RGD-5/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DAŃSKU Gda ń sk, dnia marca 2009r. RGD. 430 - 1/08/MLM DECYZJA N R RGD. 5/2009 Na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939) po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - nak ł ada si ę na przedsi ę biorc ę MULTIMEDIA …. w G… kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci …. z ł (s ł ownie z ł otych: ….. z ł ote), co stanowi równowarto ść 10.000 euro (s ł ownie: dziesi ęć tysi ę cy euro), za nieudzielnie informacji żą danych przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 50 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym prowadzonym pod sygnatur ą akt RGD. 405 - 49/08/MLM. Uzasadnienie W dniu 19 maja 2008r. do Delegatu ry UOKiK w Gda ń sku wp ł yn ęł o pismo Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Szczecinie dotycz ą ce „zmiany cen us ł ugi telewizji kablowej Multimedia Polska SA w zwi ą zku z modernizacj ą sieci telekomunikacyjnej na osiedlu Somosierry w Szczecinie”. Z tre ś ci pisma wynik ł o, ż e Spó ł ka Multimedia (zwana dalej MULTIMEDIA lub Spó ł ka), ś wiadcz ą ca na terenie Szczecina m.in. us ł ugi telewizji kablowej, od dnia 1 stycznia 2008r. obci ąż y ł a abonentów wy ż szymi op ł atami za us ł ugi telekomunikacyjne, pomimo, i ż nie wprowadzi ł a deklarowanych zmian oferty programowej, tj. nie zapewni ł a dost ę pu do pe ł nej oferty us ł ug MULTIMEDIA obejmuj ą cych: cyfrow ą telewizj ę kablow ą , szybki dost ę p do Internetu oraz us ł ugi telefoniczne. Natomiast, jak zapewnia ł operator w swoim pi ś mie kierowanym do abonentów, zmiana wysoko ś ci op ł at abonamentowych (od dnia 1 stycznia 2008r.) jest „Konsekwencj ą powy ż szych zmian, zwi ą zanych z modernizacj ą sieci dost ę powej i wprowadzeniem kolejnych, nowoczesnych us ł ug”. Z uwagi na fakt, i ż opisane dzia ł ania przed si ę biorcy mog ł y narusza ć zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du (zwany tak ż e organem antymonopolowym) posta - 2 80 - 824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL / FAX (058) 346 - 29 - 32, 346 - 29 - 33, 301 - 51 - 75 E - MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL nowi ł o wszcz ę ciu, z dniem 27 maja 2008r., post ę powania wyja ś niaj ą cego w tej sprawie. W dniu 29 maja 2008r. do Spó ł ki zosta ł o skierowane wezwanie do z ł o ż enia szczegó ł owych wyja ś nie ń w sprawie oraz do przekazania innych/dodatkowych informacji i dowodów. Podstaw ą tego żą dania by ł art. 50 ustawy z dnia 16 lutego o ochronie konkurencji i konsumentów. Dzie ń udzielenia odpowiedzi zosta ł okre ś lony na 12 czerwca 2008r. Poniewa ż przedsi ę biorca nie udzieli ł odpowiedzi na ww. wezwanie Prezesa Urz ę du w dniu 27 czerwca 2008r. zosta ł o skierowane do Spó ł ki ponaglenie z jednoczesnym wyznaczeniem nowego terminu na udzielenie odpowiedzi do dnia 17 lipca 2008r. Równie ż i to pismo pozosta ł o bez ż adnej reakcji ze strony przedsi ę biorcy. W dniu 14 sierpnia 200 8r. Prezes Urz ę du wyst ą pi ł po raz kolejny z wezwaniem wyznaczaj ą c termin do dnia 1 września 2008r . Wezwanie to zosta ł o Spó ł ce dor ę czone w dniu 21 sierpnia 2008r. Wprawdzie po wyznaczonym terminie, jednak ostatecznie, w dniu 25 wrze ś nia 2008r. Prezes Urz ę du otrzyma ł , od MULTIMEDIA, żą dane informacje. W dniu 1 pa ź dziernika 2008r. Prezes Urz ę du wyst ą pi ł do Spó ł ki o udzielenie dodatkowych informacji w sprawie, okre ś laj ą c termin udzielenia odpowiedzi na dzie ń 16 października 2008r. W zwi ą zku z jej brakiem Prezes Urz ę du po raz kolejny wezwa ł MULTIMEDIA i wyznaczy ł nowy termin udzielenia odpowiedzi do dnia 18 listopada 2008r. (Spó ł ka otrzyma ł a to pismo w dniu 13 listopada 2008r.) Pomimo up ł ywu wskazanego terminu Spó ł ka MULTIMEDIA nie udzieli ł a odpowiedzi na w ezwanie Prezesa Urz ę du. Maj ą c na uwadze okoliczno ść , ż e Spó ł ka MULTIMEDIA wielokrotnie ignorowa ł a wyst ą pienia Prezesa Urz ę du i nie udziela ł a odpowiedzi lub udziela ł a jej z opó ź nieniem, nawet po otrzymaniu kolejnych wezwa ń (ponagle ń ), organ antymonopolowy postanowi ł o wszcz ę ciu z dniem 28 listopada 2008r., z urz ę du, post ę powania w sprawie na ł o ż enia na MULTIMEDIA Polska SA z siedzib ą w G dyni kary pieni ęż nej za nie udzielenie informacji żą danych przez Prezesa Urz ę du na podstawie art. 5 0 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W dniu 10 grudnia 2008r., czyli ju ż po wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania, przedsi ę biorca udzieli ł żą danych informacji. Natomiast w dniu 23 grudnia 2008r., Spó ł ka dostarczy ł a pismo zawieraj ą ce stanowisko od no ś nie wszcz ę tego post ę powania. Ustosunkowuj ą c si ę do postawionego zarzutu Spó ł ka przyzna ł a, ż e odpowiedzi na wezwania Prezesa Urz ę du by ł y udzielane z opó ź nieniem. Jak to wynika z przed ł o ż onych wyja ś nie ń opó ź nienia by ł y wynikiem szeregu okoliczno ś ci, w tym du ż ej ilo ś ci ró ż nego rodzaju pism kierowanych przez Rzeczników Konsumentów, jak równie ż problemami osobowo - kadrowymi i organizacyjnymi. Ponadto przedsi ę biorca wskaza ł , ż e wprawdzie po terminie, to jednak udzieli ł odpowiedzi na wszystkie wezwani a Prezesa Urz ę du, a przekazane informacje mia ł y „cha - rakter prawdziwy i nie wprowadzaj ą cy w ż adnym razie w b łą d” st ą d, w jego ocenie „…na ł o ż enie kary jest ś rodkiem zarówno nieprzydatnym, jak te ż niekoniecznym, gdy ż zamierzony przez Prezesa Urz ę du cel zosta ł ju ż osi ą gni ę ty…”. 3 Organ antymonopolowy ustalił i zważył co następuje. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji […] przedsi ę biorcy s ą obowi ą zani do przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na żą danie Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Jednocze ś nie ust. 2 tego przepisu precyzuje, ze żą danie Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów powinno zawiera ć wskazanie: zakresu informacji i okresu, którego dotycz ą , celu żą dania oraz ter minu udzielenia informacji, a tak ż e pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d. W uzasadnieniu do wyroku z dnia 07. 04. 2004r. (sygn. akt III SK 31/2004) S ą d Najwy ż szy wskaza ł , ż e obowi ą zek udzielenia informacji ci ąż y na przedsi ę biorcy tylko wówczas, gdy skierowane żą danie okre ś la wszystkie elementy wymienione w art. 50 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wyst ą pienie z żą daniem do udzielenia informacji, kierowa ne na podstawie art. 50 ustawy o ochronie konkurencji […], jest mo ż liwe jedynie w sytuacji gdy Prezes Urz ę du prowadzi okre ś lone, jedno z post ę powa ń wymienionych w art. 47 wspomnianej ustawy. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie wyja ś ni aj ą ce, o czym Spó ł ka MULTIMEDIA zosta ł a w ł a ś ciwie powiadomiona. W ramach tego post ę powania Prezes Urz ę du wyst ę powa ł pi ę ciokrotnie do Spó ł ki MULTIMEDIA z wezwaniem do udzielenia odpowiedzi i pomimo wyznaczonych terminów za ka ż dym razem przedsi ę biorca pozostawa ł w zw ł oce. Pisma kierowane do przedsi ę biorcy spe ł nia ł y wszystkie wymogi, okre ś lone w art. 50 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji […], tj. wskazano tam zakres i cel żą danych informacji (okre ś laj ą c go precyzyjne lub powo ł uj ą c si ę na poprze dnie wezwania, w przypadku dodatkowych pism ponaglaj ą cych), okre ś lono termin udzielenia odpowiedzi oraz pouczono o sankcjach za nieudzielenie informacji lub udzielenie informacji nieprawdziwych albo wprowadzaj ą cych w b łą d, okre ś lonych w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej. Na ostatnie wyst ą pienie, pismo z dnia 1 pa ź dziernika 2008r., Prezes Urz ę du otrzyma ł odpowied ź dopiero w dniu 10 grudnia 2008r., ju ż po wszcz ę ciu post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary. W tym czasie, pomimo dodatkowego wezwania (p onaglenia), przedsi ę biorca nie wyst ę powa ł z pro ś b ą o zmian ę (wyd ł u ż enie) terminu na udzielenie odpowiedzi, ani te ż nie sygnalizowa ł , ż e ma jakiekolwiek problemy z wywi ą zaniem si ę z obowi ą zku przekazania informacji w wyznaczonym czasie. Ka ż dy przedsi ę biorca zobowi ą zany jest do udzielania Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów informacji, żą danych w oparciu o art. 50 ustawy o ochronie konkurencji […], w sposób rzetelny oraz w okre ś lonym terminie. Wprawdzie z tre ś ci art. 106 ust. 2 pkt 2 usta wy o ochronie konkurencji […] nie wynika wprost, ż e karze podlega równie ż przedsi ę biorca, w sytuacji gdy nie udzieli odpowiedzi w wyznaczonym terminie, to zgodnie z obowi ą zuj ą cym orzecznictwem, tak przepis ten nale ż y interpretowa ć . W wyroku S ą du Antymonopo lowego z dnia 16 grudnia 1998r. (sygn. akt XVII Ama 62/98) S ą d stwierdzi ł , ż e nie zas ł uguje na uwzgl ę dnienie stanowisko, jakoby przedmiotowy przepis nie obejmowa ł swym zakresem zw ł oki w udzielaniu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów żą danych przez niego danych, a jedynie ich nieudzielanie. Taka interpretacja ww. przepisu pozostawa ł aby zdaniem S ą du w oczywistej sprzeczno ś ci z kryterium racjonalno ś ci, które powinno by ć brane pod uwag ę przy interpretacji przepisów prawa. Inna wyk ł adania oznacza ł aby zgod ę na bezkarne blokowanie przez przedsi ę biorc ę zada ń organu antymonopolowego. Identyczne stanowisko zosta ł o wyra ż one przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (wcze ś niej dzia ł aj ą cy pod nazw ą S ą d Antymonopolowy) w 4 wyroku z dnia 09 wrze ś nia 2003r. (sygn. akt XVII Ama 98/2002), a tak ż e w wyroku S ą du Najwy ż szego z dnia 07 kwietnia 2004r. (sygn. akt III SK 31/2004). S ą d Najwy ż szy wskaza ł tam, ż e chocia ż art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej st anowi wyra ź nie o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej w razie nieudzielania informacji, natomiast nie mówi nic wprost o sankcjonowaniu kar ą pieni ęż n ą przekroczenia przez przedsi ę biorc ę terminu na udzielenie informacji, to oczywistym jest, ż e sformu ł owanie „nieudziela nie informacji” oznacza w kontek ś cie ww. przepisu art. 101 ust. 2 pkt 2, zarówno nieudzielanie informacji w ogóle, jak i udzielenie informacji po wyznaczonym przez Prezesa Urz ę du terminie. S ą d podkre ś li ł , ż e przekazanie stosownych informacji ma s ł u ż y ć spra wnemu i efektywnemu przeprowadzeniu post ę powania, w zwi ą zku z czym nale ż y przyj ąć , ż e nieudzielanie informacji w terminie (udzielenie ich po up ł ywie wyznaczonego terminu) stanowi t ą sam ą przeszkod ę w osi ą gni ę ciu tego celu, jak ich nieudzielanie w ogóle. Po mimo, i ż przywo ł ane wyroki odnosi ł y si ę do przepisów poprzednio obowi ą zuj ą cej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 15 grudnia 2000r., to orzecznictwo odnosz ą ce si ę do wskazanych norm nale ż y uzna ć za aktualne tak ż e w obecnym stanie prawnym, bowiem w nowej ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów z 2007r. kwestia wymiaru i zakresu kary w takich przypadkach (brak udzielenia informacji na wezwanie Prezesa Urz ę du) zosta ł a uregulowana w sposób niemal identyczny. Poniewa ż Spó ł ka MULTIMEDIA nie udzielaj ą c żą danych informacji, utrudni ł a Prezesowi Urz ę du prowadzenie i zako ń czenie post ę powania w okre ś lonym w ustawie terminie, stwierdzi ć nale ż y, ż e na ł o ż enie na tego przedsi ę biorc ę kary okre ś lonej w artykule 106 ustawy jest uzasadnione. Zgodnie z art. 106 ust. 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji […] Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć kar ę pieni ęż n ą stanowi ą c ą równowarto ść do 50 000 000 euro. Stosownie do art. 5 ustawy antymonopolowej warto ść euro, o której mowa w przepis ach ustawy, podlega przeliczeniu na z ł ote wed ł ug kursu ś redniego walut obcych og ł oszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzaj ą cego rok na ł o ż enia kary. Ś redni kurs waluty euro z dnia 31.12.2008r. wyniós ł 4,1724 z ł . W zwi ą zku z tym maksymalna wysoko ść kary, jaka mo ż e zosta ć w niniejszym przypadku na ł o ż ona wynosi 208.620.000 z ł . W przedmiotowej sprawie Prezes Urz ę du wymierzy ł kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci …. z ł (s ł ownie: …. z ł ote), co stanowi równowarto ść …. euro (s ł ownie: dziesi ę ciu tysi ę cy euro). Okre ś laj ą c kwot ę kary Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł okoliczno ś ci faktyczne sprawy, jak i wytyczne zawarte w art. 111 ustawy o ochronie konkurencji […], zgodnie z którymi, w procesie karania nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okr es, stopie ń oraz okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów tej ustawy. W szczególno ś ci Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę , ż e Spó ł ka MULTIMEDIA bez ż adnego usprawiedliwienia nie udziela ł a żą danych przez Prezesa Urz ę du informacji. Dopiero wszcz ę cie niniejsze go post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary spowodowa ł o, ż e przedsi ę biorca wywi ą za ł si ę z tego obowi ą zku. Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę tak ż e i fakt, ż e tego typu post ę powanie, w sprawie na ł o ż enia kary za nieudzielenie informacji, zosta ł o wszcz ę te, wobec Spó ł ki, po raz pierwszy. Kara wymierzona w tej wysoko ś ci, w ocenie Prezesa Urz ę du, jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji […], jak równie ż spe ł nia przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy. Uwzgl ę dniaj ą c okoliczno ś ci faktyczne sprawy orzeczono, jak w sentencji decyzji. 5 Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Dyrektor Delegatury w Gda ń sku Roman Jarz ą bek