RGD-6/2001

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW W G DAŃSKU 80-824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL . (058) 346-29-32, T EL /F AX (058) 346-29-33, T EL . C ENTRALA (058) 301-50-21 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD. 507-1/00/01/HK Gdańsk, dnia 16 marca 2001r. DECYZJA NR RGD.6/2001 Na podstawie art. 104 § 1 K.p.a., w związku z art. 16 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 1999r. Nr 52, poz. 547 z późniejszymi zmia- nami), po przeprowadzeniu przeciwko Panu Wiesławowi R., jako osobie kieru- jącej przedsiębiorcą pod nazwą PPHU „B.” s.c. z siedzibą w B. , wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej za nie- udzielenie danych i informacji na Ŝądanie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na wyŜej wymienionego karę pienięŜną, płatną do bu- dŜetu państwa, w wysokości 250zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych). UZASADNIENIE W dniu 6 kwietnia 2000r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynął fax Pani Krystyny Piwońskiej, Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Kosza- linie, dotyczący domniemanego stosowania przez „ piekarnie zaopatrujące w pieczy- wo sklepy w Koszalinie ” praktyk monopolistycznych polegających na „ wejściu w po- rozumienie w sprawie podwyŜek cen pieczywa ”. Zdaniem Pani Rzecznik, po- wołującej się na doniesienia prasowe ( Chleb droŜszy, Głos Koszaliński z dnia 5 kwietnia 2000r. ), spotkanie w tej sprawie miało się odbyć w piekarni „B.” w B., na- leŜącej m.in. do Pana Wiesława R. Urząd, biorąc pod uwagę treść przekazanej informacji i wynikającą z niej moŜliwość naruszenia art. 4 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu […] przez przedsiębior- ców prowadzących „ działalność produkcyjną w zakresie piekarnictwa ” (zaopatrują- cych punkty detaliczne w Koszalinie), zwrócił się, pismem z dnia 10 kwietnia 2000r., do Pana Wiesława R. z Ŝądaniem złoŜenia wyjaśnień odnośnie zarzutów stawianych PPHU „B.” (i innym uczestnikom domniemanego spotkania) w piśmie Pani Rzecznik i 2 wyznaczył 7-dniowy termin udzielenia odpowiedzi, a wobec jej braku ponowił to Ŝą- danie pismami z dnia 8 maja i 5 czerwca 2000r. Mając na względzie przedłuŜającą się, pomimo ponagleń, zwłokę w do- starczeniu przez Pana Wiesława R. oczekiwanych informacji, organ antymonopolowy – zamierzając wszcząć przeciw niemu (i, ewentualnie, innym osobom kierującym PPHU „B.” s.c. z siedzibą w B.) postępowanie administracyjne w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej za nieudzielenie danych i informacji na Ŝądanie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – wystąpił, pismem z dnia 18 lipca 2000r., do Urzędu Gminy B. z prośbą o przekazanie mu pełnego wypisu z rejestru działalności gospodarczej dotyczącego powołanej Spółki. Jak wynika z dokumentu przesłanego w dniu 27 lipca 2000r., znak pisma OrH-6410-130/2000, ewidencja działalności go- spodarczej prowadzona przez Wójta Gminy zawiera pod numerem 244 wpis nastę- pującej treści: „ Oznaczenie przedsiębiorcy : …”. W tych okolicznościach organ antymonopolowy zwrócił się, pismem z dnia 7 września 2000r., do Pana Wiesława R., Pana Jana W., Pani Barbary R. i Pani Ireny W., jako w równym stopniu uprawnionych i zobowiązanych – na mocy art. 865 § 1 Kodeksu Cywilnego – do prowadzenia spraw Spółki, wzywając ich do prze- kazania informacji, o które wystąpił wcześniej pismem z dnia 10 kwietnia 2000r. (skierowanym wyłącznie do Pana Wiesława R.), a zwaŜywszy na to, iŜ po upływie 2 miesięcy ich nie otrzymał, wszczął w dniu 9 listopada 2000r. przeciwko kaŜdemu z w/w wspólników PPHU „B.” s.c. z siedzibą w B. postępowanie administracyjne w sprawie nałoŜenia na nich kary pienięŜnej za nieudzielanie danych i informacji na Ŝądanie Prezesa UOKiK. W odpowiedzi na „Zawiadomienie o wszczęciu postępowania” z dnia 12 listopada 2000r., podpisanej przez Pana Wiesława R., napisano m.in., iŜ „ PPHU „B.” s.c. nie rozumie obecnych wezwań do odpowiedzi, gdyŜ takowe udzieliliśmy 12 czer- wca 2000r. po otrzymaniu wezwań z dnia 10.04.00, 5.06.2000r. ”, a odnosząc się do doniesień prasowych, które stały się podstawą wystąpienia Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Koszalinie poinformowano, iŜ: o w dniu 3 kwietnia 2000r. w świetlicy udostępnionej przez Spółkę odbyło się spotkanie zorganizowane z inicjatywy Stowarzyszenia Rzemieślników Piekarstwa Rzeczpospolitej O/Słupsk, zainteresowa- nego powołaniem oddziału równieŜ w Koszalinie, o w spotkaniu wzięło udział „ około 14 [spośród 38 obsługujących punkty detaliczne w Koszalinie – dop. UOKiK] producentów pieczy- wa [„około” bo nikt ich nie liczył] ”; nie sporządzono jednak ani li- sty zaproszonych gości, ani listy uczestników, o w trakcie spotkania artykułowano oczekiwania producentów pie- czywa z terenu Koszalina, kierowane pod adresem Stowarzyszenia, rozprowadzano deklaracje przystąpienia do Stowarzyszenia, prze- prowadzono „ pokaz technologiczny ” firmy produkującej dodatki piekarnicze „Eco Trade”, ale nie podpisywano „ Ŝadnego porozu- mienia producentów [dotyczącego cen pieczywa – dop. UOKiK] .” W dniu 11 grudnia 2000r. organ antymonopolowy wezwał PPHU „B.” s.c. do natychmiastowego przekazania mu kopii pisma z dnia 12 czerwca 2000r. (oraz kopii jego nadania), o którym wspomniano w piśmie z dnia 12 listopada 2000r., a 3 wobec braku odpowiedzi ponowiono wezwanie pismem z dnia 14 lutego 2000r. wy- znaczając jednocześnie ostateczny termin złoŜenia w/w dokumentów na dzień 28 lutego 2001r. i informując, iŜ po jego upływie w przedmiotowej sprawie zostanie wydana decyzja administracyjna. RównieŜ to wystąpienie Urzędu pozostało bez od- powiedzi. O RGAN ANTYMONOPOLOWY ZWAśYŁ , CO NASTĘPUJE . Kompetencje Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów okre- śla szczegółowo art. 19 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu […], a ich zakres obejmuje zarówno zadania orzecznicze (por. art. 19 ust. 1 pkt 3), jak i pozaorzecznicze, do których naleŜy m.in. sprawowanie kontroli przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów przeciwdziałających stosowaniu praktyk monopolistycznym (por. art. 19 ust. 1 pkt 1, a takŜe art. 20). Z kolei, w świetle art. 19a ust. 1 i 2 kaŜdy przedsię- biorca i związek przedsiębiorców posiadający dokumenty, dane i informacje jest obowiązany do ich udostępnienia lub przekazania organowi antymonopolowemu na jego Ŝądanie i to niezaleŜnie od tego, czy materiały te są niezbędne na potrzeby toczącego się postępowania administracyjnego, czy teŜ dla realizacji zadań poza- orzeczniczych (por. w tej sprawie wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 16 grudnia 1998r., sygn. akt XVII Ama 62/98); w wypadku odmowy zadośćuczynienia temu Ŝądaniu lub gdy dostarczone dane i informacje są nierzetelne Prezes UOKiK moŜe, stosownie do treści art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu […], nałoŜyć na osobę kierującą (osoby kierujące) przedsiębiorcą lub związkiem przedsiębiorców karę pienięŜną do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia. JeŜeli zatem Prezes UOKiK, mając na względzie wynikający z treści art. 19 ustawy o przeciwdziałaniu […] obowiązek sprawowania kontroli przestrzegania jej przepisów przez przedsiębiorców, zwrócił się do PPHU „B.” s.c. – powziąwszy uprzednio od Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Koszalinie wiadomość dotyczą- cą zawarcia domniemanego porozumienia cenowego przez wytwórców dostarczają- cych do tego miasta pieczywo – z Ŝądaniem przekazania mu informacji niezbędnych do potwierdzenia (lub odrzucenia) tego domniemania, to zgodnie z treścią art. 19a powołanej ustawy, osoby kierujące w/w przedsiębiorcą były zobligowane – nie chcąc narazić się na zarzut „ nieudzielenia danych i informacji ” – temu Ŝądaniu za- dośćuczynić. Tymczasem, zarówno pierwsze wystąpienie organu antymonopolowego przesłane do Pana Wiesława R. (jako błędnie wskazanego w publikacji prasowej rzekomo jedynego właściciela PPHU „B.” s.c.) w dniu 10 kwietnia 2000r., jak i na- stępne skierowane do Pana Wiesława R., jak i Pana Jana W. oraz Pani Barbary R. i Pani Ireny W. (jako osób w równym stopniu uprawnionych do kierowania Spółką) w dniu 7 września 2000r., nie spowodowały – pomimo licznych ponagleń – Ŝadnej re- akcji adresatów. Odpowiedź na wielokrotnie powtarzane w pismach Urzędu pytania wpłynęła dopiero w dniu 27 listopada 2000r., tj. po terminie wszczęcia przez Preze- sa UOKiK postępowania administracyjnego w sprawie nałoŜenia kary na osoby kie- rujące PPHU „B.”. Wynikało z niej m.in., iŜ wyjaśnienia odnośnie kwestii podniesio- nych w piśmie Urzędu z dnia 10 kwietnia 2000r., zostały „ udzielone ” organowi an- tymonopolowemu pismem z dnia 12 czerwca 2000r. Do dnia wydania niniejszej de- cyzji nie przekazano jednak, mimo wezwania, ani kopii w/w pisma, ani dowodu jego nadania. Prezes UOKiK, mając na względzie powyŜsze okoliczności, a takŜe stano- 4 wisko Sądu Antymonopolowego dotyczące interpretacji treści art. 16 ustawy o prze- ciwdziałaniu […] 1 , uznał, iŜ przesłanki niezbędne do nałoŜenia na Pana Wiesława R. kary pienięŜnej, którą dopuszcza powołany przepis, zostały spełnione, a jej maksy- malny wymiar, tj. wysokość dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia, liczony z uwzględnieniem zasad określonych w art. 2 pkt. 9 w/w ustawy, ustalił w kwocie 23.435,00zł. 2 Jest bezsporne, iŜ nakładanie kar na podstawie art. 16 odbywa się w try- bie uznania administracyjnego, a oznacza to, Ŝe aczkolwiek ich stawka przewidziana w tym przepisie ma charakter maksymalny, to o rzeczywistej jej wysokości decyduje w konkretnej sytuacji organ antymonopolowy kierując się załoŜeniem, zgodnie z którym nakładana sankcja winna spełniać zarówno funkcję represyjną, jak i pre- wencyjną (dyscyplinującą), przy czym w zaleŜności od okoliczności sprawy preferuje się pierwszą lub drugą z nich. ZwaŜywszy na tę wytyczną, Prezes UOKiK stanął na stanowisku, iŜ w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy sankcja dopuszczona art. 16 ust. 2 pkt 1 winna mieć w pierwszym rzędzie charakter prewencyjny (a nie represyjny), nakierowany na przeciwdziałanie w przyszłości podobnemu naruszeniu prawa przez Pana Wiesława R., jako osobę kierującą przedsiębiorcą pod nazwą PPHU „B.” s.c. z siedzibą w B., i nałoŜył na niego karę pienięŜną w kwocie 250zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych), odpowiadającej ok. 1% stawki maksymalnej. Karę naleŜy uiścić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w NBP O/O Warszawa 10101010-7878-223-1 , w terminie 7 dni od daty upra- womocnienia się decyzji. P OUCZENIE : Od decyzji niniejszej słuŜy odwołanie do Sądu Okręgowego – Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsu- mentów Delegatury w Gdańsku w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Z upowaŜnienia Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku 1 Zgodnie ze wskazówką Sądu Antymonopolowego, „ z nieudzieleniem danych i informa- cji na Ŝądanie Prezesa UOKiK mamy do czynienia, w rozumieniu art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy antymo- nopolowej, z upływem terminu wyznaczonego przedsiębiorcy na przedłoŜenie stosownych materia- łów ”; zakres art. 16 ust. 2 pkt 1 obejmuje zatem nie tylko nieudzielenie określonych in- formacji, ale takŜe zwłokę w wyznaczonym terminie ich przekazania (podkr. UOKiK), a przyjęcie zawęŜającej interpretacji powołanego przepisu (z pominięciem zwłoki) oznaczałoby „ zgodę na bezkarne blokowanie przez przedsiębiorcę zadań Prezesa UOKiK określonych przepisami ustawy, co byłoby trudne do zaakceptowania ” (por. wyrok z dnia 16 grudnia 1998r., sygn. akt XVII Ama 62/99) 2 Przez „ przeciętne wynagrodzenie ” rozumie się przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw za ostatni miesiąc kwartału poprzedzającego dzień wydania decyzji Prezesa UOKiK, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Mak- symalna wysokość kary wyniosłaby zatem: 2.343,50zł * 10 miesięcy = 23.435zł, gdzie 2.343,50zł – przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw ogółem w grud- niu 2000r. (źródło: Dziennik Urzędowy GUS nr 1 z dnia 19 stycznia 2001r.). 5 Roman Jarząbek