RKR-11/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE RKR-61- 37/07/BR- /08 Kraków, dn. 13 czerwca 2008 r. DECYZJA Nr RKR - 11 / 2008 Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) dzia ł aj ą c stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 134 poz. 939) - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , wskazan ą w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, dzia ł ania przedsi ę biorcy Paw ł a Czeka ń skiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowe ROJAX” z siedzib ą w Rzeszowie przy ul. Lubelskiej 50 polegaj ą ce na stosowaniu nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy poprzez: 1. zamieszczenie w gazecie codziennej „Nowiny” wydanie pi ą tek-niedziela 9-11 marca 2007 r. reklamy o tre ś ci „ ROJAX Rzeszów, ul. S ł owackiego 24 10.03.2007r. godz. 10:00 OTWIERAMY CENTRUM ROWEROWO-SPORTOWE na dobry pocz ą tek ka ż dy produkt -35% promocja wa ż na do 17.03.2007 r.” - rower górski z przekre ś lon ą cen ą 989 z ł i now ą cen ą 699 z ł , - rower szosowy z przekre ś lona cen ą 1999 z ł i podan ą now ą cen ą 1499 z ł , - rower szosowy z przekre ś lona cen ą 2999 z ł i now ą cen ą 2499 z ł , - rower górski z przekre ś lon ą cen ą 1499 z ł i now ą cen ą 999 z ł . 2. umieszczenie w ogólnodost ę pnym i widocznym miejscu na terenie sklepu Centrum Rowerowo-Sportowym (sklepie nr 11) zlokalizowanym w Rzeszowie przy ul. S ł owackiego 24 tablicy reklamowej o tre ś ci „Na dobry pocz ą tek ka ż dy produkt – 35%* (* rabat naliczany jest przy kasie)” , podczas gdy tylko cz ęść towarów sprzedawana by ł a z 35% rabatem, w tym z rabatem ni ż szym sprzedawane by ł y: - rowery wskazane w reklamie prasowej, - artyku ł y oznaczone na paragonach fiskalnych A, - artyku ł y oznaczone na paragonach fiskalnych B, - cz ęś ci zamienne, - akcesoria rowerowe, - ogumienie, co stanowi naruszenie art. 3 ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.) i stwierdza si ę jej zaniechanie z dniem 17 marca 2007 r. 2 II Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na przedsi ę biorc ę Paw ł a Czeka ń skiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowe ROJAX” z siedzib ą w Rzeszowie przy ul. Lubelskiej 50 kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 7 731 PLN (s ł ownie: siedem tysi ę cy siedemset trzydzie ś ci jeden z ł otych) p ł atn ą do bud ż etu Pa ń stwa. UZASADNIENIE Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury UOKiK w Krakowie (zwanego dalej „organem antymonopolowym”) wp ł yn ął w dniu 14 maja 2007 r. protokó ł kontroli przeprowadzonej w dniach 16-23 marca 2007 r. przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (zwanego dalej „PWIIH”) (k.1-5) w Centrum Rowerowo – Sportowym (sklepie nr 11) zlokalizowanym w Rzeszowie przy ul. S ł owackiego 24 (k.1-19). Jak wynika ł o z dostarczonych dokumentów w gazecie codziennej „NOWINY” w wydaniu sobotnio-niedzielnym 9-11 marca 2007 r. zamieszczona zosta ł a reklama o tre ś ci - w otwieranym w dniu 10 marca 2007 r. Centrum Rowerowo-Sportowym ROJAX w Rzeszowie przy ul. S ł owackiego 24 ” na dobry pocz ą tek ka ż dy produkt -35% , 10.03.2007 godz. 10:00, promocja wa ż na do 17.03.2007 r.”. Reklama o tre ś ci „Na dobry pocz ą tek ka ż dy produkt – 35%* (* rabat naliczany jest przy kasie) umieszczona zosta ł a równie ż w ogólnodost ę pnym i widocznym miejscu na terenie sklepu. Jak ustali ł PWIIH nie wszystkie towary w okresie obowi ą zywania promocji sprzedawane w sklepie nr 11 obj ę te by ł y 35% rabatem. W zwi ą zku z powy ż szym w okresie od 22 maja 18 czerwca 2007 r. przeprowadzone zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu ustalenie stosowanych przez przedsi ę biorc ę Paw ł a Czeka ń skiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowe ROJAX” z siedzib ą w Rzeszowie przy ul. Lubelskiej 50 (zwanego dalej „Przedsi ę biorc ą ”) zasad promocji wszystkich towarów sprzedawanych w Centrum Rowerowo-Sportowym (sklepie nr 11) zlokalizowanym w Rzeszowie przy ul. S ł owackiego 24 w okresie od 10 do 17 marca 2007 r. Jak ustali ł organ antymonopolowy (o ś wiadczenie Paw ł a Czeka ń skiego) w okresie od 10 do 17 marca 2007r., tj. czasie obowi ą zywania przedmiotowej promocji w sprzeda ż y w Centrum Rowerowo-Sportowym (sklepie nr 11) znajdowa ł o si ę oko ł o 8000 pozycji asortymentu, z czego na wi ę kszo ść pozycji udzielany by ł 35% rabat. Jedynie na cz ęść asortymentu, którego cena zosta ł a ustalona z góry 35% rabat nie by ł udzielany (k.24). Przedsi ę biorca nie wskaza ł ilo ś ci pozycji, na które rabat nie by ł udzielany. W zwi ą zku z dokonaniem powy ż szych ustale ń organ antymonopolowy p ostanowieniem z dnia 18 czerwca 2007 r. Nr RKR-224/2007 (k. 29-31) wszcz ął post ę powanie w sprawie stosowania - przez przedsi ę biorc ę Paw ł a Czeka ń skiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowe ROJAX” z siedzib ą w Rzeszowie przy ul. Lubelskiej 50 - praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów 3 okre ś lonej w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na stosowaniu nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy poprzez: 1. zamieszczenie w gazecie codziennej „Nowiny” wydanie pi ą tek-niedziela 9-11 marca 2007 r. reklamy o tre ś ci „ ROJAX Rzeszów, ul. S ł owackiego 24 10.03.2007 r. godz. 10:00 OTWIERAMY CENTRUM ROWEROWO-SPORTOWE na dobry pocz ą tek ka ż dy produkt - 35% promocja wa ż na do 17.03.2007 r.” - rower górski z przekre ś lon ą cen ą 989 z ł i now ą cen ą 699 z ł , - rower szosowy z przekre ś lona cen ą 1999 z ł i podan ą now ą cen ą 1499 z ł , - rower szosowy z przekre ś lona cen ą 2999 z ł i now ą cen ą 2499 z ł , - rower górski z przekre ś lon ą cen ą 1499 z ł i now ą cen ą 999 z ł . 2. umieszczenie w ogólnodost ę pnym i widocznym miejscu na terenie sklepu Centrum Rowerowo-Sportowym (sklepie nr 11) zlokalizowanym w Rzeszowie przy ul. S ł owackiego 24 tablicy reklamowej o tre ś ci „Na dobry pocz ą tek ka ż dy produkt – 35%* (* rabat naliczany jest przy kasie)” , podczas gdy tylko cz ęść towarów sprzedawana by ł a z 35% rabatem, w tym z rabatem ni ż szym sprzedawane by ł y: - rowery wskazane w reklamie prasowej, - artyku ł y oznaczone na paragonach fiskalnych A, - artyku ł y oznaczone na paragonach fiskalnych B, - cz ęś ci zamienne - akcesoria rowerowe - ogumienie W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania Przedsi ę biorca stwierdzi ł , i ż jego zdaniem zarzut naruszenia zbiorowych interesów konsumentów jest nieuzasadniony (k.35) poniewa ż rabat w wysoko ś ci 35% udzielany by ł w okresie obowi ą zywania promocji na wszystkie towary z wyj ą tkiem 4 modeli rowerów uwidocznionych w reklamie prasowej oraz w przypadku zakupów dokonywanych przez Paw ł a Czeka ń skiego i pracowników sklepu. 5% rabat udzielany zosta ł w ł a ś cicielowi, a bez rabatu towary sprzedawane by ł y pracownikom. W toku post ę powania organ antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Przedsi ę biorca Pawe ł Czeka ń ski wpisany zosta ł do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Rzeszowa pod nr 1685 H (k.16-17). Prowadzi on dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowe „ROJAX”. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Przedsi ę biorcy jest mi ę dzy innymi handel detaliczny (PKD 52). Sprzeda ż prowadzona jest w 12 placówkach handlu detalicznego. Przedsi ę biorca w dniu 9 marca 2007 r. zleci ł R-press Sp. z o.o. z siedzib ą Rzeszowie druk reklamy dotycz ą cej sprzeda ż y promocyjnej w lokalnej gazecie codziennej „Nowiny” wydanie pi ą tek-niedziela 9-11 marca 2007 r. (k.25). 4 Tre ść reklamy brzmia ł a (k.19)„ ROJAX Rzeszów, ul. S ł owackiego 24 10.03.2007 r. godz. 10:00 OTWIERAMY CENTRUM ROWEROWO-SPORTOWE na dobry pocz ą tek ka ż dy produkt -35% promocja wa ż na do 17.03.2007 r.” Dodatkowo na reklamie umieszczone by ł y zdj ę cia: ¾ roweru górskiego z przekre ś lon ą cen ą 989 z ł i now ą cen ą 699 z ł , ¾ roweru szosowego z przekre ś lona cen ą 1999 z ł i podan ą now ą cen ą 1499 z ł , ¾ roweru szosowego z przekre ś lona cen ą 2999 z ł i now ą cen ą 2499 z ł , ¾ roweru górskiego z przekre ś lon ą cen ą 1499 z ł i now ą cen ą 999 z ł . PWIIH przeprowadzi ł w okresie od 16 do 23 marca 2007 r. kontrol ę w sklepie nr 11 w zwi ą zku ze skarg ą konsumenta, który w dniu 13 marca 2007 r. zosta ł poinformowany, ż e w ł a ś ciciel firmy odwo ł a ł promocj ę przed okre ś lonym w reklamie terminem jej obowi ą zywania (k.3). Jak ustali ł PWIIH w sklepie nr 11 w okresie obowi ą zywania promocji w ogólnodost ę pnym i widocznym miejscu umieszczona zosta ł a tablica reklamowa o tre ś ci „Na dobry pocz ą tek ka ż dy produkt – 35%* (* rabat naliczany jest przy kasie) - (k.6). W dniu 16 marca 2007 r. Przedsi ę biorca z ł o ż y ł PWIIH pisemne i ustne wyja ś nienia, i ż promocja opisana w reklamie dotyczy wszystkich towarów znajduj ą cych si ę w sklepie z wyj ą tkiem 4 rodzajów rowerów uwidocznionych w ofercie reklamowej (k.6, 8). Zgodnie z zapisem protoko ł u kontroli PWIIH skontrolowanych zosta ł o 989 paragonów fiskalnych, tj. wszystkich dotycz ą cych transakcji jakie mia ł y miejsce w sklepie nr 11 w okresie obowi ą zywania przedmiotowej promocji (k.6). Zapis transakcji promocyjnych na paragonie fiskalnym uwidaczniany by ł jako cena bez rabatu, wysoko ść rabatu i cena do zap ł aty przez konsumenta po odj ę ciu rabatu (k.6). W przypadku 84 paragonów kontrolerzy PWIIH ustalili, ż e rabat nie zosta ł w ogóle naliczony, a w 4 naliczony on zosta ł w wysoko ś ci 5% (k.6, 9-13) warto ść sprzeda ż y. Nienaliczenie ż adnego rabatu dotyczy ł o sprzeda ż y w : ¾ 13 przypadkach artyku ł u A ¾ 1 przypadku artyku ł u B ¾ 30 przypadkach cz ęś ci zamiennych ¾ 21 przypadkach akcesoriów rowerowych ¾ 17 przypadkach ogumienia ¾ 8 przypadkach rowerów Przedsi ę biorca nie by ł w stanie okre ś li ć jakie towary kryj ą si ę pod nazw ą „artyku ł A” „artyku ł B”, „akcesoria rowerowe” (k.97). Dla 4 rodzajów rowerów wskazanych w reklamie zamieszczonej w gazecie codziennej Nowiny zastosowano rabat w wysoko ś ci odpowiednio: 29,32%, 25,01%, 16,67%, 33,36% (k.3). W sprzeda ż y w okresie od 10 do 17 marca 2007 r. w Centrum Rowerowo-Sportowym (sklepie nr 11) znajdowa ł o si ę oko ł o 8000 pozycji asortymentowych (k.24). Warto ść sprzeda ż y brutto w czasie obowi ą zywania promocji w sklepie nr 11 wynosi ł a - 275 791,09 z ł , z czego warto ść sprzeda ż y, na któr ą nie udzielono rabatu w wysoko ś ci 35% 5 wynosi ł a - 10 030,40 z ł , co stanowi 3,63 % sprzeda ż y dokonanej w analizowanym okresie (k.6). W dniu 30 maja 2007 r. Przedsi ę biorca odpowiadaj ą c na wezwanie organu antymonopolowego dotycz ą ce stosowanych w okresie od 10 do 17 marca 2007 r. zasad promocji o ś wiadczy ł , ż e „ rabat w wysoko ś ci 35% udzielano na wi ę kszo ść pozycji asortymentowych z wyj ą tkiem rowerów widocznych na reklamie prasowej oraz niektórych towarów, których sta ł a cena zosta ł a ustalona z góry ” (k.24). Odpowiadaj ą c na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów zmieni ł swoje poprzednie o ś wiadczenie twierdz ą c, i ż przez ca ł y okres promocji by ł udzielany rabat w wysoko ś ci 35% na wszystkie towary z wyj ą tkiem 4 modeli rowerów uwidocznionych na reklamie, których cena osta ł a okre ś lona z góry. Na łą czn ą ilo ść wystawionych 989 paragonów w 84 rabat nie zosta ł w ogóle naliczony – by ł y to zakupy dokonane przez pracowników sklepu, których promocja nie obowi ą zywa ł a, w 4 przypadkach rabat zosta ł udzielony w wysoko ś ci 5 %, dotyczy to produktów zakupionych przezemnie”. (k.35). Poniewa ż istnia ł y rozbie ż no ś ci pomi ę dzy ustaleniami dokonanymi w toku kontroli przez PWIIH (k.5-19), o ś wiadczeniem z ł o ż onym przez Przedsi ę biorc ę w formie pisemnej i ustnej do protoko ł u kontroli (k.6, 8), wyja ś nieniami z ł o ż onymi przez Przedsi ę biorc ę na etapie post ę powania wyja ś niaj ą cego (k.24) i w toku post ę powania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów (k.35) zosta ł on wezwany do ich wyja ś nienia (k.36-37). W odpowiedzi Przedsi ę biorca wskaza ł (k.38), i ż : - W okresie od 10 do 17 marca 2007 r. rabat w wysoko ś ci 35% by ł udzielany na wszystkie towary z wyj ą tkiem 4 modeli rowerów uwidocznionych na reklamie ; - Podczas kontroli PWIIH nie zosta ł y podane przyczyny stopowania innych rabatów poniewa ż kontroluj ą cy nie pytali o nie; - Sam naby ł 4 pozycje asortymentu sklepu, ale nie mo ż e okaza ć paragonów fiskalnych poniewa ż zagin ęł y. Na potwierdzenie Przedsi ę biorca przed ł o ż y ł w dniu 3 wrze ś nia 2007 r. jako dowód dokonania zakupu kserokopie 4 kart gwarancyjnych rowerów przez niego nabytych z rabatem w wysoko ś ci 5% (k.42-47). W dniu 10 pa ź dziernika 2007 r. Przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , i ż „ rabat - 35% by ł udzielany na wi ę kszo ść pozycji asortymentowych z wyj ą tkiem towarów, których sta ł a cena zosta ł a okre ś lona z góry, tj. towarów niepe ł nowarto ś ciowych , które posiadaj ą obni ż on ą cen ę i nie obejmuj ą je dodatkowe promocje ” (k.53). W celu ustalenia zasad udzielania rabatu pracownikom do 6 z 12 pracowników Przedsi ę biorcy wskazanych jako zatrudnioni w sklepie nr 11 zosta ł o wystosowane zapytanie (k.61-62, 65-79) odno ś nie zakupów, jakie dokonali w okresie od 10 do 17 marca 2007 r. w Centrum Rowerowo-Sportowym (sklepie nr 11). Ż aden z ankietowanych pracowników nie posiada ł paragonu fiskalnego, ani innego dokumentu potwierdzaj ą cego dokonanie zakupów w okresie od 10 do 17 marca 2007 r., jak równie ż ż aden z pracowników, którzy dokonali zakupów nie by ł w stanie wymieni ć nazw wszystkich towarów jakie w tym okresie naby ł . Na 6 ankietowanych 3 nie dokonywa ł o zakupu w analizowanym okresie. 6 Jeden z ankietowanych stwierdzi ł , i ż w przypadku sprzeda ż y dla pracowników rabat by ł udzielany w takiej wysoko ś ci, jak pozosta ł ym klientom, dwóch o ś wiadczy ł o, i ż rabat nie by ł udzielany, a trzech, ż e rabat by ł ustalany indywidualnie z Paw ł em Czeka ń skim. Jeden z pracowników, który stwierdzi ł , ż e rabat nie by ł udzielany doda ł ponadto, ż e w analizowanym okresie promocj ą nie by ł y obj ę te artyku ł y drobne. Pracownicy, którzy nabyli towary w czasie obowi ą zywania analizowanej promocji i nie uzyskali rabatu wyja ś niaj ą c przyczyny zakupów stwierdzili, ż e zakupione cz ęś ci i akcesoria rowerowe by ł y im pilnie potrzebne. Wobec ca ł y czas wyst ę puj ą cych niespójno ś ci pomi ę dzy poszczególnymi wyja ś nieniami wezwano Przedsi ę biorc ę w dniu 8 lutego 2008 r. do ostatecznego wyja ś nienia istniej ą cych rozbie ż no ś ci (k.85-86). Wyja ś niaj ą c rozbie ż no ś ci Przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , i ż towary sprzedawane bez rabatu to zarówno towary pe ł nowarto ś ciowe, jak i towary niepe ł nowarto ś ciowe. Towary niepe ł nowarto ś ciowe oznaczane s ą w specjalny sposób i ich promocja nie obejmuje. Zarówno w protokole PWIIH, jak i w o ś wiadczeniach z ł o ż onych przez pracowników dokonuj ą cych zakupów nie by ł o informacji, ż e w okresie obowi ą zywania przedmiotowej promocji prowadzona by ł a równocze ś nie sprzeda ż artyku ł ów niepe ł nowarto ś ciowych po obni ż onej cenie (k.5-18, k. 65-70, k.77-79). W dniu 22 kwietnia 2008 r. Przedsi ę biorca ostatecznie potwierdzi ł , i ż promocja oprócz rowerów uwidocznionych w reklamie prasowej nie dotyczy ł a równie ż produktów o niskiej jako ś ci i produktów niepe ł nowarto ś ciowych (k.103). Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ogranicza zastosowanie jej przepisów wy łą cznie do podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów okre ś lonych w ustawie jest zatem, aby dzia ł ania przedsi ę biorców – którym zarzucono naruszenie jej przepisów – stanowi ł y potencjalne zagro ż enie interesu publicznego, nie za ś jednostki lub grupy. Takie stanowisko konsekwentnie prezentuje S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W wyroku z dnia 27 czerwca 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 92/00) S ą d stwierdzi ł , ż e interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany co do swych wymaga ń . Organ administracji – Prezes Urz ę du winien by ć w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada ń w strukturze administracji publicznej – art. 7 k.p.a. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dotykaj ą cy ogó ł u a nie jednostki, czy te ż okre ś lonej grupy. A zatem podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki czy te ż grupy”. Ponadto w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lutego 2004 r. (sygn. akt III SK 2/04) S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , i ż naruszenie indywidualnego interesu (w powo ł anym wyroku – konsumenta), nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia publicznego zbiorowego interesu. 7 Uwzgl ę dniaj ą c charakter praktyk opisanych w niniejszej decyzji nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w rozwa ż anej sprawie ww. przes ł anka sformu ł owana w art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. Rozpatrywana sprawa ma charakter publiczno – prawny, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy byli klientami Przedsi ę biorcy, jak i potencjalnie mogli podj ąć decyzj ę dokonaniu zakupu w ramach obowi ą zuj ą cej promocji po zapoznaniu si ę z reklam ą prasow ą lub reklam ą umieszczon ą przy wej ś ciu do placówki handlowej. Stosownie do art. 22 1 Kodeksu cywilnego, za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą i zawodow ą . Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów jest zakazane. Jak stanowi art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów: „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy”. W art. 24 ust. 2 pkt 3 powo ł anej ustawy w tre ś ci obowi ą zuj ą cej w dacie wyst ę powania naruszenia wskazane zosta ł o, i ż „za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci (...) nieuczciw ą , wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę ” . Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie prawnej przed godz ą cymi w nie naruszeniami, polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem (zakazanych przez przepisy innych ustaw) oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami, dzia ł aniami przedsi ę biorców. Zgodnie z dyspozycj ą art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, aby dosz ł o do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów musz ą zosta ć kumulatywnie spe ł nione dwie przes ł anki tj.: 1) bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, 2) godzenie tymi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. Jak stanowi art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pod poj ę ciem „przedsi ę biorca” - rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W badanej sprawie przedmiotem oceny s ą zachowania przedsi ę biorcy wpisanego do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Rzeszowa pod nr 1685 H (k.16-17). Dzia ł ania Paw ł a Czeka ń skiego jako przedsi ę biorcy mog ą by ć zatem analizowane pod k ą tem naruszenia przepisów art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jako „bezprawne” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. „ Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia przeto bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie 8 koliduje z przepisami prawa.” (tak: Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 – 118) Aby tak zdefiniowane, bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy wype ł nia ł y przes ł anki z art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów winny by ć one skierowane przeciwko interesom konsumentów. Musi zatem wyst ą pi ć zwi ą zek mi ę dzy czynem sprzecznym z prawem, a interesami konsumentów pojmowanymi nie tylko jako ich interesy ekonomiczne, ale równie ż szeroko rozumiane prawo do informacji. Co wi ę cej bezprawnym czynem, a wi ę c dzia ł aniem lub zaniechaniem, naruszone musz ą zosta ć zbiorowe interesy konsumentów, a wi ę c nie konkretnego dokonuj ą cego transakcji z przedsi ę biorc ą kontrahenta, a szerszej, bli ż ej nieokre ś lonej grupy potencjalnych kontrahentów traktowanych in abstracto. Aktem prawnym, do którego nale ż y odwo ł a ć si ę w niniejszej sprawie mówi ą c o bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy jest ustawa z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.). Art. 3 ust. 2 precyzuje, ż e czynem nieuczciwej konkurencji jest mi ę dzy innymi nieuczciwa reklama. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji czynem nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy jest reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. Stosownie do art. 16 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przy ocenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d nale ż y uwzgl ę dni ć wszystkie jej elementy, zw ł aszcza dotycz ą ce ilo ś ci, jako ś ci sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy lub konserwacji reklamowanych towarów lub us ł ug, a tak ż e zachowania si ę klienta. Zgodnie z doktryn ą (tak: ”Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz pod redakcj ą prof. Dr hab. J. Szwaji, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 690 i nast.) wyliczenie w art. 16 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ma charakter przyk ł adowy na co wskazuje s ł owo „zw ł aszcza” oraz odes ł anie przy ocenie reklamy do wszystkich jej elementów dotycz ą cych reklamowanych towarów. Aby uzna ć , ż e dzia ł ania Przedsi ę biorcy wype ł niaj ą przes ł anki czynu nieuczciwej konkurencji okre ś lone w art. 3 ust. 2 i art. 16 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy , a tym samym cechuj ą si ę bezprawno ś ci ą musi – po pierwsze - doj ść do rozpowszechnienia nieuczciwej reklamy wprowadzaj ą cej klienta w b łą d i mog ą cej przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę , co do nabycia towaru. W przedmiotowej sprawie organ antymonopolowy zarzuci ł Przedsi ę biorcy niezgodnie z prawd ą informowanie konsumentów w zwi ą zku z rozpowszechnianiem: - W gazecie codziennej „Nowiny” wydanie pi ą tek-niedziela 9-11 marca 2007 r. reklamy o tre ś ci(k.19): „ ROJAX Rzeszów, ul. S ł owackiego 24 10.03.2007 r. godz. 10:00 OTWIERAMY CENTRUM ROWEROWO-SPORTOWE na dobry pocz ą tek ka ż dy produkt -35% promocja wa ż na do 17.03.2007 r.” Dodatkowo na reklamie umieszczone by ł y zdj ę cia: ¾ roweru górskiego z przekre ś lon ą cen ą 989 z ł i now ą cen ą 699 z ł , ¾ roweru szosowego z przekre ś lona cen ą 1999 z ł i podan ą now ą cen ą 1499 z ł , 9 ¾ roweru szosowego z przekre ś lona cen ą 2999 z ł i now ą cen ą 2499 z ł , ¾ roweru górskiego z przekre ś lon ą cen ą 1499 z ł i now ą cen ą 999 z ł . - Na tablicy reklamowej umieszczonej w ogólnodost ę pnym i widocznym miejscu na terenie sklepu Centrum Rowerowo-Sportowym (sklepie nr 11) zlokalizowanym w Rzeszowie przy ul. S ł owackiego 24 reklamy o tre ś ci „Na dobry pocz ą tek ka ż dy produkt – 35%* (* rabat naliczany jest przy kasie)” (k.6), w przypadku kiedy wymienione w reklamie rowery sprzedawane by ł y z rabatem odpowiednio 29,32%, 25,01%, 16,67%, 33,36%, a na cz ęść towaru nie by ł w ogóle udzielany rabat – 84 paragony, tj.: - 13 przypadkach artyku ł u A - 1 przypadku artyku ł u B - 30 przypadkach cz ęś ci zamiennych - 21 przypadkach akcesoriów rowerowych - 17 przypadkach ogumienia. Mimo, i ż Przedsi ę biorca w o ś wiadczeniu sk ł adanym w toku kontroli PWIIH (k.6,8) nie wskaza ł jakoby 5% rabat by ł udzielany samemu Przedsi ę biorcy - organ antymonopolowy, wobec faktu przed ł o ż enia przez Paw ł a Czeka ń skiego kart gwarancyjnych (k.42-47), wyja ś nienia przyj ął . Organ antymonopolowy uzna ł , i ż informacje zawarte w og ł oszeniu prasowym oraz na tablicy reklamowej mo ż na nazwa ć reklam ą , poniewa ż celem ich umieszczenia by ł o wspieranie zbytu reklamowanych towarów. Konsument na podstawie reklamy by ł przekonany, ż e ka ż dy towar w sklepie nr 11 w okresie od 10 do 17 marca 2007 r. nabywa z rabatem w wysoko ś ci 35%. Zatem nawet umieszczenie w reklamie informacji o cenie 4 typów rowerów wcze ś niej obowi ą zuj ą cej i nowej przy zapewnieniu, ż e ka ż dy produkt sprzedawany jest z rabatem 35% wprowadza ł a konsumenta w b łą d. Reklama jako przekaz kierowany do konsumenta – s ł abszego uczestnika rynku – winna by ć jasna i jednoznaczna. Trudno przyj ąć , ż eby konsument, który widzi w gazecie reklam ę o tre ś ci „ ka ż dy produkt – 35%” dokonywa ł przeliczenia, czy rzeczywi ś ci rowery przedstawione na zdj ę ciu w reklamie z przekre ś lon ą star ą cen ą i wpisan ą now ą s ą ta ń sze w okresie obowi ą zywania promocji o 35%, czy te ż o 29,32%, 25,01%, 16,67%, 33,36% - jak to mia ł o miejsce . Natomiast w przypadku reklamy o tre ś ci Na dobry pocz ą tek ka ż dy produkt – 35%* (* rabat naliczany jest przy kasie)” (k.6) zamieszczonej na tablicy w sklepie konsument nie mia ł ju ż nawet mo ż liwo ś ci technicznej przeliczenia procentu udzielanego rabatu. Ponadto tablica reklamowa ju ż nie wymienia ł a cen poszczególnych typów rowerów, a informowa ł a, ż e ka ż dy produkt jest sprzedawany z 35% rabatem. Jak ustali ł a w toku kontroli PWIIH nie tylko ww. rowery w okresie obowi ą zywania promocji sprzedawane by ł y z rabatem innym ni ż 35%. By ł y to równie ż : - artyku ł y A, 10 - artyku ł y B, - cz ęś ci zamienne - akcesoria rowerowe, - ogumienie. Przedsi ę biorca mimo wielokrotnych wezwa ń nie umia ł jednoznacznie okre ś li ć zarówno w toku kontroli PWIIH, jak i w toku post ę powa ń przed organem antymonopolowym komu i jakie produkty by ł y sprzedawane bez rabatu (k.24,35,38,41,53,60, 103). Jednakowej odpowiedzi co do zasad sprzeda ż y promocyjnej nie udzielili równie ż pracownicy przedsi ę biorcy (k.65-70,k.77-79). Wobec powy ż szego organ antymonopolowy uzna ł , i ż podstaw ę ustalenia stanu faktycznego stanowi protokó ł PWIIH, który zwiera równie ż o ś wiadczenia Przedsi ę biorcy (k.5-19). Bezsprzecznym pozostaje fakt, i ż rowery umieszczone w reklamie prasowej sprzedawane by ł y z rabatem ni ż szym ni ż obiecywany w reklamie – 35%. Rabat ten wynosi ł odpowiednio:29,32%, 25,01%, 16,67%, 33,36% (k.3). Równie ż –jak ustali ł PWIIH i potwierdzi ł sam Przedsi ę biorca (k.103) – cz ęść towarów innych ni ż wymienione w reklamie rowery sprzedawana by ł a bez 35% rabatu. Je ż eli w czasie obowi ą zywania promocji, o której by ł a mowa w reklamie prasowej i na tablicy reklamowej przy wej ś ciu do placówki handlowej jakikolwiek towar sprzedawany by ł w przedmiotowej placówce handlowej z rabatem innym ni ż 35% reklama zawieraj ą ca zapis ”ka ż dy produkt - 35%” wprowadza ł a konsumenta w b łą d. Zgodnie z przepisami oraz stanowiskiem zawartym w doktrynie przy ocenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d nale ż y uwzgl ę dni ć wszystkie jej elementy. W przypadku przedmiotowej reklamy elementami wprowadzaj ą cymi w b łą d by ł a wysoko ść rabatu udzielanego na 4 typu rowerów i brak rabatu na artyku ł y A, B, cz ęś ci zamienne, akcesoria rowerowe, ogumienie, co w konsekwencji spowodowa ł o, ż e konsument p ł aci ł za towar cen ę wy ż sz ą ni ż wynika ł aby z zastosowania obiecanego w reklamie rabatu 35%. Stanowisko organu antymonopolowego odno ś nie faktu, co mo ż e stanowi ć wprowadzenie w b łą d konsumenta znajduje potwierdzenie w doktrynie „ ź ród ł em wprowadzenia w b łą d jest przede wszystkim informacja reklamowa, zawieraj ą ca dane obiektywnie nieprawdziwe” (tak: ”Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz pod redakcj ą prof. Dr hab. J. Szwaji, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 693) . Nale ż y ponadto wskaza ć , ż e oprócz powo ł anych powy ż ej przepisów równie ż Dyrektywa Nr 84/450/EWG z dnia 10 wrze ś nia 1984 r. (Dz. Urz. WE z 1984 r. L 250) okre ś la, kiedy reklama winna by ć uznana za wprowadzaj ą c ą w b łą d: 1. dany przekaz rynkowy musi mie ć charakter reklamy; 2. reklama musi co najmniej wywo ł ywa ć niebezpiecze ń stwo wprowadzenia w b łą d; 3. b łą d wywo ł any reklam ą musi mie ć charakter istotny, tj. reklama musi mie ć zdolno ść kierowania zachowaniami rynkowymi konsumentów lub szkodzenia interesom konsumentów. 11 Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. Dyrektywy reklam ą jest ka ż da wypowied ź zwi ą zana z wykonywaniem handlu lub rzemios ł a, prowadzeniem przedsi ę biorstwa albo wykonywaniem wolnego zawodu, która ma na celu wspieranie zbytu towarów lub ś wiadczenia us ł ug. Reasumuj ą c nale ż y stwierdzi ć , i ż analizowana reklama wywo ł a ł a niebezpiecze ń stwo wprowadzenia konsumentów w b łą d, co do wysoko ś ci udzielanego rabatu, a w konsekwencji ceny p ł aconej przez konsumentów. B łą d ni ą wywo ł any z punktu widzenia konsumenta mia ł charakter istotny poniewa ż w rzeczywisto ś ci kupowa ł on towary po cenie ni ż szej, ale nie o 35% lub bez ż adnego rabatu. O fakcie, ż e nabywa towar bez rabatu dowiadywa ł si ę dopiero przy kasie wczytuj ą c si ę w tre ść paragonu. Tak wi ę c konsumenci dokonuj ą cy zakupu w ramach przedmiotowej promocji towarów, które nie zosta ł y obj ę te rabatem zostali pozbawieni przed zakupem mo ż liwo ś ci sprawdzenia prawdziwo ś ci informacji zawartych w reklamie. Organ antymonopolowy uzna ł , i ż prowadzona przez Przedsi ę biorc ę reklama ka ż dy produkt – 35% jest reklam ą wprowadzaj ą c ą klienta w b łą d co do istotnej cech towaru, tj. upustu cenowego i mog ą c ą przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru. Powy ż sze stanowisko organu antymonopolowego znajduje potwierdzenie w doktrynie, i tak: - E.Nowi ń ska, M. du Vall „Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji”, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2001 a) str. 142 „za reklam ę nale ż y uzna ć ś wiadome dzia ł anie przedsi ę biorcy zmierzaj ą ce do promowania towarów lub us ł ug przez wskazanie na ich cechy w taki sposób , aby wywo ł a ć lub wzmocni ć okre ś lone potrzeby u klientów (konsumentów)”. b) str.157 „ prowadzenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d. Zarówno w praktyce, jak i w literaturze europejskiej od lat panuje zgodne przekonanie co do szkodliwo ś ci tych dzia ł a ń . Zak ł ócaj ą one nie tylko w ł a ś ciwe relacje pomi ę dzy przedsi ę biorcami, lecz równocze ś nie skutecznie uniemo ż liwiaj ą podj ę cie rzeczowej decyzji przez klientów. Ze wzgl ę du na te w ł a ś nie okoliczno ś ci, wprowadzenie w b łą d stanowi jedno z najbardziej konsekwentnie ś ciganych narusze ń uczciwych stosunków rynkowych. Narusza si ę w ten sposób tak ż e konsumenckie prawo do informacji.” c) str 158 „ aby dany przekaz reklamowy przez swoj ą wprowadzaj ą c ą w b łą d tre ść móg ł podlega ć negatywnej ocenie z punktu widzenia art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy musi posiada ć zdolno ść kierowania wyborem dokonywanym przez klienta….Nie jest przy tym konieczne rzeczywiste nabycie towaru lub us ł ugi, omawiany przepis zakazuje bowiem prowadzenia reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d w przypadku kiedy mo ż e ona wp ł yn ąć na decyzje klienta. Dokonuj ą c stosownych ocen, organ orzekaj ą cy nie ma wi ę c obowi ą zku ustalania faktycznych skutków rynkowych tej reklamy”. - P.Bia ł ecki, H.Tucho ł ka „Nieuczciwa lub zakazana reklama” Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2002 str. 40 „ Nale ż y przyj ąć , ż e z wprowadzeniem w b łą d przez reklam ę mamy do czynienia wówczas, gdy powsta ł e na podstawie reklamy wyobra ż enia nie s ą zgodne ze stanem rzeczywistym. Decyduj ą ce znaczenie maj ą przy 12 tym wyobra ż enia adresatów reklamy, a nie opinie reklamuj ą cych, czy agencji reklamowych”. W ocenie organu antymonopolowego opisanymi dzia ł aniami reklamowymi Przedsi ę biorca wprowadzi ł konsumentów w b łą d, co do istotnej cechy - wysoko ś ci rabatu i przez to wp ł ywa ł na decyzj ę nabycia towaru naruszaj ą c tym samym art. 3 ust. 2 i art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Spe ł niona zosta ł a zatem pierwsza przes ł anka z art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Dla dodatkowego uzasadnienia s ł uszno ś ci stanowiska organu antymonopolowego nale ż y wskaza ć , i ż z dniem 20 grudnia 2007 r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206), która za nieuczciw ą praktyk ę rynkow ą uznaje w szczególno ś ci praktyk ę rynkow ą wprowadzaj ą c ą w b łą d ( art. 4 ust. 2 ww. ustawy). Jest to ustawa, która w sposób bardziej czytelny dla konsumenta mia ł a wskazywa ć nieuczciwe praktyki rynkowe, które do wej ś cia w ż ycie tej ustawy by ł y unormowane w ww. ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Stosownie do art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym wprowadzaj ą cym w b łą d zaniechaniem mo ż e by ć w szczególno ś ci nieprzekazywanie w sposób jasny, jednoznaczny istotnych informacji dotycz ą cych produktu. Pod poj ę ciem produktu zgodnie z art. 2 pkt 3 ww. ustawy rozumie si ę ka ż dy towar lub us ł ug ę . Ustawa ta wprowadza poj ę cie przeci ę tnego konsumenta (art. 2 pkt 8) jako konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uwa ż ny i ostro ż ny. Oceny konsumenta dokonuje si ę z uwzgl ę dnieniem czynników spo ł ecznych, kulturowych, j ę zykowych i przynale ż no ś ci danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez któr ą rozumie si ę daj ą c ą si ę jednoznacznie zidentyfikowa ć grup ę konsumentów, szczególnie podatn ą na oddzia ł ywanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze wzgl ę du na szczególne cechy, takie jak wiek, niepe ł nosprawno ść fizyczna lub umys ł owa. Trudno uzna ć za przekaz jasny i jednoznaczny informacj ę , ż e wszystkie towary sprzedawane s ą po cenie -35% w przypadku kiedy na rowery wymienione w reklamie udzielany by ł rabat ni ż szy ni ż 35%, a na cz ęść towarów rabat nie by ł w ogóle udzielany. Mimo, i ż ww. ustawa nie obowi ą zywa ł a w dacie wyst ę powania naruszenia to jednak ż e w tej dacie relacje przedsi ę biorca – konsument wytycza ł a Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycz ą ca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsi ę biorstwa wobec konsumentów na rynku wewn ę trznym (Dz. U. U.E. L.149/22 z 11.6.2005). Art. 5,6 i 7 tej Dyrektywy okre ś la ł y w sposób niemal identyczny jak ww. ustawa dzia ł ania i zachowania wprowadzaj ą ce w b łą d konsumentów. Dokonuj ą c analizy drugiej przes ł anki zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nale ż y udowodni ć , i ż opisane powy ż ej dzia ł ania Przedsi ę biorcy godz ą w zbiorowe interesy konsumentów i rodz ą po ich stronie niekorzystne skutki. 13 Z naruszeniem zbiorowych interesów konsumentów, mamy do czynienia, gdy skutkami bezprawnych dzia ł a ń przedsi ę biorców dotkni ę ty jest szeroki kr ą g odbiorców – konsumentów, gdy dzia ł ania godz ą w interesy ka ż dego, bli ż ej nieokre ś lonego, traktowanego in abstracto konsumenta. Zbiorowy interes konsumentów oznacza interes dotycz ą cy ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w odniesieniu do konsumentów chroni ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów konieczne jest, by dzia ł anie przedsi ę biorcy zosta ł o skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do adresata, którego nie da si ę z góry oznaczy ć indywidualnie. Wobec tego dzia ł anie to jest w stanie wywo ł a ć niekorzystne nast ę pstwa w odniesieniu do ka ż dego z konsumentów (a nie jedynie wobec okre ś lonego konsumenta) i zagra ż a ono, przynajmniej potencjalnie, interesom ka ż dego z cz ł onków zbiorowo ś ci konsumentów. Przyj ąć zatem nale ż y, ż e ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy s ą powszechne i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta przedsi ę biorcy – czyli konsumenta. Stanowisko to potwierdzone zosta ł o w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 wrze ś nia 2003 r. (sygn. akt: I CKN 504/01) stwierdzi ł , i ż : „nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy antymonopolowej mo ż na wszczyna ć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów” . Równie ż w literaturze podkre ś la si ę , ż e w przypadku zbiorowych interesów konsumentów, nie chodzi o naruszenie interesu konkretnego konsumenta, dokonuj ą cego transakcji z przedsi ę biorc ą , lecz szersz ą kategori ę (tak: J. Jankowski „Prawo dost ę pu do efektywnego systemu za ł atwiania reklamacji i skarg”, w opracowaniu „Model prawnej ochrony konsumenta”, pod redakcj ą G. Rokickiej, Warszawa 1996, str.119 i nast ę pne). W ś wietle powy ż szego, nale ż y przyj ąć , ż e w niniejszej sprawie bez w ą tpienia mamy do czynienia z godzeniem w zbiorowe interesy tych wszystkich konsumentów, którzy zetkn ę li si ę z ogólnie dost ę pn ą reklam ą prasow ą lub reklam ą umieszczon ą sklepie. Widoczne jest wi ę c, ż e bezprawne zachowanie Przedsi ę biorcy nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny i nie daj ą cy si ę porówna ć z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami kr ę gu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej grupy faktycznych lub potencjalnych kontrahentów Przedsi ę biorcy. Zrozumia ł e jest, ż e sprzedawca zach ę ca do nabywania u niego towaru, nale ż y jednak wskaza ć , i ż rol ą reklamy jest nie tylko promowanie zakupów u danego przedsi ę biorcy i namawianie konsumentów do zakupu, ale równie ż rzetelne i zgodne z prawd ą informowanie. Zakwestionowane przez organ antymonopolowy dzia ł anie Przedsi ę biorcy jest zatem dzia ł aniem godz ą cym w interesy konsumentów w zakresie ich prawa do uczciwej reklamy. 14 Jak stwierdzi ł S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 listopada 2005 r. (sygn. Akt VI ACa 177/2005), „ pojecie interesów konsumenta nale ż y interpretowa ć szeroko, nie zaw ęż aj ą c ich tylko do kwestii interesu ekonomicznego”. Zatem wype ł niona zosta ł a dyspozycja drugiej przes ł anki niezb ę dnej do stwierdzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, zakazanej art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. godzenia przez przedsi ę biorc ę swoimi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. Wobec łą cznego spe ł nienia obu przes ł anek organ antymonopolowy zakwalifikowa ł dzia ł anie przedsi ę biorcy jako praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów organ antymonopolowy wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą cej zaniechanie jej stosowania w przypadku je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki. W analizowanym przypadku przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki z chwil ą zako ń czenia akcji promocyjnej, tj. z dniem 17 marca 2007 r. Wobec powy ż szego orzeczono, jak w pkt I sentencji. Zgodnie z tre ś ci ą art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 tej ustawy. W niniejszej sprawie stwierdzono, ż e Przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Organ antymonopolowy skorzysta ł w zwi ą zku z powy ż szym z uprawnie ń wynikaj ą cych z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i na ł o ż y ł na Przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą . Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. Nale ż y jednak ż e zwróci ć uwag ę , i ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkni ę tego katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest wysoko ść kar nak ł adanych na przedsi ę biorców. Ustalaj ą c wysoko ść kary pieni ęż nej w decyzjach stwierdzaj ą cych naruszenie zakazów okre ś lonych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, nale ż y zatem uwzgl ę dni ć wag ę tego naruszenia, jak równie ż zaistnia ł e okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce i ł agodz ą ce. 15 Oceniaj ą c wag ę naruszenia stwierdzi ć nale ż y, i ż praktyka mia ł a charakter czasowy i skierowana by ł a do potencjalnych klientów przedsi ę biorcy oraz czytelników gazety lokalnej Nowiny. Praktyka ta mia ł a zatem charakter lokalny. Ustalaj ą c wysoko ść kary organ antymonopolowy wzi ął równie ż pod uwag ę zachowanie Przedsi ę biorcy w toku prowadzonego post ę powania. Przedk ł adanie w czasie trwania post ę powania sprzecznych ze sob ą i nie maj ą cych potwierdzenia informacji pozwala organowi antymonopolowemu wnioskowa ć , i ż Przedsi ę biorca by ł ś wiadom, ż e podj ę te przez niego dzia ł ania mog ą stanowi ć praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i postanowi ł zatai ć pewne fakty przed organem antymonopolowym. Nale ż y ponadto zauwa ż y ć , ż e jest to ju ż drugie naruszenie przez tego przedsi ę biorc ę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W dniu 13 maja 2005 r. (decyzja nr 26/2005) Prezes UOKiK Delegatura we Wroc ł awiu uzna ł dzia ł ania tego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą c ą na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez nie zamieszczenie na swojej stronie internetowej wymaganych prawem gwarancji ochronnych dla konsumentów. Organ antymonopolowy stwierdzi ł jej zaniechanie z dniem 10 wrze ś nia 2004 r., tj. z dniem zamkni ę cia przez Przedsi ę biorc ę sklepu internetowego. Niezale ż nie od powy ż szego nale ż a ł o tak ż e uwzgl ę dni ć orzecznictwo S ą du Najwy ż szego, w ś wietle którego kara winna pozostawa ć we w ł a ś ciwej proporcji do potencja ł u ekonomicznego sprawcy oraz korzy ś ci jakie osi ą gn ął lub zamierza ł osi ą gn ąć . Jest ona nak ł adana i wykonywana w celu zachowania i przestrzegania obowi ą zuj ą cego porz ą dku prawnego (wyrok z dnia 27 czerwca 2000 r. -sygn. akt I CKN 793/98). Poniewa ż , w ś wietle powy ż szego orzeczona kara winna spe ł nia ć rol ę represyjno- wychowawcz ą , a nadto pozostawa ć we w ł a ś ciwej proporcji do mo ż liwo ś ci karanego przedsi ę biorcy, ustalaj ą c wysoko ść kary wzi ę to pod uwag ę potencja ł ekonomiczny Przedsi ę biorcy. Przyjmuj ą c zatem wspomniane wcze ś niej okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w tym te, które przemawiaj ą za wymierzeniem kary w umiarkowanej wysoko ś ci, jak równie ż fakt, i ż kara winna by ć orzekana na poziomie wystarczaj ą cym do osi ą gni ę cia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsi ę biorcy, ale równocze ś nie pozwalaj ą cym mu na dalsze prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej, organ antymonopolowy postanowi ł na ł o ż y ć kar ę w wysoko ś ci 0,05 % przychodu. Jako podstaw ę obliczenia kary przyj ę to przychód osi ą gni ę ty przez Przedsi ę biorc ę w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, tj. 2007, który wynosi ł 15 463 955,47 PLN. Wzi ę to równie ż pod uwag ę warto ść przychodów Przedsi ę biorcy w zwi ą zku z prowadzeniem sklepu, w którym prowadzona by ł a reklamowana sprzeda ż , które wynosi ł y w roku 2007 wed ł ug o ś wiadczenia Przedsi ę biorcy – 2 164 230,44 PLN oraz warto ść sprzeda ż y towarów, na które w okresie promocji nie udzielono rabatu – 10 030,40 PLN. Zatem kara - stanowi ą ca 0,05 % warto ś ci przychodów Przedsi ę biorcy za rok 2007 – wynosi 7 731 PLN i jest to 0,36 % przychodu osi ą gni ę tego w zwi ą zku z prowadzoniem sklepu w Rzeszowie przy ul. S ł owackiego 24. 16 Maj ą c powy ż sze na uwadze organ antymonopolowy orzek ł , jak w punkcie II sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie kar ę pieni ęż n ą uiszcza si ę w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Krakowie 31 - 011 Kraków, Plac Szczepa ń ski 5. z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Leszek Piekarz Otrzymuj ą : 1. Pawe ł Czeka ń ski Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowe „ROJAX” ul. Lubelska 50 35-233 Rzeszów 2.RKR a/a