspólników zatwierdzającym poprzedni rok obrotowy, żądane dokumenty mogły zostać przygotowane przez zarząd spółki oraz przesł ane w terminie dwutygodniowym ”. [4] Mając na względzie wyniki analizy treści udostępnianych konsumentom przez EBILET Spółka z o.o. w witrynie www.ebilet.pl oraz treści zawartych w „Regulaminie zakupu biletów” przekazanym przy piśmie z dnia 16 sierpnia 2010r., poczynionej w świetle przepisów prawa obowiązujących w tym zakresie, Prezes Urzędu wezwał pełnomocnika przedsiębiorcy, pismem z dnia 22 października 2010r., do złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie – w terminie do dnia 5 listopada 2010r. Wobec tego, i ż żądane wyjaśnienia w wyznaczonym terminie przekazane nie zostały, Prezes Urzędu ponowił wezwanie skierowane do pełnomocnika przedsiębiorcy kolejno w dniu 24 listopada 2010r. (wyznaczając nowy termin na dzień 3 grudnia 2010r.) oraz w dniu 17 grudnia 2010r . (wyznaczając ostateczny termin na dzień 31 grudnia 2010r.). [5] Pismem, datowanym na dzień 16 sierpnia 2010r. (zapewne błędnie), doręczonym w dniu 30 grudnia 2010r., pełnomocnik przedsiębiorcy poinformował m.in., iż „ opóźnienie w przesłaniu do UOKiK inform acji nie wynika z umyślnego działania organów Spółki, lecz jest wynikiem braku przepływu informacji oraz dokumentów pomiędzy osobami będącymi członkami organów Spółki ”, spowodowanego tym, że „ w dniu 30 czerwca 2009 roku wygasł mandat dotychczasowemu Prezes owi Zarządu Spółki […], co zostało potwierdzone uchwałą zgromadzenia wspólników ”, z czym jednak ten nie zgodził się, w konsekwencji czego „ doszło do sporu, który został zakończony orze - czeniem Sądu Okręgowego w Warszawie, Wydział XXIII Gospodarczy Odwoław czy. ”. Równocześnie, „ pomimo potwierdzenia przez Sąd braku mandatu byłego Prezesa […] do dnia dzisiejszego [tj. dnia wysyłki pisma – dop. Prezesa Urzędu] nie zwrócił on spółce dokumentacji związanej z jej działalnością co doprowadziło do wszczęcia postępo wania sądowego o jej wydanie […] ”, w efekcie czego „ nowy zarząd obecnie może udzielić niepełnych informacji związanych z zakresem […] wezwania ”. [6] Biorąc pod uwagę m.in. okoliczności, o których mowa w punkcie [5], Prezes Urzędu wezwał pełnomocnika przedsięb iorcy, przy piśmie z dnia 13 kwietnia 2011r., tak do ustosunkowania się do kwestii związanych z możliwością naruszenia zakazu art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy przez treści zamieszczone w witrynie www.ebilet.pl oraz przekazania informacji o ewentualnie podjętych przedsięwzięciach zmierzających do usunięcia domniemanego naruszenia, jak i do wyjaśnienia kwestii dodatkowej, tj. zakresu „ gwarancji ” oraz procedur służących jej egzekwowaniu związanych z deklaracją EBI LET Spółka z o.o., odnoszącą się do niezawodności dostarczania biletów przesyłką kurierską. Wezwaniem objęto, nadto, przekazanie informacji dotyczących stopnia zaawansowania postępowania sądowego „ o wydanie dokumentacji przez byłego Prezesa Zarządu ”. [7] Pomimo, iż w piśmie z dnia 13 kwietnia 2011r. zakreślono termin udzielenia odpowiedzi na dzień 26 kwietnia 2011., pomimo, iż pełnomocnik przedsiębiorcy odebrał ww. pismo w dniu 18 kwietnia 2011r. (co znajduje potwierdzenie w jego własnoręcznej adnotacji na dokumencie „Potwierdzenie odbioru”), do dnia wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia na EBILET Spółka z o.o. kary pieniężnej za nieudzielenie informacji żądanych przez Prezesa Urzędu, tj. do dnia 1 czerwca 2011r., odpowiedzi nie udzielono. [8] Każde z wez wań kierowanych do pełnomocnika przedsiębiorcy wskazywało podstawę prawną żądania przekazania informacji i dokumentów, tj. art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, oraz, stosownie do treści art. 50 ust. 2 ustawy, zakres informacji, cel ż ądania, termin udzielenia informacji oraz pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd, określonych w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy. [9] Informacje żądane przez Prezesa Urzędu w wezwan iu z dnia 13 kwietnia 2011r. pełnomocnik przedsiębiorcy przekazał dopiero przy piśmie z dnia 15 czerwca 2011r., doręczonym w dniu 21 czerwca 2011r., zatem już po wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na EBILET Spółka z o.o. (tym razem jako przyczynę zwłoki w udzieleniu odpowiedzi wskazał istotne, dla niego, powody osobiste). [10] Pismem z dnia 9 sierpnia 2011r. Prezes Urzędu zawiadomił pełnomocnika przedsiębiorcy o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz o możliwości zapoznania s ię ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia się w tym przedmiocie w wyznaczonym terminie; z możliwości tej pełnomocnik przedsiębiorcy nie skorzystał. O RGAN ANTYMONOPOLOWY ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . [11] Po myśli art. 47 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen tów, jedną z form postępowania przed Prezesem Urzędu jest postępowanie wyjaśniające, które może poprzedzać wszczęcie postępowania antymonopolowego lub postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. [ 3 ] Z kolei, odpowiednio do art . 48 ust. 1 ustawy postępowanie wyjaśniające inicjowane jest, z urzędu, wtedy, kiedy okoliczności wskazują na możliwość naruszenia przepisów ustawy m.in. w sprawach dotyczących ochrony interesów konsumentów, a, odpowiednio do art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy, m oże mieć na celu w szczególności wstępne ustalenie, czy nastąpiło naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowej interesy konsumentów. Stosownie do przepisów, o których mowa wyżej, Prezes Urzędu wszczął w dniu 19 lipca 2010r., z urzędu, postępowanie wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy funkcjonowanie witryny internetowej należącej do EBILET Spółka z o.o., dostępnej pod adresem www.ebilet.pl , nie narusza przepisów ustawy o ochronie konk urencji i konsumentów w sposób uzasadniający wszczęcie przeciwko przedsiębiorcy witrynę tę prowadzącemu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. [12] W postępowaniu prowadzonym przez Prezesa Urzędu zasadnicze znacz enie ma gromadzony w sprawie materiał dowodowy. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przedsiębiorcy są obowiązani do przekazywania, na żądanie Prezesa Urzędu, wszelkich koniecznych informacji i dokumentów, z tym, że żądanie , o którym mowa wyżej, powinno zawierać, zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy: wskazanie celu żądania, zakresu i terminu przekazania informacji oraz pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzającyc h w błąd, z tym jednak, że obowiązek udzielenia informacji ciąży na przedsiębiorcy wyłącznie wówczas, gdy żądanie jest kierowane w ramach jednego z postępowań wymienionych w art. 47 ustawy i uwzględnia wszystkie elementy, o których mowa w art. 50 ust. 2 us tawy (tak: Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 kwietnia 2004r., sygnatura akt III SK 31/2004). [13] O wszczęciu przez Prezesa Urzędu postępowania wyjaśniającego prowadzonego pod sygnaturą akt RGD.405 - 22/10/11/HK przedsiębiorca został powiadomiony właś ciwie, również kierowane do niego wezwania spełniały wszystkie wymogi określone w art. 50 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a mimo to, przedsiębiorca ten, reprezentowany w sprawie przez pełnomocnika, permanentnie pozostawał w zwłoce z prz ekazaniem odpowiedzi (na ostatnie wystąpienie Prezesa Urzędu, tj. z dnia 13 kwietnia 2011r., udzielił jej dopiero przy piśmie z dnia 15 czerwca 2011r., doręczonym w dniu 21 czerwca 2011r., tj. po upływie około dwóch miesięcy od daty odbioru wystąpienia, ju ż po wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej za nieudzielenie informacji żądanych przez organ antymonopolowy na podstawie art. 50 ustawy), tym bardziej niezrozumiałej, iż ani razu nie występował z prośbą o zmianę (wydłu żenie) terminu udzielenia odpowiedzi, nie sygnalizował też w żaden inny sposób, by miał jakiekolwiek problemy z wywiązaniem się z nałożonego na niego obowiązku. [14] Każdy przedsiębiorca zobowiązany jest do udzielania Prezesowi Urzędu informacji żądanych w try bie art. 50 ustawy o ochronie […] w sposób rzetelny oraz w określonym terminie, a w wypadku uchybienia temu obowiązkowi może być na niego nałożona kara pieniężna, o której mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy; aczkolwiek z treści tego artykułu nie wynika wp rost, że karze podlega również przedsiębiorca, który nie udzieli odpowiedzi w terminie wyznaczonym, to, zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Prezesa Urzędu i odpowiednich sądów, przepis ten tak właśnie jest interpretowany. I tak, w wyroku z dnia 16 grud nia 1998r. (sygnatura akt XVII Ama 62/98), Sąd Antymonopolowy (obecnie: Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów) stwierdził, iż nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko, jakoby przedmiotowy przepis nie obejmował swym zakresem zwłoki w udzielaniu Prezesowi U rzędu żądanych przez niego danych, a jedynie ich nieudzielanie, a to dlatego, że taka interpretacja pozostawałaby, zdaniem Sądu, w oczywistej sprzeczności z kryterium racjonalności, które powinno być brane pod uwagę przy interpretacji przepisów prawa, a ka żda inna wykładania oznaczałaby zgodę na bezkarne blokowanie przez przedsiębiorcę zadań organu antymonopolowego. Analogiczne stanowisko zostało wyrażone nie tylko przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 9 września 2003r. (sygnatura ak t XVII Ama 98/2002), ale także przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 2004r. (sygnatura akt III SK 31/2004), który wskazując, iż aczkolwiek odpowiedni przepis stanowi wyraźnie jedynie o nałożeniu kary pieniężnej z tytułu nieudzielenia informacji i nie mówi wprost nic o stosowaniu takiej sankcji w wypadku przekroczenia przez przedsiębiorcę terminu zakreślonego na udzielenie informacji, to jednocześnie przyjął, iż sformułowanie „ nieudzielenie informacji ” oznacza tak nieudzielenie informacji w ogóle, j ak i udzielenie informacji po terminie wyznaczonym przez Prezesa Urzędu. W tym samym wyroku Sąd Najwyższy podniósł ponadto i tę okoliczność, iż przekazanie informacji żądanych przez Prezesa Urzędu ma służyć sprawnemu i efektywnemu przeprowadzeniu postępo wania, w związku z czym należy przyjąć, że nieudzielanie informacji w terminie (udzielenie ich po upływie wyznaczonego terminu) stanowi podobną przeszkodę w osiągnięciu tego celu, jak i ich nieudzielenie w ogóle. [ 4 ] Pomimo, iż przywołane wyroki odnoszą się do przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2005r., Nr 244, poz. 2080 ze zmianami), to orzecznictwo dotyczące wskazanych norm należy uznać za aktualne także w obecnym stanie prawnym, bowiem w ustawie z dnia 16 lutego 2007r. kwestia wymiaru i zakresu kary w takich przypadkach (brak udzielenia informacji na wezwanie Prezesa Urzędu) została uregulowana w sposób niemal identyczny. [15] Mając na względzie, iż EBILET Spółka z o.o., nie przekazując w term inie zakreślonym przez Prezesa Urzędu żądanych, na podstawie art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, informacji (dotyczących tak wyjaśnienia kwestii przedmiotu i zakresu „ gwarancji ” oraz procedur służących egzekwowaniu tej „ gwarancji ” związany ch z deklaracją skarżonej odnoszącą się do niezawodności dostarczania biletów przesyłką kurierską, jak i stopnia zaawansowania postępowania sądowego „ o wydanie dokumentacji przez byłego Prezesa Zarządu ”), niezbędnych do wstępnego, sprawnego ustalenia, czy, a jeśli tak, to w jakim zakresie, funkcjonowanie www.ebilet.pl pozostaje w sprzeczności z art. 24 ust. 1 ustawy w sposób uzasadniający wszczęcie przeciw EBILET Spółka z o.o. postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsume ntów, co było głównym celem postępowania wyjaśniającego prowadzonego pod sygnaturą akt RGD.405 - 22/10/11/HK), nie wykonała ciążącego na niej obowiązku, wskutek czego uniemożliwiła właściwą realizację zadań nałożonych na Prezesa Urzędu z mocy powołanej ustaw y, którą to okoliczność uznaje on za przesłankę uzasadniającą, w wystarczającym stopniu, nałożenie na tę Spółkę kary, o której mowa w art. 106 ustawy. [16] Stosownie do treści art. 106 ust. 2 pkt. 2 ustawy Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną stanowiącą równowartość do 50.000.000 euro, przy czym odpowiednio do art. 5 ustawy wartość euro, o której mowa w przepisach, podlega przeliczeniu na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok nałożenia kary. Średni kurs euro z dnia 31 grudnia 2010r. wyniósł 3,9603 zł, w związku z czym maksymalna wysokość kary, jaka mogłaby zostać nałożona na EBILET Spółka z o.o. wynosi 198.015.000 zł. Biorąc pod uwagę zarówno ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, jak i wytyczne wynikające z art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu karę tę wy mierzył w kwocie 10.000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), stanowiącej równowartość 2.525,06 euro (słownie: dwa tysiące pięćset dwadzieścia pięć 06/100 euro), a miarkując jej wysokość uwzględnił w szczególności, iż EBILET Spółka z o.o.: − zarejestrow ana z dniem 15 września 2004r. w Krajowym Rejestrze Sądowym, a zatem pozostająca w obrocie gospodarczym dostatecznie długo, reprezentowana w postępowaniu wyjaśniającym o sygnaturze akt RGD.405 - 22/10/11/HK przez pełnomocnika (adwokata), nadto już wcześniej wzywana przez Prezesa Urzędu do składania wyjaśnień (choć w innej sprawie, tj. o sygnaturze DDK - 405 - 40/08/MR), w każdym wypadku pouczana o ewentualnych konsekwencjach uchylania się od wypełnienia tej powinności, winna była posiadać świadomość ciążącego na niej obowiązku informacyjnego, a także skutków jego niewykonania, tym pełniejszą, iż decyzją Prezesa Urzędu nr DDK 24/2010 z dnia 30 grudnia 2010r. została na przedsiębiorcę nałożona kara pieniężna za nieudzielenie informacji żądanych właśnie w powołanym wyżej postępowaniu DDK - 405 - 40/08/MR, − pozostając w zwłoce z udzielaniem Prezesowi Urzędu informacji żądanych przy kolejnych pismach kierowanych do niej w trakcie w trakcie postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza zaś przy piśmie z dnia 13 kwietnia 2011r., zwłoka w którym to wypadku stała się bezpośrednią przyczyną wszczęcia wobec skarżonej postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, doprowadziła do nadmiernego, zbędnego, wydłużenia czasu trwania przedmiotowego postępowania wyjaśniającego (zgodnie z a rt. 48 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów winno ono trwać nie dłużej niż 30 dni, a w sprawach szczególnie skomplikowanych nie dłużej niż 60 dni od daty jego wszczęcia, gdy, tymczasem, w sprawie o sygnaturze akt RGD.40522/10/11/HK trwało pra wie 12 miesięcy). Zważywszy na okoliczności, o których mowa wyżej, kwota wymierzonej kary jest, w ocenie Prezesa Urzędu, adekwatna nie tylko do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ale powinna również wypełnić, w wysta rczającej mierze, jej funkcje: dydaktyczną, prewencyjną i represyjną. Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji decyzji. P OUCZENIA : I. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami), w związku z art. 479 28 § 2 K.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje [ 5 ] odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sąd u Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku. II. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy, ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami), karę pieniężną należy wpłacić w ciągu 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Plac Powstańców Warsz awy 1, 00 - 950 Warszawa, w Narodowym Banku Polskim Oddział Okręgowy w Warszawie, numer rachunku: 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. O TRZYMUJE : Pan pełnomocnik EBILET Spółka z o.o. ul.