DOK-46/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK-1-421/8/07/ES Warszawa, dnia 18 kwietnia 2007 r. DECYZJA Nr DOK - 46 /07 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Air Products Ibérica, S.L. z siedzib ą w Barcelonie (Hiszpania), wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji , polegaj ą cej na przej ę ciu przez Air Products Ibérica, S.L. z siedzib ą w Barcelonie (Hiszpania) kontroli nad BOC Gazy Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie. UZASADNIENIE W dniu 8 lutego 2007 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e „Prezesem Urz ę du” lub „organem antymonopolowym”) wp ł yn ęł o od spó ł ki Air Products Ibérica, S.L z siedzib ą w Barcelonie (Hiszpania) (zwanej dalej równie ż „API”) zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Air Products Ibérica, S.L kontroli nad BOC Gazy Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie (zwanej dalej równie ż „BOC Gazy”). W zwi ą zku z tym, i ż spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie zamiaru koncentracji, tj.: - łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł równowarto ść 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), zwanej dalej „ustaw ą antymonopolow ą ”, - przej ę cie przez jednego przedsi ę biorc ę kontroli nad innym przedsi ę biorc ą jest jedn ą z form koncentracji, okre ś lon ą w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszcz ął post ę powanie w przedmiotowej sprawie, o czym powiadomi ł wnioskodawc ę pismem z dnia 23 lutego 2007 r., zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.). W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje. Opis i przyczyny transakcji Planowana koncentracja polega na nabyciu przez API 98,1375 % udzia ł ów w BOC Gazy, co spowoduje przej ę cie bezpo ś redniej kontroli nad t ą spó ł k ą i po ś redniej kontroli nad jej spó ł k ą zale ż n ą , tj. Roboprojekt–BOC Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie (zwan ą dalej równie ż „Roboprojekt – BOC”). Zg ł oszona transakcja jest wynikiem warunkowej zgody Komisji Europejskiej na dokonanie koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu przez Linde AG kontroli nad BOC Group Plc – sprawa COMP/M.414 (decyzja Komisji Europejskiej z dnia 6 czerwca 2006 r.). Jednym ze ś rodków prawnych zaproponowanych przez Linde Gaz maj ą cych na celu uzyskanie zgody Komisji Europejskiej na dokonanie tej koncentracji by ł o zbycie spó ł ki BOC Gazy Sp. z o.o. Zgodnie z podpisan ą w dniu 5 stycznia 2006 r. umow ą pomi ę dzy BOC Group Plc, BOC Group B.V., Air Products Ibérica S.L. oraz Air Products and Chemicals Inc., strony zamierzaj ą zamkn ąć transakcj ę z chwil ą zatwierdzenia przez Komisj ę Europejsk ą Air Products Ibérica jako odpowiedniego nabywcy BOC Gazy Sp. z o.o., przyj ę cia warunków przej ę cia (w zwi ą zku ze zobowi ą zaniami Linde AG wobec Komisji) oraz uzyskania zgody Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Przedmiotowa koncentracja nie posiada wymiaru wspólnotowego i z tego wzgl ę du nie podlega obowi ą zkowi zg ł oszenia do Komisji Europejskiej. Uczestnicy koncentracji I. Air Products Ibérica S.L. nale ż y do grupy kapita ł owej kontrolowanej przez Air Products and Chemicals, Inc. Grupa Air Products and Chemicals Inc. prowadzi dzia ł alno ść na rynku gazów technicznych, gazów procesowych i specjalistycznych, wysokiej jako ś ci materia ł ów, wyposa ż enia i us ł ug na potrzeby sektorów przemys ł u, energetyki, technologii i opieki zdrowotnej na ca ł ym ś wiecie. Grupa kapita ł owa Air Products and Chemicals Inc. posiada w Polsce dwie spó ł ki zale ż ne, tj.: - Air Products Gazy Sp. z o.o. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu, - Air Products Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach. Przedmiot dzia ł alno ś ci obu ww. spó ł ek obejmuje dystrybucj ę ró ż norodnych gazów technicznych. API posiada ł a dwa ma ł e zak ł ady produkcyjne zlokalizowane u klienta; jeden w ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 1 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) i jeden w D ę bicy (produkcja azotu) zaopatruj ą cy ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 2 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Obecnie kontrakt na obs ł ug ę ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 3 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , w zwi ą zku z tym API kontroluje jedynie zak ł ad w D ę bicy. Ponadto w ci ą gu ostatnich dwóch lat API przej ęł a w Polsce portfolio klientów i okre ś lone sk ł adniki maj ą tkowe zwi ą zane ze sprzeda żą gazów w butlach od nast ę puj ą cych podmiotów: 2 - ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 4 za łą cznika do niniejszej decyzji) , - ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 5 za łą cznika do niniejszej decyzji) , - ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 6 za łą cznika do niniejszej decyzji) , - ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 7 za łą cznika do niniejszej decyzji). Ż adna z tych transakcji nie podlega ł a obowi ą zkowi zg ł oszenia do organów ochrony konkurencji, w tym do Prezesa Urz ę du. II. BOC Gazy Sp. z o.o. od wrze ś nia 2006 r. jest w ł asno ś ci ą Linde AG, ale w praktyce znajduje si ę poza grup ą Linde/BOC. BOC Gazy nie jest zintegrowana z Linde i znajduje si ę pod nadzorem powiernika, zgodnie ze ś rodkami prawnymi zaproponowanymi przez Linde Komisji Europejskiej w sprawie M.4141 – Linde/BOC. Przedmiot dzia ł alno ś ci tej spó ł ki obejmuje wytwarzanie, dystrybucj ę i sprzeda ż paliw gazowych, gazów technicznych, medycznych, specjalistycznych oraz sprz ę tu spawalniczego. BOC Gazy posiada dwa zak ł ady tona ż owe produkuj ą ce gazy ciek ł e w K ę dzierzynie i Cz ę stochowie (zlokalizowane przy odbiorcach) oraz jeden samodzielny zak ł ad produkuj ą cy gaz ciek ł y w O ś wi ę cimiu. Dwa inne zak ł ady tona ż owe w G ł ogowie i Ostrowcu nie posiadaj ą zdolno ś ci produkcyjnych w zakresie gazu ciek ł ego. BOC Gazy posiada tak ż e trzy ma ł e zak ł ady produkcyjne zlokalizowane na terenie klienta w Pile, Ł ab ę dach i D ą browie Górniczej, z których ka ż dy zaopatruje jednego odbiorc ę w produkt zgazowany. Nie zaopatruj ą one natomiast podmiotów trzecich. BOC Gazy ma równie ż dost ę p do ź ród ł a ciek ł ego dwutlenku w ę gla w Janikowie. Jedyna spó ł ka zale ż na BOC Gazy, tj. Roboprojekt-BOC Sp. z o.o. prowadzi dzia ł alno ść w zakresie sprzeda ż y i dystrybucji sprz ę tu spawalniczego oraz spawalniczych materia ł ów eksploatacyjnych. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materia ł u dowodowego organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). Stosownie do rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. z 2002 r. Nr 37, poz. 334): A) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji 3 (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20 %, B) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek, je ż eli równocze ś nie dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y, na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji i indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30 %, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca-odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami, C) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym , jest ka ż dy rynek, na którym pomi ę dzy uczestnikami koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40 % udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Maj ą c na wzgl ę dzie definicj ę rynku w ł a ś ciwego oraz ww. kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, organ antymonopolowy uzna ł , i ż : Ad. A) W przedmiotowej sprawie rynkami w ł a ś ciwymi, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym s ą : 1. krajowy rynek dostaw masowych tlenu, 2. krajowy rynek dostaw masowych azotu, 3. krajowy rynek dostaw masowych argonu, 4. krajowy rynek dostaw masowych wodoru, 5. krajowy rynek dostaw w butlach tlenu, 6. krajowy rynek dostaw w butlach azotu, 7. krajowy rynek dostaw w butlach argonu (w tym mieszanek argonu), 8. krajowy rynek dostaw w butlach dwutlenku w ę gla, 9. krajowy rynek dostaw w butlach wodoru, 10. krajowy rynek dostaw w butlach acetylenu, 11. krajowy rynek dostaw mieszanek gazów kalibracyjnych i innych, w tym gazów analitycznych i gazów specjalnych zastosowa ń , 12. krajowy rynek dostaw detalicznych helu. Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y wskaza ć , i ż z ustale ń organu antymonopolowego wynika, ż e dzia ł alno ść uczestników planowanej koncentracji pokrywa si ę w zakresie dostaw gazów technicznych oraz niektórych gazów specjalistycznych. BOC Gazy, w przeciwie ń stwie do API, dostarcza równie ż gazy medyczne. Roboprojekt–BOC prowadzi dystrybucj ę sprz ę tu spawalniczego oraz spawalniczych materia ł ów eksploatacyjnych. API nie prowadzi tego rodzaju dzia ł alno ś ci. W aspekcie produktowym poszczególne rodzaje gazów technicznych stanowi ą odr ę bne rynki produktowe. Taki sposób okre ś lenia rynków produktowych wynika z faktu ograniczonej od strony popytowej substytucyjno ś ci tych produktów, b ę d ą cej pochodn ą wyra ź nych ró ż nic we w ł a ś ciwo ś ciach fizykochemicznych poszczególnych gazów. 4 Gazy techniczne obejmuj ą szereg gazów (jak równie ż ich mieszanek) maj ą cych ró ż norodne zastosowania przemys ł owe i badawcze. Najpowszechniej stosowane gazy techniczne to tlen, azot, wodór, argon, dwutlenek w ę gla, acetylen, tlenek w ę gla i hel. Wyst ę puj ą tak ż e mieszanki takie jak syngaz, b ę d ą cy mieszank ą wodoru i tlenku w ę gla. Gazy techniczne pozyskuje si ę z powietrza (gazy atmosferyczne) przy zastosowaniu kriogenicznej technologii separacji powietrza (w instalacjach zwanych „ASU”) lub w procesach syntetycznych b ą d ź ze ź róde ł naturalnych (gazy nieatmosferyczne). Acetylen i wodór produkuje si ę przy wykorzystaniu procesów chemicznych. Tlenek w ę gla wytwarza si ę w po łą czeniu z wodorem drog ą przekszta ł cenia w ę glowodorów (zwykle gazu ziemnego). Dwutlenek w ę gla pochodzi ze ź róde ł naturalnych lub stanowi produkt uboczny innych procesów chemicznych. Hel pozyskuje si ę ze ź róde ł naturalnych (gaz ziemny). Poni ż ej zaprezentowano zasadnicze obszary zastosowania tlenu, azotu, argonu, wodoru, dwutlenku w ę gla, acetylenu, tlenku w ę gla i helu. 1 Tlen Metalurgia (produkcja stali), chemikalia, obróbka metali (ci ę cie i spawanie), papier (wybielanie), szk ł o (topienie), elektronika, oczyszczanie ś cieków, hodowla ryb Azot Przemys ł elektroniczny, chemikalia, sektor spo ż ywczy (przed ł u ż anie okresu przydatno ś ci do spo ż ycia poprzez zabezpieczenie przed dop ł ywem tlenu oraz zamra ż anie kriogeniczne), obróbka metali (t ł oczenie cz ęś ci aluminiowych), budownictwo (zamra ż anie gleby, ch ł odzenie betonu, zabezpieczanie spr ęż onej stali przed utlenianiem) Argon Metalurgia (produkcja stali), obróbka metali (zabezpieczanie spawów przed utlenianiem), elektronika (zabezpieczanie pó ł przewodników przed zanieczyszczeniami), nape ł nianie poduszek powietrznych Wodór Chemikalia (oczyszczanie), sektor spo ż ywczy (produkcja oleju jadalnego), szk ł o (szlifowanie) Tlenek w ę gla Systemy monitorowania ś rodowiskowego, przemys ł owe mieszanki gazów roboczych, wytwarzanie pó ł przewodników, produkcja karbonyli metali, poliw ę glanu, poliuretanu i oksyalkoholu. Dwutlenek w ę gla Metalurgia (zabezpieczanie spawów przed utlenianiem), produkcja stali, chemikalia, produkcja napojów, sektor spo ż ywczy (zamra ż anie kriogeniczne), suchy lód, oczyszczanie ś cieków (neutralizacja odpadów alkalicznych) Acetylen Obróbka metali (ci ę cie i spawanie), szk ł o (smarowanie form) Hel Kosmonautyka, gaz do balonów, opieka zdrowotna 1 Ka ż dy z tych gazów mo ż e by ć dostarczany z ró ż nym stopniem czysto ś ci (od standardowego do wysokiego), odpowiednio do potrzeb klienta. Gazy o wysokim stopniu czysto ś ci s ą czasami uznawane za gazy specjalistyczne. Jednak ż e z punktu widzenia substytucyjno ś ci po stronie poda ż y w ł a ś ciwe jest traktowanie gazów o ró ż nym stopniu czysto ś ci jako cz ęś ci jednego rynku. 5 Niektóre gazy wykorzystywane dla celów technicznych maj ą tak ż e zastosowanie w bran ż y medycznej. Nale żą do nich g ł ównie tlen, azot, dwutlenek w ę gla i podtlenek azotu (N2O). Ich substytutywno ść po stronie popytu z odpowiednimi gazami technicznymi jest ograniczona, poniewa ż potencjalni klienci, np. szpitale, mog ą wykorzystywa ć jedynie gazy z oznaczeniem „medyczne”, gwarantuj ą cym jako ść i mo ż liwo ść weryfikacji pochodzenia stosowanych gazów. Z drugiej jednak strony, istnieje wysoki stopie ń substytutywno ś ci po stronie poda ż y, poniewa ż gazy medyczne produkowane s ą w tych samych zak ł adach i z tych samych ź róde ł co gazy techniczne. Jedyna ró ż nica mi ę dzy nimi wynika z faktu, i ż gazy medyczne musz ą spe ł nia ć okre ś lone przepisami prawa wymagania w zakresie nape ł niania nimi butli, testowania i sposobu oznaczania. W sprawie M.4141-Linde/BOC Komisja Europejska pozostawi ł a nierozstrzygni ę tym zagadnienie, czy gazy medyczne wyznaczaj ą rynek produktowy odr ę bny od odpowiadaj ą cych im standardowych gazów technicznych. 2 Kwestia ta mo ż e pozosta ć nierozstrzygni ę ta tak ż e w niniejszej sprawie, poniewa ż analiza wp ł ywu koncentracji na konkurencj ę b ę dzie taka sama bez wzgl ę du na przyj ę t ą definicj ę rynku produktowego. W szczególno ś ci, nale ż y zwróci ć uwag ę na fakt, ż e dzia ł alno ść API i BOC Gazy nie pokrywa si ę w omawianym zakresie, bowiem API nie sprzedaje gazów medycznych w Polsce. Gazy specjalistyczne obejmuj ą z kolei wszystkie gazy nieuznawane za gazy techniczne. Gazy specjalistyczne zwykle sprzedaje si ę w znacznie mniejszych ilo ś ciach, g ł ównie w butlach, po cenach znacznie wy ż szych ni ż normalne gazy techniczne. Jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa Komisji Europejskiej (sprawa M.4141-Linde/BOC) w ramach gazów specjalistycznych mo ż na wyodr ę bni ć pi ęć nast ę puj ą cych grup: - gazy ch ł odz ą ce, - gazy specjalistyczne do zastosowa ń w elektronice (tzw. gazy„ ESG ”), - gazy szlachetne i mieszanki gazów szlachetnych, - chemikalia gazowe, - mieszanki kalibracyjne i inne mieszanki gazów. Na ka ż d ą z pi ę ciu ww. grup gazów specjalistycznych sk ł adaj ą si ę ró ż norodne gazy i mieszanki gazów. Zakres oferty API i BOC Gazy pokrywa si ę tylko w odniesieniu do niektórych gazowych mieszanek kalibracyjnych i innych mieszanek gazów. W poni ż szej tabeli zaprezentowano g ł ówne obszary zastosowania poszczególnych grup gazów specjalistycznych: Grupa gazów Przyk ł ady gazów G ł ówne zastosowania Gazy szlachetne Krypton, neon, radon, ksenon i mieszanki Produkcja ż arówek (przemys ł o ś wietleniowy), wytwarzanie laserów ekscymerowych (sektor elektroniczny) ESG AsH3, BF 3, C2F6, HCl, HBr, SF6, Ró ż norodne zastosowania w 2 M. 4141 - Linde/BOC, par. 15. 6 Grupa gazów Przyk ł ady gazów G ł ówne zastosowania halokarbon 23, chlor, podtlenek azotu, czterofluorek (tetrafluorek) krzemu przemy ś le pó ł przewodnikowym Gazy ch ł odz ą ce Etylen (C2H4), amoniak (NH3), tlenek etylenu (C2H40), heksafluorek siarki (SF6), tlenek w ę gla (CO), dwutlenek siarki Ś rodki ch ł odz ą ce Chemikalia Etylen (C2H4), amoniak (NH3), tlenek etylenu (C2H40), heksafluorek siarki (SF6), tlenek w ę gla (CO), dwutlenek siarki Ró ż norodne zastosowania w sektorze chemicznym, biochemicznym oraz wytwórczym Mieszanki gazów kalibracyjnych i innych Mieszanki ś rodowiskowe, mieszanki specjalnego zastosowania, inne mieszanki kalibracyjne Kalibracja urz ą dze ń i inne zastosowania specjalne Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, ż e w swych wcze ś niejszych decyzjach (M.1641- Linde/AGA, M.1630-Air Liquide/BOC, M.3314 Air/Liquide/Messer Targets i M.4141-Linde/BOC) Komisja Europejska uzna ł a, ż e co do zasady poszczególne gazy techniczne, medyczne i specjalistyczne nie maj ą wobec siebie charakteru substytucyjnego, ze wzgl ę du na ró ż ne w ł a ś ciwo ś ci chemiczne i fizyczne. Z tego te ż wzgl ę du ka ż dy gaz stanowi odr ę bny w ł a ś ciwy rynek produktowy. Nale ż y doda ć , i ż podobn ą kwalifikacj ę rynków produktowych w odniesieniu do gazów technicznych przyj ę to w decyzji Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie koncentracji BOC Gazy Sp. z o.o./Praxair Polska Sp. z o.o. Drugim istotnym kryterium wyodr ę bniania rynków w ł a ś ciwych produktowo w przypadku gazów technicznych i specjalistycznych jest metoda dostaw (sposób ich dystrybucji). Gazy techniczne i gazy specjalistyczne dostarcza si ę klientom w postaci gazowej lub p ł ynnej przy u ż yciu trzech g ł ównych metod dostaw, a mianowicie: dostaw tona ż owych, dostaw masowych i dostaw w butlach. Dostawy tona ż owe i dostawy w butlach zwykle realizowane s ą w postaci gazowej, podczas gdy dostawy masowe najcz ęś ciej w postaci p ł ynnej 3 . Dostawy tona ż owe zastrze ż one s ą dla du ż ych ilo ś ci (z regu ł y powy ż ej 100 ton dziennie), najcz ęś ciej dla tlenu, azotu i wodoru, ale tak ż e tlenku w ę gla, czyli gazów, na które istnieje najwy ż sze obj ę to ś ciowo zapotrzebowanie. Dostawy tona ż owe s ą realizowane za po ś rednictwem gazoci ą gu lub z dedykowanego zak ł adu zlokalizowanego na miejscu lub w pobli ż u zak ł adu klienta. Klienci to g ł ównie u ż ytkownicy przemys ł owi, dzia ł aj ą cy w sektorze petrochemicznym/chemicznym, stalowym, sektorze metali nie ż elaznych oraz sektorze rafinacyjnym. Dostawca gazu technicznego zwykle posiada zak ł ady zlokalizowane na miejscu lub w pobli ż u klienta, prowadzi je na podstawie d ł ugoterminowej umowy (do 15 lat) i zapewnia bie żą ce us ł ugi utrzymania i pomocy technicznej. W obszarach geograficznych, gdzie g ę sto ść wyst ę powania potencjalnych klientów jest ekonomicznym uzasadnieniem dla po łą czenia ASU, mo ż e powsta ć sie ć gazoci ą gowa. Ka ż dy gaz by ł by wówczas 3 Jedynym wyj ą tkiem jest na przyk ł ad wodór, cz ę sto oferowany w ilo ś ciach masowych w formie gazowej. 7 dostarczany specjalnym, dedykowanym ruroci ą giem, którego nie mo ż na w sposób natychmiastowy przestawi ć na dostawy innego gazu. 4 Jak wynika z ustale ń Komisji Europejskiej w decyzjach M.1641-Linde/AGA, M.1630-Air Liquide/BOC, M.3314 Air Liquide/Messer i M.4141–Linde/BOC, dwie powy ż sze metody dostaw, tzn. du ż e dostawy przy wykorzystaniu zak ł adów zlokalizowanych u klienta lub w jego pobli ż u i dostawy gazoci ą gami, maj ą charakter wobec siebie konkurencyjny i nie istnieje dla nich ż adna inna alternatywa pozwalaj ą ca na dostawy tak du ż ych ilo ś ci produktu (zwykle ponad 100 tpd). Dostawy masowe dotycz ą zaopatrywania w gaz w postaci ciek ł ej klientów, których zapotrzebowanie zazwyczaj mie ś ci si ę w przedziale od 20 do 100 ton dziennie. Gazy dostarczane s ą w postaci gazowej, b ą d ź z detalicznego ASU (przeznaczonego wy łą cznie do produkcji gazów rozprowadzanych metod ą masow ą ), b ą d ź z zak ł adów tona ż owych (tzw. ang. piggy-back plants tj. „zak ł adów tona ż owych produkuj ą cych tak ż e gazy ciek ł e”) do pobliskiego zak ł adu skraplania w celu przekszta ł cenia w posta ć ciek łą na potrzeby dalszej dostawy masowej. Skroplone gazy dostarcza si ę transportem drogowym lub kolejowym do siedziby klienta. Gazy s ą magazynowane u klienta, a nast ę pnie wykorzystywane w postaci ciek ł ej lub przekszta ł cone ponownie w stan gazowy. Ka ż dy gaz transportuje si ę i magazynuje oddzielnie przy u ż yciu sprz ę tu specjalnie do tego przeznaczonego. W swych wcze ś niejszych decyzjach Komisja Europejska uzna ł a, ż e ma ł e zak ł ady separacji powietrza (<100 ton dziennie), wykorzystywane celem zaspokojenia zapotrzebowania klientów zg ł aszanego w przedziale umo ż liwiaj ą cym te ż dostawy masowe, nale ż y traktowa ć jako cz ęść rynku masowego. Zatem dostawy masowe obejmuj ą równie ż dostawy z ma ł ych instalacji zlokalizowanych u klienta lub w jego pobli ż u. Masowe dostawy tlenu i azotu realizuje si ę w postaci ciek ł ej. Argon, dwutlenek w ę gla i wodór mo ż na tak ż e dostarcza ć w postaci ciek ł ej, tak zreszt ą jak i niektóre gazy specjalistyczne. Masowe ilo ś ci wodoru dostarcza si ę zarówno w postaci ciek ł ej, jak i gazowej (w zestawach zbiorników gazowych tj. rurowozów lub butlowozów). Wszystkie gazy techniczne, medyczne i specjalistyczne mo ż na dostarcza ć w butlach, je ż eli zapotrzebowanie dotyczy mniejszych ilo ś ci. Najpowszechniejsz ą pojemno ś ci ą butli jest 40 litrów. Acetylen i podtlenek azotu dostarcza si ę tylko w butlach. Butle wykorzystuje si ę wówczas, gdy zapotrzebowania klientów s ą niewielkie (zwykle do 1 000 m 3 /miesi ę cznie). Butle mo ż na nape ł nia ć w zak ł adzie produkcyjnym dostawcy i rozprowadza ć stamt ą d lub nape ł nia ć w zak ł adzie nape ł niania butli i z takiego zak ł adu dostarcza ć . Zak ł ady nape ł niania butli otrzymuj ą ciek ł y gaz w dostawach masowych, który nast ę pnie podlega przekszta ł ceniu w gaz spr ęż ony. Dostawy mog ą odbywa ć si ę za po ś rednictwem sk ł adów (zwanych niekiedy hubami), z których realizowane s ą dostawy do klientów detalicznych. Zgodnie z ustaleniami Komisji Europejskiej w decyzjach w sprawach M.1641- Linde/AGA, M.1630-Air Liquide/BOC, M.3314 Air Liquide/Messer Targets i M.4141 Linde/BOC, trzy metody dostaw: dostawy tona ż owe, dostawy masowe i dostawy w butlach – wyznaczaj ą odr ę bne w ł a ś ciwe rynki produktowe . 4 Zgodnie z pogl ą dem wyra ż onym przez Komisj ę Europejsk ą w sprawie M.3314 - Air Liquide/Messer Targets strony traktuj ą dostawy do klienta pod łą czonego ruroci ą giem do zak ł adu produkcji tona ż owej jako cz ęść rynku dostaw tona ż owych, nawet je ż eli ca ł kowite zapotrzebowanie klienta mo ż e wynosi ć poni ż ej 100 tpd. 8 Podzia ł rynków gazów technicznych i specjalistycznych na tona ż owy, masowy (cysterny) i butli jest powszechnie przyjmowany przez przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na rynku i wi ąż e si ę przede wszystkim z wielko ś ci ą potrzeb odbiorcy. Poza wspomnian ą wielko ś ci ą potrzeb odbiorców na ka ż dym z rynków dystrybucji, gazy dostarczane w tona ż u, masowo (w cysternach) i butlach ró ż ni ą si ę tak ż e poziomem cen, kosztami transportu i wynajmu pojemników, co uzasadnia kwalifikacj ę rynków poszczególnych gazów technicznych i specjalistycznych podzielonych wed ł ug opisanych powy ż ej metod dystrybucji, jako odr ę bnych w ł a ś ciwych rynków produktowych. Nieco inne podej ś cie przyjmuje si ę w przypadku helu , który pozyskuje si ę i wytwarza w kilku miejscach na ś wiecie. Hel jest transportowany przez hurtowników z zak ł adu produkcyjnego do ich w ł asnych zak ł adów prze ł adunkowych lub zak ł adów prze ł adunkowych dostawców detalicznych w obszarach zu ż ycia. W tym celu hel transportuje si ę w postaci ciek ł ej w specjalnych niskotemperaturowych pojemnikach („pojemniki kriogeniczne”). Klienci ko ń cowi zaopatrywani s ą przy wykorzystaniu centrów przepompowywania przez zintegrowanych pionowo dostawców helu lub przez niezale ż nych dostawców detalicznych nabywaj ą cych hel na rynku hurtowym. W centrach przepompowywania ciek ł y hel jest usuwany z pojemnika kriogenicznego i albo umieszczany w ma ł ych pojemnikach specjalnie przeznaczonych do transportu helu, tzw. kriogenicznych naczyniach Dewara, na potrzeby dostaw w postaci ciek ł ej do u ż ytkowników ko ń cowych, albo umieszczany w cysternach lub butlach na potrzeby dostaw w postaci spr ęż onego gazu. Sprzeda ż detaliczna w postaci ciek ł ej i gazowej odbywa si ę w ró ż nych ilo ś ciach. W swych wcze ś niejszych decyzjach Komisja Europejska wprowadzi ł a rozró ż nienie mi ę dzy hurtowym rynkiem helu a detalicznym rynkiem helu. Podobne stanowisko przyj ę to w niniejszej sprawie. W aspekcie geograficznym rynki poszczególnych gazów technicznych oraz gazów specjalistycznych, przy uwzgl ę dnieniu metody dostaw s ą okre ś lane nast ę puj ą co: - tona ż owe dostawy gazów technicznych – rynek co najmniej krajowy, - masowe dostawy gazów technicznych oraz dostawy w butlach (w tym dostawy gazów medycznych) – rynek krajowy, - hurtowy obrót helem – rynek co najmniej EOG, - detaliczny obrót helem – rynek krajowy, - specjalistyczne gazy szlachetne i ESG –rynek co najmniej EOG, - specjalistyczne gazy ch ł odz ą ce – rynek co najmniej krajowy, - chemikalia ch ł odz ą ce – rynek co najmniej krajowy, - mieszanki gazów kalibracyjnych i innych – rynek co najmniej krajowy. Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y wskaza ć , ż e w odniesieniu do rynku dostaw tona ż owych decyzja w sprawie M.3314 Air Liquide/Messer Targets Komisja Europejska zwróci ł a uwag ę na pewne elementy wskazuj ą ce na istnienie rynków krajowych. Powy ż sze zosta ł o potwierdzone w sprawie M.4141 Linde/BOC. Niemniej, z uwagi na fakt, ż e API nie jest obecna w Polsce na rynku tona ż owych dostaw gazów 9 technicznych, w niniejszej koncentracji definicja geograficznego zasi ę gu tego rynku mo ż e pozosta ć kwesti ą otwart ą . W przypadku dostaw masowych i dostaw w butlach rynki w ł a ś ciwe geograficznie zosta ł y uznane za rynki krajowe. Wynika to z faktu, ż e dostawy masowe mog ą by ć w sposób op ł acalny realizowane jedynie na ograniczonym obszarze. W przypadku tlenu, azotu, dwutlenku w ę gla i zgazowanego wodoru dostawy masowe s ą op ł acalne na odleg ł o ść w przybli ż eniu 200 km od zak ł adu produkcyjnego. Ciek ł y wodór i argon s ą produktami dro ż szymi i w sposób op ł acalny mo ż na je transportowa ć na odleg ł o ś ci od 300 do 400 km w przypadku wodoru i do 800 km w przypadku argonu. Generalnie na rynku masowym standardowych gazów technicznych konkurencja ma miejsce na rynku krajowym. W przypadku dostaw w butlach, maksymalne odleg ł o ś ci dostaw okre ś la g ł ównie stosunek mi ę dzy kosztami produkcji a cenami dla klientów ko ń cowych. Z uwagi na wysokie koszty transportu w porównaniu do wzgl ę dnie ma ł ych ilo ś ci dostaw realizowanych w butlach, dostawy na d ł u ż sze odleg ł o ś ci nie znajduj ą ekonomicznego uzasadnienia. Z uwagi na pokrywaj ą ce si ę zakresy dostaw zak ł adów nape ł niania butli oraz istnienie umów zamiany mi ę dzy dostawcami w celu redukcji kosztów transportu, konkurencja na rynkach dostaw w butlach ma wymiar krajowy. W przypadku hurtowych dostaw helu w sprawie M.1630 - Air Liquide/BOC Komisja Europejska rozwa ż a ł a wyodr ę bnienie rynku hurtowych dostaw helu o wymiarze obejmuj ą cym ca ł y obszar EOG. Definicja rynku pozosta ł a jednak kwesti ą otwart ą . W sprawie M.4141 Linde/BOC analiza Komisji Europejskiej stwierdza ł a istnienie rynku ś wiatowego, cho ć z silnymi elementami regionalnymi. Odnosz ą c si ę do rynku ś wiatowego, Komisja Europejska wskaza ł a na znaczenie importu ze Stanów Zjednoczonych do Europy. 5 API jest zdania, ż e rynek ma wymiar obejmuj ą cy co najmniej EOG. Wskaza ć jednak ż e nale ż y, i ż API nie jest obecna w Polsce na rynku hurtowych dostaw helu. Równie ż BOC Gazy nie prowadzi dzia ł alno ś ci na rynku dostaw hurtowych tego gazu. Hel rafinowany transportuj ą hurtownicy od ź róde ł do centrów przepompowywania w obszarze zu ż ycia. Stanowi ą one w ł asno ść hurtowników pionowo zintegrowanych do poziomu detalicznego lub niezale ż nych detalistów nabywaj ą cych hel od hurtowników. Ponadto, hurtownicy prowadz ą obrót helem mi ę dzy sob ą i mog ą transportowa ć hel ze ź róde ł do centrów przepompowywania innych hurtowników prowadz ą cych te ż dzia ł alno ść detaliczn ą . W centrum przepompowywania ciek ł y hel usuwa si ę z pojemników kriogenicznych i umieszcza w naczyniach Dewara, butlach lub cysternach na potrzeby realizacji dostaw do klientów ko ń cowych. Dostawy helu odbywaj ą si ę z centrum przepompowywania bezpo ś rednio do klientów ko ń cowych lub poprzez lokalne sieci dystrybucyjne za po ś rednictwem przemys ł owych lub lokalnych hubów. Transport helu w celach sprzeda ż y detalicznej op ł acalny jest na odleg ł o ść do 400 km, co skutkuje jednorodnymi warunkami konkurencji na terytorium Polski. Jednocze ś nie mi ę dzy Pa ń stwami Cz ł onkowskimi EOG wyst ę puj ą znaczne ró ż nice w warunkach konkurencji. W przesz ł o ś ci Komisja Europejska przyjmowa ł a, ż e rynek w ł a ś ciwy dla 5 M. 4141 - Linde/BOC, par. 70. 10 dostaw detalicznych ma wymiar krajowy: M.3314 Air Liquide/Messer Targets, M.4141 Linde/BOC. Podobne stanowisko przyj ę to w niniejszej sprawie. Okre ś laj ą c geograficzny rynek dostaw gazów specjalistycznych nale ż y wprowadzi ć rozró ż nienie mi ę dzy poszczególnymi kategoriami gazów specjalistycznych. Rynki gazów szlachetnych i ESG maj ą wymiar geograficzny obejmuj ą cy co najmniej obszar EOG. Ta grupa gazów specjalistycznych cechuje si ę wysok ą warto ś ci ą w porównaniu do standardowych gazów technicznych. Koszty transportu s ą wzgl ę dnie niskie. Stanowi ą zwykle mniej ni ż pi ęć procent ca ł kowitej ceny sprzeda ż y. Z tego wzgl ę du rentowny jest transport gazów szlachetnych i ESG nawet na du ż e odleg ł o ś ci. Co wi ę cej, brak jest jakichkolwiek barier regulacyjnych ograniczaj ą cych zakup tych gazów za granic ą . Stanowisko to potwierdzaj ą wcze ś niejsze decyzje Komisji Europejskiej w sprawach Linde/BOC i Linde/Spectra. 6 W przypadku gazów ch ł odz ą cych w ł a ś ciwe rynki geograficzne maj ą wymiar co najmniej krajowy 7 . Podkre ś li ć jednak ż e nale ż y, ż e dzia ł alno ść API i BOC Gazy w segmencie gazów ch ł odz ą cych w ż adnym stopniu si ę nie pokrywa. Powy ż sze dotyczy równie ż chemikaliów gazowych, które w wymiarze geograficznym maj ą wymiar co najmniej krajowy. Koszty transportu odgrywaj ą znacz ą c ą rol ę w przypadku niektórych chemikaliów o niskiej warto ś ci, aczkolwiek w przypadku pewnych produktów wysokowarto ś ciowych, koszty transportu maj ą ju ż istotnie mniejsze znaczenie. Z tych wzgl ę dów w ł a ś ciwe rynki geograficzne dla chemikaliów maj ą w pewnych przypadkach wymiar krajowy, cho ć mog ą by ć szersze w przypadku pewnych wysokowarto ś ciowych chemikaliów. W ł a ś ciwe rynki geograficzne dla mieszanek gazów kalibracyjnych i innych maj ą wymiar co najmniej krajowy. Stanowisko to potwierdza analiza rynku przeprowadzona przez Komisj ę w sprawie M.4141-Linde/BOC. Z analizy informacji zawartych w zg ł oszeniu wynika, ż e planowana koncentracja wywiera wp ł yw na nast ę puj ą ce rynki: 1) w zakresie dostaw masowych gazów technicznych: - krajowy rynek dostaw masowych tlenu, - krajowy rynek dostaw masowych azotu, - krajowy rynek dostaw masowych argonu, - krajowy rynek dostaw masowych wodoru, 2) w zakresie dostaw w butlach gazów technicznych: - krajowy rynek dostaw w butlach tlenu, - krajowy rynek dostaw w butlach azotu, - krajowy rynek dostaw w butlach argonu (w tym mieszanek argonu), - krajowy rynek dostaw w butlach dwutlenku w ę gla, - krajowy rynek dostaw w butlach wodoru, 6 M. 4141 – Linde/BOC, M.4091 – Linde/Spectra, M.1630 – Air Liquide/BOC, M.3314 – Air Liquide/Messer Targets. 7 M.4141 – Linde/BOC. 11 - krajowy rynek dostaw w butlach acetylenu, 3) w zakresie dostaw gazów specjalistycznych: - krajowy rynek dostaw mieszanek gazów kalibracyjnych i innych, w tym gazów analitycznych i gazów specjalnych zastosowa ń , 4) w zakresie dostaw detalicznych: - krajowy rynek detalicznych dostaw helu. Ad.1) Z informacji zawartych w zg ł oszeniu wynika, ż e łą czny udzia ł uczestników planowanej koncentracji przekracza próg 20 % na rynku masowych dostaw tlenu, azotu, argonu i wodoru Jak ju ż wspomniano powy ż ej, BOC Gazy posiada w Polsce kilka instalacji produkcji gazów zlokalizowanych w: - K ę dzierzynie-Ko ź lu, (gazowy i ciek ł y tlen i azot oraz ciek ł y argon), - Cz ę stochowie (gazowy i ciek ł y tlen i azot oraz ciek ł y argon), - O ś wi ę cimiu (ciek ł y tlen, azot,, argon, gazowy azot), - G ł ogowie (gazowy i ciek ł y tlen, gazowy azot), - Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim (tlen, azot gazowy), - Sandomierzu (gazowy azot), - Strzemieszycach (gazowy azot). BOC Gazy posiada tak ż e trzy ma ł e zak ł ady produkcyjne zlokalizowane na terenie klienta w: - Pile (tlen gazowy), - Ł ab ę dach (tlen gazowy), - D ą browie Górniczej (azot). Ka ż dy z ww. zak ł adów zaopatruje w tlen gazowy jednego odbiorc ę . API posiada ł a jeden ma ł y zak ł ad produkcyjny tlenu zlokalizowany u klienta w Zawierciu, ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 8 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Z wyj ą tkiem zak ł adu produkcyjnego azotu zlokalizowanego u klienta w D ę bicy (na terenie tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 9 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) API nie posiada obecnie zak ł adów produkcyjnych dla produkcji masowej gazów ciek ł ych w Polsce. Poni ż ej zaprezentowano szacunkowe udzia ł y API i BOC Gazy oraz ich g ł ównych konkurentów dzia ł aj ą cych na krajowym rynku masowych dostaw ww. gazów w 2006 r. (wed ł ug warto ś ci sprzeda ż y). ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 10 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) Jak wynika z powy ż szej tabeli udzia ł spó ł ek uczestnicz ą cych w koncentracji nie przekroczy ł w 2006 r. progu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 11 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) na ż adnym z ww. rynków. Z wyj ą tkiem wodoru, na ka ż dym z pozosta ł ych rynków produktowych liderem pozostawa ł a spó ł ka Linde. 12 W porównaniu z konkurentami API pozostawa ł a stosunkowo niewielkim dostawc ą ka ż dego z ww. gazów. W 2006 r. dostawy tlenu z API stanowi ł y ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 12 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) ca ł kowitych dostaw masowych w Polsce. Nale ż y jednak ż e podkre ś li ć , ż e w 2006 r. API ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 13 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . W rezultacie API sta ł a si ę (tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 14 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Jej masowe dostawy tlenu wynosz ą obecnie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 15 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , co odpowiada szacunkowemu udzia ł owi w rynku ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 16 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Je ś li chodzi o dostawy azotu, wskaza ć nale ż y, i ż liderem w tym segmencie rynku jest Linde z udzia ł em na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 17 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Spó ł ka BOC Gazy pozostaje ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 18 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) co do wielko ś ci dostawc ą azotu w zakresie dostaw masowych. Po dokonaniu koncentracji, API i BOC Gazy pozostan ą ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 19 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) dostawc ą azotu. Niemniej z uwagi na fakt i ż ok. 60 % rynku masowych dostaw azotu stanowi ą dostawy konkurentów uczestników koncentracji, w tym Linde, Messer i Air Liquide, nale ż y stwierdzi ć , i ż wzmocniona pozycja API i BOC Gazy w tym segmencie rynku, b ę dzie równowa ż ona przez pozycj ę rynkow ą pozosta ł ych dostawców azotu. W przypadku argonu łą czny udzia ł API i BOC Gazy wynosi ł ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 20 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . G ł ówni konkurenci uczestników koncentracji, tj. Linde i Air Liquide dysponowali udzia ł em w rynku odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 21 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Istotnym uczestnikiem tego rynku jest Messer z udzia ł em na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 22 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Na rynku masowych dostaw wodoru łą czny udzia ł w rynku BOC Gazy i API oscylowa ł w granicach nieznacznie powy ż ej ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 23 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Podkre ś li ć nale ż y, ż e API ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 24 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Natomiast w 2006 r. odnotowa ł a ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 25 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , co da ł o jej udzia ł na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 26 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Najwi ę kszy konkurent BOC Gazy i API, tj. ZA Pu ł awy S.A. dysponowa ł udzia ł em w rynku na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 27 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Istotnymi konkurentami s ą równie ż Linde z ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 28 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) udzia ł em w rynku oraz Air Liquide i Messer dysponuj ą cy udzia ł ami w granicach odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 29 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Ad.2) Na rynku dostaw gazów technicznych w butlach uczestnicy planowanej koncentracji dysponuj ą łą cznym udzia ł em w rynku przekraczaj ą cym próg 20 % w odniesieniu do tlenu, azotu, argonu, dwutlenku w ę gla (CO 2 ), wodoru i acetylenu. Pozycj ę rynkow ą API i BOC Gazy w zakresie dostaw ww. gazów w butlach (wed ł ug warto ś ci sprzeda ż y w 2006 r.) obrazuje poni ż sza tabela. 13 ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 30 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) W segmencie dostaw gazów w butlach API jest stosunkowo niewielkim graczem z udzia ł em w dostawach na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 31 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) we wszystkich kategoriach gazów oprócz argonu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 32 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) i tlenu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 33 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . W zakresie wodoru, gdzie BOC Gazy ma ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 34 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) udzia ł w dostawach, API posiada ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 35 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Najwi ę ksi konkurenci w zakresie dostaw wodoru w butlach, tj. zarówno Linde, jak i Messer, dysponuj ą zbli ż onymi udzia ł ami w rynku, ka ż dy na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 36 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Oprócz ww. spó ł ek na rynku tym dzia ł a Air Liquide z ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 37 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) udzia ł em w rynku oraz inni producenci z udzia ł em w rynku na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 38 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Przy sprzeda ż y odpowiadaj ą cej ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 39 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) udzia ł owi w rynku API jest najmniejsz ą spó ł k ą spo ś ród najwi ę kszych spó ł ek gazowych. Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, ż e API nie posiada dost ę pu do lokalnego ź ród ł a wodoru i dokonuje importu tego gazu, ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 40 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . W odró ż nieniu od innych konkurentów API nie jest równie ż ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 41 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , na którym jednak ż e BOC Gazy dysponuje ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 42 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) udzia ł em. Si ł a rynkowa uczestników koncentracji opiera si ę zatem na silnej pozycji BOC Gazy, która na przestrzeni ostatnich dwóch lat pozostawa ł a niekwestionowanym liderem w zakresie dostaw wodoru w butlach i zajmowa ł a ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 43 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) w tym segmencie gazów technicznych. W przypadku pozosta ł ych rynków dostaw gazów technicznych w butlach tj. tlenu, azotu, argonu dwutlenku w ę gla oraz acetylenu, silniejsz ą pozycj ą od uczestników koncentracji dysponuje Linde. Ad. 3) Jak ju ż wspomniano powy ż ej zakres oferty API i BOC Gazy w zakresie gazów specjalistycznych pokrywa si ę w przypadku gazowych mieszanek kalibracyjnych i innych mieszanek. Grupa mieszanek gazów kalibracyjnych i innych sk ł ada si ę z szerokiego zakresu mieszanek gazów z ró ż nych komponentów i o odmiennym stopniu koncentracji i czysto ś ci, które u ż ywane s ą przede wszystkim w kalibracji instrumentów oraz do innych zastosowa ń specjalnych. Mieszanki te stosowane s ą m.in. do bada ń jako ś ci powietrza (mieszanki u ż ywane w ochronie ś rodowiska), w sprz ę cie analitycznym w laboratoriach i procesach analiz (inne mieszanki kalibruj ą ce) oraz w ró ż nych zastosowaniach specjalnych w przemy ś le spo ż ywczym (przy pakowaniu) lub wytwórczym (np. dla CO 2 lasery do ci ę cia i spawania). W ocenie API mieszanki gazów u ż ywane w ochronie ś rodowiska i inne mieszanki kalibracyjne stanowi ą jedn ą 14 kategori ę tzw. „gazów analitycznych”. Mieszanki tych gazów uzyskiwane s ą poprzez mieszanie gazów, a w niektórych przypadkach tak ż e chemikaliów, zgodnie z obowi ą zuj ą c ą norm ą lub specyfikacj ą klienta. Ich produkcja charakteryzuje si ę wysokim stopniem substytucji po stronie poda ż y, bowiem urz ą dzenia do mieszania, wype ł niania i analizowania takich mieszanek s ą co do zasady podobne dla wszystkich produktów. Ze wzgl ę du na opisan ą wy ż ej substytutycyjno ść po stronie poda ż y mieszanki te cz ę sto nale żą do jednego rynku w ł a ś ciwego. Poni ż ej zaprezentowano szacunkowe udzia ł y uczestników koncentracji dla ogólnej kategorii mieszanek gazów kalibracyjnych i innych, w tym dla mieszanek analitycznych i mieszanek specjalnych zastosowa ń (wed ł ug warto ś ci sprzeda ż y w 2006 r.). ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 44 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) W grupie mieszanek gazów kalibracyjnych i innych API posiada szacunkowy udzia ł w rynku w wysoko ś ci ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 45 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , natomiast BOC Gazy ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 46 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . W mieszankach analitycznych API posiada mniej ni ż ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 47 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) a BOC Gazy ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 48 za łą cznika do niniejszej decyzji) . W przypadku mieszanek specjalnego zastosowania API dysponuje udzia ł em w rynku na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 49 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) a BOC Gazy ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 50 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . W ka ż dym wypadku łą czny udzia ł API i BOC Gazy pozostaje poni ż ej ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 51 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Liderem w zakresie sprzeda ż y mieszanek gazów kalibracyjnych, w tym mieszanek analitycznych i mieszanek specjalnych zastosowa ń pozostaje Linde, który to podmiot dysponuje znacznie wi ę kszym udzia ł em rynkowym ni ż łą cznie uczestnicy niniejszej koncentracji. Ponadto znacz ą cym konkurentem jest równie ż Messer. Ad. 4) Hel pozyskuje si ę , rafinuje i skrapla w ograniczonej liczbie lokalizacji na ś wiecie – w USA, Algierii, Katarze, Polsce i Rosji. Stanowi on produkt uboczny procesu przetwarzania gazu ziemnego albo produkcji p ł ynnego gazu ziemnego, tzw. LNG. „Tradycyjne ź ród ł a” helu w USA, Polsce i Rosji po łą czone s ą z zak ł adami produkuj ą cymi gaz ziemny. Nowsze ź ród ł a helu w Algierii i Katarze zwykle pozyskuj ą hel w procesie produkcji LNG . 8 W procesie przetwarzania gazu ziemnego i produkcji LNG producenci helu otrzymuj ą surowy hel, który jest nast ę pnie poddawany rafinacji i oczyszczaniu w celu uzyskania czystego helu („ hel rafinowany ”). Producenci helu to mi ę dzy innymi Krio (Polska), Cryor (Rosja), Sonatrach (Algieria) i Exxon (Stany Zjednoczone), którzy co do zasady nie prowadz ą jednak obrotu hurtowego helem. Pozostali producenci helu dzia ł aj ą tak ż e na szczeblu hurtowym, jak np. Linde (BOC), Air Products czy Praxair, którzy posiadaj ą w ł asne zak ł ady produkcyjne w Stanach Zjednoczonych. W pewnych 8 Zasadnicza ró ż nica mi ę dzy ź ród ł ami gazu ziemnego w Polsce, Stanach Zjednoczonych i Rosji a ź ród ł ami gazu ziemnego przekszta ł canego w LNG (Algieria, Katar) dotyczy zawarto ś ci helu w gazie ziemnym, z którego hel jest pozyskiwany. Proces produkcji LNG zwykle cechuje si ę ogromnym przep ł ywem gazu oraz mo ż liwo ś ci ą koncentracji helu w gazie odpadowym. To czyni proces pozyskiwania helu op ł acalnym ju ż w przypadku gazu ziemnego o zawarto ś ci helu od 0,05% w przeciwie ń stwie do 0,2% wymaganego w przypadku produkcji nieciek ł ego gazu ziemnego. 15 przypadkach hurtownicy tworz ą wspólne przedsi ę wzi ę cia z producentami. Przyk ł ady to Air Liquide, Linde i API, które uczestnicz ą we wspólnym przedsi ę wzi ę ciu z algierskim pa ń stwowym przedsi ę biorstwem energetycznym Sonatrach. Hel jest transportowany przez hurtowników z zak ł adu produkcyjnego do ich w ł asnych zak ł adów prze ł adunkowych lub zak ł adów prze ł adunkowych dostawców detalicznych. W tym celu hel transportuje si ę w postaci ciek ł ej w specjalnych niskotemperaturowych pojemnikach. Klienci ko ń cowi zaopatrywani s ą przy wykorzystaniu centrów przepompowywania przez zintegrowanych pionowo dostawców helu lub przez niezale ż nych dostawców detalicznych nabywaj ą cych hel na rynku hurtowym. W centrach przepompowywania ciek ł y hel jest usuwany z pojemnika kriogenicznego i albo umieszczany w ma ł ych pojemnikach specjalnie przeznaczonych do transportu helu, tzw. kriogenicznych naczyniach Dewara, na potrzeby dostaw w postaci ciek ł ej do u ż ytkowników ko ń cowych albo umieszczany w cysternach lub butlach na potrzeby dostaw w postaci spr ęż onego gazu. Transport helu w celach sprzeda ż y detalicznej jest op ł acalny na odleg ł o ść do 400 km. Szacunkowy udzia ł uczestników planowanej koncentracji na krajowym rynku detalicznych dostaw helu (wed ł ug warto ś ci sprzeda ż y w 2006 r.) ilustruje poni ż sza tabela. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – za łą cznik nr 2 oraz pkt 52 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Jak wynika z powy ż szego zestawienia, liderem na rynku detalicznych dostaw helu pozostaje spó ł ka BOC Gazy. Najbli ż szy i najpowa ż niejszy konkurent, tj. spó ł ka Messer dysponowa ł a w 2006 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 53 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) udzia ł em w rynku. Kolejny dostawca helu, tj. spó ł ka Linde mia ł a ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 54 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) udzia ł . W porównaniu z ww. spó ł kami dzia ł alno ść API na tym rynku produktowym by ł a ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 55 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , bowiem spó ł ka ta w 2006 r. dysponowa ł a ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 56 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) udzia ł em w rynku. Ad. B) W przedmiotowej sprawie rynkami w ł a ś ciwymi, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym s ą : - krajowy rynek dostaw masowych tlenu oraz krajowy rynek dostaw w butlach tlenu, - krajowy rynek dostaw masowych azotu oraz krajowy rynek dostaw w butlach azotu, - krajowy rynek dostaw masowych wodoru oraz krajowy rynek dostaw w butlach wodoru. Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y wskaza ć , i ż z analizy zg ł oszenia wynika, ż e rynki dostaw masowych poszczególnych gazów s ą jednocze ś nie rynkami zakupu dla dostaw tych gazów w butlach. Ze zg ł oszenia wynika równie ż , i ż jedynie na ww. rynkach istniej ą relacje dostawca – odbiorca i jednocze ś nie udzia ł uczestników koncentracji przekracza 30 % co najmniej na jednym z tych rynków. A zatem jedynie na te rynki koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym. Szczegó ł owa analiza tych rynków zosta ł a przedstawiona przy opisie koncentracji w aspekcie horyzontalnym. 16 W tym miejscu nale ż y jedynie podkre ś li ć , i ż na krajowym rynku dostaw masowych tlenu oraz krajowym rynku dostaw w butlach tlenu silniejsz ą pozycj ę od uczestników koncentracji posiada Linde, którego udzia ł y wynosz ą odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 57 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Linde dysponuje równie ż silniejsz ą pozycj ą od uczestników koncentracji na krajowym rynku dostaw masowych azotu oraz krajowym rynku dostaw w butlach azotu (odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 58 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) ). W przypadku wodoru nale ż y natomiast zaznaczy ć , i ż jakkolwiek uczestnicy koncentracji dysponuj ą ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 59 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , to jednak w Polsce ż aden z dostawców gazów technicznych nie posiada w ł asnego ź ród ł a dostaw wodoru. Gaz ten jest importowany lub nabywany od producentów lokalnych. Wszyscy dostawcy wodoru w butlach w Polsce maj ą dost ę p do lokalnych ź róde ł wodoru zlokalizowanych u trzech producentów nawozów i jednego producenta chemikaliów. Ad. C) W przedmiotowej sprawie nie wyst ę puj ą rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym . Z informacji zebranych w trakcie post ę powania wynika, ż e w przedmiotowej koncentracji nie istniej ą rynki, na których uczestnicy koncentracji dysponowaliby udzia ł em przekraczaj ą cym próg 40 % i jednocze ś nie nie wyst ę powa ł yby pomi ę dzy nimi powi ą zania horyzontalne lub wertykalne. Ocena skutków planowanej koncentracji. Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du, wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Dla zastosowania powy ż szego przepisu niezb ę dne jest zatem wykazanie, ż e w wyniku koncentracji konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Analiza skutków niniejszej koncentracji nie wykaza ł a zagro ż e ń p ł yn ą cych z przej ę cia przez API kontroli nad BOC Gazy Sp. z o.o. Organ antymonopolowy uznaj ą c za zasadne wyra ż enie zgody na dokonanie przedmiotowej koncentracji, wzi ął pod uwag ę w szczególno ś ci nast ę puj ą ce przes ł anki. 1.1 Przedmiotowa koncentracja pomimo, i ż wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (w zakresie dostaw masowych gazów technicznych) na krajowy rynek dostaw masowych tlenu, krajowy rynek dostaw masowych azotu, krajowy rynek dostaw masowych argonu i krajowy rynek dostaw masowych wodoru, nie doprowadzi do istotnego ograniczenia konkurencji na ż adnym z tych rynków. W tym miejscu nale ż y przede wszystkim wskaza ć , i ż łą czny udzia ł uczestników koncentracji na ż adnym z powy ż szej wskazanych rynków nie przekracza progu 40 % - z którym ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wi ąż e posiadanie pozycji dominuj ą cej - i wynosi odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 60 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . 17 Nale ż y równie ż podkre ś li ć , i ż w przypadku tlenu przedstawiony powy ż ej udzia ł ma charakter czysto historyczny. Nie uwzgl ę dnia bowiem ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 61 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . W konsekwencji ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 62 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) nale ż y przyj ąć , i ż udzia ł y API na rynku tlenu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 63 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , a łą czny udzia ł uczestników koncentracji ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 64 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Udzia ł Linde na tym rynku kszta ł tuje si ę natomiast na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 65 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Równie ż w przypadku azotu i argonu Linde posiada silniejsz ą pozycj ę od uczestników koncentracji. Jego udzia ł y na tych rynkach wynosz ą odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 66 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Z kolei na rynku wodoru, na którym łą czny udzia ł uczestników koncentracji wynosi ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 67 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , API dysponowa ł a ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 68 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Wzrost si ł y rynkowej uczestników koncentracji na tym rynku b ę dzie zatem ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 69 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Nale ż y równie ż wskaza ć , i ż oprócz Linde, którego udzia ł w zakresie dostaw wodoru wynosi ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 70 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) siln ą pozycj ą na tym rynku dysponuj ą ZA Pu ł awy S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 71 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) oraz Air Liquide ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 72 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) i Messer ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 73 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, i ż w wyniku przedmiotowej koncentracji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na ww. rynkach. 1.2 Przedmiotowa koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (w zakresie dostaw gazów technicznych w butlach) na krajowy rynek dostaw w butlach tlenu, krajowy rynek dostaw w butlach azotu, krajowy rynek dostaw w butlach argonu (w tym mieszanek argonu), krajowy rynek dostaw w butlach wodoru oraz krajowy rynek dostaw w butlach acetylenu. W przypadku tlenu, azotu, argonu oraz acetylenu udzia ł rynkowy uczestników koncentracji wynosz ą cy odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 74 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) jest daleki od udzia ł u z którym ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wi ąż e domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej tj. 40 %. Ponadto na ka ż dym z tych rynków znacznie silniejsz ą pozycj ę posiada Linde, którego udzia ł y wynosz ą odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 75 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . W przypadku tych rynków trudno by ł oby zatem stwierdzi ć , i ż w wyniku przedmiotowej koncentracji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji. Na krajowym rynku dostaw w butlach wodoru udzia ł uczestników koncentracji wynosz ą cy ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 76 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) przekracza natomiast próg z którym ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wi ąż e domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej. W tym miejscu nale ż y jednak podkre ś li ć , i ż na łą czny udzia ł uczestników koncentracji przypada ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 77 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) udzia ł BOC Gazy oraz ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 78 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) udzia ł API. Wynika z tego, i ż BOC Gazy przed dokonaniem koncentracji 18 b ę d ą cej przedmiotem niniejszej decyzji samodzielnie dysponuje udzia ł em w rynku, przekraczaj ą cym próg z którym ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wi ąż e domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej. Struktura rynku dostaw w butlach wodoru potwierdza, i ż BOC Gazy posiada pozycj ę dominuj ą c ą na tym rynku. Łą czny bowiem udzia ł dwóch najwi ę kszych konkurentów BOC Gazy na tym rynku tj. Linde ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 79 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) i Messer ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 80 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) jest mniejszy ni ż tego podmiotu. W ocenie organu antymonopolowego ś wiadczy to o posiadaniu przez BOC Gazy znacznej przewagi nad konkurentami. Nale ż y równie ż wskaza ć , i ż tak ż e wnioskodawca nie przedstawi ł w trakcie niniejszego post ę powania przekonywuj ą cych argumentów, obalaj ą cych domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej przez BOC Gazy na rynku dostaw w butlach wodoru. Zdaniem organu antymonopolowego w przypadku przedmiotowej koncentracji nie dojdzie jednocze ś nie do wzmocnienia posiadanej przez BOC Gazy pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku dostaw w butlach wodoru, pomimo powi ą za ń horyzontalnych pomi ę dzy uczestnikami koncentracji w tym zakresie. Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y przede wszystkim wskaza ć , i ż łą czny udzia ł uczestników koncentracji zwi ę kszy si ę ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 81 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) w porównaniu z udzia ł em jakim na tym rynku dysponuje BOC Gazy. BOC Gazy jest jak wskazano najwi ę kszym dostawc ą wodoru w butlach. API ze sprzeda żą daj ą c ą udzia ł w rynku na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 82 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) jest natomiast uczestnikiem o najmniejszym potencjale. Struktura rynku, bior ą c pod uwag ę tak ż e pozycj ę rynkow ą konkurentów, nie ulegnie zatem istotnej zmianie. Ż aden z dostawców gazów technicznych nie posiada w ł asnego ź ród ł a dostaw wodoru w Polsce. Gaz ten jest importowany ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 83 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) lub nabywany od producentów lokalnych. Wszyscy dostawcy wodoru w butlach w Polsce maj ą dost ę p do lokalnych ź róde ł wodoru zlokalizowanych u trzech producentów nawozów i jednego producenta chemikaliów. Umowy na dostawy pomi ę dzy producentami wodoru i spó ł kami gazowymi nie maj ą charakteru umów wy łą cznych i zawierane s ą na krótki okres, z regu ł y 1 roku. Ceny s ą ka ż dorazowo negocjowane przy przed ł u ż aniu umów. Dost ę p do ź róde ł dostaw wodoru jest jednakowy dla wszystkich spó ł ek gazowych. Koncentracja nie ograniczy zatem mo ż liwo ś ci pozyskania tego produktu przez konkurentów. Dodatkowo zauwa ż y ć nale ż y, ż e najbli ż si konkurenci uczestników koncentracji w zakresie dostaw wodoru w butlach na rynku polskim, tj. Linde i Messer posiadaj ą pobliskie ź ród ł a dostaw wodoru zlokalizowane odpowiednio we wschodniej cz ęś ci Niemiec i w Czechach. Zatem ich sytuacja w zakresie ź róde ł dostaw wodoru w porównaniu z uczestnikami koncentracji jest korzystniejsza. Podkre ś li ć równie ż nale ż y, ż e API nie posiada mocy wytwórczych w Polsce, które pozwoli ł yby na wzrost zdolno ś ci produkcyjnych po łą czonych spó ł ek. Zatem zwi ę kszony udzia ł w rynku nie prze ł o ż y si ę na wzrost si ł y rynkowej uczestników koncentracji. Wysoki łą czny udzia ł w rynku po łą czonych spó ł ek nie spowoduje zwi ę kszenia przewagi konkurencyjnej nad pozosta ł ymi uczestnikami rynku. Przedmiotowa koncentracja nie wp ł ynie równie ż negatywnie na sytuacj ę odbiorców, którzy bez utrudnie ń mog ą zmienia ć dostawców, bowiem umowy na tym rynku zawierane s ą na okres 1 roku. Zatem wp ł yw koncentracji na warunki sprzeda ż y 19 panuj ą ce na rynku w sytuacji w której, klienci mog ą zmieni ć dostawców, nie ulegnie zasadniczej zmianie w stosunku do sytuacji rynkowej sprzed koncentracji. Z tego powodu koncentracja nie wp ł ynie równie ż na ograniczenie dost ę pu do tych klientów dla pozosta ł ych przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść w tym zakresie. Ponadto nale ż y zauwa ż y ć , i ż w odró ż nieniu od innych spó ł ek dzia ł aj ą cych na tym rynku API nie jest tak ż e znacz ą cym uczestnikiem rynku masowych dostaw wodoru. W 2005 r. spó ł ka ta ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 84 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , natomiast w 2006 r. uzyska ł a udzia ł wynosz ą cy ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 85 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Jak uzna ł a Komisja Europejska w decyzji Linde/BOC, si łę uczestnika rynku w zakresie sprzeda ż y danego gazu w butlach nale ż y rozwa ż a ć w oparciu o ca ł o ś ciowy kontekst dostaw gazów w butlach. Nale ż y zwróci ć uwag ę , ż e wodór w butlach bardzo cz ę sto jest sprzedawany w ofercie z innymi gazami. Sprzeda ż wodoru stanowi niewielk ą cz ęść (poni ż ej 10 %) tej szerszej oferty. Najpowa ż niejszym dostawc ą gazów w butlach jest spó ł ka Linde, która z wyj ą tkiem wodoru, dysponuje udzia ł em w rynku ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 86 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) dla dostaw tlenu, azotu, dwutlenku w ę gla, acetylenu i argonu. W dalszej kolejno ś ci plasuj ą si ę BOC Gazy i Messer. API w segmencie dostaw gazów w butlach ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 87 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) z udzia ł em w dostawach na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 88 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) we wszystkich kategoriach gazów oprócz argonu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 89 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) i tlenu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 90 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . W zakresie wodoru, gdzie BOC Gazy ma znacz ą cy udzia ł w dostawach ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 91 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , API posiada jedynie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 92 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) udzia ł w rynku. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę nale ż y stwierdzi ć , i ż w wyniku przedmiotowej koncentracji nie dojdzie do wzmocnienia pozycji dominuj ą cej jak ą posiada ju ż jeden z uczestników koncentracji na krajowym rynku dostaw wodoru w butlach i w efekcie nie dojdzie na tym rynku do istotnego ograniczenia konkurencji. Wzrost udzia ł ów rynkowych w przedmiotowej sprawie nie b ę dzie si ę bowiem wi ą za ł ze wzmocnieniem pozycji dominuj ą cej. 1.3. Przedmiotowa koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (w zakresie dostaw gazów specjalistycznych) na krajowy rynek dostaw niektórych mieszanek gazów kalibracyjnych i innych, w tym gazów analitycznych i gazów specjalnych zastosowa ń , Nale ż y jednak wskaza ć , i ż łą czny udzia ł uczestników koncentracji w tym rynku jak i jego poszczególnych segmentów jest daleki od udzia ł u z którym ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wi ąż e posiadanie pozycji dominuj ą cej i wynosi ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 93 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) - dla mieszanek gazów kalibracyjnych i innych, ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 94 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) - dla mieszanek gazów kalibracyjnych i analitycznych oraz ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 95 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) - dla mieszanek specjalnych zastosowa ń . Ponadto znacznie silniejsz ą pozycj ą na tym rynku dysponuje Linde, którego udzia ł y wynosz ą odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 96 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Dodatkowo porównywaln ą pozycj ę do uczestników koncentracji 20 na tym rynku posiada spó ł ka Messer, której udzia ł y wynosz ą odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 97 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, i ż w wyniku przedmiotowej koncentracji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na tym rynku. 1.4 Przedmiotowa koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym na krajowy rynek dostaw detalicznych helu. Na krajowym rynku dostaw detalicznych helu udzia ł uczestników koncentracji wynosz ą cy ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 98 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) w 2006 r. przekracza próg z którym ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wi ąż e domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej. W tym miejscu nale ż y jednak podkre ś li ć , i ż na łą czny udzia ł uczestników koncentracji przypada odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 99 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) udzia ł BOC Gazy oraz ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 100 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) udzia ł API. Wynika z tego, i ż BOC Gazy przed dokonaniem koncentracji b ę d ą cej przedmiotem niniejszej decyzji samodzielnie dysponuje udzia ł em w rynku przekraczaj ą cym próg, z którym ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wi ąż e domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej. Struktura rynku dostaw detalicznych helu potwierdza, i ż BOC Gazy posiada pozycj ę dominuj ą c ą na tym rynku. Łą czny bowiem udzia ł dwóch najwi ę kszych konkurentów BOC Gazy na tym rynku tj. Messer ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 101 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) i Air Liquide ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 102 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) jest blisko ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 103 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) ni ż tego podmiotu. W ocenie organu antymonopolowego ś wiadczy to o posiadaniu przez BOC Gazy znacznej przewagi nad konkurentami. Nale ż y równie ż wskaza ć , i ż tak ż e wnioskodawca nie przedstawi ł przekonywuj ą cych argumentów, obalaj ą cych domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej przez BOC Gazy na rynku dostaw detalicznych helu. Zdaniem organu antymonopolowego w przypadku przedmiotowej koncentracji nie dojdzie jednak do wzmocnienia posiadanej przez BOC Gazy pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku dostaw detalicznych helu. Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y przede wszystkim wskaza ć , i ż łą czny udzia ł uczestników koncentracji zwi ę kszy si ę ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 104 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) w porównaniu z udzia ł em jakim na tym rynku dysponuje BOC Gazy. BOC Gazy jest jak wskazano ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 105 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) dostawc ą helu w butlach. API ze sprzeda żą daj ą c ą udzia ł w rynku na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 106 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) jest natomiast uczestnikiem o ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 107 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) potencjale. Zmiana udzia ł ów na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 108 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) w ż aden sposób nie zak ł óci dotychczasowej struktury tego rynku. Wskaza ć równie ż nale ż y, i ż od kilku lat udzia ł BOC Gazy na krajowym rynku detalicznych dostaw helu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 109 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . O ile w 2005 r. udzia ł ten wynosi ł jeszcze ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 110 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , to w 2006 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 111 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 112 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) udzia ł w rynku BOC Gazy w okresie ostatnich dwóch lat – ( tajemnica przedsi ę biorstwa – 21 pkt 113 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) – powoduje, i ż koncentracja nie zrównowa ż y ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 114 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) udzia ł ów rynkowych tego podmiotu. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 115 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) zmiana udzia ł ów rynkowych uczestników koncentracji na rynku przy równoczesnej ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 116 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) tendencji tych udzia ł ów na przestrzeni ostatnich trzech lat przes ą dza, i ż planowana koncentracja nie spowoduje wzmocnienia pozycji dominuj ą cej po łą czonych spó ł ek. Analiza rynku wskazuje bowiem, ż e przedsi ę biorc ą zwi ę kszaj ą cym udzia ł w rynku nie jest API, lecz inne spó ł ki gazowe, takie jak Linde, Messer, czy Air Liquide. Wzrost udzia ł ów rynkowych odnotowanych przez g ł ównych konkurentów uczestników koncentracji, tj. Linde i Messer w 2006 r. w stosunku do 2005 r. oscylowa ł w granicach ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 117 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , a wi ę c by ł porównywalny z udzia ł em, jakim w tym wzgl ę dzie dysponuje API. Natomiast wielko ść sprzeda ż y BOC Gazy wykazuje tendencj ę ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 118 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) na przestrzeni ostatnich trzech lat, wynosi ł a ona bowiem ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 119 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). W porównaniu z 2004 r. sprzeda ż BOC Gazy ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 120 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Równie ż obroty API ze sprzeda ż y helu w ostatnich trzech latach wykazywa ł y tendencj ę ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 121 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Wielko ść sprzeda ż y w 2004 r. wynios ł a ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 122 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , w 2005 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 123 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , podczas gdy w 2006 r. wielko ść ta ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 124 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Mamy tu zatem do czynienia ze ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 125 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Wynika to z faktu, i ż popyt na detalicznym rynku helu w Polsce maleje. Hel w postaci ciek ł ej, którego dostawy realizuje BOC Gazy, jest wykorzystywany g ł ównie w urz ą dzeniach s ł u żą cych do obrazowania metod ą rezonansu magnetycznego. Rozwój nowoczesnych technologii w zakresie odzyskiwania helu w ww. urz ą dzeniach wymaga coraz mniejszych ilo ś ci helu. Równie ż popyt na hel w butlach maleje, bowiem jego odbiorcy z bran ż y samochodowej wykorzystuj ą cy hel do lokalizacji przecieków, laboratoria wykorzystuj ą ce hel do bada ń oraz instytucje wykorzystuj ą ce hel w celach badawczych, coraz cz ęś ciej inwestuj ą w systemy i instalacje odzysku helu. Ponadto nale ż y zauwa ż y ć , ż e API prowadzi dzia ł alno ść wy łą cznie w zakresie dostaw helu w postaci gazowej, tj. helu dostarczanego w butlach. Natomiast BOC Gazy realizuje tak ż e dostawy helu w postaci ciek ł ej, tj. w dewarach. Jak wynika z decyzji Komisji Europejskiej w sprawie Linde/BOC, oko ł o 10-15 % helu sprzedawanego detalicznie w Polsce to hel w postaci ciek ł ej. Odsetek ten stanowi ą przede wszystkim dostawy helu realizowane na rzecz szpitali, które wykorzystuj ą je w skanerach MRI (diagnostyka rezonansem magnetycznym). Dzia ł alno ść zatem obu uczestników koncentracji w pewnej cz ęś ci na tym rynku uzupe ł nia si ę , a nie pokrywa. Prawie ca ł kowita ilo ść helu znajduj ą cego si ę w obrocie detalicznym w Polsce pochodzi z Krio Odolanów – oddzia ł u spó ł ki PGNiG, która uzyskuje hel jako produkt uboczny w procesie produkcji gazu ziemnego. Ka ż dy z detalicznych dostawców helu ma dost ę p do helu w Polsce i w chwili obecnej ż aden z odbiorców nie ma umowy na wy łą czno ść . BOC Gazy, Linde i Messer zawar ł y umowy na dostawy z Krio. API 22 dokonuje nieregularnych zakupów helu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 126 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Uczestnicy koncentracji nie b ę d ą zatem w stanie ograniczy ć mo ż liwo ś ci zaopatrywania si ę w ten produkt swoim konkurentom. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę nale ż y stwierdzi ć , i ż w wyniku przedmiotowej koncentracji nie dojdzie do wzmocnienia pozycji dominuj ą cej jak ą posiada ju ż jeden z uczestników koncentracji na krajowym rynku dostaw detalicznych helu i w efekcie nie dojdzie na tym rynku do istotnego ograniczenia konkurencji. Wzrost udzia ł ów rynkowych nie b ę dzie si ę bowiem przek ł ada ł na wzmocnienie pozycji dominuj ą cej. 2. Przedmiotowa koncentracja pomimo, i ż wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym na: - krajowy rynek dostaw masowych tlenu oraz krajowy rynek dostaw w butlach tlenu, - krajowy rynek dostaw masowych azotu oraz krajowy rynek dostaw w butlach azotu, - krajowy rynek dostaw masowych wodoru oraz krajowy rynek dostaw w butlach wodoru, nie spowoduje negatywnego wp ł ywu na stan konkurencji istniej ą cy na tych rynkach. Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y wskaza ć , i ż na krajowym rynku dostaw masowych tlenu oraz krajowym rynku dostaw w butlach tlenu silniejsz ą pozycj ę od uczestników koncentracji posiada Linde. Linde dysponuje równie ż silniejsz ą pozycj ą od uczestników koncentracji na krajowym rynku dostaw masowych azotu oraz krajowym rynku dostaw w butlach azotu. W przypadku wodoru, jak ju ż wskazano powy ż ej, ż aden z dostawców gazów technicznych nie posiada w ł asnego ź ród ł a dostaw tego gazu w Polsce. Wszyscy dostawcy wodoru w butlach w Polsce maj ą dost ę p do lokalnych ź róde ł wodoru zlokalizowanych u trzech producentów nawozów i jednego producenta chemikaliów. Koncentracja nie ograniczy zatem mo ż liwo ś ci pozyskania tego produktu przez konkurentów. 3. W przedmiotowej koncentracji nie zidentyfikowano rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym. Nie bez znaczenia dla oceny przedmiotowej koncentracji jest równie ż fakt, i ż jest ona konsekwencj ą warunkowej zgody Komisji Europejskiej na dokonanie koncentracji Linde/BOC – sprawa COMP/M.414 (Decyzja Komisji Europejskiej z dnia 6 czerwca 2006 r.). W celu niedopuszczenia do nadmiernej koncentracji dzia ł alno ś ci Linde i BOC, co mog ł o prowadzi ć do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku gazów, w tym w szczególno ś ci na rynku polskim, Komisja Europejska wyrazi ł a zgod ę na dokonanie koncentracji Linde i BOC m.in. pod warunkiem zbycia przez Linde spó ł ki BOC Gazy. Komisja Europejska wyrazi ł a równie ż zgod ę aby nabywc ą BOC Gazy zosta ł a API. Nale ż y podkre ś li ć , i ż API – nabywca BOC Gazy - w porównaniu z innymi przedsi ę biorstwami dzia ł aj ą cymi w sektorze gazów technicznych w Polsce, jest uczestnikiem o stosunkowo niewielkiej sile rynkowej. Przej ę cie kontroli nad BOC Gazy przez API wywo ł a zatem mniejszy wp ł yw na konkurencj ę w tym sektorze ni ż 23 ewentualne przej ę cie kontroli na tym przedsi ę biorc ą przez inny podmiot z tego sektora. Reasumuj ą c, nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Post ę powanie w sprawie wykaza ł o, i ż w wyniku realizacji przedmiotowej koncentracji nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji, w szczególno ś ci poprzez umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Ochrony Konkurencji Monika Bychowska O trzymuj ą : Pani Ma ł gorzata Szwaj P an Mariusz Ł aszczyk LINKLATERS T. Komosa i Wspólnicy Spó ł ka Komandytowa ul. Sienna 39 0 0-121 Warszawa Pe ł nomocnicy: Air Products Ibérica, S.L., Hiszpania 24