RBG-41/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. D ł uga 47, 85-034 Bydgoszcz tel. (052) 345-56-44, Fax (052) 345-56-17, E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 16 grudnia 2008 r. Znak: RBG 61-13/08/MB DECYZJA RBG-41/2008 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.: Dz.U. z 2007r. Nr 99, poz. 660, Dz.U. z 2007r. Nr 171, poz. 1206) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939) - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje si ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów praktyk ę , stosowan ą przez Mariol ę Teresi ń sk ą prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Bydgoska Gie ł da Nieruchomo ś ci” w Bydgoszczy , polegaj ą c ą na zamieszczeniu na zamieszczeniu we wzorcu umownym Umowa Po ś rednictwa Kupna-Zamiany-Najmu nast ę puj ą cego zapisu: 1. „W przypadku zawarcia – przez Zamawiaj ą cego lub osob ę (y) zwi ą zan ą (e) z nim rodzinnie lub podmiot powi ą zany z nim kapita ł owo albo organizacyjnie umowy sprzeda ż y-zamiany-najmu wskazanej nieruchomo ś ci z pomini ę ciem Po ś rednika, Zamawiaj ą cy zap ł aci Po ś rednikowi prowizj ę w wysoko ś ci 5% warto ś ci przedmiotu kupna w/g ceny ofertowej podanej w wykazie przekazanych ofert. Obowi ą zek zap ł acenia tej prowizji wraz z ustawowymi odsetkami powstaje z dniem zawarcia umowy kupna-zamiany-najmu lub innej uprawniaj ą cej do korzystania ze wskazanej przez po ś rednika nieruchomo ś ci”, które jest postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycj ą 111, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 15 lipca 2008 r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939) w zwi ą zku ze stwierdzeniem stosowania praktyki naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w pkt I niniejszej decyzji - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nak ł ada si ę na Mariol ę Teresi ń sk ą prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Bydgoska Gie ł da Nieruchomo ś ci” w Bydgoszczy , kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 026,20 z ł (s ł ownie: jeden tysi ą c dwadzie ś cia sze ść z ł otych 20/100), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. UZASADNIENIE Prezes Urz ę du w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego wst ę pnie ustali ł , i ż dzia ł alno ść Marioli Teresi ń skiej prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Bydgoska Gie ł da Nieruchomo ś ci” w Bydgoszczy mo ż e odbywa ć si ę z naruszeniem przepisów prawa, uzasadniaj ą cym wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym, w dniu 10 kwietnia 2008r. – Postanowieniem Nr 75/2008 – Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Mariol ę Teresi ń sk ą prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Bydgoska Gie ł da Nieruchomo ś ci” w Bydgoszczy praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o których stanowi art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów [zw. dalej tak ż e ustaw ą o ochronie(…)], polegaj ą cych na zamieszczeniu we wzorcu umownym Umowa Po ś rednictwa Kupna- Zamiany-Najmu nast ę puj ą cego zapisu: 1. „W przypadku zawarcia – przez Zamawiaj ą cego lub osob ę (y) zwi ą zan ą (e) z nim rodzinnie lub podmiot powi ą zany z nim kapita ł owo albo organizacyjnie umowy sprzeda ż y-zamiany-najmu wskazanej nieruchomo ś ci z pomini ę ciem Po ś rednika, Zamawiaj ą cy zap ł aci Po ś rednikowi prowizj ę w wysoko ś ci 5% warto ś ci przedmiotu kupna w/g ceny ofertowej podanej w wykazie przekazanych ofert. Obowi ą zek zap ł acenia tej prowizji wraz z ustawowymi odsetkami powstaje z dniem zawarcia umowy kupna-zamiany-najmu lub innej uprawniaj ą cej do korzystania ze wskazanej przez po ś rednika nieruchomo ś ci”, które jest postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycj ą 111. W toku niniejszego post ę powania pe ł nomocnik skar ż onego przedsi ę biorcy pismem z dnia 7 lipca 2008 r. odniós ł si ę do postawionych zarzutów, podtrzymuj ą c swoje stanowisko, zaj ę te w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego, niepodzielaj ą c argumentacji Prezesa Urz ę du. Natomiast pismem z dnia 15 lipca 2008r. Mariola Teresi ń ska poinformowa ł a o zmianie zakwestionowanego przez Prezesa postanowienia, jednocze ś nie przedk ł adaj ą c jego now ą tre ść . Ponadto przedstawi ł a nowy wzorzec umowny, z którego wyeliminowano kwestionowane postanowienie, zast ę puj ą c go zapisem zgodnym z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa. Nowy wzorzec umowny zacz ął obowi ą zywa ć pocz ą wszy od dnia 15 lipca 2008r. Ponadto Mariola Teresi ń ska poinformowa ł a o rozpocz ę ciu wysy ł ania aneksów do niewykonanych umów zawartych przy u ż yciu wzorca, który by ł przedmiotem kontroli. Wraz z pismem z dnia 27 pa ź dziernika przedsi ę biorca przedstawi ł na dowód rozpocz ę cia akcji aneksowania umów, przyk ł adowe aneksy podpisane przez konsumentów. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: 1. Strona post ę powania: – Mariola Teresi ń ska jest przedsi ę biorc ą wpisanym do Ewidencji Dzia ł alno ś ci Gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Bydgoszczy pod nr 86214 (rejestracji dokonano dnia 1 pa ź dziernika 2002 r.). Przedmiotem dzia ł alno ś ci jest m.in. dzia ł alno ść agencji obs ł ugi nieruchomo ś ci. 2 (dowód: za ś wiadczenie o wpisie do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej, karta 9 ) Mariola Teresi ń ska posiada licencj ę zawodow ą po ś rednika w obrocie nieruchomo ś ciami pod numerem ś wiadectwa 3852 nadanego przez Prezesa Urz ę du Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. (dowód: Ś wiadectwo Nr 3852, karta 10) 2. W zwi ą zku z prowadzon ą dzia ł alno ś ci ą , Mariola Teresi ń ska wprowadzi ł a do obrotu i stosowa ł a wzorzec umowny Umowa Po ś rednictwa Kupna-Zamiany-Najmu, który m.in. zawiera ł postanowienie umowne o tre ś ci: 1. „W przypadku zawarcia – przez Zamawiaj ą cego lub osob ę (y) zwi ą zan ą (e) z nim rodzinnie lub podmiot powi ą zany z nim kapita ł owo albo organizacyjnie umowy sprzeda ż y-zamiany-najmu wskazanej nieruchomo ś ci z pomini ę ciem Po ś rednika, Zamawiaj ą cy zap ł aci Po ś rednikowi prowizj ę w wysoko ś ci 5% warto ś ci przedmiotu kupna w/g ceny ofertowej podanej w wykazie przekazanych ofert. Obowi ą zek zap ł acenia tej prowizji wraz z ustawowymi odsetkami powstaje z dniem zawarcia umowy kupna-zamiany-najmu lub innej uprawniaj ą cej do korzystania ze wskazanej przez po ś rednika nieruchomo ś ci”, które jest postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycj ą 111. (dowód: karta 6) 3. Prezes Urz ę du ustali ł , i ż Mariola Teresi ń ska zaniecha ł a stosowania niedozwolonej praktyki z dniem 15 lipca 2008r. Jest to data wprowadzenia nowego wzorca do obrotu prawnego. Ponadto skar ż ona wykaza ł a rozpocz ę cie procesu aneksowania umów po ś rednictwa kupna-zamiany- najmu zawartych w oparciu o wzorzec umowny, który by ł przedmiotem kontroli Prezesa Urz ę du. (dowód: karta 55 ) Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du zwa ż y ł : Podstaw ą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (…) jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urz ę du, czy w danej sprawie zagro ż ony zosta ł interes publicznoprawny. Stwierdzenie, ż e to nast ą pi ł o, pozwala na realizacj ę celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest okre ś lenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interes ó w przedsi ę biorców i konsument ó w. Zdaniem Prezesa Urz ę du rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy s ą lub b ę d ą klientami Marioli Teresi ń skiej. Interes publicznoprawny przejawia si ę tak ż e w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi s ł owy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocze ś nie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione by ł o w niniejszej sprawie podj ę cie przez Prezesa Urz ę du dzia ł a ń przewidzianych w ustawie o ochronie (…). Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…) stanowi, i ż „ Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. ” , natomiast art. 24 ust. 2 okre ś la, i ż „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci: 1) stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego. (…).” Do stwierdzenia praktyki, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie (…) konieczne jest wykazanie, i ż przedsi ę biorca stosuje we wzorcu umownym postanowienia, które zosta ł y wpisane do prowadzonego przez Prezesa Urz ę du rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą ochronie przed dzia ł aniami przedsi ę biorców, które s ą sprzeczne z prawem, tj. przepisami okre ś lonych aktów prawnych oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami. Jak wspomniano wy ż ej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…), za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń 3 wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Nale ż y w tym miejscu wskaza ć , i ż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mog ą by ć poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 – 479 45 k.p.c.) dokonuje si ę niezale ż nie od tego, czy wzorzec by ł , czy te ż nie by ł zastosowany w konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (ca ł y wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowie ń w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wy łą cznie do kompetencji tego S ą du nale ż y uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocno ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powy ż sze stanowisko Prezesa Urz ę du zgodne jest z orzecznictwem S ą du Najwy ż szego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdzi ł , i ż „(…) stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów (…)”. W uzasadnieniu do powy ż szej uchwa ł y S ą d uzna ł m.in., ż e „ (…) praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.o.k.ik. obejmuje równie ż przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegaj ą cych na przestawieniu wyrazów lub zast ą pieniu jednych wyrazów innymi, je ż eli tylko wyk ł adnia postanowienia pozwoli stwierdzi ć , ż e jego tre ść mie ś ci si ę w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbli ż onej tre ś ci do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecie ż tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyj ę ta powy ż ej rozszerzaj ą ca wyk ł adnia art. 23a u.o.k.ik. znajduje równie ż uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a tak ż e orzecznictwie ETS dotycz ą cym zasady efektywno ś ci (…)”. Nie jest zatem konieczna dok ł adna literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej i st ą d niedozwolone b ę d ą tak ż e takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Przedmiotem niniejszego post ę powania jest wykazanie, ż e wy ż ej wymienione, zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du zapisy wzorca umownego stosowanego przez Mariol ę Teresi ń sk ą prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Byd g oska Gie ł da Nieruchomo ś ci w Bydgoszczy przy zawieraniu umów o po ś rednictwo kupna-zamiany-najmu, jest to ż same z tre ś ci ą postanowienia uznanego za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisane do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego mi ę dzy innymi pod pozycj ą : 111. Ad I W wyroku z dnia 10 marca 2004r. (sygn. akt XVII Amc 34/03) S ą d Ochrony Konkurenc j i i Konsumentów uzna ł za niedozwolone postanowienie umowne zapis, który nast ę pnie zosta ł wpisany pod pozycj ą 111 do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone o tre ś ci: „Zleceniodawca zobowi ą zuje si ę do: (…) niezawierania umów przenosz ą cych prawo w ł asno ś ci z pomini ę ciem Po ś rednika, z osobami figuruj ą cymi w rejestrze Po ś rednika, a których mieszkanie nieruchomo ść zosta ł y wskazane przez Po ś rednika, pod rygorem zap ł acenia prowizji w wysoko ś ci okre ś lonej w pkt 2 w potrójnej wysoko ś ci, w terminie 7 dni od daty zawarcia aktu notarialnego. Zleceniodawca zobowi ą zuje si ę równie ż nie zawiera ć takich umów w przypadku rozwi ą zania niniejszej umowy. Dotyczy to równie ż ma łż onka, cz ł onków rodziny i znajomych”. Zarówno postanowienie wzorca o tre ś ci: „W przypadku zawarcia – przez Zamawiaj ą cego lub osob ę (y) zwi ą zan ą (e) z nim rodzinnie lub podmiot powi ą zany z nim kapita ł owo albo organizacyjnie umowy 4 sprzeda ż y-zamiany-najmu wskazanej nieruchomo ś ci z pomini ę ciem Po ś rednika, Zamawiaj ą cy zap ł aci Po ś rednikowi prowizj ę w wysoko ś ci 5% warto ś ci przedmiotu kupna w/g ceny ofertowej podanej w wykazie przekazanych ofert. Obowi ą zek zap ł acenia tej prowizji wraz z ustawowymi odsetkami powstaje z dniem zawarcia umowy kupna- zamiany-najmu lub innej uprawniaj ą cej do korzystania ze wskazanej przez po ś rednika nieruchomo ś ci” jak i postanowienie wpisane do Rejestru pod pozycj ą 111 stanowi niedozwolone postanowienie, o którym mowa w art. 385 3 pkt 17 k.c., bowiem nak ł adaj ą na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej. W tym miejscu nale ż y wskaza ć , ż e Prezes Urz ę du uzna ł , i ż potrójna prowizja i prowizja wyra ż ona w 5% s ą to ż same. Przyjmuj ą c bowiem za ś redni ą stawk ę prowizji przy tego typu umowach: 1,5% do 3% warto ś ci nieruchomo ś ci, przy potrójnej prowizji pobieranej za dokonanie transakcji z pomini ę ciem po ś rednika, wyniesie ona od 4,5 % do 9%. Wobec powy ż szego zapis wyra ż ony w procentach pokrywa si ę z zapisem wyra ż onym w iloczynie. W umowach z konsumentami dopuszczalne jest co do zasady, stosowanie postanowie ń wzorca umowy zawieraj ą cych postanowienie, ż e naprawienie szkody wynik ł ej z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania niepieni ęż nego nast ą pi przez zap ł at ę okre ś lonej sumy (kara umowna). Kara taka nie mo ż e by ć jednak na ł o ż ona wy łą cznie na konsumenta w wypadku rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy, oraz nie mo ż e by ć nadmiernie wygórowana. Z definicji kary umownej, zawartej w art. 483 k.c. wynika, ż e s ł u ż y ona naprawieniu wynik ł ej szkody, a zatem pe ł ni funkcj ę kompensacyjn ą . W umowach z konsumentami zawieranych z u ż yciem wzorca umowy nie jest dopuszczalne aby wysoko ść kary umownej kszta ł towa si ę w sposób nadmiernie wy ż szy ni ż daj ą ca si ę przewidzie ć szkoda wynik ł a z niewykonania lub niewykonania zobowi ą zania niepieni ęż nego. Cytowane postanowienia dotycz ą sytuacji, kiedy to obowi ą zek zap ł aty kary umownej nast ę puje w przypadku zawarcia umowy sprzeda ż y (zamiany, najmu) z pomini ę ciem po ś rednika. Przedsi ę biorca jako po ś rednik traci wówczas nale ż ne mu wynagrodzenie (prowizj ę ), które przy nale ż ytym wykonaniu umowy pobiera od dwóch stron tj. sprzedaj ą cego i kupuj ą cego lub najemcy i wynajmuj ą cego. Pobranie od konsumenta prowizji w wysoko ś ci 5% warto ś ci przedmiotu kupna, czy te ż potrójnej prowizji nie kompensuje ż adnej przewidzianej szkody. Kara umowna przewidziana we wzorcu w wysoko ś ci 5% warto ś ci przedmiotu kupna ma zdaniem Prezesa Urz ę du charakter nadmiernie wygórowany, gdy ż w umowach z konsumentami zawieranych przy pomocy wzorca umowy, odmiennie ni ż np. w obrocie gospodarczym, kara umowna nie mo ż e stanowi ć dodatkowej dolegliwo ś ci za nienale ż yte wykonanie umowy. Ponadto nale ż y zauwa ż y ć , i ż po ś rednictwo w obrocie nieruchomo ś ciami opiera si ę nie tylko na po ś redniczeniu przy zawieraniu umów kupna- sprzeda ż y nieruchomo ś ci, ale tak ż e przy zawieraniu umów najmu. W tym drugim przypadku prowizje po ś redników s ą znacznie ni ż sze i w wi ę kszo ś ci sytuacji nie przekraczaj ą kwoty w wysoko ś ci miesi ę cznej ceny najmu. W takiej sytuacji kara umowna w wysoko ś ci 5% warto ś ci nieruchomo ś ci jest wygórowana. Z uwagi na powy ż sze nale ż y uzna ć , i ż zarówno przytoczone postanowienie z rejestru jak i kwestionowany przez Prezesa Urz ę du zapis s ą to ż same. Bez znaczenia przy tym pozostaj ą ró ż nice w zapisach wynikaj ą ce z u ż ytych sformu ł owa ń i wyrazów, które nie wp ł ywaj ą na wyk ł adni ę klauzuli. Zgodnie z powy ż szym wykazano, i ż kwestionowane postanowienia umów mieszcz ą si ę w hipotezach wymienionych klauzul wpisanych do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. W my ś l art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) stosowanie postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Mówi ą c o „zbiorowym interesie konsumentów” nale ż y zaznaczy ć , i ż ustawa o ochronie (…) nie podaje jego definicji, wskazuj ą c jednak w art. 24 ust. 3, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony zosta ł interes zbiorowy, nie zawsze przes ą dza kryterium ilo ś ciowe, poniewa ż niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta mo ż e by ć przejawem cz ę sto lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszaj ą cej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez w ą tpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów, wszystkich konsumentów b ę d ą cych klientami Marioli Teresi ń skiej, jak 5 i potencjalnych zainteresowanych, którzy mog ą zawrze ć z ni ą umow ę o po ś rednictwo kupna-zamiany- najmu. Tak wi ę c, w rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie Marioli Teresi ń skiej nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny i nie daj ą cy si ę porówna ć z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami okre ś lonego kr ę gu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej, licznej grupy obecnych i przysz ł ych kontrahentów przedsi ę biorcy. Reasumuj ą c, skoro wykazano powy ż ej, i ż kwestionowany zapis umowy jest to ż samy z klauzul ą wpisan ą do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, to pos ł ugiwanie si ę ni ą w obrocie konsumenckim uzna ć nale ż y za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku ze spe ł nieniem przes ł anek wynikaj ą cych z art. 24 ust 1 i 2 ustawy o ochronie (...) nale ż a ł o zachowanie wymienionego przedsi ę biorcy uzna ć za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Jednak ż e zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W zwi ą zku z wprowadzeniem do obrotu prawnego wzorca umownego, który nie zawiera kwestionowanego zapisu, Prezes Urz ę du wyda ł decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzi ł zaniechanie jej stosowania z dniem 15 lipca 2008r. (jest to data, od której obowi ą zuje nowy wzorzec umowny). Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie I sentencji tej decyzji. Ad II Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie (…) Prezes Urz ę du mo ż e skorzysta ć z uprawnienia do na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów kary pieni ęż nej w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Kara taka mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie (…) przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, w tym kar okre ś lonych w art. 106 tej ustawy, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W pkt I niniejszej decyzji stwierdzono stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów opisanych szczegó ł owo powy ż ej. Praktyki te polegaj ą na stosowaniu postanowienia wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Konsekwencj ą stosowania powy ż szych praktyk jest pogorszenie sytuacji konsumentów. Okoliczno ść , ż e sporny zapis zamieszczono we wzorcu umownym powoduje, ż e zostaj ą one konsumentom narzucone. Powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą na ł o ż enie w niniejszym przypadku kary, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przychód osi ą gni ę ty przez przedsi ę biorc ę w 2007r. – 370 199,91 z ł - ustalono na podstawie z ł o ż onych dokumentów (dowód: karta 35). Przy ustalaniu wysoko ś ci kary Prezes Urz ę du przyj ął za podstaw ę oblicze ń kwot ę odpowiadaj ą c ą wysoko ś ci ą przychodowi osi ą gni ę temu przez przedsi ę biorc ę z tytu ł u prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej w 2007r. Maksymalny wymiar kary jaki mo ż na na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę wynosi 37 020,00 z ł – 10% osi ą gni ę tego przychodu w roku 2007. Na wysoko ść kary w przedmiotowej sprawie mia ł wp ł yw zawodowy (profesjonalny) charakter prowadzonej przez Mariol ę Teresi ń sk ą dzia ł alno ś ci na rynku us ł ug po ś rednictwa w obrocie nieruchomo ś ciami, stosowanie przez Mariol ę Teresi ń sk ą praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów pomimo jawno ś ci Rejestru. Uwzgl ę dniono równie ż fakt, ż e przedsi ę biorca aktywnie wspó ł pracowa ł z Urz ę dem Ochrony Konkurencji i Konsumentów w toku niniejszego post ę powania. 6 Wzi ę to pod uwag ę okoliczno ść , i ż przedsi ę biorca dokona ł zmian, które doprowadzi ł y do zaniechania stosowania zakwestionowanych praktyk. Okoliczno ść t ą nale ż y poczyta ć , jako ł agodz ą c ą . Kara nak ł adana przez Prezesa Urz ę du na podmioty, które dopu ś ci ł y si ę stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianych zachowa ń . Przedsi ę biorca, jako podmiot o kilkuletnim do ś wiadczeniu, powinien wiedzie ć , ż e okre ś laj ą c warunki umowne nie mo ż e stosowa ć klauzul uznanych przez SOKiK za abuzywne, ani w inny sposób godzi ć w interesy s ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe przedsi ę biorcy. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania, tak aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony nale ż y tez podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Niniejsza kara powinna stanowi ć przestrog ę dla przedsi ę biorcy na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 1 026,20 z ł (s ł ownie: jeden tysi ą c dwadzie ś cia sze ść z ł otych 20/100), co stanowi 0,28% przychodów osi ą gni ę tych przez przedsi ę biorc ę w roku 2007. W ocenie Prezesa Urz ę du kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie II sentencji tej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Maj ą c na wzgl ę dzie powy ż sze orzeczono, jak na wst ę pie. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Bydgoszczy 7 Otrzymuj ą : 1. Kancelaria Radcy Prawnego mgr Jerzy Nadarzewski ul. Gda ń ska 51/6 85-021 Bydgoszcz 2. a/a 8