RGD-55/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W GDA Ń SKU 80-824 G DA Ń SK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./ FAX (058) 346-29-32, 346-29-33, 301-51-75 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.61-23/08/MLM Gda ń sk, dnia pa ź dziernika 2008r. D ECYZJA NR RGD. 55/2008 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134, poz. 939), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę - du, przeciwko przedsi ę biorcy: Biuro Podró ż y B Sp. z o.o. z siedzib ą w S uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , bezprawne, go- dz ą ce w interesy konsumentów dzia ł ania przedsi ę biorcy polegaj ą ce na stosowaniu we wzorcu umownym o nazwie: „Warunki uczestnictwa w imprezach tury- stycznych” nast ę puj ą cych postanowie ń , o tre ś ci: 1. „ (…) W przypadku gdy podwy ż ka przekroczy 10% ceny imprezy Uczestnik ma pra- wo, w terminie 3 dni od daty zawiadomienia, do odst ą pienia od umowy bez pono- szenia kosztów” , 2. „ (…) Uczestnik jest zobowi ą zany do zap ł aty kary umownej (z zastrze ż eniem pkt 6), której wysoko ść zale ż y od terminu rezygnacji i wynosi: a) 20% ceny imprezy, je ż eli rezygnacja nast ą pi ł a do 31 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy b) 30% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 30-21 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy c) 50% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 20-8 dni przed dat ą rozpocz ę cia im- prezy d) 90% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 7-1 dnia przed dat ą rozpocz ę cia im- prezy e) 90% ceny imprezy przy rezygnacji w dniu wyjazdu lub nie zg ł oszenia si ę w wy- znaczonym czasie na miejscu zbiórki lub nie przybycia do miejsca realizacji impre- zy (…)” , 3. „(…) Uczestnikowi nie przys ł uguje rekompensata w przypadku otrzymania ś wiad- cze ń zast ę pczych, w innym ni ż w wykupionym przez klienta obiekcie, lecz takiej samej kategorii i o takim samym standardzie ś wiadcze ń ” , 4. „Reklamacje dotycz ą ce realizacji imprezy turystycznej b ę d ą cej przedmiotem niniej- szej umowy mo ż na zg ł asza ć wy łą cznie w formie pisemnej w ci ą gu 14 dni od daty zako ń czenia imprezy pod warunkiem, ż e zosta ł y na miejscu potwierdzone na pi ś mie przez pilota lub rezydenta w czasie trwania imprezy (…)” , 5. „Biuro nie b ę dzie dokonywa ł o zwrotu ś wiadcze ń , które nie zosta ł y w cz ęś ci lub ca- ł o ś ci wykorzystane z przyczyn le żą cych po stronie Uczestnika takich jak na przyk ł ad spó ź nienie si ę na zbiórk ę , awarie ś rodka transportu przy imprezach z dojazdem w ł asnym, d ł u ż szy ni ż przeci ę tny czas indywidualnego przekroczenia granic, skróce- nie pobytu, rezygnacja z cz ęś ci lub ca ł o ś ci imprezy z przyczyn le żą cych po stronie Uczestnika, odmowa wjazdu do danego kraju udzielona przez w ł adze z powodów sobie wiadomych, na które Biuro nie ma wp ł ywu” , 6. „Uczestnik odpowiada za wyrz ą dzone przez siebie szkody, za które ma obowi ą zek zap ł aci ć w miejscu ich powstania z w ł asnych ś rodków (…)” , uznanych za niedozwolone i wpisanych, na podstawie art. 479 [45] ustawy z dnia 17 listopada 1964r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 zm.), do „Rejestru postanowie ń wzorców uznanych za niedozwolone” i nakazuje si ę zaniecha- nia stosowanie tej praktyki. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (…) nak ł ada si ę na Biuro Podró ż y B Sp. z o.o. z siedzib ą w S kar ę pieni ęż n ą w wyso- ko ś ci …..Z Ł (s ł ownie: …… z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. UZASADNIENIE W roku 2008 Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej Prezesem Urz ę du lub organem antymonopolowym) przeprowadzi ł badanie rynku us ł ug turystycz- nych. W ramach prowadzonych bada ń Delegatura UOKiK w Gda ń sku podda ł a analizie wzorce umowne, stosowane w obrocie konsumenckim przez przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na terenie jej w ł a ś ciwo ś ci miejscowej. W toku badania Prezes Urz ę du ustali ł , i ż przedsi ę biorca: Biuro Podró ż y B Sp. z o.o. z sie- dzib ą w S (zwane dalej B lub Spó ł k ą ) we wzorcu umownym „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych” stosuje postanowienia, których tre ś ci mo ż na uzna ć za to ż - same z postanowieniami wzorców umownych, które zosta ł y wpisane do Rejestru postano- wie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 kodeksu post ę powania cywilnego (zwanego dalej Rejestrem). Maj ą c to na uwadze, postanowieniem nr 157 z dnia 15 kwietnia 2008r. wszcz ę te zosta ł o - z urz ę du - post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę : Biuro Podró ż y B Sp. z o.o, praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsument ó w, zdefiniowanej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsu- mentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) [zwanej dalej tak ż e ustaw ą o ochronie (…) lub ustaw ą antymonopolow ą ], polegaj ą cej na stosowaniu we wzorcu umownym pn. „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych” postanowie ń , które zosta ł y wpisane do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym stanowi art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Prezes Urz ę du w poczet dowodów zaliczy ł równie ż materia ł y uzyskane od przedsi ę biorcy w trakcie przeprowadzonej wcze ś niej kontroli wzorców umownych. Odnosz ą c si ę do zarzutów postawionych w zawiadomieniu o wszcz ę ciu post ę powania, przedsi ę biorca, pismem z dnia 2 wrze ś nia 2008r., przedstawi ł nowy wzorzec umowny, obowi ą zuj ą cy od dnia 1 lipca 2008r. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: 2 Biuro Podró ż y B Sp. z o.o zarejestrowane jest w KRS pod numerem: ……. Ponadto Spó ł ka wpisana jest do Rejestru Organizatorów Turystyki i Po ś redników Turystycznych Marsza ł ka Województwa Zachodniopomorskiego (za ś wiadczenie nr ……) W zakresie dzia ł ania przedsi ę biorcy jest organizowanie imprez turystycznych. W kontak- tach z klientami pos ł uguje si ę on projektami umów, które nast ę pnie konsumenci podpisuj ą chc ą c skorzysta ć z us ł ug/oferty przedsi ę biorcy. Projekty umów przedstawiane konsumentom, przygotowane z góry przed zawarciem umowy, zawieraj ą gotowe jednolite postanowienia, wpisywane nast ę pnie do konkretnych umów podpisywanych z klientami, stanowi ą c tym samym wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. Stosowany przez przedsi ę biorców, projekt wzorca umowy tj.: „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych” zawiera mi ę dzy innymi nast ę puj ą ce postanowienia umow- ne: 9 „ (…) W przypadku gdy podwy ż ka przekroczy 10% ceny imprezy Uczestnik ma pra- wo, w terminie 3 dni od daty zawiadomienia, do odst ą pienia od umowy bez pono- szenia kosztów” - pkt II.7 „Warunków uczestnictwa (…)” , 9 „ (…) Uczestnik jest zobowi ą zany do zap ł aty kary umownej (z zastrze ż eniem pkt 6), której wysoko ść zale ż y od terminu rezygnacji i wynosi: ƒ 20% ceny imprezy, je ż eli rezygnacja nast ą pi ł a do 31 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy ƒ 30% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 30-21 dni przed dat ą rozpocz ę cia im- prezy ƒ 50% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 20-8 dni przed dat ą rozpocz ę cia im- prezy ƒ 90% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 7-1 dnia przed dat ą rozpocz ę cia im- prezy ƒ 90% ceny imprezy przy rezygnacji w dniu wyjazdu lub nie zg ł oszenia si ę w wyzna- czonym czasie na miejscu zbiórki lub nie przybycia do miejsca realizacji imprezy (…)” - pkt III.4 „Warunków uczestnictwa (…)” , 9 „(…) Uczestnikowi nie przys ł uguje rekompensata w przypadku otrzymania ś wiad- cze ń zast ę pczych, w innym ni ż w wykupionym przez klienta obiekcie, lecz takiej samej kategorii i o takim samym standardzie ś wiadcze ń ” – pkt IV.4 „Warunków uczestnictwa (…)” , 9 „Reklamacje dotycz ą ce realizacji imprezy turystycznej b ę d ą cej przedmiotem niniej- szej umowy mo ż na zg ł asza ć wy łą cznie w formie pisemnej w ci ą gu 14 dni od daty zako ń czenia imprezy pod warunkiem, ż e zosta ł y na miejscu potwierdzone na pi ś mie przez pilota lub rezydenta w czasie trwania imprezy (…)” – pkt IV.7 „Warunków uczestnictwa (…)” , 9 „Biuro nie b ę dzie dokonywa ł o zwrotu ś wiadcze ń , które nie zosta ł y w cz ęś ci lub ca- ł o ś ci wykorzystane z przyczyn le żą cych po stronie Uczestnika takich jak na przyk ł ad spó ź nienie si ę na zbiórk ę , awarie ś rodka transportu przy imprezach z dojazdem w ł asnym, d ł u ż szy ni ż przeci ę tny czas indywidualnego przekroczenia granic, skróce- nie pobytu, rezygnacja z cz ęś ci lub ca ł o ś ci imprezy z przyczyn le żą cych po stronie Uczestnika, odmowa wjazdu do danego kraju udzielona przez w ł adze z powodów sobie wiadomych, na które Biuro nie ma wp ł ywu” – pkt IV.14 „Warunków uczestnictwa (…)” , 3 9 „Uczestnik odpowiada za wyrz ą dzone przez siebie szkody, za które ma obowi ą zek zap ł aci ć w miejscu ich powstania z w ł asnych ś rodków (…)” – pkt IV.13 „Warun- ków uczestnictwa (…)” , Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co na- st ę puje: I. Aby rozstrzygn ąć spraw ę w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (…) niezb ę dnym jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urz ę du, czy w danej sprawie zagro ż ony zosta ł interes publicznoprawny. Wykazanie tej okoliczno ś ci, upowa ż nia dopiero Prezesa UOKiK do realizacji celu ustawy, którym zgodnie z jej art. 1 ust 1, jest okre ś lenie warunków roz- woju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interes ó w przedsi ę biorców i konsument ó w. W ocenie Prezesa Urz ę du rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albo- wiem wi ąż e si ę i dotyczy ochrony interesu szerszej grupy konsumentów, którzy s ą lub mog ą by ć klientami przedsi ę biorcy. Spó ł ce przedstawiono zarzut naruszenia art. 24 ust 1 ustawy o ochronie (…), który sta- nowi i ż , „ Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumen- tów. ” Zgodnie z ust. 2 tego ż artyku ł u „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szcze- gólno ś ci: 1) stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego. (…).” Aby dzia ł ania przedsi ę biorcy - w tym przypadku B - mog ł y zosta ć uznane za sprzeczne powo ł anym wy ż ej przepisem art. 24 ustawy antymonopolowej, winny spe ł nia ć łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: ujawnia ć si ę w obrocie konsumenckim, stanowi ć dzia ł anie bez- prawne, naruszaj ą c jednocze ś nie zbiorowy interes konsumentów Zgodnie z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie (…) i art. 22 1 k.c. za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej nie zwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł al- no ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . Niekwestionowana przez uczestnika post ę powania okoliczno ść zawierania umów sprzeda ż y us ł ug turystycznych, jednoznacznie potwierdza fakt spe ł nienia pierwszej z przes ł anek powo ł anego wy ż ej przepisu ustawy antymonopo- lowej. Odno ś nie drugiej przes ł anki, tj. bezprawno ś ci, rozumianej jako dzia ł ania sprzecznego z przepisami prawa podnie ść nale ż y, i ż przedsi ę biorcy postawiony zosta ł zarzut narusze- nia art. 24 ust 1 i 2 ustawy o ochronie (...), polegaj ą cy na stosowaniu w umowach za- wieranych z konsumentami postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Re- jestru. Zakaz stosowania takich postanowie ń dotyczy nie tylko tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu zapad ł wyrok w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, lecz równie ż innych przedsi ę biorców. Art. 479 43 k.p.c . rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie po- stanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocno- ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konse- kwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w ww. rejestrze jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego . 4 Wpis do Rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od momentu je- go dokonania stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umow- nych. Powy ż sze stanowisko Prezesa Urz ę du zgodne jest z orzecznictwem S ą du Najwy ż - szego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdzi ł , i ż „(…) stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za prakty- k ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów (…)”. W uzasadnieniu do powy ż szej uchwa ł y S ą d uzna ł m.in., ż e „ (…) praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumen- tów art. 23a u.o.k.ik. obejmuje równie ż przypadki wprowadzania jedynie zmian kosme- tycznych polegaj ą cych na przestawieniu wyrazów lub zast ą pieniu jednych wyrazów in- nymi, je ż eli tylko wyk ł adnia postanowienia pozwoli stwierdzi ć , ż e jego tre ść mie ś ci si ę w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbli ż onej tre ś ci do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecie ż tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyj ę ta powy ż ej rozszerzaj ą ca wyk ł adnia art. 23a u.o.k.ik. znajduje równie ż uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a tak ż e orzecznictwie ETS dotycz ą cym zasady efektywno ś ci (…)”. Nie jest, zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. St ą d niedozwolone b ę d ą tak ż e postanowienia umów, mieszcz ą ce si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . W ocenie Prezesa Urz ę du zakwestionowane postanowienia zawarte, we wzorcu umow- nym o nazwie: „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych” i stosowane przez Spó ł k ę s ą to ż same z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomoc- nymi wyrokami S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego , pod pozycjami: 1131 i 1053, 1282 i 1078, 1052, 1246, 1009 i 1042 , 768. Po pierwsze postanowienie pkt II.7 wzorca „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych” o tre ś ci:– „ (…) W przypadku gdy podwy ż ka przekroczy 10% ceny im- prezy Uczestnik ma prawo, w terminie 3 dni od daty zawiadomienia, do odst ą pienia od umowy bez ponoszenia kosztów”, nale ż y uzna ć za to ż same z tre ś ci ą klauzul wpisanych do Rejestru pod pozycjami: 1131 czy 1053, uznanymi wyrokami S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowienia umowne. Wyrokiem z dnia 27 lutego 2006r. (sygn. akt XVII AmC 100/04) SOKiK uzna ł za niedo- zwolone, postanowienie o tre ś ci: „…W przypadku gdy podwy ż ka wynios ł aby wi ę cej ni ż 10% ceny wykupionych ś wiadcze ń , Klient uprawniony jest do odst ą pienia od umowy bez uiszczania dodatkowych op ł at…”. Postanowienie to nast ę pnie zosta ł o wpisane do Rejestru pod pozycj ą 1131. W innym wyroku wydanym w dniu 14 grudnia 2006r., (sygn. akt XVII AmC 152/05) S ą d uzna ł za niedozwolone postanowienie umowne, wpisane do Rejestru pod pozycj ą 1953, o tre ś ci : „ Organizator zastrzega sobie prawo do zmiany ceny imprezy w przypadku wzrostu (…) innych kosztów maj ą cych wp ł yw na przyj ę t ą kalkulacj ę imprezy. Klient mo- ż e zrezygnowa ć bez poniesienia kosztów w przeci ą gu 3 dni od powiadomienia, je ż eli podwy ż ka przekracza 10% ceny”. 5 Cytowane wy ż ej postanowienia przewiduj ą po stronie klienta/konsumenta prawo do od- st ą pienia od umowy, co nie wi ąż e si ę z konieczno ś ci ą ponoszenia kosztów rezygnacji, jedynie w sytuacji gdy cena imprezy wzrasta ponad okre ś lony w umowie poziom, wyno- sz ą cy 10%. Tymczasem, zgodnie z brzmieniem art. 17 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (Dz.U. z 2004r. Nr 223, poz. 2268 zm.) cena ustalona w umowie nie mo ż e by ć podwy ż szona. Wprawdzie w ustawie tej przewidziane s ą okolicz- no ś ci, wyst ą pienie których daje mo ż liwo ść zwy ż ki ceny, jednak z pewnymi ogranicze- niami. Po pierwsze cena nie mo ż e by ć zmieniona na 20 dni przed dat ą imprezy, po wtó- re, je ś li podwy ż ka nast ę puje w terminie wcze ś niejszym, to zgodnie z art. 14 ust. 5, klient ma prawo przyj ąć proponowan ą zmian ę warunków umowy lub odst ą pi ć od umo- wy za natychmiastowym zwrotem wszystkich wniesionych ś wiadcze ń oraz bez obowi ą z- ku zap ł aty kary umownej. Nale ż y przy tym wskaza ć , ż e w uzasadnieniu ww. wyroku z dnia 27. 02. 2006r. (sygn. akt XVII AmC 100/04) SOKiK podniós ł , ż e zakwestionowana klauzula w jednoznaczny sposób pozwala na jednostronne podwy ż szenie ceny przez or- ganizatora, przy czym je ś li wzrost nie przekroczy 10 %, konsument jest zmuszony do zaakceptowania zmiany w tych granicach. Jest to sprzeczne z dobrymi obyczajami i ra- żą co narusza interes konsumenta, który pozostaje w stanie niepewno ś ci co do wysoko- ś ci ceny. W innym wyroku (z dnia 27. 10. 2004r. sygn. akt XVII AmC 67/03) SOKiK orzek ł , ż e po- stanowienie dopuszczaj ą ce zmian ę ceny i nieprzewiduj ą ce jednocze ś nie uprawnienia konsumenta do odst ą pienia od umowy na wypadek jej wzrostu narusza, oprócz przepi- sów ustawy o us ł ugach turystycznych, tak ż e art. 385 3 pkt 20 Kc. W tym stanie faktycznym uzna ć nale ż y, ż e skutek stosowania postanowienia, zawartego w pkt II.7 wzorca „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych” , jest iden- tyczny z tym, który wywo ł uj ą klauzule wpisane do Rejestru (m.in. w poz. 1131 czy 1053). Niew ą tpliwie ich istot ą jest ograniczenie konsumentom prawa do odst ą pienia od umowy w przypadku wzrostu ceny. Po drugie , postanowienie: pkt III. 4 wzorca „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych”, o tre ś ci: „ (…) Uczestnik jest zobowi ą zany do zap ł aty kary umownej (z zastrze ż eniem pkt 6), której wysoko ść zale ż y od terminu rezygnacji i wynosi: a) 20% ceny imprezy, je ż eli rezygnacja nast ą pi ł a do 31 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy; b) 30% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 30-21 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy; c) 50% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 20-8 dni przed dat ą rozpocz ę cia impre- zy; d) 90% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 7-1 dnia przed dat ą rozpocz ę cia im- prezy; e) 90% ceny imprezy przy rezygnacji w dniu wyjazdu lub nie zg ł oszenia si ę w wyznaczonym czasie na miejscu zbiórki lub nie przybycia do miejsca realizacji imprezy (…)” nale ż y uzna ć za to ż same z klauzulami wpisanymi do Rejestru pod pozycjami: 1282 czy 1078, uznan ą uprzednio wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowienie umowne. Wyrokiem wydanym w dniu 8 grudnia 2006r., (sygn. akt XVII AmC 41/06) S ą d uzna ł za niedozwolone postanowienie umowne, o tre ś ci: „ Koszty rezygnacji: a) op ł ata sta ł a w wysoko ś ci 50 z ł , je ż eli rezygnacja nast ą pi ł a w terminie do 30 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy, b) 30% w przypadku rezygnacji w okresie 29-21 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy, c) 50% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 20-9 dni przed dat ą rozpocz ę - cia imprezy, d) 80% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 8-1 dni przed dat ą rozpo- cz ę cia imprezy, e) 90% ceny imprezy w przypadku rezygnacji w dniu wyjazdu, lub nie zg ł oszenia si ę w wyznaczonym czasie w miejscu zbiórki lub nieprzybycia do miejsca re- 6 alizacji imprezy”. W uzasadnieniu wyroku SOKiK uzna ł , ż e „postanowienie to jest sprzeczne z art. 385 1 § 1 oraz art. 385 3 pkt 12 i 16 k.c.”. Zdaniem SOKiK „…zatrzymanie rycza ł towo okre ś lonych kwot na wypadek rezygnacji klienta z udzia ł u w imprezie tury- stycznej, narusza zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń (…) a ponadto op ł aty te zosta ł y ustalone w sposób arbitralny, w oderwaniu od faktycznie poniesionych, w zwi ą zku z faktem rezygnacji klienta z imprezy, strat przez pozwanego”. Porównywane niedozwo- lonej klauzul do zakwestionowanego w niniejszej sprawie postanowienia umownego, prowadzi do wniosku, i ż warunki te wywo ł uj ą identyczne, to ż same konsekwencje dla konsumenta tzn. nak ł adaj ą na konsumenta obowi ą zek zap ł aty rycza ł towych stawek, w przypadku rezygnacji z udzia ł u w imprezie, podczas gdy – co wynika z orzecznictwa SOKiK - winien on by ć zobowi ą zanym jedynie do zwrotu wszelkich poniesionych przez przedsi ę biorc ę kosztów, z tytu ł u zawarcia i realizacji umowy. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK (wyrok z dnia 20 lutego 2007r., sygn. XVIIAmC 50/06) „…przedsi ę biorca ma prawo do potr ą cenia kosztów w przypadku rezygnacji konsumenta z umowy. Kwota podlegaj ą ca potr ą ceniu powinna jednak zosta ć ustalona, w oparciu o indywidualne roz- liczenia z konsumentem z uwzgl ę dnieniem rzeczywistej straty poniesionej przez pozwa- nego”. Tak wi ę c, przeprowadzone porównanie postanowienia wzorca umowy stosowanego przez przedsi ę biorc ę ze wskazanymi klauzulami uznanymi wcze ś niej przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za postanowienia niedozwolone i wpisane do Rejestru, jed- noznacznie wskazuje na to ż samo ść skutków wywo ł ywanych przez porównywane klau- zule, czego nie naruszaj ą ró ż nice w zakresie u ż ytych sformu ł owa ń i wyrazów. Po trzecie , postanowienie pkt IV.4 wzorca „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych” , o tre ś ci:– „(…) Uczestnikowi nie przys ł uguje rekompensata w przy- padku otrzymania ś wiadcze ń zast ę pczych, w innym ni ż w wykupionym przez klienta obiekcie, lecz takiej samej kategorii i o takim samym standardzie ś wiadcze ń ” nale ż y uzna ć za to ż same z brzmieniem klauzuli wpisanej do Rejestru pod pozycj ą ; 1052, uzna- n ą uprzednio wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowienie umowne. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2006r. (sygn. akt XVII AmC 152/05) s ą d uzna ł za niedo- zwolone, postanowienie o tre ś ci: „Organizator zastrzega sobie prawo do zmiany pro- gramu i ś wiadcze ń imprezy, gdy zmiana ta jest powodowana czynnikami niezale ż nymi od niego, a zawarte w umowie ś wiadczenia mog ą by ć zast ą pione jedynie ś wiadczeniami o tym samym lub wy ż szym standardzie i w tej samej ilo ś ci, jednocze ś nie w w/w przy- padku Klientowi nie przys ł uguje prawo do jakichkolwiek roszcze ń finansowych”. Oba porównywane postanowienie umowne bezprawne ograniczaj ą prawa klienta do do- chodzenia swoich roszcze ń z powodu zmiany warunków umowy, w przypadku zaofero- wania ś wiadcze ń zast ę pczych, czym wype ł niaj ą dyspozycj ę art. 385 3 pkt 2 i 11 k.c., tj. zarówno ograniczaj ą odpowiedzialno ść wzgl ę dem konsumenta za niewykonanie lub nie- rzetelne wykonanie umowy, jak równie ż przyznaj ą tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzenia zgodno ś ci ś wiadczenia z umow ą . Tymczasem, zgodnie z brzmieniem art. 16 a ustawy o us ł ugach turystycznych klient ma prawo do akceptacji/przyj ę cia zaoferowanych ś wiadcze ń zast ę pczych lub do odst ą pienie od umowy, z tego tytu ł u, bez obowi ą zku poniesienia dodatkowych kosztów, czy kar umownych. Ponadto w przypadku odst ą pienia od umowy klient mo ż e żą da ć naprawie- nie szkody wynik ł ej z niewykonania umowy. Tym samym, mimo ró ż nic w sformu ł owa- niu tre ś ci, nale ż y stwierdzi ć to ż samo ść porównywanych powy ż ej zapisów. 7 Po czwarte , postanowienie pkt IV.7 wzorca „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych” , o tre ś ci – „Reklamacje dotycz ą ce realizacji imprezy turystycznej b ę - d ą cej przedmiotem niniejszej umowy mo ż na zg ł asza ć wy łą cznie w formie pisemnej w ci ą gu 14 dni od daty zako ń czenia imprezy pod warunkiem, ż e zosta ł y na miejscu po- twierdzone na pi ś mie przez pilota lub rezydenta w czasie trwania imprezy (…)” nale ż y uzna ć za to ż same z klauzul ą wpisan ą do Rejestru pod pozycj ą ; 1246, uznan ą uprzednio wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowienia umowne. Wyrokiem z dnia 20 lutego 2007r., (sygn. akt XVII AmC 50/06) S ą d uzna ł za niedozwo- lone, postanowienie o tre ś ci: „ Uczestnik mo ż e zg ł osi ć Organizatorowi reklamacje nie- zw ł ocznie po stwierdzeniu niew ł a ś ciwego wykonania us ł ugi w formie pisemnej, nie pó ź - niej ni ż 14 dni od dnia zako ń czenia imprezy pod warunkiem ich wcze ś niejszego zg ł o- szenia pilotowi w trakcie imprezy turystycznej”. Oba analizowane postanowienia umowne tj. zarówno to zawarte we wzorcu stosowa- nym przez Spó ł k ę , jak i to umieszczone w Rejestrze identycznie okre ś laj ą termin na wniesienie reklamacji tj. w ci ą gu 14 dni od zako ń czenia imprezy, podczas gdy - zgodnie z brzmieniem art. 16 b ww. ustawy o us ł ugach turystycznych - klient powinien zg ł osi ć wadliwe wykonanie umowny niezw ł ocznie. Wskaza ć nale ż y, ż e w uzasadnieniu wskaza- nego wy ż ej wyroku S ą d uzna ł , ż e „przyj ę ty w zakwestionowanym zapisie 14-dniowy termin do sk ł adania reklamacji jest zbyt krótki i prowadzi ć mo ż e do sytuacji, w której konsument pozbawiony zostanie mo ż liwo ś ci zg ł oszenie reklamacji. Jednoznaczne i ka- tegoryczne sformu ł owanie zakwestionowanego postanowienia nie zawiera ż adnych od- st ę pstw od przyj ę tej zasady, zatem nawet w przypadku zaistnienia obiektywnych i nie- zale ż nych od konsumenta okoliczno ś ci uniemo ż liwiaj ą cych mu z ł o ż enie reklamacji, ta- kich jak np. choroba uczestnika, czy inny wypadek losowy, po up ł ywie okre ś lonego w zakwestionowanym postanowieniu terminu z ł o ż enie reklamacji staje si ę niedopuszczal- ne”. Zdaniem SOKiK, dzia ł anie takie mo ż e nie tylko utrudnia ć konsumentowi dochodze- nie swoich praw, ale równie ż stanowi ć prób ę ograniczenia odpowiedzialno ś ci organiza- tora wzgl ę dem klienta za nierzetelne wykonanie umowy. Równie ż w podobnej, innej sprawie (wyrok z dnia 8 grudnia 2006r., sygn. akt XVII AmC 41/06) SOKiK wskaza ł , ż e wyznaczony (krótki) okres mo ż e, w wielu sytuacjach, uniemo ż liwi ć klientom wniesienie reklamacji, w terminie lub jej prawid ł owe uzasadnienie, w szczególno ś ci gdy, w okresie urlopowym, klient bierze udzia ł w kilku, nast ę puj ą cych po sobie, imprezach turystycz- nych. Tak wi ę c, przeprowadzone porównanie jednoznacznie wskazuje na to ż samo ść skutków wywo ł ywanych przez wskazane klauzule, zwi ą zanych z ograniczeniem terminu na z ł o- ż enie reklamacji, czego nie naruszaj ą ró ż nice w zakresie u ż ytych sformu ł owa ń i wyra- zów. Po pi ą te , postanowienie pkt IV.14 wzorca „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych” , o tre ś ci – „Biuro nie b ę dzie dokonywa ł o zwrotu ś wiadcze ń , które nie zosta ł y w cz ęś ci lub ca ł o ś ci wykorzystane z przyczyn le żą cych po stronie Uczestnika ta- kich jak na przyk ł ad spó ź nienie si ę na zbiórk ę , awarie ś rodka transportu przy imprezach z dojazdem w ł asnym, d ł u ż szy ni ż przeci ę tny czas indywidualnego przekroczenia granic, skrócenie pobytu, rezygnacja z cz ęś ci lub ca ł o ś ci imprezy z przyczyn le żą cych po stronie Uczestnika, odmowa wjazdu do danego kraju udzielona przez w ł adze z powodów sobie wiadomych, na które Biuro nie ma wp ł ywu” nale ż y uzna ć za to ż same z klauzul ą wpisa- 8 n ą do Rejestru pod pozycjami: 1009 czy 1042, uznanymi uprzednio wyrokami S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolo- ne postanowienia umowne. Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2006r. (sygn. akt XVII AmC 161/05) SOKiK uzna ł a za nie- dozwolone, postanowienie o tre ś ci „Organizator nie dokonuje zwrotu ś wiadcze ń , które nie zosta ł y wykorzystane w pe ł ni z przyczyn le żą cych po stronie uczestnika, np. skróce- nie pobytu, rezygnacja z cz ęś ci lub ca ł o ś ci programu, spó ź nienie si ę na miejsce zbiórki itp.”. Oceniaj ą c t ą klauzul ę S ą du podzieli ł stanowisko powoda (Prezes Urz ę du), ż e po- stanowienie to narusza dyspozycj ę art. 385 3 pkt 12 k.c., zgodnie z którym niedozwolo- nym postanowieniem umownym jest to, które wy łą cza obowi ą zek zwrotu konsumentowi uiszczonej zap ł aty za ś wiadczenie nie spe ł nione w ca ł o ś ci lub cz ęś ci, je ż eli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania. Równie ż i postanowienie zawarte we wzorcu umownym stosowanym przez B ogranicza prawa klienta do zwrotu okre ś lonej cz ęś ci op ł aty, w przypadku rezygnacji z wykonania us ł ugi, nawet je ś li z tego powodu przedsi ę biorca nie poniós ł ż adnych strat i/lub odzyska ł cz ęść ś rodków. St ą d uzna ć nale- ż y, ż e obie porównywane klauzule wywo ł uj ą identyczne skutki prawne. Po szóste , postanowienie pkt IV.13 wzorca „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych” , o tre ś ci:– „Uczestnik odpowiada za wyrz ą dzone przez siebie szkody, za które ma obowi ą zek zap ł aci ć w miejscu ich powstania z w ł asnych ś rodków (…)” na- le ż y uzna ć za to ż same z brzmieniem klauzuli wpisanej do Rejestru pod pozycj ą ; 768, uznan ą uprzednio wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konku- rencji i Konsumentów za niedozwolone postanowienie umowne. W wyroku z dnia 23 lutego 2006r. (sygn. akt XVII Amc 6/05) S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za niedozwolone, postanowienie umowne które nast ę pnie zosta ł o wpisane pod poz. 768 do Rejestru, o tre ś ci: „Uczestnicy odpowiadaj ą za wyrz ą dzone szkody z w ł asnej winy, za które maj ą obowi ą zek zap ł aci ć niezw ł ocznie, z w ł asnych ś rodków w miejscu ich powstania”. Wyniki analizy porównawczej postanowienia zawar- tego we wzorcu stosowanym przez przedsi ę biorc ę z klauzul ą umieszczon ą w Rejestrze, pozwalaj ą na stwierdzenie, ż e - pomimo braku identyczno ś ci literalnej – ich stosowanie wywo ł uje to ż same skutki, bowiem nak ł adaj ą one na konsumenta obowi ą zek natychmia- stowego pokrycia wyrz ą dzonych szkód. Tymczasem, na ł o ż enie takiego obowi ą zku mo ż e by ć dzia ł aniem przedwczesnym. Dopiero bowiem po ustaleniu, ż e szkody s ą wynikiem wy łą cznej winy konsumenta organizator mo ż e wyst ą pi ć z okre ś lonym roszczeniem. Po- nadto bardzo cz ę sto klient mo ż e nie by ć w stanie ui ś ci ć zap ł aty za szkod ę w miejscu jej powstania lub dokonanie zap ł aty mo ż e uniemo ż liwi ć dalsze korzystanie z imprezy tury- stycznej. SOKiK uznaj ą c wskazane wcze ś niej postanowienie za niedozwolone podzieli ł argumenty powoda (Prezesa Urz ę du), ż e wszelka odpowiedzialno ść odszkodowawcza organizatora rozpoczyna si ę dopiero po zako ń czeniu imprezy i jest mo ż liwa po rozpa- trzeniu reklamacji klienta. Reasumuj ą c za wykazane i udowodnione uzna ć nale ż y, i ż kwestionowane postanowie- nia, zawarte w wymienionym wzorcu umownym stosowanym przez przedsi ę biorc ę mieszcz ą si ę w hipotezach wskazanych klauzul wpisanych do Rejestru postanowie ń umownych uznanych za niedozwolone. 9 Tak ż e trzeci ą przes ł ank ę , uzna ć nale ż a ł o za spe ł nion ą . Naruszenie zbiorowych intere- sów konsumentów ma miejsce wtedy, gdy dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci, to jest, sytuacji gdy skierowane jest nie tylko do wyod- r ę bnionej indywidualnie grupy konsumentów, lecz szerszego, nieograniczonego liczbo- wo kr ę gu osób, do których dotar ł a i dotrze ć mo ż e oferta przedsi ę biorcy. W rozpatrywa- nej sprawie wy ż ej wymienione warunki zosta ł y spe ł nione. Oferta us ł ug turystycznych, zawieraj ą ca niedozwolone klauzule adresowana jest bowiem przez B, nie do ś ci ś le zin- dywidualizowanego konkretnego konsumenta lecz do z góry nieokre ś lonej, niemo ż liwej do zidentyfikowania liczby kontrahentów – konsumentów, których sytuacja jest iden- tyczna i wspólna. Skoro zatem kwestionowane postanowienia analizowanego wzorca umowy s ą to ż same z klauzulami wpisanymi do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedo- zwolone, to pos ł ugiwanie si ę nimi w obrocie konsumenckim zgodnie tre ś ci ą art. 24 ust. 2 ustawy ochronie konkurencji i konsumentów uzna ć nale ż y za dzia ł anie bezprawne, stanowi ą ce praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji (...) je ż eli Prezes Urz ę du stwier- dzi naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 24 tej ustawy, wówczas wydaje decyzj ę o uznaniu danej praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą c ą za- niechanie jej stosowania. W trakcie niniejszego post ę powania przedsi ę biorca przed ł o ż y ł nowy wzorzec umowy, obowi ą zuj ą cy od dnia 1 lipca 2008r., który zawiera m.in. nast ę puj ą ce postanowienia, o tre ś ci: - „W przypadku rezygnacji…Uczestnik jest zobowi ą zany do zwrotu na rzecz Biura wszel- kich udokumentowanych kosztów poniesionych przez Biuro do czasu z ł o ż enie pisemne- go o ś wiadczenia rezygnacji w imprezie, a zwi ą zanych z jej organizacj ą . a) 20% ceny imprezy je ż eli rezygnacja nast ą pi ł a w terminie do 31 dni przed dat ą roz- pocz ę cia imprezy, b) 30% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 30-21 dni przed dat ą rozpocz ę cia im- prezy, c) 50% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 20-8 dni przed dat ą rozpocz ę cia impre- zy, d) 90% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie od 7 do 1 dnia przed dat ą rozpocz ę cia imprezy, e) 90% ceny imprezy przy rezygnacji w dniu wyjazdu lub nie zg ł oszenia si ę w wyzna- czonym czasie na miejsce zbiórki lub nie przybycia do miejsca realizacji imprezy” - pkt III.4 „Warunków Uczestnictwa…” , oraz - „Reklamacja dotycz ą ce realizacji imprezy turystycznej b ę d ą cej przedmiotem niniejszej umowy mo ż na zg ł asza ć wy łą cznie w formie pisemnej w ci ą gu 14 dni od daty zako ń cze- nia imprezy pod warunkiem, ze zosta ł y na miejscu potwierdzone napisie przez pilota lub rezydenta w czasie trwania imprezy…” – pkt IV.7 „Warunków uczestnictwa…” . W przypadku obu zacytowanych postanowie ń , uzna ć nale ż y i ż nadal wywo ł uj ą one identyczne skutki prawne, jak klauzule niedozwolone, umieszczone w Rejestrze pod po- 10 zycjami: 1288, 1078 czy 1246. Przedsi ę biorca zarówno okresli ł 14 dniowy termin na wniesienie reklamacji, jak i zachowa ł rycza ł towe stawki potr ą ce ń , w przypadku rezy- gnacji klienta z imprezy. Wprawdzie BRITAS za ł o ż y ł , ż e przy rezygnacji z umowy Uczestnik zobowi ą zany jest do zwrotu wszystkich udokumentowanych kosztów ponie- sionych przez Biuro jednak nie przedstawi ł ż adnych dowodów wskazuj ą cych na fakt, i ż w ka ż dym przypadku b ę d ą to kwoty odpowiadaj ą ce ustalonym progom procentowym. W ą tpliwo ś ci budzi na przyk ł ad skala wzrostu kosztów przy rezygnacji pomi ę dzy 8 a 7 dniem przed imprez ą . Przedsi ę biorca nie wyja ś ni ł , z jakich powodów i czy rzeczywi ś cie oraz, ż e w ka ż dym przypadku nast ę puje w tym okresie wzrost kosztów o 40%. Maj ą c powy ż sze na uwadze, orzeczono jak w pkt I sentencji decyzji. II. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyki naruszaj ą ce zbiorowe inte- resy konsumentów kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą - gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Kara taka mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Ponadto stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i kon- sumentów przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych nale ż y uwzgl ę dni ć , w szczególno- ś ci: okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W wyniku przeprowadzonego post ę powania zosta ł o wykazane i udowodnione, ż e przed- si ę biorca stosowa ł we wzorcu umownym postanowienia niedozwolone, przez co naru- szy ł interesy konsumentów. Tym samym na ł o ż enie na niego kary w trybie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie (…) jest uzasadnione. Przychód osi ą gni ę ty przez przedsi ę biorc ę w 2007r. zosta ł ustalony na podstawie z ł o ż o- nego przez niego dokumentu (sprawozdanie finansowe – Rachunek zysków i strat) i wyniós ł …… z ł . St ą d maksymalny wymiar kary wynosi ok. ….. z ł . Prezes Urz ę du posta- nowi ł na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę w wysoko ś ci ….. z ł (s ł ownie: ……z ł otych), co sta- nowi ok. …..% uzyskanych przychodów. Ustalaj ą c ostateczn ą wysoko ść kary Prezesa Urz ę du, wzi ął pod uwag ę zarówno okolicz- no ś ci „obci ąż aj ą ce”, jak i „ ł agodz ą ce”. Pierwsze z nich wskazuj ą , ż e przedsi ę biorca sto- sowa ł niedozwolone klauzule, pomimo ł atwej dost ę pno ś ci i publicznego charakteru Ra- portu. W tej sytuacji oceni ć nale ż a ł o, ż e kwestionowane zachowanie rynkowe nie by ł o dzia ł aniem nie ś wiadomym, bowiem przy do ł o ż eniu minimum staranno ś ci ka ż dy z orga- nizatorów turystyki, w tym i skar ż ony, móg ł z ł atwo ś ci ą zapozna ć si ę z tre ś ci ą postano- wie ń wpisanych do Rejestru i dostosowa ć wykorzystywany w obrocie konsumenckim wzorzec umowny do wymogów prawa. Konsekwencj ą stosowania klauzul abuzywnych jest naruszenie zbiorowych interesów konsumentów, nabywców organizowanych przez tego przedsi ę biorc ę imprez turystycznych, Miarkuj ą c wymiar kary Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł tak ż e „okoliczno ś ci ł agodz ą ce”, pozwa- laj ą ce na obni ż enie jej maksymalnego wymiaru, tj.: 1. Skar ż ony, swoim dzia ł aniem, po raz pierwszy naruszy ł przepisy ustawy o ochro- nie konkurencji (…). 2. Skar ż ony aktywnie wspó ł dzia ł a ł z Urz ę dem i wywi ą zywa ł si ę ze wszystkich zobo- wi ą za ń nak ł adanych przez Prezesa Urz ę du, w zakresie udzielania informacji oraz przekazywania żą danych dokumentów. 11 Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę równie ż sytuacj ę finansow ą przedsi ę biorcy i mo ż liwo ść op ł acenia na ł o ż onej kary. W ocenie Prezesa Urz ę du wymiar kary jest adekwatny do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a jej na ł o ż enie powinno spe ł nia ć przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci stosowania po- dobnych praktyk. Maj ą c na uwadze wszystkie okoliczno ś ci faktyczne sprawy, orzeczono jak w punkcie II sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą z- ku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwuty- godniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkuren- cji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. W imieniu Prezesa UOKiK Roman Jarz ą bek Dyrektor Delegatury UOKiK W Gda ń sku 12