DOK-116/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BAN AS I Ń S KI DOK-1-421/28/06/ES Warszawa, dnia 3 pa ź dziernika 2006 r. DECYZJA Nr DOK - 116 /06 I. Na podstawie art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek PCC Aktiengesellschaft z siedzib ą w Duisburgu (Niemcy) wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji , polegaj ą cej na przej ę ciu przez PCC Aktiengesellschaft z siedzib ą w Duisburgu (Niemcy) kontroli nad: 1) Zak ł adami Azotowymi w Tarnowie-Mo ś cicach S.A. z siedzib ą w Tarnowie, 2) Zak ł adami Azotowymi K ę dzierzyn S.A. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu, pod warunkiem: 1. zbycia przez PCC Aktiengesellschaft z siedzib ą w Duisburgu (Niemcy) cz ęś ci maj ą tku Zak ł adów Azotowych w Tarnowie-Mo ś cicach S.A. z siedzib ą w Tarnowie, tj. instalacji elektrolizy chloru w Zak ł adach Azotowych w Tarnowie- Mo ś cicach S.A. z siedzib ą w Tarnowie na rzecz niezale ż nego inwestora, nie pozostaj ą cego z PCC Aktiengesellschaft z siedzib ą w Duisburgu (Niemcy) w relacji zale ż no ś ci w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), chyba ż e z uwagi na niedopuszczenie – w trybie okre ś lonym w ł a ś ciwymi przepisami z zakresu ochrony ś rodowiska - do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r. do dalszej eksploatacji przedmiotowej instalacji elektrolizy chloru w Zak ł adach Azotowych w Tarnowie-Mo ś cicach S.A. z siedzib ą w Tarnowie, instalacja ta nie b ę dzie wykorzystywana do produkcji podchlorynu sodu, 2. zrealizowania wymogu, o którym mowa w punkcie 1, w terminie do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r. 1 II . Na podstawie art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada na PCC AG z siedzib ą w Duisburgu (Niemcy) obowi ą zek dostarczenia informacji o sposobie realizacji warunku, o którym mowa w pkt I decyzji, w terminie 30 dni od daty jego wykonania. UZASADNIENIE W dniu 4 maja 2006 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e „Prezesem Urz ę du” lub „organem antymonopolowym”) wp ł yn ęł o od spó ł ki PCC Aktiengesellschaft z siedzib ą w Duisburgu (Niemcy) (zwanej dalej równie ż „PCC AG”) zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez PCC Aktiengesellschaft kontroli nad Zak ł adami Azotowymi w Tarnowie- Mo ś cicach S.A. z siedzib ą w Tarnowie (zwanymi dalej równie ż „ZA Tarnów”) i Zak ł adami Azotowymi K ę dzierzyn S.A. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu (zwanymi dalej równie ż „ZA K ę dzierzyn”) w drodze nabycia akcji stanowi ą cych 80 % kapita ł u zak ł adowego tych spó ł ek. W zwi ą zku z tym, i ż spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie zamiaru koncentracji, tj.: - łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł równowarto ść 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), zwanej dalej „ustaw ą antymonopolow ą ”, - przej ę cie przez jednego przedsi ę biorc ę kontroli nad innymi przedsi ę biorcami jest jedn ą z form koncentracji, okre ś lon ą w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszcz ął post ę powanie w przedmiotowej sprawie, o czym powiadomi ł wnioskodawc ę pismem z dnia 19 maja 2006 r., zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.). W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje. Opis i przyczyny transakcji Planowana koncentracja polega na nabyciu przez PCC AG akcji ZA Tarnów i ZA K ę dzierzyn stanowi ą cych 80 % kapita ł u akcyjnego ka ż dej z tych spó ł ek. W rezultacie PCC AG przejmie bezpo ś redni ą kontrol ę nad ww. spó ł kami. 2 Przedmiotowa koncentracja jest efektem realizacji programów rz ą dowych zawartych w „Strategii dla przemys ł u chemicznego w Polsce do roku 2010 ” z dnia 4 czerwca 2002 roku oraz „Strategii restrukturyzacji i prywatyzacji Sektora Wielkiej Syntezy Chemicznej” z dnia 12 listopada 2003 roku. W wyniku realizacji ww. programów rz ą dowych Nafta Polska S.A. skupi ł a w swojej grupie kapita ł owej pakiety akcji Zak ł adów Azotowych w Tarnowie- Mo ś cicach S.A., Zak ł adów Azotowych K ę dzierzyn S.A., Zak ł adów Chemicznych „Zachem” S.A. i Zak ł adów Chemicznych „Organika-Sarzyna” S.A. w celu realizacji procesu prywatyzacji tych spó ł ek i zbycia ich akcji inwestorom. Na mocy przedwst ę pnej umowy sprzeda ż y udzia ł ów zawartej w dniu 3 kwietnia 2006 r. pomi ę dzy Naft ą Polsk ą S.A. a PCC AG, strony zamierzaj ą zawrze ć tzw. Przyrzeczon ą Umow ę Sprzeda ż y, na mocy której nast ą pi przeniesienie na PCC AG akcji ZA Tarnów i ZA K ę dzierzyn stanowi ą cych 80 % kapita ł u akcyjnego ka ż dej z ww. spó ł ek. Powy ż sze spowoduje przej ę cie przez PCC AG pe ł nej kontroli na tymi spó ł kami w rozumieniu art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Uczestnicy koncentracji I. PCC Aktiengesellschaft – aktywny uczestnik koncentracji jest spó ł k ą o charakterze holdingowym. Przedmiot jej dzia ł ania koncentruje si ę w trzech g ł ównych obszarach obejmuj ą cych handel i dostawy energii elektrycznej, produkcj ę i handel wyrobami chemicznymi oraz logistyk ę . Handel energi ą i dostawa energii elektrycznej stanowi ą kluczowy obszar dzia ł alno ś ci spó ł ki. W zakresie handlu energi ą grupa PCC dzia ł a w skali mi ę dzynarodowej. Grupa PCC specjalizuje si ę w produkcji wybranych grup wyrobów chemicznych, a w bran ż y handlu surowcami dostarcza produkty dla przemys ł u chemicznego, petrochemicznego i górniczego, a tak ż e dla przemys ł u papierniczego i produkcji opon. Obok dystrybucji towarów handlowych spó ł ka oferuje równie ż wyroby w ł asne. W bran ż y handlu paliwami sta ł ymi dzia ł alno ść PCC skupia si ę na mi ę dzynarodowym handlu koksem i w ę glem. Jako holding, PCC AG posiada po ś rednio i bezpo ś rednio udzia ł y w ok. 65 spó ł kach. W Polsce PCC AG posiada nast ę puj ą ce spó ł ki zale ż ne: - PCC Synteza S.A. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu – producent chemikaliów organicznych, w szczególno ś ci bisfenolu A, nonylofenolu, dodecylfenolu i oleju no ś nikowego Petrotex, - PCC Rokita S.A. z siedzib ą w Brzegu Dolnym – producent chemikaliów organicznych i nieorganicznych, tworzyw sztucznych, ś rodków powierzchniowo czynnych oraz zwi ą zków fosforopochodnych, - PCC W ę glopochodne Sp. z o.o. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu – spó ł ka ś wiadcz ą ca us ł ugi przerobu smo ł y na pak, naftalin ę i olej sadzowy, 3 - Kosmet Rokita Sp. z o.o. z siedzib ą w Brzegu Dolnym – producent ś rodków czysto ś ci, p ł ynów hamulcowych i kosmetyków samochodowych, - Rokita Agro S.A. z siedzib ą w Brzegu Dolnym – producent ś rodków ochrony ro ś lin, - PCC S.A. z siedzib ą w Gliwicach – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść w zakresie hurtowej sprzeda ż y wyrobów chemicznych oraz obrotu energi ą elektryczn ą , - PCC Energy S.A. z siedzib ą w Chorzowie – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść w zakresie handlu hurtowego, w szczególno ś ci w ę glem kamiennym, produktami pieców koksowniczych i produktami rafinacji ropy naftowej, - PCC Rail Szczakowa S.A. z siedzib ą w Jaworznie – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść na rynku towarowych przewozów kolejowych, - PCC Spedkol Sp. z o.o. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść na rynku towarowych przewozów kolejowych i us ł ug utrzymania ruchu, remontów i czyszczenia taboru kolejowego, - PCC Rail Coaltran Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść w zakresie przewozów kolejowych, - PCC Containers Sp. z o.o. z siedzib ą w Jaworznie – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść na rynku us ł ug transportowych, - PCC Cargo S.A. z siedzib ą w Chorzowie – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść na rynku us ł ug transportowych, - Kolchem Rokita Sp. z o.o. z siedzib ą w Brzegu Dolnym – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść w zakresie przewozów kolejowych, transportu i wynajmu pozosta ł ych ś rodków transportu l ą dowego, - PCC Autochem Sp. z o.o. z siedzib ą w Brzegu Dolnym – spó ł ka dzia ł aj ą ca na rynku transportu drogowego towarów. II. Zak ł ady Azotowe w Tarnowie-Mo ś cicach S.A. – pasywny uczestnik koncentracji – to spó ł ka z grupy kapita ł owej Nafty Polskiej S.A. Zasadniczy przedmiot dzia ł ania tej spó ł ki obejmuje wytwarzanie nawozów azotowych, surowców do produkcji tworzyw sztucznych, produkcj ę tworzyw sztucznych konstrukcyjnych, pó ł wyrobów i wyrobów z tworzyw sztucznych i innych chemikaliów. Dzia ł alno ść wytwórcza ZA Tarnów zlokalizowana jest w trzech centrach produkcyjnych i obejmuje nast ę puj ą ce produkty: - Centrum Kaprolaktamu – kaprolaktam, butylal, formalina techniczna, 1, 3, 5 trioksan, 1, 3 dioksolan, - Centrum Tworzyw Sztucznych – tworzywa konstrukcyjne i surowce do ich wytwarzania, w szczególno ś ci kopolimery acetalowe, poliamid 6 i tworzywa fluorowe, polimery bazowe w postaci proszków i granulatów, dyspersje wodne, wyroby z tworzyw sztucznych w postaci os ł onek poliamidowych, rurek z poliamidu i polietylenu LDPE oraz wyroby z PCW, takie jak profile okienne i drzwiowe, rury drenarskie, rury os ł onowe, p ł yty twarde i spienione oraz mieszanki do produkcji wyrobów wyt ł aczanych, - Centrum Nawozów – nawozy azotowe, zwi ą zki chemiczne na bazie kwasu azotowego i siarkowego, CO2 dla celów spo ż ywczych i technicznych oraz katalizatory do wybranych syntez nieorganicznych. 4 Ponadto, ZA Tarnów produkuj ą szerok ą gam ę tzw. pozosta ł ych chemikaliów, obejmuj ą cych m.in. amoniak ciek ł y, kwas azotowy, azot ciek ł y, chlor ciek ł y, kwas solny, nitrozy, wodorotlenek sodu ( ł ug sodowy) i podchloryn sodu. Wspomniane produkty wykorzystywane s ą g ł ównie jako surowce do produkcji ró ż norodnych wyrobów gotowych lub jako elementy uzupe ł niaj ą ce prac ę instalacji przemys ł owych. ZA Tarnów tworz ą grup ę kapita ł ow ą , w sk ł ad której wchodz ą nast ę puj ą ce spó ł ki: - Zak ł ad Budowy Aparatury Chemicznej „ZBACH” Sp. z o.o. – producent cystern, pojemników i zbiorników metalowych, - Tarnowskie Przedsi ę biorstwo Produkcyjno-Us ł ugowe „WIEZAT’ Sp. z o.o. - wykonawca specjalistycznych robót budowlanych, - Zak ł ad Remontów Elektrycznych oraz Instalatorstwo Elektryczne „ELZAT” Sp. z o.o. - spó ł ka ś wiadcz ą ca us ł ugi w zakresie napraw i konserwacji sprz ę tu elektrycznego, instalacji i napraw silników elektrycznych, pr ą dnic i transformatorów, instalacji pomp, spr ęż arek i urz ą dze ń d ź wigowych, - Zak ł ad Wykonawstwa Remontów i Inwestycji Sp. z o.o. – spó ł ka ś wiadcz ą ca us ł ugi z zakresu budownictwa ogólnego i in ż ynierii l ą dowej, - Biuro Projektów Zak ł adów Azotowych „BIPROZAT” – Tarnów Sp. z o.o. - spó ł ka ś wiadcz ą ca us ł ugi w zakresie projektowania budowlanego, urbanistycznego i technologicznego, dzia ł alno ś ci geodezyjnej, kartograficznej i poligraficznej, - Jednostka Ratownictwa Chemicznego Sp. z o.o. – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść w zakresie gospodarki ś ciekami, wywozu i unieszkodliwiania odpadów, - Przedsi ę biorstwo Transportu Kolejowego „KOLTAR” Sp. z o.o. - spó ł ka ś wiadcz ą ca us ł ugi transportowe, - „OKNOTAR” Sp. z o.o. – producent wyrobów z tworzyw sztucznych dla budownictwa, - Zak ł ad Pomiarów i Automatyki „AUTOMATYKA” Sp. z o.o. - producent instrumentów i przyrz ą dów pomiarowych, kontrolnych i badawczych oraz nawigacyjnych, - „PROReM” Sp. z o.o. – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść us ł ugow ą w zakresie instalowania, napraw, konserwacji maszyn ogólnego przeznaczenia i produkcji wyrobów gumowych. III. Zak ł ady Azotowe K ę dzierzyn S.A. – pasywny uczestnik koncentracji – to spó ł ka Skarbu Pa ń stwa, która prowadzi dzia ł alno ść w bran ż y chemicznej w zakresie produkcji chemikaliów nieorganicznych i organicznych podstawowych, nawozów sztucznych i zwi ą zków azotowych, oraz klejów i ż elatyny. Produkcja poszczególnych wyrobów chemicznych prowadzona jest w nast ę puj ą cych Jednostkach Biznesowych: - Jednostka Biznesowa Oxoplast – wytwarzaj ą ca g ł ównie bazowe produkty organiczne, takie jak alkohole oxo (oktanol, 2-etylohexanol, n-butanol, izobutanol), plastyfikatory (ftalany dwuoktylu, dwuizobutylu, dwubutylu), bezwodnik ftalowy i bezwodnik maleinowy; 5 - Jednostka Biznesowa Nawozy – produkuj ą ca amoniak, mocznik techniczny i nawozowy, roztwór saletrzano-mocznikowy (RSM), nawozy saletrzane tzw. salmagi . ZA K ę dzierzyn tworz ą grup ę kapita ł ow ą obejmuj ą c ą nast ę puj ą ce spó ł ki: - Rekom Sp. z o.o. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść w zakresie remontów kompresorów przemys ł owych, diagnostyki maszyn wirowych, obróbki skrawaniem, regeneracji uszczelnie ń mechanicznych, us ł ug spawalniczych, antykorozyjnych, - Przedsi ę biorstwo Transportowo–Spedycyjne AUTOZAK Sp. z o.o. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu - spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść w zakresie transportu i spedycji ciek ł ych produktów chemicznych, remontu pojazdów ci ęż arowych i osobowych, serwisu instalacji elektrycznej, - ASTER ZAK Sp. z o.o. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu - spó ł ka ś wiadcz ą ca us ł ugi w zakresie projektowania i wdra ż ania systemów sterowania procesami przemys ł owymi, uk ł adów pomiarów emisji i imisji oraz serwisu analizatorów przemys ł owych, jak równie ż us ł ugi instalowania i konserwacji sieci komputerowych oraz remontów urz ą dze ń automatyki przemys ł owej, sieci i urz ą dze ń elektrycznych, - ZAK Serwis Sp. z o.o. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu - spó ł ka dzia ł aj ą ca na rynku m.in. us ł ug remontowych pomp wirowych, g łę binowych, armatury zaporowej, wentylatorów, przek ł adni, wirówek, suszarek, przeno ś ników ta ś mowych, urz ą dze ń oczyszczalni ś cieków i wymienników ciep ł a, - Hotel Centralny Sp. z o.o. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu - spó ł ka dzia ł aj ą ca na rynku us ł ug hotelarskich i restauracyjnych, - Hotel ORW Azoty Sp. z o.o. z siedzib ą w Ustce - spó ł ka dzia ł aj ą ca na rynku us ł ug hotelarskich, restauracyjnych, sanatoryjnych, - Chemzak Sp. z o.o. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu - spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść produkcyjno-us ł ugowo-handlow ą w zakresie m.in. ś rodków pomocniczych dla w ł ókiennictwa i innych ga łę zi przemys ł u, domieszek do betonu, komponentów dla przemys ł u farb i lakierów, - CTL CHEMKOL Sp. z o.o. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu – spó ł ka ś wiadcz ą ca us ł ugi w zakresie transportu kolejowego i spedycji towarów, remontów taboru i infrastruktury kolejowej, oczyszczania cystern, autocystern i zbiorników specjalnych oraz dzier ż awy taboru kolejowego. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materia ł u dowodowego organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, 6 preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). Stosownie do rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. z 2002 r. Nr 37, poz. 334): A) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20 %, B) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek, je ż eli równocze ś nie dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y, na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji i indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30 %, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca-odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami, C) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym , jest ka ż dy rynek, na którym pomi ę dzy uczestnikami koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40 % udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Maj ą c na wzgl ę dzie definicj ę rynku w ł a ś ciwego oraz ww. kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, organ antymonopolowy uzna ł , i ż : Ad. A) W przedmiotowej sprawie wyst ę puj ą rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym . Z ustale ń organu antymonopolowego wynika, ż e dzia ł alno ść uczestników planowanej koncentracji pokrywa si ę na nast ę puj ą cych rynkach produktowych: 1) rynek kwasu solnego, 2) rynek wodorotlenku sodu, 3) rynek podchlorynu sodu, 4) rynek chloru ciek ł ego, 5) rynek us ł ug wynajmu taboru kolejowego, 6) rynek towarowych przewozów kolejowych, 7) rynek wytwarzania i obrotu energi ą elektryczn ą . Ad. 1) Kwas solny to 33-35 % wodny roztwór chlorowodoru, który w postaci gazowej powstaje podczas wielu syntez organicznych. Produkcja kwasu solnego to 7 najprostszy sposób zagospodarowania chlorowodoru, jednak ż e w du ż ych zak ł adach chemicznych o rozbudowanych powi ą zaniach surowcowo-produktowych kieruje si ę go do innych procesów, m.in. do produkcji PCW. Innym sposobem zagospodarowania chlorowodoru jest proces elektrolizy HCL pozwalaj ą cy w znacznym stopniu zamkn ąć obieg chloru i wodoru. Sposób ten ogranicza ilo ść kwasu solnego na rynku. Kwas solny wytwarzany przez ZA Tarnów jest produktem ubocznym, powstaj ą cym przy produkcji PTFE (konstrukcyjne tworzywo fluorowe). Natomiast kwas solny wytwarzany przez spó ł k ę zale ż n ą PCC AG, tj. PCC Rokita S.A., powstaje jako produkt uboczny w procesach chlorowania produktów organicznych. Pewne ilo ś ci kwasu solnego powstaj ą w procesie spalania odpadów zawieraj ą cych chlor. Obie firmy posiadaj ą równie ż instalacj ę do bezpo ś redniej syntezy chlorowodoru z pierwiastków (chlor i wodór). Kwas solny kierowany jest na rynek w ró ż nych ilo ś ciach przez wszystkich producentów chloru, w zale ż no ś ci od wewn ę trznego zagospodarowania tego produktu. Ilo ść kwasu solnego oferowana na rynku uzale ż niona jest bowiem od produkcji produktów wiod ą cych. Rynkiem w ł a ś ciwym dla kwasu solnego w aspekcie geograficznym jest rynek krajowy . Znaczny wp ł yw kosztów transportu na cen ę produktu powoduje, ż e jego sprzeda ż do krajów dalej po ł o ż onych jest nieop ł acalna. Z uwagi na niskie st ęż enie gotowego produktu (28%-34 %), mo ż liwo ś ci sprzeda ż y ograniczone s ą kosztami transportu. Rynkami zbytu dla ZA Tarnów i PCC Rokita S.A. jest przede wszystkim rynek obejmuj ą cy terytorium Polski, aczkolwiek pewne ilo ś ci kwasu solnego s ą przedmiotem wywozu i s ą kierowane na rynki ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 1 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Równie ż niewielkie ilo ś ci tego produktu s ą przedmiotem marginalnego importu. Krajowy rynek kwasu solnego jest oceniany przez producentów jako rynek odbiorcy. Jak ju ż bowiem wspomniano, ilo ść kwasu solnego kierowana na rynek przez producentów uzale ż niona jest od wewn ę trznego zagospodarowania tego produktu, jak równie ż zale ż y od produkcji produktów wiod ą cych. Ze wzgl ę du na to, ż e kwas solny jest produktem ubocznym wymagaj ą cym zagospodarowania, na którym pojawiaj ą si ę okresowe trudno ś ci z zagospodarowaniem, rynek ten jest uwa ż any za rynek odbiorcy. Producenci kwasu solnego okre ś laj ą ten rynek jako stabilny z zapotrzebowaniem utrzymuj ą cym si ę na poziomie ok. 48 tys. ton rocznie. Jak wynika z ustale ń organu antymonopolowego szacunkowa wielko ść krajowego rynku kwasu solnego zbywalnego wynios ł a w 2004 r. ok. 50 tys. ton (warto ś ciowo ok. 25 mln PLN), a w 2005 r. ok. 47 tys. ton (warto ś ciowo ok. 24 mln PLN). Udzia ł y w rynku (w %) poszczególnych producentów w latach 2004 -2005 r. ilustruje poni ż sza tabela: 2004 2005 Nazwa producenta Tony PLN Tony PLN 8 ZCh Zachem S.A. tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 1 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji FCh Dwory S.A. tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 2 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji PCC Rokita S.A. ZA Tarnów Import tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 2 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji Z analizy danych zawartych w powy ż szej tabeli wynika, ż e krajowy rynek kwasu solnego b ę d ą cego w obrocie handlowym jest zdominowany przez jeden podmiot, a mianowicie przez ZCh Zachem S.A. Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, i ż w chwili obecnej ZCh Zachem S.A. i ZA Tarnów nale żą do jednej grupy kapita ł owej, a ich łą czny udzia ł w rynku jest ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 3 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) (pod wzgl ę dem tona ż u) od łą cznego udzia ł u w rynku uczestników niniejszej koncentracji. PCC AG przejmuj ą c kontrol ę nad ZA Tarnów wzmocni swoj ą pozycj ę na krajowym rynku kwasu solnego, bowiem łą czny udzia ł PCC Rokita S.A. i ZA Tarnów na tym rynku oscylowa ł w granicach ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 4 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). Jednak ż e pozycja rynkowa, jak ą PCC AG uzyska na krajowym rynku kwasu solnego w wyniku planowanej transakcji daleka jest od progu 40 %, z którym ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wi ąż e domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej. Bior ą c pod uwag ę , i ż zdolno ś ci produkcyjne najwi ę kszego krajowego producenta kwasu solnego, tj. ZCh Zachem S.A., ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 4 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) przewy ż szaj ą moce produkcyjne pozostaj ą ce w dyspozycji uczestników planowanej koncentracji stwierdzi ć nale ż y, i ż nie ma podstaw do uznania, i ż realizacja planowanej koncentracji b ę dzie skutkowa ć istotnym ograniczeniem konkurencji na tym rynku w ł a ś ciwym. Ad. 2) Wodorotlenek sodu nale ż y do podstawowych surowców chemicznych i znajduje zastosowanie w prawie wszystkich ga łę ziach przemys ł u. Stosowany jest jako surowiec (no ś nik sodu) w ró ż nego rodzaju syntezach do produkcji jonowych ś rodków powierzchniowo czynnych, w przemy ś le farmaceutycznym (m.in. przy produkcji polopiryny, kwasu salicylowego, sulfaniloamidów), do otrzymywania aluminium z przerobu boksytów, do otrzymywania szk ł a wodnego z krzemionki, przy produkcji t ł uszczów i myde ł oraz w wielu innych syntezach organicznych i nieorganicznych. Wodorotlenek sodu znajduje równie ż bardzo szerokie zastosowanie jako surowiec pomocniczy w przemy ś le celulozowo-papierniczym do bielenia masy celulozowej, w procesach bielenia, barwienia i utrwalania barwnika w przemys ł ach w ł ókienniczym i wiskozowym, a tak ż e przy przeróbce ropy naftowej w procesach rafinacji olejów, procesach petrochemicznych, przy produkcji barwników syntetycznych, przeróbce ciek ł ych produktów koksowania, w procesach uzdatniania wody dla celów przemys ł owych, przy przeróbce ś cieków, w przemy ś le spo ż ywczym (mleczarnie, browary, masarnie, cukrownie) jako ś rodek myj ą co-dezynfekuj ą cy. 9 Wodorotlenek sodu sprzedawany jest pod dwiema postaciami, a mianowicie jako ł ug sodowy (roztwór) i soda kaustyczna (posta ć sta ł a). Rynkiem w ł a ś ciwym geograficznie dla wodorotlenku sodu w postaci roztworu ( ł ugu sodowego) jest rynek europejski . Przemawiaj ą za tym czynniki takie jak: zbli ż one preferencje odbiorców, relatywnie niskie koszty transportu, brak barier faktycznych i prawnych w obrocie wodorotlenkiem sodu oraz stosunkowo zbli ż ony poziom cen. Je ś li chodzi o wodorotlenek sodu w postaci sody kaustycznej, z uwagi na du ż o wi ę ksze ni ż w przypadku ł ugu sodowego mo ż liwo ś ci magazynowania tego produktu, rynek obrotu sod ą kaustyczn ą wykracza poza rynek europejski. Ceny kontraktowe na wodorotlenek sodu na rynku europejskim ustalane s ą na bazie notowa ń prowadzonych przez wyspecjalizowane instytucje (np. Harriman) w oparciu o ceny na g ł ównych rynkach sprzeda ż y. Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, i ż mniejsi uczestnicy tego rynku sprzedaj ą swoje produkty g ł ównie na rynkach narodowych, z niewielkim eksportem do krajów o ś ciennych. Natomiast wi ę ksi producenci i eksporterzy posiadaj ą cy zorganizowan ą logistyk ę transportu morskiego dostarczaj ą wodorotlenek sodu tankowcami do dalej po ł o ż onych krajów europejskich. Wodorotlenek sodu produkowany przez spó ł k ą zale ż n ą PCC AG, tj. PCC Rokita S.A. i ZA Tarnów stanowi produkt uboczny, powstaj ą cy podczas produkcji chloru. Ze wzgl ę du na stosowan ą w ZA Tarnów technologi ę produkcji chloru, powstaj ą cy w tym procesie wodorotlenek sodowy cechuje si ę stosunkowo nisk ą jako ś ci ą i jest w ponad ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 5 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % sprzedawany na rynku krajowym. Niewielkie ilo ś ci ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 6 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) by ł y przedmiotem wywozu poza terytorium Polski. W porównaniu z ZA Tarnów, sprzeda ż wodorotlenku sodu PCC Rokita S.A. poza terytorium Polski by ł a ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 7 za łą cznika nr 1do niniejszej decyzji) , bowiem w 2004 r. stanowi ł a ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 8 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %, a w 2005 r. ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 9 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % ca ł kowitej sprzeda ż y tego produktu. Wed ł ug statystyk handlu zagranicznego Centrum Analitycznego Administracji Celnej w 2004 r. sprowadzono do Polski ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 5 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji). W tym samym okresie eksport wyniós ł odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 6 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji). Powy ż sze informacje wskazuj ą , i ż rynek wodorotlenku sodu w aspekcie geograficznym ma wymiar europejski. Z informacji zawartych w zg ł oszeniu wynika, ż e produkcja i zu ż ycie ł ugu sodowego w Europie od lat jest na poziomie 9 - 10 mln ton. Na s ą siednich naj ł atwiej dost ę pnych rynkach (Czechy, S ł owacja, Niemcy) produkcja i zu ż ycie ł ugu wynosi oko ł o 4 mln ton. Jak wskaza ł a PCC AG łą czny udzia ł uczestników koncentracji w europejskim rynku wodorotlenku sodu, szacowanym na ok. 11,7 mln ton, jest nieznaczny, bowiem w 2004 r. wyniós ł ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 10 za łą cznika nr 1 do 10 niniejszej decyzji) %, a w 2005 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 11 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Na rynku polskim wyst ę puje du ż a nadprodukcja wodorotlenku sodu. Jedynie ok. 60 % produkcji zu ż ywane jest w kraju. Na krajowym rynku wodorotlenku sodu, oprócz PCC Rokita S.A. i ZA Tarnów dzia ł alno ść prowadzi trzech innych producentów. Udzia ł w rynku uczestników koncentracji i ich pozycj ę rynkow ą na tle innych konkurentów ilustruje poni ż sza tabela: 2004 2005 Nazwa producenta Tony PLN Tony PLN ANWIL S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 7 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) ZA Tarnów ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 12 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) PCC Rokita S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 13 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) FCh Dwory S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 8 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) ZCh Zachem S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 9 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) Jak wynika z powy ż szego zestawienia liderem krajowego rynku wodorotlenku sodu pozostaje spó ł ka ANWIL S.A. W wyniku planowanej koncentracji grupa PCC wzmocni swoj ą pozycj ę na krajowym rynku wodorotlenku sodu, bowiem łą czny udzia ł uczestników transakcji w sprzeda ż y wodorotlenku sodu na terytorium obejmuj ą cym rynek Polski wynosi ł w latach 2004-2005 ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 14 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Jednak ż e z uwagi na istniej ą c ą na tym rynku produktowym konkurencj ę nie ma podstaw do uznania, i ż planowana koncentracja spowoduje ograniczenie konkurencji na tym rynku na obszarze obejmuj ą cym terytorium Polski. Równocze ś nie maj ą c na wzgl ę dzie fakt, i ż rynkiem w ł a ś ciwym geograficznie dla wodorotlenku sodu jest rynek europejski, a łą czny udzia ł grupy PCC i ZA Tarnów w tym obszarze geograficznym nie przekracza ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 15 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %, nale ż a ł o uzna ć , i ż wspomniany rynek produktowy w uk ł adzie horyzontalnym nie stanowi rynku w ł a ś ciwego, na który koncentracja wywiera wp ł yw . Ad.3) Podchloryn sodu jest substancj ą ż r ą c ą i silnie utleniaj ą c ą . W warunkach naturalnych podchloryn sodu jest nietrwa łą substancj ą such ą , rozk ł adaj ą c ą si ę wybuchowo. Bardziej trwa ł y jest w postaci roztworu wodnego, który charakteryzuje si ę ostrym dusz ą cym zapachem chloru. Podchloryn sodu stosowany jest przede wszystkim w przemy ś le chemicznym, papierniczym i w ł ókienniczym jako ś rodek wybielaj ą cy i dezynfekuj ą cy. W przemy ś le chemii gospodarczej jako sk ł adnik wybielaczy i ś rodków do dezynfekcji (Clorox, ACE i inne) oraz w gospodarce 11 komunalnej w procesach dezynfekcji (woda pitna, baseny k ą pielowe) stosowany jest jako substytut chloru gazowego. Podchloryn sodu jest stosunkowo tanim produktem, powstaje bowiem g ł ównie jako odpad w wie ż ach niszcz ą cych wyziewy chloru oraz chloru zanieczyszczonego wodorem podczas elektrolizy solanki. Obecnie w Polsce, podobnie jak w Europie, produkuje si ę znacznie mniej wyrobów chloropochodnych. Mo ż liwo ś ci produkcyjne wytwórców tego produktu znacznie przewy ż szaj ą popyt. Ze wzgl ę du na wymogi ochrony ś rodowiska, jak równie ż negatywn ą kampani ę przeciwko zwi ą zkom zawieraj ą cym chlor, podchloryn sodu coraz cz ęś ciej w wielu zastosowaniach zast ę powany jest innymi substancjami lub technologiami. Jak wskaza ł a PCC AG odka ż anie wody dokonywane jest równie ż za pomoc ą dwutlenku chloru, ozonu, promieniowania UV. W chemii gospodarczej zamiast preparatów bazuj ą cych na podchlorynie sodu stosuje si ę takie substancje jak chloroioluenosulfonamid lub dichloroizocjanuran sodu lub wod ę utlenion ą – wybielacze bezchlorkowe oraz preparaty do dezynfekcji. W przemy ś le w ł ókienniczym podobnie jak w przemy ś le celulozowo-papierniczym, zastosowanie w procesie wybielania znajduje zwi ą zek bezchlorkowy – nadtlenek wodoru. W poni ż szej tabeli przedstawiono kierunki zastosowa ń podchlorynu sodu produkowanego w PCC Rokita S.A. w latach 2004-2005. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 16 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Struktur ę zu ż ycia podchlorynu sodu na rynku obejmuj ą cym terytorium Polski ilustruje poni ż sza tabela: ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 17 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Praktycznie ca ł o ść podchlorynu sodu w przemy ś le chemicznym zu ż ywana jest do preparacji – wst ę pnego oczyszczania ś cieków. Niewielka cz ęść stosowana jest w syntezach jako ś rodek utleniaj ą cy. Jak ju ż wspomniano podchloryn sodu coraz cz ęś ciej w wielu zastosowaniach zast ę powany jest innymi substancjami lub technologiami. Odka ż anie wody (gospodarka komunalna) mo ż e by ć dokonane równie ż za pomoc ą dwutlenku chloru, ozonu, promieniowania UV, chloru ciek ł ego, pochodnych kwasu izocyjanurowego, podchlorynu wapnia i ultrafiltracji. Chlorowanie wody jest najta ń szym i najbardziej popularnym sposobem dezynfekcji. Chlor ciek ł y stosowany jest w gospodarce komunalnej, a w szczególno ś ci w procesach uzdatniania wody, które mog ą by ć prowadzone przy u ż yciu ró ż nych technologii. Chlor w preparacji wody pitnej zast ę powany jest dwutlenkiem chloru. Jest to proces o wzrastaj ą cym znaczeniu i udziale w rynku. W ostatnich latach zosta ł wprowadzony w du ż ych stacjach wodoci ą gów, takich jak Warszawa, Wroc ł aw czy Szczecin. Równie konkurencyjn ą metod ą preparacji jest np. ozonowanie, które stosuje si ę najcz ęś ciej w odniesieniu do wody basenowej, a tak ż e w przypadku takich obiektów jak delfinaria lub du ż e akwaria. Ozon stosuje si ę równie ż do oczyszczania ś cieków. W przypadku filtracji i ultrafiltracji wyst ę puje du ż a ilo ść technologii i metod, z których najwa ż niejsze to filtracja prosta zanieczyszcze ń mechanicznych, filtracja na z ł o ż ach aktywnych usuwaj ą cych specyficzne zanieczyszczenia (np. na w ę glu aktywnym) oraz ultrafiltracja. Zamiennikiem podchlorynu sodu w dezynfekcji w takich miejscach jak 12 szpitale czy publiczne toalety jest chloramina. W chemii gospodarczej zamiast preparatów bazuj ą cych na podchlorynie sodu stosuje si ę takie substancje jak chloroioluenosulfonamid lub dichloroizocjanuran sodu czy te ż wybielacze bezchlorkowe bazuj ą ce na nadtlenku wodoru. W ł ókiennictwo, tak jak to uczyni ł przemys ł celulozowo-papierniczy, równie ż mo ż e zastosowa ć w procesie wybielania zwi ą zek bezchlorkowy - nadtlenek wodoru. Decyzja o przej ś ciu na zamiennik podchlorynu jest wi ę c w ocenie PCC AG w wi ę kszo ś ci przypadków zwi ą zana z kosztem zakupu i znaczne podniesienie cen podchlorynu sodu spowodowa ł oby wcze ś niej czy pó ź niej zastosowanie substytutów. Rynkiem w ł a ś ciwym w aspekcie geograficznym dla podchlorynu sodu jest rynek krajowy . W przypadku podchlorynu sodu import ma charakter marginalny. Jak wskaza ł a PCC AG w 2005 r. do Polski sprowadzono ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 18 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) podchlorynu sodu 1 . Niemniej krajowe zapotrzebowanie na ten produkt w zdecydowanej mierze zaspokajane jest przez rodzimych producentów. Na marginalny import maj ą w du ż ym stopniu wp ł yw koszty zwi ą zane z transportem, poniewa ż przewóz podchlorynu sodu musi odbywa ć si ę w specjalnie wyposa ż onych cysternach. Z uwagi na fakt, i ż jest to produkt tani, nie op ł aca si ę go przewozi ć na du ż e odleg ł o ś ci, gdy ż wtedy udzia ł kosztów transportu jest bardzo du ż y . Nast ę pnym czynnikiem ograniczaj ą cym ekspansj ę geograficzn ą sprzeda ż y podchlorynu jest jego trwa ł o ść – maksymalnie 2 tygodnie, a w okresie letnim 7 dni. Jest to bowiem produkt, który ł atwo si ę rozk ł ada w obecno ś ci zanieczyszcze ń mechanicznych i chemicznych oraz w wyniku podwy ż szonej temperatury. Na podstawie informacji zebranych przez organ antymonopolowy w toku post ę powania ustalono, i ż produkcja podchlorynu sodu na terytorium Polski w latach 2004-2005 przedstawia ł a si ę nast ę puj ą co: Spó ł ka 2004 r. (tys. ton) 2005 r. (tys. ton) ZA Tarnów ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 19 za łą cznika nr 1do niniejszej decyzji) PCC Rokita S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 20 za łą cznika nr 1do niniejszej decyzji) FCh Dwory S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 10 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) ZCh Zachem S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 11 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) ANWIL S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 12 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) Ogó ł em 51,3 49,5 Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, i ż producenci podchlorynu sodu wykorzystuj ą ten produkt równie ż na potrzeby w ł asne w prowadzonych w poszczególnych spó ł kach procesach produkcyjnych. 1 Import wed ł ug kodu taryfy grupowego dla podchlorynów, chlorynów i podbrominów za wyj ą tkiem podchlorynu wapnia 13 Jak wynika z informacji uzyskanych od producentów podchlorynu sodu, zu ż ycie wewn ę trzne na tzw. potrzeby w ł asne w poszczególnych spó ł kach by ł o zró ż nicowane i kszta ł towa ł o si ę na poziomie od 0,7 % do 30 %. Jak ustali ł organ antymonopolowy w latach 2004-2005 ilo ść podchlorynu sodu skierowanego do obrotu handlowego na terytorium Polski wynosi ł a od 46 do 42 tys. ton, a sprzeda ż tego produktu przedstawia ł a si ę nast ę puj ą co: 2004 r. 2005 r. Producent Tys. ton Tys. PLN Tys. ton Tys. PLN ZCh Zachem S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 13 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) FCh Dwory S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 14 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) PCC Rokita S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 21 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) ZA Tarnów S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 22 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) ANWIL S.A. (tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 15 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) Import ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 23 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Ogó ł em 45,5 17 933 43,55 16 906 Ź ród ł o: Informacje zebrane przez UOKiK od ww. producentów podchlorynu sodu. Dane o imporcie 2005 r. przekazane przez PCC AG Szacunkowy udzia ł (w %) uczestników koncentracji i ich konkurentów w krajowym rynku sprzeda ż y podchlorynu sodu ilustruje poni ż sza tabela: 2004 r. 2005 r. Producent Tony Tys. PLN Tony Tys. PLN ZCh Zachem S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 16 za łą cznika na 2 do niniejszej decyzji) FCh Dwory S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 17 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) PCC Rokita S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 24 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) ZA Tarnów S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 25 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) ANWIL S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 18 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) Ź ród ł o: Informacje zebrane przez UOKiK od producentów wskazanych w powy ż szej tabeli Z informacji zawartych w powy ż szej tabeli wynika, ż e w latach 2004-2005 uczestnicy koncentracji posiadali znacz ą c ą pozycj ę na krajowym rynku sprzeda ż y podchlorynu sodu. W wyniku przej ę cia przez grup ę PCC kontroli nad ZA Tarnów, pozycja grupy PCC na krajowym rynku sprzeda ż y tego produktu ulegnie znacznemu wzmocnieniu. Łą czny udzia ł uczestników planowanej koncentracji w tym rynku 14 produktowym wynosi ł bowiem ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 26 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , a zatem znacz ą co przekracza ł próg 20 %. W ocenie PCC AG wysokie udzia ł y uczestników planowanej koncentracji w krajowym rynku sprzeda ż y podchlorynu sodu nie odzwierciedlaj ą faktycznej si ł y rynkowej tych spó ł ek. Argumentuj ą c powy ż sze PCC AG wskaza ł a, ż e w przypadku podchlorynu sodu mamy do czynienia z produkcj ą wymuszon ą w du ż ej mierze wzgl ę dami technologicznymi. Jest to produkt wytwarzany ubocznie przy produkcjach g ł ównych i sprzeda ż jest form ą zagospodarowania odpadów. Ponadto, wyst ę puj ą ce na rynku problemy z zagospodarowaniem podchlorynu sodu powoduj ą w konsekwencji konieczno ść sprzeda ż y tego produktu praktycznie za ka ż d ą , nawet najni ż sz ą cen ę , co daje bardzo dobr ą pozycj ę negocjacyjn ą du ż ym odbiorcom przemys ł owym. G ł ównym determinantem w decyzjach zakupu podchlorynu sodu jest cena, bowiem jako ść u wszystkich producentów krajowych jest na porównywalnym poziomie. Jak wskaza ł a PCC AG, rynek podchlorynu sodu jest typowym rynkiem odbiorcy, na którym wytwórcy dysponuj ą znacznie wi ę kszymi zdolno ś ciami produkcyjnymi ni ż obecne zapotrzebowanie rynku. Dodatkowo zachowanie rynku wskazuje na tendencje poszukiwania zast ę powalnych substancji dla chloropochodnych. Typowymi odbiorcami podchlorynu sodu s ą du ż e przedsi ę biorstwa przemys ł owe zu ż ywaj ą ce ten produkt do niszczenia tzw. „organiki” w ś ciekach z instalacji produkcyjnych oraz firmy handlowo-dystrybucyjne, za po ś rednictwem których towar trafia do ostatecznych odbiorców. Sprzeda ż podchlorynu sodu odbywa si ę na podstawie umów d ł ugoterminowych, b ą d ź zamówie ń kwartalnych z ustalonymi harmonogramami odbiorców, co gwarantuje ci ą g ł o ść i systematyczno ść odbioru. W mniejszym stopniu jest to sprzeda ż na tzw. „wywo ł anie” i dotyczy g ł ównie odbiorców drobnych. Jak ustali ł organ antymonopolowy, moce produkcyjne w zakresie podchlorynu sodu w poszczególnych spó ł kach i stopie ń ich wykorzystania w latach 2004-2005 by ł zró ż nicowany, co obrazuje poni ż sza tabela: Spó ł ka 2004 r. 2005 r. Moce prod. (Tys. ton) Stopie ń wykorzystania Moce prod. (Tys. ton) Stopie ń wykorzystania ZA Tarnów ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 27 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) PCC Rokita S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 28 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji FCh Dwory S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 19 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) ZCh Zachem S.A.* ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 20 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) ANWIL S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 21 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) Ogó ł em 68,9 - 68,9 - * (tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 22 do niniejszej decyzji za łą cznika nr 2) Ź ród ł o: Informacje uzyskane przez UOKiK od producentów podchlorynu sodu wskazanych w powy ż szej tabeli 15 Z powy ż szego zestawienia wynika, ż e w przypadku podchlorynu sodu moce produkcyjne pozostaj ą ce w dyspozycji poszczególnych spó ł ek w latach 2004-2005 oscylowa ł y w granicach 69 tys. ton rocznie. Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, i ż w analizie tej uwzgl ę dniona zosta ł a instalacja FCh Dwory S.A., która w czerwcu 2006 roku zosta ł a zamkni ę ta. Natomiast nieuwzgl ę dniona zosta ł a nowa instalacja Anwil S.A. (w latach 2004-2005 spó ł ka nie produkowa ł a podchlorynu sodu). Z informacji przekazanych przez spó ł k ę ANWIL S.A. wynika, ż e spó ł ka ta w ogóle nie produkowa ł a w ww. okresie podchlorynu sodu i nie dysponowa ł a w tym zakresie ż adnymi zdolno ś ciami produkcyjnymi. Wynika ł o to z faktu, i ż odzysk chloru w tej spó ł ce prowadzony by ł metodami, przy których nie by ł produkowany podchloryn sodu. Powy ż sza sytuacja uleg ł a istotnej zmianie po wprowadzeniu przez ANWIL S.A. nowej technologii utylizacji chloru resztkowego. W chwili obecnej spó ł ka ta posiada w zakresie podchlorynu sodu moce produkcyjne na poziomie porównywalnym z mocami produkcyjnymi pozostaj ą cych w latach 2004-2005 w dyspozycji FCh Dwory S.A. Powy ż sze oznacza, i ż wy łą czenie w FCh Dwory S.A. z eksploatacji instalacji elektrolizy, a tym samym zaprzestanie produkcji m.in. chloru i podchlorynu sodu, w niewielkim zakresie zmienia sytuacj ę na krajowym rynku podchlorynu sodu w 2006 r. w tym wzgl ę dzie. Nale ż y si ę bowiem spodziewa ć , i ż dostawy podchlorynu sodu ze spó ł ki ANWIL S.A. uzupe ł ni ą luk ę powsta łą na tym rynku produktowym w zwi ą zku ze wspomnianym zako ń czeniem dzia ł alno ś ci w tym segmencie rynku przez FCh Dwory S.A., co jednak ż e w ocenie organu antymonopolowego nie wp ł ynie w istotny sposób na zmian ę pozycji rynkowej uczestników planowanej koncentracji. Powy ż sze wynika z faktu, i ż ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 29 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) % krajowych mocy produkcyjnych dla podchlorynu sodu pozostanie w dyspozycji uczestników koncentracji. Jednocze ś nie ich łą czne moce produkcyjne b ę d ą ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 30 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) przewy ż sza ć moce produkcyjne ANWIL S.A. W ostatnich pi ę ciu latach nie mia ł y miejsca znacz ą ce wej ś cia przedsi ę biorców na rynek podchlorynu sodu. Z uwagi na ograniczon ą ch ł onno ść rynku, wyst ę powanie barier kosztów logistycznych oraz ograniczon ą trwa ł o ść produktu takie wej ś cie na rynek w najbli ż szym czasie uzna ć nale ż y za ma ł o prawdopodobne. Jakkolwiek nie istniej ą ż adne bariery techniczne umo ż liwiaj ą ce budow ę instalacji sk ł adaj ą cej si ę w zasadzie ze skrubera, w którym chlor jest absorbowany w cyrkuluj ą cym roztworze ł ugu sodowego, a sama produkcja jest bardzo prosta, to w ocenie PCC AG w praktyce czynnikami uniemo ż liwiaj ą cymi pojawienie si ę na rynku nowego producenta nie zwi ą zanego z instalacj ą elektrolizy, jest konieczno ść magazynowania i operowania materia ł ami niebezpiecznymi. S ą to zarówno surowce; chlor i ł ug sodowy, jak równie ż sam produkt gotowy. Jak wynika z informacji uzyskanych przez organ antymonopolowy w ramach badania rynku podchlorynu sodu, jedynie dwóch z obj ę tych badaniem odbiorców podchlorynu sodu wskaza ł o, i ż na rynku krajowym znajduje si ę podchloryn sodu pochodz ą cy ze S ł owacji, produkowany przez Novacke Chemicke Zawody oraz z W ę gier produkowany przez BorsodChem, a jego cena jest porównywalna z cenami krajowymi. Niemniej wspomniany import uzna ć mo ż na za nieistotny. 16 Z przeprowadzonego przez organ antymonopolowy badania ankietowego w ś ród odbiorców podchlorynu sodu wynika, ż e na przedmiotowym rynku wyst ę puj ą substytuty w postaci chloru gazowego i podchlorynu wapnia. Z uwagi na zagro ż enia zwi ą zane z obs ł ug ą instalacji dozowania chloru gazowego, nie jest on produktem rozwojowym, w przeciwie ń stwie do podchlorynu wapnia. Podchloryn wapnia mo ż na stosowa ć zamiennie bez ż adnych nak ł adów, jest on znacznie bardziej st ęż ony i trwalszy. Jego cena jest jednak ż e wy ż sza ni ż cena podchlorynu sodu i podchloryn wapnia mo ż e by ć akceptowany przez tych klientów, którzy precyzyjnie kontroluj ą proces dozowania i zawarto ść tlenu aktywnego tak w surowcu, jak i w dezynfekowanym ś rodowisku. Oba ww. produkty s ą dost ę pne na rynku krajowym. Podchloryn wapnia wyst ę puje w formie granulatu (o zawarto ś ci chloru ok. 45 %), a chlor w postaci tabletek lub granulatu. Wskaza ć jednak ż e w tym miejscu nale ż y, ż e z przeprowadzonego przez Urz ą d badania wynika, ż e mniejsi odbiorcy podchlorynu sodu z regu ł y zaopatruj ą si ę w ten produkt na rynku krajowym. Z uwagi na powszechn ą dost ę pno ść podchlorynu sodu i jego cen ę na rynku krajowym nie poszukuj ą oni substytutów tego produktu, jak równie ż nie maj ą wiedzy o substytutach dost ę pnych na rynku. Nawet je ż eli takie produkty wyst ę puj ą na rynku, to z uwagi na ich cen ę , dla zdecydowanej wi ę kszo ś ci ankietowanych odbiorców nie stanowi ą one rzeczywistej alternatywy. W wielu przypadkach podchloryn sodu, z uwagi na jego przeznaczenie (jako surowiec do produkcji ciek ł ych preparatów myj ą cych i dezynfekuj ą cych z przeznaczeniem dla zak ł adów przemys ł u spo ż ywczego i gastronomii), nie mo ż e by ć zast ą piony innym surowcem. Wi ą za ł oby si ę to bowiem z konieczno ś ci ą zmiany formy u ż ytkowej ww. preparatów z p ł ynnej na sta łą , do czego odbiorcy tych produktów nie s ą przygotowani. Wymaga ł oby to bowiem znacz ą cej modyfikacji urz ą dze ń s ł u żą cych do aplikowania preparatów myj ą cych i dezynfekuj ą cych. Maj ą c na uwadze wszystkie powy ż sze informacje, organ antymonopolowy uzna ł , i ż wysoki procentowy łą czny udzia ł uczestników planowanej koncentracji w krajowym rynku sprzeda ż y podchlorynu sodu stanowi podstaw ę do uznania, i ż po łą czenie dzia ł alno ś ci PCC i ZA Tarnów na tym rynku produktowym mo ż e spowodowa ć istotne ograniczenie konkurencji. Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y wskaza ć , ż e wielko ść sprzeda ż y jest zazwyczaj podstawow ą przes ł ank ą do obliczenia udzia ł ów rynkowych. Wysokie udzia ł y w rynku zazwyczaj stanowi ą jedno z podstawowych kryteriów s ł u żą cych do oceny si ł y rynkowej przedsi ę biorców. Niemniej istnieje szereg innych wska ź ników, które w zale ż no ś ci od specyfiki produktu lub bran ż y, mog ą decydowa ć o rzeczywistej sile rynkowej danego przedsi ę biorcy, a wysoki udzia ł w rynku nie zawsze jest wyznacznikiem zagro ż e ń z punktu widzenia konkurencji. Powy ż sze nie dotyczy jednak ż e podchlorynu sodu. Z istotnym ograniczeniem konkurencji mamy bowiem do czynienia, gdy w wyniku koncentracji przedsi ę biorcy uzyskaliby si łę rynkow ą , umo ż liwiaj ą c ą im ograniczanie swobody dzia ł ania ich konkurentów, poprzez swobodne dyktowanie poziomu cen, okre ś lanie ilo ś ci wprowadzonych na rynek produktów w sytuacji, gdy ich konkurenci nie mieliby mo ż liwo ś ci zaoferowania ta ń szych produktów lub dodatkowej ich ilo ś ci. 17 Informacje zebrane w toku post ę powania wskazuj ą , i ż aczkolwiek ka ż dy z producentów podchlorynu sodu dysponuje niewykorzystanymi mocami produkcyjnymi, mo ż liwo ś ci dowolnego skierowania na rynek dodatkowej ilo ś ci tego produktu s ą ograniczone faktem, i ż jest to produkcja w znacz ą cej mierze wymuszona wzgl ę dami technologicznymi. W odniesieniu do pojawiaj ą cych si ę na rynku substytutów podchlorynu sodu, wskaza ć nale ż y, ż e w ocenie niektórych odbiorców dost ę pno ść na rynku innych rozwi ą za ń wydaje si ę dosy ć szeroka. Na rynku pojawiaj ą si ę substytuty podchlorynu sodu, ale w chwili obecnej nie s ą jeszcze powszechnie stosowane. G ł ównym czynnikiem ograniczaj ą cym mo ż liwo ś ci przestawienia si ę na te produkty jest oprócz ceny równie ż natura produkowanych w oparciu o podchloryn sodu preparatów (chemia gospodarcza), lub rodzaj b ę d ą cej w dyspozycji odbiorców instalacji i uk ł adów dozuj ą cych np. w obiektach wodoci ą gowych. Tego rodzaju zmiana wi ąż e si ę z istotnymi nak ł adami inwestycyjnymi. Zatem potencjalne mo ż liwo ś ci w zakresie dost ę pu do tych produktów, w tym równie ż w postaci nowych technologii wykorzystuj ą cych procesy ozonowania wody lub te ż stosowanie lamp UV, maj ą raczej marginalne znaczenie i mo ż na je pomin ąć przy analizie skutków planowanej koncentracji na tym rynku w ł a ś ciwym. Bez znaczenia pozostaje równie ż fakt, i ż najwi ę kszy w chwili obecnej konkurent PCC AG i ZA Tarnów, tj. spó ł ka ANWIL S.A., po zmianie technologii utylizacji chloru dysponuje istotnymi mo ż liwo ś ciami w zakresie produkcji podchlorynu sodu. Po zamkni ę ciu w czerwcu 2006 r. instalacji w FCh Dwory S.A., znacz ą cego jak dotychczas producenta podchlorynu sodu i g ł ównego konkurenta PCC Rokita S.A. i ZA Tarnów w tym wzgl ę dzie, jego miejsce zajmie podchloryn sodu pochodz ą cy z ANWIL S.A. Jednak ż e moce produkcyjne uczestników planowanej koncentracji w zakresie produkcji podchlorynu sodu b ę d ą istotne, bowiem b ę d ą wynosi ł y prawie ( tajemnica przedsi ę biorstwa - pkt 31 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ). W tej sytuacji po łą czenie dzia ł alno ś ci uczestników koncentracji w zakresie podchlorynu sodu, z uwagi na ich dotychczasowy łą czny udzia ł w rynku sprzeda ż y podchlorynu sodu przekraczaj ą cy poziom ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 32 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %, posiadane w tym wzgl ę dzie mo ż liwo ś ci produkcyjne, brak importu oraz fakt, i ż mo ż liwo ś ci uruchomienia niewykorzystanych mocy produkcyjnych przez pozosta ł ych producentów podchlorynu sodu, s ą istotnie ograniczone z uwagi na to, ż e produkcja podchlorynu sodu w du ż ej mierze jest wymuszona wzgl ę dami technologicznymi, w ocenie organu antymonopolowego, spowoduje istotne ograniczenie konkurencji na przedmiotowym rynku w ł a ś ciwym. Wej ś cie na rynek podchlorynu sodu przez ANWIL S.A. nie b ę dzie stanowi ć wystarczaj ą cej przeciwwagi dla si ł y rynkowej PCC AG, uzyskanej przez t ę spó ł k ę z po łą czenia Rokita S.A. i ZA Tarnów. Powy ż sze przes ą dza o tym, ż e pozycja, jak ą PCC AG i ZA Tarnów osi ą gn ą w wyniku planowanej koncentracji na krajowym rynku sprzeda ż y podchlorynu sodu, umo ż liwi ww. spó ł kom dzia ł anie w sposób niezale ż ny od konkurentów oraz odbiorców. Tym samym s ą podstawy do uznania, ż e planowana koncentracja spowoduje istotne ograniczenie konkurencji na tym rynku w ł a ś ciwym. 18 Ad.4) Chlor jest surowcem niezb ę dnym do produkcji zarówno nieorganicznych, jak i organicznych zwi ą zków, stanowi ą cych punkt wyj ś cia do produkcji szerokiej gamy produktów. Stosowany jest przede wszystkim do chlorowania zwi ą zków organicznych (mi ę dzy innymi do produkcji chlorku winylu i rozpuszczalników chloroorganicznych) oraz do bielenia surowców w ł ókienniczych i masy papierniczej, odka ż ania i odfenolowania wody i ś cieków. Oko ł o ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 33 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) produkcji chloru gazowego jest w PCC Rokita S.A. skraplana i oferowana na rynku. Konieczno ść sprzeda ż y jest spowodowana ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 34 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Udzia ł sprzeda ż y chloru w przychodach PCC Rokita S.A. w 2004 r. oscylowa ł w granicach ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 35 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %, za ś w 2005 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 36 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Z kolei chlor ciek ł y produkowany przez ZA Tarnów w ubieg ł ych latach by ł zu ż ywany na potrzeby w ł asne do produkcji PCW. Obecnie za ś jest przedmiotem sprzeda ż y, jednak ż e udzia ł tego produktu w przychodach ze sprzeda ż y ZA Tarnów jest ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 37 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Produkcja chloru jest zazwyczaj zlokalizowana w pobli ż u bezpo ś rednich odbiorców. Wynika to z pewnych trudno ś ci zwi ą zanych z magazynowaniem chloru oraz ch ę ci ą obni ż enia kosztów transportu tego surowca. W przypadku braku innych mo ż liwo ś ci chlor mo ż e by ć transportowany z wykorzystaniem transportu kolejowego lub drogowego. Koszty transportu chloru zale żą od ś rodka transportu, odleg ł o ś ci od odbiorcy, jak równie ż formy umowy, na podstawie której towar ma by ć sprzedany. Mog ą zatem stanowi ć istotn ą cz ęść ceny tego produktu. Fakt, i ż jest to substancja niebezpieczna równie ż w pewnej mierze wp ł ywa na ograniczenie zasi ę gu sprzeda ż y od miejsca produkcji. Niemniej wymogi bezpiecze ń stwa nie stanowi ą obecnie przeszkody w obrocie mi ę dzynarodowym tym produktem. Chlor podlega specjalnym wymogom bezpiecze ń stwa w transporcie, ale taka sytuacja dotyczy wi ę kszo ś ci substancji chemicznych i nie ogranicza to wymiany handlowej w wymiarze mi ę dzynarodowym. Potwierdzaj ą to w szczególno ś ci mi ę dzynarodowe statystyki importowo-eksportowe, z których wynika, ż e rocznie ponad 300 tys. ton chloru jest przedmiotem wymiany handlowej na rynku europejskim, w tym w 2004 r. ponad 130 tys. ton, a w 2004 r. ponad 200 tys. ton na rynku regionalnym, obejmuj ą cym Polsk ę , Niemcy, W ę gry, Czechy i S ł owacj ę , co ilustruje poni ż sze zestawienie. 2004 r. 2005 r. Wyszczególnienie Tys. ton Tys. ton Import do krajów UE (tys. ton) 144,9 173,3 w tym import do Niemiec, Polski, W ę gier, Czech i S ł owacji 78,2 143,9 Eksport z krajów UE (tys. ton) 171,5 139,7 19 w tym eksport z Niemiec, Polski, W ę gier, Czech i S ł owacji 59,0 70,8 Ź ród ł o: Dane z Eurochloru (obejmuj ą kraje Unii Europejskiej) Równie ż polskie statystyki importowo-eksportowe za ostatnie dwa lata i pierwsz ą po ł ow ę 2006 r. potwierdzaj ą fakt, i ż nie ma przeszkód w przewozie tego produktu od lub do kontrahentów zagranicznych. Udzia ł importu w krajowej sprzeda ż y chloru wyniós ł w 2004 r. 8 % (w uj ę ciu ilo ś ciowym) i 7 % (w uj ę ciu warto ś ciowym). W 2005 r. udzia ł importu w sprzeda ż y krajowej wyniós ł odpowiednio 17 % (pod wzgl ę dem ilo ś ciowym) i 14 % (pod wzgl ę dem warto ś ciowym). W 2004 r. eksport stanowi ł odpowiednio 23 % sprzeda ż y krajowej (pod wzgl ę dem ilo ś ciowym i warto ś ciowym), a w 2005 r. 39 % (pod wzgl ę dem ilo ś ciowym) i 37 % (pod wzgl ę dem warto ś ciowym). Jak wynika z ustale ń organu antymonopolowego w 2004 r. sprowadzono do Polski ok. 5,5 tys. ton o warto ś ci 2,7 mln z ł ., a w 2005 r. ok. 13,6 tys. ton chloru o warto ś ci 6,6 mln z ł . Znacz ą ce ilo ś ci chloru by ł y równie ż przedmiotem importu w pierwszej po ł owie 2006 r. Kierunki importu chloru do Polski w latach 2004-2005 ilustruje poni ż sza tabela: 2004 r. 2005 r. I po ł owa 2006 r. Kraj pochodzenia Tys. ton Tys. PLN Tys. ton Tys. PLN Tys. ton Tys. PLN Ukraina 5038,2 1871,7 5422,6 2247,1 2085,3 838,7 Czechy 403,7 299,6 8019,9 4318,0 469,1 468,1 Niemcy 9,0 75,4 122,0 79,2 162,0 35,6 Irlandia 1,6 249,0 - - - - Wlk. Brytania 1,5 199,0 0,002 1,6 - - Japonia 0,9 9,7 - - - - Francja 0,6 27,6 - - - - Pozosta ł e < 0,1 0,3 2,3 20,0 0,7 10,3 Ogó ł em 5455,5 2732,3 13566,8 6665,9 2717,1 1352,7 Ź ród ł o: Informacje opracowane na podstawie danych pochodz ą cych z Ministerstwa Gospodarki Jak wynika z powy ż szego zestawienia w 2004 r. w imporcie chloru do Polski dominowa ł chlor pochodz ą cy z Ukrainy (92,3 % ilo ś ciowo i 68,5 % warto ś ciowo). Drugim istotnym kierunkiem importu by ł y Czechy (7,4 % ilo ś ciowo i 11 % warto ś ciowo) i w mniejszym zakresie Niemcy (0,2 % ilo ś ciowo i 2,8 warto ś ciowo). Pozosta ł e zakupy chloru by ł y dokonywane w Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji Japonii, USA i Chin, ale dotyczy ł y nieznacznych ilo ś ci i mia ł y marginalne znaczenie. W 2005 r. najwi ę ksze ilo ś ci chloru sprowadzono do Polski z Czech (59 % ilo ś ciowo i 64,8 % warto ś ciowo) i z Ukrainy (40 % ilo ś ciowo i 34 % warto ś ciowo). Import z Niemiec, Wielkiej Brytanii, Austrii, Hiszpanii i Danii mia ł marginalne znaczenie. W pierwszej po ł owie 2006 r. w imporcie chloru ponownie dominowa ł y dostawy z Ukrainy (76,7 % ilo ś ciowo i warto ś ciowo). Znacz ą ce ilo ś ci zosta ł y sprowadzone z Czech (17,26 % ilo ś ciowo i warto ś ciowo). Wzrós ł równie ż import z Niemiec (5,96 % 20 ilo ś ciowo i warto ś ciowo). Marginalne ilo ś ci chloru sprowadzono z Chin, Hiszpanii i Holandii. Z analizy danych dotycz ą cych wywozu chloru poza terytorium Polski wynika, ż e w 2004 r. eksport wyniós ł ok. 15,5 tys. ton o warto ś ci 9,2 mln z ł ., a w 2005 r. ok. 29 tys. ton o warto ś ci 16,1 mln z ł . Równie ż w pierwszej po ł owie 2006 r. odnotowano istotny wywóz tego produktu poza terytorium Polski. G ł ówne kierunki wywozu chloru w latach 2004-2005 i w pierwszej po ł owie 2006 r. ilustruje poni ż sza tabela: 2004 r. 2005 r. I po ł owa 2006 r. Kraj przeznaczenia Tys. ton Tys. PLN Tys. ton Tys. PLN Tys. ton Tys. PLN Niemcy 5749,0 3577,3 7139,6 3961,7 4736,5 2643,8 W ę gry 3881,5 2308,8 14563,9 7995,6 9121,1 4671,8 S ł owacja 3033,5 1682,0 4916,4 2611,4 1944,4 996,6 Czechy 2309,5 1329,6 2488,5 1310,6 2181,7 1284,4 Austria 545,4 307,2 - - - - Ukraina 1,4 5,8 1,0 7,4 - - Norwegia 0,1 0,7 - - - - Litwa 0,1 19,5 < 0,1 4,7 - - Wlk. Brytania - - 44,0 267,0 - - Pozosta ł e < 0,1 0,6 0,1 0,2 - - Ogó ł em 15520,5 9231,5 29153,5 16158,6 17983,6 9596,6 Ź ród ł o: Informacje opracowane na podstawie danych pochodz ą cych z Ministerstwa Gospodarki Analiza informacji zawartych w powy ż szej tabeli wskazuje, ż e w latach 2004- 2005 i w pierwszej po ł owie 2006 r. g ł ówne kierunki wywozu chloru (ponad 96 % w 2004 r., 98 % w 2005 r. i 100 % w pierwszej po ł owie 2006 r.) obejmowa ł y takie pa ń stwa jak Niemcy, W ę gry, S ł owacj ę i Czechy. Wywóz do innych pa ń stw mia ł marginalne znaczenie. Cz ęść eksportu kierowana by ł a do pa ń stw, z których dokonywany by ł równie ż import, co mo ż e ś wiadczy ć o tym, i ż g ł ównym czynnikiem determinuj ą cym handel chlorem nie jest wy łą cznie niedobór chloru na miejscu, lecz tak ż e atrakcyjno ść cenowa chloru z uwzgl ę dnieniem kosztów transportu. Bilans handlu zagranicznego wskazuje na wyra ź n ą przewag ę eksportu nad importem chloru. W latach 2004-2005 eksport chloru ponad dwukrotnie przewy ż sza ł jego import. Tak du ż a wymiana handlowa chlorem w wymiarze mi ę dzynarodowym, w tym równie ż pomi ę dzy Polsk ą a pa ń stwami z ni ą s ą siaduj ą cymi, wskazuje, ż e koszty transportu stanowi ą ce istotny element ceny chloru, jak równie ż ograniczenia zwi ą zane z wymogami w zakresie bezpiecze ń stwa podczas transportu tzw. „substancji niebezpiecznych”, do których nale ż y chlor, nie stanowi ą bariery dla wyznaczenia szerszego rynku geograficznego dla tego produktu, ni ż rynek obejmuj ą cy terytorium Polski. W odniesieniu do cen chloru podkre ś li ć nale ż y, ż e w przypadku tego produktu nie ma mo ż liwo ś ci pozyskania informacji na temat cen producentów/konkurentów. Europejskie ceny chloru s ą trudne do okre ś lenia, co jest wynikiem wyj ą tkowego charakteru rynku tego surowca. Przy d ł ugoterminowych kontraktach praktycznie nie 21 istniej ą notowania rynkowe. Z tego wzgl ę du niezb ę dne jest, przy próbach rzetelnego porównania cen, ich przeliczenie do jednej z trzech istotnych baz dostawy, obejmuj ą cej: - cen ę towaru opuszczaj ą cego producenta (EXW) – PCC Rokita S.A. dysponuje jedynie w ł asnymi danymi, - cen ę eksportowanego towaru na granicy kraju (DAF, FOB ) - niezale ż ne ogólnie dost ę pne ź ród ł o w pe ł ni porównywalnych danych (obowi ą zek INTRASAT i EXTRASTAT) sprowadzone do wspólnej bazy, - cen ę towaru na rynku dostarczonego do klienta (FD) - jest to cena podawana przez dzia ł aj ą ce na rynku serwisy specjalistyczne (ICIS LOR, Harriman, PLATTS). Ponadto jest to informacja uzyskiwana podczas negocjacji handlowych, gdzie potencjalny odbiorca „sugeruje” poziomy cenowe, jakie mo ż e uzyska ć u konkurencji PCC (na rynku). W przypadku rynkowych notowa ń chloru trzy powa ż ne serwisy analizuj ą ce rynek chloralkaliów notowania chloru podaj ą g ł ównie na bazie towar dostarczony do odbiorcy i dane te prezentuj ą si ę nast ę puj ą co: - ICIS LOR – jedyne dost ę pne notowanie rynkowe dla chloru w Europie Zachodniej dotyczy chloru ciek ł ego dostarczonego do odbiorcy (domestic). W latach 2004 do 2005 by ł o ono w sta ł ym niezmiennym zakresie 185-205 EUR/MT. W roku 2006, w zwi ą zku z ma łą przydatno ś ci ą rynkow ą , zaprzestano publikacji tego notowania. Informacje te s ą jednak zbie ż ne z informacjami uzyskanymi przez PCC w trakcie rozmów handlowych, gdzie przyk ł adowo cena na rynku niemieckim dla towaru dostarczonego do odbiorcy kszta ł tuje si ę na poziomie 190 EUR/MT, - Harriman - nie publikuje notowa ń rynkowych dla chloru na rynku europejskim. Publikowane s ą notowania chloru na rynku ameryka ń skim, gdzie udzia ł chloru transportowanego do odbiorcy jest wi ę kszy ni ż w Europie, - PLATTS - publikuje notowania na bazie towar dostarczony do klienta (FD NWE CP). Jednak przydatno ść tego notowania do oceny bie żą cej sytuacji i pozycji rynkowej jest bardzo ograniczona. Ceny s ą u ś redniane (aktualizowane) w okresie miesi ę cznym. W roku 2005 notowania wystartowa ł y od wysokiego poziomu powy ż ej 300 EUR/MT, by pod koniec 2005 r. zej ść dynamicznie do 165.00- 180.00 EUR/MT. Poziom taki nast ę pnie utrzymywa ł si ę niezmiennie przez trzy kwarta ł y 2006 roku. Z uwagi na brak danych w zakresie cen transakcyjnych w poszczególnych pa ń stwach stosowanych przez wytwórców chloru poni ż ej zaprezentowano informacje dotycz ą ce cen chloru w imporcie z uwzgl ę dnieniem kosztów transportu do granicy kraju: 2004 2005 Niemcy Import Cl2 Tony Tys. EUR EUR/MT Tony tys. EUR EUR/MT Austria 9 127,2 1 450,1 158,9 7 884,4 1 509,1 191,4 Belgia 8 333,8 1 187,6 142,5 7 273,8 1 068,7 146,9 Szwajcaria 4 068,5 800,0 196,6 - - - Czechy 3 888,7 550,7 141,6 2 224,0 343,7 64,6 Francja 17 066,7 2 830,9 165,9 10 582,5 1 802,8 170,4 22 W ł ochy 4 240,7 769,2 181,4 339,9 68,3 200,9 Holandia 2 345,3 311,9 133,0 4 023,4 587,3 146,0 Polska 6 487,0 911,6 140,5 7 277,7 1 066,1 146,5 Szwecja - - - 8 650,2 691,9 80,0 Razem 55 557,9 8 812,1 158,6 48 255,9 6 937,8 143,8 2004 2005 S ł owacja Import Cl2 Tony Tys. EUR EUR/MT Tony tys. EUR EUR/MT Austria 1 478,1 185,7 125,6 2 475,6 386,7 156,2 Bu ł garia 2 218,5 242,6 109,4 933,4 124,0 132,8 Czechy 2 294,4 347,5 151,4 472,2 119,1 252,3 W ę gry 1 051,8 161,0 153,1 395,9 61,7 155,9 Polska 2 675,8 325,9 121,8 2 982,3 435,2 145,9 Rumunia 678,4 90,9 134,0 - - - Ukraina 9 159,5 770,3 84,1 7 765,7 908,2 116,9 Cypr 630,2 105,8 167,8 783,7 120,9 154,2 Razem 20 186,7 2 229,6 110,4 15 808,8 2 155,8 136,4 2004 2005 W ę gry Import Cl2 Tony Tys. EUR EUR/MT Tony tys. EUR EUR/MT Austria 2 473,3 326,9 132,2 55,1 9,2 166,8 Bu ł garia 6 355,5 793,2 124,8 10 603,4 1 327,2 125,2 Polska 3 215,9 463,2 144,0 14 178,2 1 971,1 139,0 Rumunia 32 384,1 4 012,9 123,9 57 907,7 6 813,8 117,7 S ł owenia 881,1 166,9 189,4 160,2 28,0 174,7 Razem 45 309,9 5 763,1 127,2 82 904,6 10 149,3 122,4 2004 2005 Czechy Import Cl2 Tony Tys. EUR EUR/MT Tony tys. EUR EUR/MT Niemcy - - - 1 462,6 224,8 153,7 Polska 2 917,4 365,0 125,1 930,3 111,0 119,3 Razem 2 917,4 365,0 125,1 2 392,9 335,8 140,3 2004 2005 Polska Import Cl2 Tony Tys. EUR EUR/MT Tony tys. EUR EUR/MT Czechy 403,6 71,8 177,9 8 020,1 1 084,4 135,2 Ukraina 5 038,2 419,2 83,2 5 765,6 588,3 102,0 Razem 5 441,8 491,0 90,2 13 785,7 1 672,7 121,3 Z informacji uzyskanych przez organ antymonopolowy wynika, ż e ceny chloru w sprzeda ż y krajowej w latach 2004-2005 przedstawia ł y si ę nast ę puj ą co: ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 38 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 23 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) Z zestawienia cen chloru importowanego do pa ń stw s ą siaduj ą cych z Polsk ą z krajowymi cenami chloru wynika, ż e ceny te s ą porównywalne. 23 Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, ż e w przypadku PCC Rokita S.A. i ZA Tarnów ponad ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 39 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % sprzeda ż y chloru jest realizowana w oparciu o kontrakty terminowe, w ramach których ceny i ilo ś ci dostarczanego chloru s ą negocjowane kwartalnie. Przy ustalaniu ceny kupuj ą cy i sprzedaj ą cy zawsze kieruj ą si ę wskazaniami publicznie dost ę pnych notowa ń – najcz ęś ciej trzymiesi ę cznych – dost ę pnych w ICIS b ą d ź PLATT’s. Wp ł ywa to na bie żą c ą sytuacj ę na rynku w uk ł adzie popytowo-poda ż owym. Z uwagi na fakt, i ż jest to produkt notowany, rynek jest transparentny zarówno dla kupuj ą cych, jak i sprzedaj ą cych. Tym samym pojedynczy producent nie jest w stanie narzuci ć ceny chloru, gdy ż zawsze istniej ą konkurencyjne oferty innych producentów, którzy s ą w stanie zaoferowa ć chlor pochodz ą cy z zagranicy. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze nale ż y stwierdzi ć , i ż w aspekcie geograficznym rynek obrotu chlorem ma zatem wymiar rynku regionalnego , obejmuj ą cego swym zasi ę giem rynki pa ń stw s ą siaduj ą cych z Polsk ą , w szczególno ś ci Czechy, S ł owacj ę , Niemcy, W ę gry i Ukrain ę . Powy ż sze stanowisko potwierdza szczegó ł owa analiza informacji dotycz ą cych kierunków importu i eksportu tego produktu. Uwzgl ę dnienie Ukrainy wynika z faktu istotnej obecno ś ci producentów z tego obszaru geograficznego na regionalnym rynku chloru, wskazanym powy ż ej. Kierunki importu i eksportu realizowanego przez przedsi ę biorców z Ukrainy za 7 miesi ę cy 2006 r. obejmuj ą takie pa ń stwa jak Rosja (4 tys. ton) i Mo ł dawia (0,5 tys. ton) dla importu oraz dla eksportu Bia ł oru ś (0,14 tys. ton), Polska (5,8 tys. ton), Mo ł dawia (0,5 tys. ton) i S ł owacja (7,4 tys. ton). Nadmieni ć tak ż e nale ż y, ż e na regionalny charakter rynku obrotu chlorem wskazuj ą równie ż polscy producenci chloru. Wed ł ug danych Eurochloru, produkcja chloru w rynku regionalnym, obejmuj ą cym Polsk ę , Niemcy, W ę gry, Czechy i S ł owacj ę w 2004 r. wynios ł a ok. 5090 tys. ton, a w 2005 r. 5193 tys. ton. Łą czny udzia ł grupy PCC i ZA Tarnów w produkcji chloru na tak wyznaczonym geograficznie rynku wynosi ł w 2004 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 40 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %, a w 2005 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 41 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Wielko ść importu i eksportu chloru w latach 2004-2005 na rynku regionalnym obejmuj ą cym Polsk ę , Niemcy, W ę gry, Czechy i S ł owacj ę ilustruje poni ż sze zestawienie: 2004 r. 2005 r. Kraj Import Eksport Import Eksport Tys. ton Tys. ecu Tys. ton Tys. ecu Tys. ton Tys. ecu Tys. ton Tys. ecu Niemcy 55,6 8863 14,9 3284 48,4 7243,9 47,4 12272,5 Polska 3,9 415 9,9, 1353 13,9 1698,3 29,1 4031,0 W ę gry 30,5 3957 - - 82,9 10512,0 0,7 113,7 Czechy 1,4 207 50,6 934 2,6 437,1 11,4 1533,5 S ł owacja 12,0 1416 0,1 9 15,8 2163,3 0,1 1,4 Ogó ł em 103,4 14858 75,1 5580 163,6 22054,6 88,7 17952,1 Ź ród ł o: Dane Eurostat Z uwagi na brak danych w zakresie wielko ś ci chloru b ę d ą cego w obrocie handlowym w ww. pa ń stwach, wielko ść regionalnego rynku chloru, w odniesieniu do 24 której organ antymonopolowy okre ś li ł pozycj ę rynkow ą PCC AG i ZA Tarnów, oszacowano na podstawie danych Eurostatu za lata 2004-2005, uwzgl ę dniaj ą c jedynie wielko ść importu chloru do poszczególnych pa ń stw oraz wielko ść sprzeda ż y chloru na terytorium obejmuj ą cym Polsk ę , która w 2004 r. wynios ł a 59,8 tys. ton, a w 2005 r. 60,6 tys. ton. Wielko ść oszacowanego w ten sposób regionalnego rynku chloru w 2004 r. wynios ł a 164 tys. ton, a w 2005 r. 224 tys. ton. Udzia ł sprzeda ż y chloru grupy PCC w tak okre ś lonym rynku wyniós ł w 2004 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 42 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %, a w 2005 r. (tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 43 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Natomiast udzia ł ZA Tarnów wyniós ł w 2004 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 44 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %, a w 2005 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 45 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Łą czny udzia ł uczestników planowanej koncentracji w regionalnym rynku chloru wynosi ł zatem w 2004 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 46 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %, a w 2005 r. spad ł do poziomu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 47 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Nadmieni ć w tym miejscu nale ż y, i ż wspomniana wy ż ej wielko ść regionalnego rynku chloru winna by ć w rzeczywisto ś ci powi ę kszona o chlor skierowany do obrotu handlowego przez wytwórców krajowych dzia ł aj ą cych w ka ż dym z tych pa ń stw. Jednak ż e z uwagi na brak danych w tym wzgl ę dzie organ antymonopolowy uzna ł , i ż za w ł a ś ciwe oszacowanie pozycji grupy PCC i ZA Tarnów w przedstawiony powy ż ej sposób, bowiem nawet przy za ł o ż eniu, ż e ż aden z producentów chloru dzia ł aj ą cych w Niemczech, na W ę grzech, S ł owacji i w Czechach nie sprzedawa ł wytwarzanego chloru na rynkach narodowych, to udzia ł w rynku uczestników planowanej koncentracji oszacowany powy ż ej nie by ł w 2004 r. wy ż szy ni ż próg ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 48 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %, a w 2005 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 49 za łą cznika do niniejszej decyzji ) %. Nadmieni ć w tym miejscu nale ż y, ż e w przypadku Polski zdecydowana wi ę kszo ść obrotu chlorem ma miejsce w kraju. Taka sytuacja spowodowana jest specyfik ą tego rynku produktowego. Najwi ę kszy krajowy producent chloru, tj. spó ł ka ANWIL S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 24 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji). Z kolei spó ł ka ZCh Zachem S.A., b ę d ą ca trzecim co do wielko ś ci producentem chloru w kraju, jest równocze ś nie jednym z najwi ę kszych odbiorców chloru b ę d ą cego w obrocie handlowym, bowiem jej mo ż liwo ś ci produkcyjne jedynie cz ęś ciowo pokrywaj ą zapotrzebowanie. Równie ż PCC Rokita S.A, b ę d ą ca drugim najwi ę kszym producentem chloru w kraju, ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 50 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) produkcji zu ż ywa na potrzeby w ł asne, a jedynie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 51 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) produkcji kieruje do sprzeda ż y. Z ustale ń organu antymonopolowego wynika, ż e moce produkcyjne w przypadku chloru w poszczególnych spó ł kach i stopie ń ich wykorzystania w latach 2004-2005 by ł zró ż nicowany, co obrazuje poni ż sza tabela: 2004 r. 2005 r. Spó ł ka Moce produkcyjne % wykorzystania Moce produkcyjne % wykorzystania 25 ZA Tarnów S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa –pkt 52 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) PCC Rokita S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 53 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) FCh Dwory S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 25 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) ZCh Zachem S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 26 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) ANWIL S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 27 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji Ogó ł em 405,4 414,5 Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, i ż dzi ę ki inwestycjom w PCC Rokita S.A., które zwi ę kszy ł y ilo ść sprawnych elektrolizerów, moce produkcyjne w tej spó ł ce w 2006 r. wzros ł y do ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 54 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Ka ż da z ww. spó ł ek zu ż ywa chlor na potrzeby w ł asne, jak równie ż potrzeby wewn ę trzne spó ł ek zale ż nych, co ogranicza ilo ść chloru kierowanego do obrotu handlowego. Z informacji zebranych w toku post ę powania wynika, ż e poziom tzw. zu ż ycia w ł asnego w poszczególnych spó ł kach jest bardzo zró ż nicowany, co obrazuje poni ż sze zestawienie: Wielko ść zu ż ycia chloru na potrzeby w ł asne i spó ł ek z grupy kapita ł owej Spó ł ka 2004 r. 2005 r. ZCh Zachem S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 28 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) PCC Rokita S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 55 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) ZA Tarnów S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 56 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) ANWIL S.A.* ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 29 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) FCh Dwory S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 30 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) * ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 31 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) Wielko ść chloru skierowanego na rynek krajowy do obrotu handlowego w latach 2004-2005 przedstawia ł a si ę nast ę puj ą co: Wielko ść sprzeda ż y chloru na rynku krajowym 2004 r. 2005 r. Spó ł ka Tony tys. PLN Tony tys. PLN ZCh Zachem S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 32 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) PCC Rokita S.A. tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 57 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ZA Tarnów S.A. tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 58 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji 26 ANWIL S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 33 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) FCh Dwory S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 34 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) Import 5 500 2 705 12 500 5 898 Ogó ł em 65 736 38 865 73 670 43 361 Z informacji zawartych w powy ż szej tabeli wynika, ż e najwi ę ksze ilo ś ci chloru b ę d ą cego w obrocie handlowym na rynku krajowym w latach 2004-2005, pochodzi ł y z ZA Tarnów, które sprzeda ł y ponad ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 59 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) tego produktu o warto ś ci ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 60 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , co da ł o tej spó ł ce udzia ł w rynku odpowiednio na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 61 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % (pod wzgl ę dem ilo ś ci i warto ś ci sprzeda ż y) w 2004 r. i ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 62 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % (pod wzgl ę dem ilo ś ci) oraz ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 63 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) (pod wzgl ę dem warto ś ci) w 2005 r. Drugim istotnym dostawc ą chloru by ł a spó ł ka zale ż na z grupy PCC, tj. PCC Rokita S.A., która sprzeda ł a w 2004 r. ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 64 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) o warto ś ci ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 65 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , a w 2005 r. ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 66 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) o warto ś ci ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 67 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Trzecim istotnym dostawc ą chloru by ł a FCh Dwory S.A. ze sprzeda żą na poziomie ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 35 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) o warto ś ci ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 36 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ). W porównaniu ze sprzeda żą ww. spó ł ek sprzeda ż ANWIL S.A. by ł a ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 37 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) , a w przypadku ZCh Zachem S.A. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 38 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji). W 2004 r. sprowadzono do Polski ok. 5,5 tys. o warto ś ci ok. 2,7 mln z ł ., a w 2005 r. ok. 13,6 tys. ton chloru o warto ś ci ok. 6,6 mln z ł . Udzia ł importu w krajowej sprzeda ż y chloru w 2004 r. wyniós ł ok. 8 % (pod wzgl ę dem ilo ś ci) i 7 % (pod wzgl ę dem warto ś ci). W 2005 r. udzia ł importu w krajowej sprzeda ż y chloru wyniós ł odpowiednio 17 % (pod wzgl ę dem ilo ś ciowym) i 14 % pod wzgl ę dem warto ś ciowym). Jak ju ż wy ż ej wspomniano, ka ż da ww. spó ł ek, oprócz tego, ż e jest dostawc ą chloru, równie ż zu ż ywa ten produkt na w ł asne potrzeby produkcyjne. W szczególnej sytuacji znajduje si ę pod tym wzgl ę dem spó ł ka ZCh Zachem S.A., która ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 39 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) . Jak wynika z ustale ń organu antymonopolowego w 2004 r. spó ł ka ta naby ł a ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 40 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) , a w 2005 r. ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 41 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ), co stanowi ł o ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 42 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) chloru sprzedanego w tych latach na rynku krajowym. 27 W Europie jak i w Polsce instalacje elektrolizy budowane s ą w korelacji z mo ż liwo ś ciami lokalnego zu ż ycia chloru gazowego w ca ł o ś ci. Nie powstaj ą instalacje do produkcji chloru, gdy ż jest to nieuzasadnione ekonomicznie. Ze wzgl ę du na rosn ą ce zapotrzebowanie na PCV, TDI i EPI u producentów tych produktów wyst ę puj ą okresowe niedobory chloru, który jest niezb ę dny do wytworzenia tych produktów. Cz ęść producentów brak wewn ę trznego bilansu chlorowego zaspokaja importem z krajów s ą siaduj ą cych, który w przypadku Polski wyniós ł oko ł o 5,5 tysi ę cy ton w 2004 r. i 12,5 tys. ton w 2005 r. Najwi ę kszymi krajowymi odbiorcami chloru dla uczestników koncentracji s ą ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 68 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Spó ł ki te s ą jednocze ś nie producentami chloru. Ca ł kowite zdolno ś ci produkcyjne chloru w Polsce zwi ę kszy ł y si ę pod koniec 2004 roku po oddaniu do eksploatacji przez Anwil nowoczesnej instalacji elektrolizy w technologii membranowej. Zdolno ś ci produkcyjne wynosz ą obecnie 441 tysi ę cy ton chloru gazowego rocznie. PCC Rokita SA posiada ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 69 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) w krajowych zdolno ś ciach produkcyjnych, a udzia ł ZA Tarnów to oko ł o ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 70 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). Sprzeda ż chloru ciek ł ego jest z regu ł y rezultatem braku lokalnego zu ż ycia chloru gazowego powsta ł ego z powodu zamykania nierentownych instalacji (np. TRI oraz kwas chlorooctowy w PCC Rokita SA), okresowych problemów na instalacjach produkcyjnych lub rynkach ko ń cowych u lokalnych konsumentów chloru oraz braku korelacji w czasie produkcji do zu ż ycia zwi ą zanym z realizacj ą procesów inwestycyjnych. Tymczasem rozbudowa instalacji PCW nie jest zako ń czona i wed ł ug informacji uzyskanych przez PCC AG w Anwil S.A. potrwa jeszcze kilka lat. W tym czasie spó ł ka b ę dzie mia ł a nadwy ż ki chloru rz ę du 20-30 tysi ę cy ton rocznie, które zamierza sprzedawa ć g ł ównie w kraju (do ZCh Zachem S.A. w Bydgoszczy). W przypadku PCC Rokita S.A. tylko oko ł o ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 71 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) produkcji chloru gazowego jest skraplana i oferowana na rynku. Konieczno ść sprzeda ż y jest spowodowana brakiem zbilansowania lokalnego zu ż ycia chloru. Z kolei chlor ciek ł y produkowany przez ZA Tarnów by ł zu ż ywany na potrzeby w ł asne do produkcji PCW, obecnie za ś jest przedmiotem sprzeda ż y, jednak ż e udzia ł tego produktu w przychodach ze sprzeda ż y ZA Tarnów jest ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 72 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). W ocenie organu antymonopolowego nie ma zatem podstaw do uznania, i ż po łą czenie dzia ł alno ś ci PCC AG i ZA Tarnów na rynku chloru prze ł o ż y si ę negatywnie na struktur ę regionalnego rynku chloru. Nie ma podstaw do uznania, ż e w wyniku planowanej koncentracji nast ą pi istotne ograniczenie konkurencji na tym rynku produktowym na tak wyznaczonym rynku w aspekcie geograficznym. Ad. 5) Z informacji zawartych w zg ł oszeniu wynika, ż e ZA Tarnów poprzez swoj ą spó ł k ę zale ż n ą , tj. Przedsi ę biorstwo Transportu Kolejowego „Koltar” Sp. z o.o. ś wiadczy us ł ugi wynajmu pojazdów kolejowych. 28 Grupa PCC jest obecna na rynku us ł ug wynajmu taboru kolejowego poprzez nast ę puj ą ce spó ł ki zale ż ne: - PCC Rail Szczakowa S.A., - Przedsi ę biorstwo Transportowo-Spedycyjne „Kolchem-Rokita” Sp. z o.o., - PCC Coltran Sp. z o.o., która posiada licencj ę m.in. na udost ę pnianie pojazdów trakcyjnych. Zatem rynek us ł ug wynajmu taboru kolejowego stanowi tzw. rynek wspólny dla uczestników planowanej koncentracji. Poj ę cie taboru kolejowego obejmuje lokomotywy (w tym spalinowe i elektryczne), wagony towarowe, wagony osobowe oraz inny pomocniczy tabor specjalistyczny (do naprawy torów, wkolejania poci ą gów, drezyny, etc.). Ż adna ze spó ł ek z grupy PCC i ZA Tarnów nie posiada taboru s ł u żą cego do przewozów pasa ż erskich. Ka ż da ze spó ł ek posiada kilka sztuk pomocniczego taboru kolejowego, niezb ę dnego do obs ł ugi zak ł adowych bocznic kolejowych b ą d ź lokalnych linii kolejowych. Jest to jednak tabor wykorzystywany w ł a ś ciwie wy łą cznie na w ł asne potrzeby. Z powy ż szych wzgl ę dów relewantnymi grupami taborowymi s ą wagony kolejowe oraz lokomotywy . Rynkiem w ł a ś ciwym geograficznie dla us ł ug wynajmu taboru kolejowego jest rynek europejski . Za takim okre ś leniem rynku w aspekcie terytorialnym przemawia w szczególno ś ci fakt, i ż jedyn ą barier ą ograniczaj ą c ą mo ż liwo ść korzystania z taboru kolejowego poza granicami Polski jest bariera techniczna. Zasady obowi ą zuj ą ce w tym zakresie s ą precyzyjne i praktycznie jednakowe we wszystkich pa ń stwach europejskich. Tabor kolejowy, zarówno lokomotywy, jak i wagony, eksploatowane w poszczególnych krajach s ą dopuszczone do ruchu przez regulatorów tych rynków (w Polsce Urz ą d Transportu Kolejowego), natomiast tabor dopuszczony do komunikacji mi ę dzynarodowej musi dodatkowo spe ł nia ć wymogi umowy udost ę pniania wagonów w transporcie mi ę dzynarodowym (tzw. RIV-2000), obecnie zast ę powanej przez umow ę o warunkach udost ę pniania taboru w ruchu mi ę dzynarodowym (tzw. umowa AVV), która wesz ł a w ż ycie z dniem 1 lipca 2006 r. Do ko ń ca bie żą cego roku istnieje okres przej ś ciowy zwi ą zany z tym, ż e jeszcze funkcjonuj ą niektóre postanowienia RIV-2000 wobec braku pe ł nych rozwi ą za ń w nowej umowie AVV, ale z pocz ą tkiem 2007 r. na obowi ą zywa ć wy łą cznie nowe porozumienie. Dodatkowo, dla taboru poruszaj ą cego si ę w tzw. korytarzach interoperacyjnych istnieje konieczno ść spe ł nienia wymogów Technicznej Specyfikacji Interoperacyjno ś ci. Procedury dopuszczeniowe szczegó ł owo okre ś laj ą zakres niezb ę dnych bada ń i informacji, jakie musz ą by ć dostarczone regulatorowi w celu wydania ś wiadectwa typu, dopuszczenia taboru do tzw. jazdy nadzorowanej i do ruchu po ogólnie dost ę pnej infrastrukturze kolejowej. Tabor spe ł niaj ą cy ww. wymagania mo ż e by ć wynajmowany w sposób dowolny za wyj ą tkiem lokomotyw. Lokomotywy mog ą by ć wprowadzane do takiego obrotu przez firmy posiadaj ą ce tzw. licencje na udost ę pnianie pojazdów trakcyjnych, wymagane oprócz wspomnianych wy ż ej dokumentów dopuszczeniowych do ruchu, ś wiadectwa sprawno ś ci technicznej i tzw. DTSU – zbioru zasad/systemu utrzymania lokomotyw w ruchu. Jak wynika ze zg ł oszenia w latach 2004-2005 tabor kolejowy pozostaj ą cy w dyspozycji spó ł ek z grupy PCC i ZA Tarnów przedstawia ł si ę nast ę puj ą co: 29 ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 73 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Z powy ż szego zestawienia wynika, ż e udzia ł grupy PCC i ZA Tarnów w rynku lokomotyw (w kraju) nie przekracza ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 74 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %, a w rynku wagonów kolejowych ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 75 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) %. St ą d te ż udzia ł w rynku europejskim nie przekracza ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 76 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Udzia ł w rynku wynajmu taboru kolejowego spó ł ek z grupy PCC i spó ł ki zale ż nej ZA Tarnów jest trudny do oszacowania ze wzgl ę du na brak precyzyjnych danych w zakresie ilo ś ci taboru kolejowego wykorzystywanego na potrzeby w ł asne ww. grup kapita ł owych. Zarówno spó ł ka Koltar jak i PCC Rail Szczakowa ocenia swoje udzia ł y w rynku ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 77 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , przy uwzgl ę dnieniu ilo ś ci posiadanego taboru kolejowego w stosunku ilo ś ci tego taboru dost ę pnego w Polsce. Równie ż pozycja spó ł ki ZA Tarnów w tym wzgl ę dzie nie jest znacz ą ca. Jak wskazali uczestnicy planowanej transakcji ich łą czny udzia ł w krajowym rynku us ł ug wynajmu taboru kolejowego nie przekracza progu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 78 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Wed ł ug szacunków tabor kolejowy pozostaj ą cy w dyspozycji PKP wynosi ł w 2005 r. 85.711 sztuk, tabor drugiego g ł ównego uczestnika tego rynku, tj. DEC (obecnie w grupie GATX) wynosi ł ok. 4500 sztuk. Udzia ł w rynku uczestników koncentracji wyniós ł w 2005 r. ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 79 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) i by ł zbli ż ony do 2004 r. Z powy ż szych wzgl ę dów nale ż a ł o uzna ć , i ż równie ż ich udzia ł w europejskim rynku tych us ł ug nie mo ż e by ć wy ż szy. Powi ę kszenie taboru kolejowego o ilo ść , która powodowa ł aby zauwa ż alny udzia ł w rynku wynajmu taboru kolejowego wi ąż e si ę z nak ł adami finansowymi, jakich Spó ł ki i inni uczestnicy rynku nie s ą w stanie ponie ść . Bariera w postaci ogromnych nak ł adów finansowych powoduje, ż e krajowy rynek taboru kolejowego jest zdominowany przez PKP. Grupa PKP posiada 86% ogó ł u lokomotyw i 82% wagonów towarowych. Z uwagi na powy ż sze, planowana koncentracja b ę dzie mia ł a marginalny wp ł yw na rynek wynajmu taboru kolejowego, zarówno na terytorium obejmuj ą cym Polsk ę , jak i na rynku europejskim. Bez wzgl ę du bowiem na terytorialny zasi ę g tego rynku, łą czny udzia ł grupy PCC i ZA Tarnów nie przekracza progu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 80 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %, zatem rynek wynajmu taboru kolejowego nie stanowi rynku w ł a ś ciwego, na który koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. Ad. 6) Z informacji zawartych w zg ł oszeniu wynika, ż e dzia ł alno ść niektórych spó ł ek zale ż nych dzia ł aj ą cych w ramach grupy PCC i ZA Tarnów pokrywa si ę na rynku towarowych przewozów kolejowych. 30 W aspekcie produktowym rynek towarowych przewozów kolejowych nale ż y wyodr ę bni ć od rynku przewozu towarów innymi rodzajami transportu, w szczególno ś ci transportu samochodowego. Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, ż e w Polsce przewóz towarów jest prowadzony g ł ównie w drodze transportu samochodowego i kolejowego, które razem realizuj ą oko ł o 94% tona ż u ca ł o ś ci przewozów ł adunków. Zgodnie z danymi publikowanymi przez G ł ówny Urz ą d Statystyczny, łą czny udzia ł obu ś rodków transportu w rynku przewozów ł adunków w Polsce pozostaje prawie niezmienny, a w ostatnich latach wahania udzia ł ów w rynku ka ż dego z rodzajów transportu wynosi ł y ś rednio 3%. Charakteryzuj ą c transport kolejowy w Polsce nale ż y wskaza ć na znacznie wi ę kszy udzia ł w transporcie towarów ogó ł em, w porównaniu do pozosta ł ych krajów Unii Europejskiej, który jest spowodowany specyfik ą polskiej gospodarki. Odbiorcami tego typu us ł ug s ą w znacznej mierze przedsi ę biorstwa przemys ł u hutniczego, wydobywczego, budowlanego oraz du ż e zak ł ady chemiczne i nawozowe, a tak ż e przemys ł petrochemiczny. Nale ż y równie ż podkre ś li ć , i ż transport samochodowy wyspecjalizowa ł si ę w przewozie na krótkich odleg ł o ś ciach innego rodzaju ł adunków, ni ż transport kolejowy. Samochodami przewozi si ę w wi ę kszo ś ci produkty codziennego u ż ytku, produkty przemys ł owe przetworzone, produkty spo ż ywcze, podczas gdy transport kolejowy wykorzystywany jest w przewa ż aj ą cym stopniu do przewozu surowców o charakterze masowym. Kontrahenci na przewóz towarów kolej ą to przede wszystkim du ż e zak ł ady przemys ł owe ró ż nych bran ż . Zazwyczaj organizuj ą one dostawy towarów z wykorzystaniem transportu szlakiem kolejowym prosto od dostawcy surowca do bram w ł asnego zak ł adu, b ą d ź odpowiednich bocznic kolejowych, posiadaj ą c przy tym odpowiedni ą infrastruktur ę techniczn ą do obs ł ugi za ł adunku, b ą d ź wy ł adunku du ż ej ilo ś ci towarów wprost z wagonów kolejowych. Dla wyboru transportu kolejowego zamiast transportu samochodowego nie bez znaczenia pozostaj ą równie ż kwestie zwi ą zane ze stanem infrastruktury polskich dróg szybkiego ruchu. Niemo ż liwe jest równie sprawne, jak w przypadku transportu kolejowego, ś wiadczenie us ł ug przewozu towarów masowych, w tym szczególnie surowców wykorzystywanych do produkcji na skal ę przemys ł ow ą , transportem samochodowym. Trudno tak ż e wyobrazi ć sobie zorganizowanie takiego masowego transportu pod wzgl ę dem logistycznym, poniewa ż wymaga ł oby to zaanga ż owania znacz ą cej ilo ś ci pojazdów samochodowych, które musia ł yby zapewni ć regularn ą dostaw ę tysi ę cy ton towarów masowych, pochodz ą cych np. z bran ż y wydobywczej, b ą d ź chemicznej. O braku substytutywno ś ci przewozu towarów transportem samochodowym i kolejowym ś wiadczy tak ż e fakt, i ż ten ostatni charakteryzuje si ę równie ż nieporównywalnie trudniejszymi do pokonania, ni ż w przypadku transportu samochodowego barierami wej ś cia na rynek, przede wszystkim z uwagi na: - koszty zakupu odpowiedniego taboru; - koszty dost ę pu do infrastruktury, - konieczno ść uzyskania licencji na przewóz rzeczy kolej ą . 31 Nale ż y przy tym podkre ś li ć , i ż w Polsce istnieje silnie rozwini ę ta sie ć trakcji kolejowej i w zwi ą zku tym w/w poszczególne rodzaje transportu nie mog ą stanowi ć substytutu dla transportu kolejowego. Z uwagi na powy ż sze argumenty, w przedmiotowej sprawie rynkiem w ł a ś ciwym pod wzgl ę dem produktowym jest rynek kolejowych przewozów towarowych. Innych rodzajów transportu, w tym transportu samochodowego, transportu ruroci ą gowego, ż eglugi ś ródl ą dowej, ż eglugi morskiej oraz transportu lotniczego - ze wzgl ę du na specyfik ę transportu kolejowego – nie mo ż na bowiem uzna ć za jego pe ł ne substytuty. Okre ś laj ą c geograficzny wymiar tego rynku nale ż y stwierdzi ć , ż e ma on wymiar krajowy . Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y wskaza ć , i ż z dniem akcesji Polski do Unii Europejskiej nie nast ą pi ł a pe ł na liberalizacja rynku transportu kolejowego, a wej ś cie na polski rynek transportu kolejowego uzale ż nione jest od przyznania przez Prezesa Urz ę du Transportu Kolejowego licencji. Zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 29 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789 z pó ź n. zm.), potwierdzeniem zdolno ś ci przedsi ę biorcy do wykonywania funkcji przewo ź nika kolejowego s ą równie ż licencje wydane przez w ł a ś ciwe w ł adze innych pa ń stw cz ł onkowskich Unii Europejskiej. Pomimo jednak istnienia tego przepisu prawa polskiego, konkurencja na rynku przewozów towarowych kolej ą nie uleg ł a znacz ą cemu wzmocnieniu. Sta ł o si ę to g ł ównie z uwagi na fakt, i ż w zakresie transportu kolejowego Polska uzyska ł a okres przej ś ciowy do 31 grudnia 2006 r., w odniesieniu do dyrektywy 91/440 zmienionej dyrektyw ą 2001/12, okre ś laj ą cych zasady dost ę pu dla licencjonowanych przedsi ę biorstw kolejowych do sieci Transeuropejskich Kolejowych Sieci Towarowych RERFN (Trans-european Rail Freight Network) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz odno ś nie zobowi ą zania do udost ę pnienia rocznej ogólnej zdolno ś ci przepustowej licencjonowanym przedsi ę biorstwom kolejowym w wysoko ś ci 20%. Jednocze ś nie Polska zobowi ą za ł a si ę do przyznania mi ę dzynarodowym przedsi ę biorstwom kolejowym i przedsi ę biorcom wykonuj ą cym przewozy kombinowane, nieograniczonego dost ę pu do polskiej sieci kolejowej w celach wykonywania przewozów mi ę dzynarodowych i tranzytu. Reasumuj ą c, obszar Polski jest zatem obszarem, na którym panuj ą stosunkowo zliberalizowane warunki konkurencji w zakresie kolejowych przewozów towarowych. Do niedawna jedynym podmiotem ś wiadcz ą cym tego rodzaju us ł ugi by ł a spó ł ka PKP Cargo, nale żą ca do grupy kapita ł owej PKP, zajmuj ą cej si ę w sposób kompleksowy transportem kolejowym, us ł ugami oko ł o przewozowymi oraz zarz ą dzaniem infrastruktur ą kolejow ą (poprzez Polskie Linie Kolejowe PKP S.A.). Z powy ż szych wzgl ę dów, pomimo stworzenia w chwili obecnej podstaw prawnych do zaistnienia konkurencji, PKP Cargo nadal posiada znacz ą c ą przewag ę ekonomiczn ą , logistyczn ą , organizacyjn ą oraz techniczn ą nad innymi przedsi ę biorcami ś wiadcz ą cymi kolejowe us ł ugi przewozu towarów. Oprócz PKP Cargo na rynku us ł ug transportu kolejowego funkcjonuj ą inni przewo ź nicy, m.in. Górno ś l ą skie Koleje Górnicze i Piaskowe skupiaj ą ce przedsi ę biorstwa kolejowe lub przedsi ę biorstwa zintegrowane z kopalniami piasku, operuj ą ce na terenie Górnego Ś l ą ska. Wszystkie te podmioty prowadz ą dzia ł alno ść g ł ównie na powi ą zanej ze sob ą sieci w ł asnych cz ęś ciowo zelektryfikowanych linii i bocznic przemys ł owych. S ą to przewo ź nicy, g ł ównie w ę gla kamiennego i innych ł adunków masowych pomi ę dzy zak ł adami 32 górniczymi, energetycznymi i przemys ł owymi na obszarze Górnego Ś l ą ska. Du ż e co do ilo ś ci przewozy nie s ą jednoznaczne z du żą prac ą przewozow ą , poniewa ż znacz ą ca ich cz ęść odbywa si ę na krótkich relacjach bocznicowych. Do grupy tej, nale żą obecnie: „Przedsi ę biorstwo Transportu Kolejowego i Gospodarki Kamieniem” Sp. z o.o. z siedzib ą w Zabrzu, PCC „Rail Szczakowa” S.A. z siedzib ą w Jaworznie (prowadz ą ca dzia ł alno ść kolejow ą w ramach administracyjnie wydzielonego w spó ł ce „Zak ł adu Transportu Kolejowego” ; „Kopalnia Piasku KOTLARNIA” S.A. z siedzib ą w Kotlarni (prowadz ą ca dzia ł alno ść przewozow ą w ramach administracyjnie wydzielonej cz ęś ci kopalni piasku), „Kopalnia Piasku KU Ż NICA WAR ĘŻ Y Ń SKA” S.A. z siedzib ą w D ą browie Górniczej (obecnie wchodz ą ca w sk ł ad grupy PTKiGK Zabrze, prowadz ą ca dzia ł alno ść przewozow ą w ramach administracyjnie wydzielonego „Zak ł adu Transportu Kolejowego” kopalni piasku), „Nadwi ś la ń ski Zak ł ad Górniczego Transportu Kolejowego” Sp. z o.o. z siedzib ą w Bieruniu (obecnie wchodzi w sk ł ad grupy PTKIGK Rybnik), „CHEM TRANS LIGISTIC HOLDING POLSKA” S.A. z siedzib ą w Warszawie (grupa kapita ł owa kilkunastu spó ł ek, spedycyjno – logistycznych, taborowych i jednej wywodz ą cej si ę z „górno ś l ą skich kolei piaskowych” (Maczki Bór)) oraz „DYREKCJA EKSPLOATACJI CYSTERN” Sp. z o.o. w Warszawie (najwi ę kszy w Polsce operator wagonów cystern i jeden z najwi ę kszych w Europie wynajemców takich wagonów dla innych operatorów i przewo ź ników). Do potencjalnie silnych uczestników rynku nale ż y zaliczy ć jeszcze przekszta ł cone w samodzielne spó ł ki kolejowe, wydzia ł y transportu kolejowego w du ż ych zak ł adach przemys ł owych. Tak ż e one, cho ć na mniejsz ą skal ę , wykonuj ą ju ż przewozy na sieci ogólnej a o ich potencjale stanowi przynale ż no ść do silnych, bardzo zasobnych koncernów przemys ł owych, s ą to: „POL-MIED Ź TRANS” (grupa „KGMH Polska Mied ź S.A.”), „ORLEN KOL-TRANS” ( grupa „PKN ORLEN“) oraz „LOTOS KOLEJ” (grupa Lotos). Inne spó ł ki prowadz ą ce dzia ł alno ść na rynku kolejowych przewozów towarowych nie stanowi ą dla PKP Cargo realnej konkurencji ze wzgl ę du na fakt, ż e posiadaj ą znikomy tabor przewozowy, a ich koncesje na przewóz by ł y ograniczone terytorialnie oraz dotyczy ł y przewozów ś ci ś le okre ś lonych towarów. Zgodnie z danymi publikowanymi w Roczniku Statystycznym G ł ównego Urz ę du Statystycznego, ś redni dobowy czynny tabor kolejowy z zakresie wagonów towarowych ( łą cznie z zagranicznymi na sieci PKP), wynosi ok. 70.000 sztuk. Z kolei z danych publikowanych w Raporcie Rocznym PKP Cargo wynika, ż e PKP Cargo dysponuje ok. 90.000 sztuk wagonów towarowych, chocia ż o potencjale przedsi ę biorcy na tym rynku decyduje tak ż e ilo ść posiadanych lokomotyw. Udzia ł PKP Cargo nale ż y szacowa ć na oko ł o 70% w tak okre ś lonym rynku. Wed ł ug danych Urz ę du Transportu Kolejowego 2 w 2004 roku licencje na przewozy rzeczy posiada ł o 46 podmiotów. Na skutek łą czenia si ę i zmian organizacyjnych przewozy realizowane by ł y przez 34 podmioty gospodarcze, w tym przez dwa podmioty z Grupy PKP. Przewo ź nicy rzeczy przewie ź li łą cznie 283,0 mln ton ł adunków i wykonali prac ę przewozow ą 52.052,9 mln tonokilometrów. 2 Funkcjonowanie transportu kolejowego w 2004 roku, Urz ą d Transportu Kolejowego, Warszawa marzec 2005r., s.15-16. 33 Najsilniejsz ą pozycj ę na rynku przewozów rzeczy posiada PKP Cargo która przewioz ł a 156.259 tys. ton, tj. 55,22% masy towarowej. Do znacz ą cych na rynku przewo ź ników nale żą tak ż e: Przedsi ę biorstwo Transportu Kolejowego i Gospodarki Kamieniem S.A. Rybnik (przewieziona masa w tys. ton: 52.716,5 tys. ton z udzia ł em w masie przewozowej: 18,63%) oraz Przedsi ę biorstwo Transportu Kolejowego i Gospodarki Kamieniem Zabrze Sp. z o.o. (34.335,4 tys. ton, tj. 12,13%). Na pozosta ł ych przewo ź ników przypada niespe ł na 14,02% masy towarowej. PCC Rail Szczakowa S.A. zrealizowa ł a wed ł ug danych UTK przewóz na poziomie 9.313,9 tys. ton, tj. 3,29% przewiezionej masy. PKP Cargo w 2004 roku wykona ł a 87,34% pracy przewozowej wyra ż onej w tonokilometrach. Drugi pod wzgl ę dem przewiezionej masy przewo ź nik Przedsi ę biorstwo Transportu Kolejowego i Gospodarki Kamieniem S.A. Rybnik wykona ł o 1,28 % pracy przewozowej. Pozosta ł e 11,38 % pracy przewozowej przypada na reszt ę przewo ź ników. Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, ż e po wprowadzeniu w ż ycie systemu licencjonowania, przedsi ę biorcy posiadaj ą mo ż liwo ść funkcjonowania na terytorium ca ł ej Polski, bez ogranicze ń asortymentowych. Jednak ż e z uwagi na konieczno ść spe ł nienia wielu norm wynikaj ą cych z przepisów wykonawczych ( ś wiadectwa techniczne) oraz obowi ą zek podpisania umowy z zarz ą dc ą sieci kolejowej – PKP PLK S.A., dost ę p do rynku przewozów kolejowych nadal nie jest pozbawiony barier. W zwi ą zku z istniej ą cymi ograniczeniami, podmioty prowadz ą ce dzia ł alno ść w zakresie przewozów towarowych kolej ą , cz ęś ciowo realizuj ą te us ł ugi w ł asnymi ś rodkami, a cz ęś ciowo korzystaj ą z us ł ug PKP Cargo. W grupie PCC do spó ł ek prowadz ą cych dzia ł alno ść na rynku transportu kolejowego na terytorium Polski nale żą : - PCC Rail Szczakowa S.A. z siedzib ą w Jaworznie i jej spó ł ki zale ż ne: - PCC Ś l ą skie Linie Kolejowe Sp. z o.o., - PCC Tabor Sp. z o.o., - Kolej Nadwi ś la ń ska Sp. z o.o, - PTS „Kolchem-Rokita” Sp. z o.o. z siedzib ą w Brzegu Dolnym, - Sped-Kol Blachownia Sp. z o.o. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu, 3 - PCC Cargo S.A. z siedzib ą w Chorzowie, - PCC Rail Containers Sp. z o.o. z siedzib ą w Jaworznie, - PCC Rail Coaltran Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie. PCC Rail Szczakowa S.A. posiadaj ą ca licencj ę na przewóz rzeczy i udost ę pnianie pojazdów trakcyjnych, specjalizuje si ę przede wszystkim w przewozach w ę gla i piasku. Przewozy pozosta ł ych produktów (popio ł y, kamie ń , smo ł a, chemikalia i inne) maj ą niewielkie znaczenie w strukturze przewozów i ich udzia ł w przychodach z us ł ug przewozów towarów kolej ą zrealizowanych przez t ę spó ł k ę w 2004 roku kszta ł towa ł si ę na poziomie ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 81 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. PCC Rail Szczakowa S.A. posiada sie ć linii kolejowych zlokalizowanych w zachodniej cz ęś ci województwa Ma ł opolskiego i we wschodniej i ś rodkowo-pó ł nocnej 3 Obecnie w rejestracji w KRS jest zmiana nazwy spó ł ki Sped-Kol Blachownia Sp. z o.o. na PCC Sped-Kol Sp. z o.o. 34 cz ęś ci województwa Ś l ą skiego o d ł ugo ś ci ok. 150 km. Jej udost ę pnianiem zajmuje si ę spó ł ka z Grupy PCC Rail Szczakowa, tj. Ś l ą skie Linie Kolejowe Sp. z o.o. Spó ł ka PCC Tabor Sp. z o.o. , która zajmuje si ę napraw ą i utrzymaniem w ruchu taboru kolejowego oraz maszyn górniczych, ś wiadczy te us ł ugi praktycznie wy łą cznie na rzecz pozosta ł ych spó ł ek z Grupy PCC (w 2004 roku ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 82 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % przychodów ze sprzeda ż y wygenerowanych przez spó ł k ę zrealizowanych by ł o w Grupie PCC, za okres siedmiu pierwszych miesi ę cy 2005 roku relacja ta kszta ł towa ł a si ę na poziomie ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 83 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % . Z kolei powsta ł a w 2005 roku spó ł ka Kolej Nadwi ś la ń ska Sp. z o.o. ma docelowo zajmowa ć si ę realizacj ą kolejowego transportu pasa ż erskiego. Spó ł ka otrzyma ł a ju ż stosown ą licencj ę Prezesa Urz ę du Transportu Kolejowego na przewóz osób, ale nie podj ęł a jeszcze dzia ł alno ś ci gospodarczej. W Grupie PCC funkcjonuje równie ż spó ł ka Przedsi ę biorstwo Transportowo- Spedycyjne „Kolchem-Rokita” Sp. z o.o. 4 , która zajmuje si ę przede wszystkim realizacj ą przewozów po bocznicy, jak i us ł ug spedycyjnych oraz dzier ż awy taboru kolejowego. PTS „Kolchem-Rokita” Sp. z o.o. posiada licencj ę na przewóz rzeczy i swoje us ł ugi realizuje przede wszystkim na rzecz PCC Rokita S.A. (ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 84 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % przychodów ze sprzeda ż y za 2004 rok). Spó ł ka zawar ł a umow ę z PKP PLK SA na realizacj ę przewozów po sieciach PLK, ale dotychczas spó ł ka nie realizuje jeszcze takich przewozów regularnie. Dotychczas zrealizowane przez Spó ł k ę przewozy mia ł y charakter incydentalny. Dzia ł alno ść z zakresu realizacji przewozów kolejowych w Grupie PCC prowadzi równie ż spó ł ka Sped-Kol Blachownia Sp. z o.o. , która posiada licencj ę na przewóz rzeczy oraz na udost ę pnianie pojazdów trakcyjnych. Sped-Kol Blachownia Sp. z o.o. realizuje przede wszystkim us ł ugi z zakresu spedycji i przewozów po bocznicy, jak te ż us ł ugi dzier ż awy, oraz na niewielk ą skal ę czyszczenia i remontów taboru kolejowego. PCC Cargo S.A. zajmuje si ę przede wszystkim realizacj ą us ł ug spedycyjnych i prze ł adunku, jakkolwiek te ostatnie maj ą mniejsze znaczenie w dzia ł alno ś ci spó ł ki, ich udzia ł bowiem w przychodach netto ze sprzeda ż y spó ł ki kszta ł towa ł si ę w 2004 roku na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 85 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. W sierpniu 2005 roku dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie przewozu ł adunków skonteneryzowanych rozpocz ęł a spó ł ka PCC Rail Containers Sp. z o.o. , która oferuje kompleksowe rozwi ą zania logistyczne, w tym trucking (spedycj ę drogow ą ), spedycj ę kolejow ą i spedycj ę na odcinku morskim. 4 Postanowieniem S ą du Rejonowego dla Wroc ł awia-Fabrycznej we Wroc ł awiu z dnia 16 wrze ś nia 2005 roku dokonano wpisu w Krajowym Rejestrze S ą dowym – Rejestrze Przedsi ę biorców zmiany w struktury w ł asno ś ciowej w PTS Kolchem-Rokita Sp. z o.o.. W zwi ą zku z tym obecnie w ł a ś cicielem 10.200 udzia ł ów w kapitale zak ł adowym jest PCC AG, PCC Rokita SA ma natomiast 927 udzia ł y, a jej spó ł ka zale ż na CWB „Partner” Sp. z o.o. 1 udzia ł . Procentowe udzia ł y poszczególnych spó ł ek w kapitale zak ł adowym kszta ł tuj ą si ę nast ę puj ą co: PCC AG – 91,661%, PCC Rokita SA – 8,333%, CWB „Partner” Sp. z o.o. – udzia ł poni ż ej 1 % 35 PCC Coaltran Sp. z o.o. , posiadaj ą ca licencje na przewóz rzeczy oraz na udost ę pnianie pojazdów trakcyjnych, realizuje swoj ą dzia ł alno ść przede wszystkim w zakresie przewozów paliw, tj. w g ł ównej mierze w ę gla oraz na rynku obs ł ugi bocznic. W Grupie ZA Tarnów us ł ugi transportu kolejowego ś wiadczone s ą przez Przedsi ę biorstwo Transportu Kolejowego KOLTAR Sp. z o.o. Wspomniane us ł ugi realizowane s ą jedynie na rzecz spó ł ek z grupy kapita ł owej ZA Tarnów, st ą d wskutek koncentracji na rynku us ł ug transportu kolejowego nie zajd ą ż adne istotne zmiany. Udzia ł y spó ł ek z grupy PCC AG w rynku przewozów towarów kolej ą i w rynku przewozów kolej ą w ę gla za lata 2003 i 2004 przedstawiaj ą dwie poni ż sze tabele: Przewozy towarowe kolej ą ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 86 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Przewozy w ę gla kolej ą ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 87 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Przewozy w II kwartale 2005 5 ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 88 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Z powy ż szego wynika, i ż udzia ł y spó ł ek Grupy PCC AG i ZA Tarnów w rynku przewozów towarów kolej ą , jak i w jego podsegmencie – w rynku przewozów w ę gla kolej ą na terytorium Polski – s ą niewielkie, i nadal b ę d ą kszta ł towa ć si ę na poziomie ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 89 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) %. Koncentracja w ż aden istotny sposób nie wp ł ynie na krajowy rynek przewozów towarów kolej ą . Wej ś cie spó ł ki z grupy ZA Tarnów w struktury Grupy PCC nie zwi ę kszy dotychczasowych udzia ł ów tej Grupy na rynku przewozów towarowych kolej ą w istotny sposób. Z uwagi na fakt, i ż na rynku przewozów kolejowych łą czny udzia ł uczestników transakcji w 2004 i 2005 r. nie przekroczy ł progu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 90 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) %, wspomniany rynek nie stanowi rynku, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. Ad. 7) Kolejnym rynkiem, na którym dzia ł alno ść spó ł ek z grupy PCC pokrywa si ę z dzia ł alno ś ci ą jednego z pasywnych uczestników koncentracji, tj. ZA K ę dzierzyn, jest rynek wytwarzania i obrotu energi ą elektryczn ą . W aspekcie geograficznym, zarówno rynek wytwarzania, jak i obrotu energi ą elektryczn ą , s ą rynkami krajowymi. Ka ż dy rynek krajowy posiada bowiem odr ę bne regulacje prawne, istnieje na nich system koncesjonowania, który mo ż e ogranicza ć mo ż liwo ść rozpocz ę cia dzia ł alno ś ci na danym rynku. Ponadto polityka taryfowa w zakresie cen oraz dost ę pno ść surowców naturalnych stanowi ą specyficzne warunki zwi ą zane z rynkami krajowymi. Na rynku tym wyst ę puj ą równie ż techniczne 5 Przewozy w II kwartale 2005, Rynek kolejowy, Nr 9, 2005, s. 42 36 ograniczenia zwi ą zane z potencjalnym eksportem i importem energii z lub do danego kraju Ka ż dy rynek narodowy jest nadzorowany przez okre ś lonego regulatora. Dodatkowo sieci przesy ł owe oraz mechanizmy optymalizacji rynku energii s ą skoncentrowane na obs ł udze danego rynku krajowego. Z powy ż szych wzgl ę dów rynek wytwarzania i obrotu energi ą elektryczn ą ma wymiar rynku krajowego, na którym nie ma przeszkód, aby energia elektryczna wytwarzana w jednym regionie kraju by ł a kupowana na potrzeby innego regionu. Równie ż odbiorca uprawniony do wyboru dostawcy energii elektrycznej, maj ą cy siedzib ę w jednej cz ęś ci kraju, nabywa ł energi ę od dostawcy z innej cz ęś ci kraju. Z informacji zawartych w zg ł oszeniu wynika, ż e w obr ę bie Grupy PCC i ZA K ę dzierzyn do spó ł ek faktycznie zajmuj ą cych si ę wytwarzaniem b ą d ź obrotem energi ą elektryczn ą nale żą : a) Petro Carbo Chem S.A., b) Energetyka-Rokita Sp. z o.o. – spó ł ka zale ż na PCC Rokita S.A., c) PCC Rokita S.A., d) ZA K ę dzierzyn. Ad a) Dzia ł alno ść PCC S.A. w zakresie obrotu energi ą elektryczn ą polega na zakupie energii elektrycznej od wytwórców energii elektrycznej, firm dystrybucyjnych i innych spó ł ek obrotu energi ą elektryczn ą oraz kontrahentów zagranicznych i na jej odsprzeda ż y do wytwórców energii elektrycznej, firm dystrybucyjnych, innych spó ł ek obrotu energi ą elektryczn ą , ko ń cowych u ż ytkowników energii elektrycznej upowa ż nionych do korzystania z zasady TPA - zgodnie z prawem energetycznym i do kontrahentów zagranicznych. Do 30 kwietnia 2004 r. obrót energi ą elektryczn ą przez ww. spó ł k ę by ł prowadzony tylko na terytorium Polski. Z dniem wej ś cia Polski do Unii Europejskiej spó ł ka ta rozpocz ęł a sprzeda ż energii elektrycznej kontrahentom zagranicznym ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 91 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) w ramach transgranicznej wymiany energii. Obecnie wi ę kszo ść sprzedawanej przez spó ł k ę energii jest kierowana do odbiorców spoza terytorium Polski. Udzia ł przychodów z tego tytu ł u w przychodach ze sprzeda ż y spó ł ki ogó ł em wyniós ł w 2005 roku oko ł o ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 92 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) %. Podmiotow ą struktur ę przychodów spó ł ki z tytu ł u sprzeda ż y energii elektrycznej za rok 2005 przedstawia poni ż sza tabela: ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 93 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Udzia ł PCC S.A. w krajowym rynku obrotu energi ą elektryczn ą wynosi ł w 2004 r . ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 94 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) %, a w 2005 r. udzia ł ten zmala ł do poziomu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 95 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Ad b) 37 Energetyka-Rokita Sp. z o.o. jest spó ł k ą bezpo ś rednio kontrolowan ą przez PCC Rokita S.A. G ł ównym przedmiotem dzia ł alno ś ci tej spó ł ki jest wytwarzanie i dostarczanie pary i gor ą cej wody. Z tej dzia ł alno ś ci spó ł ka w 2005 r. wygenerowa ł a ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 96 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) swoich przychodów ze sprzeda ż y ogó ł em. Cz ęść tych przychodów ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 97 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) spó ł ka realizuje poza Grup ą PCC, zaopatruj ą c w gor ą c ą wod ę system centralnego ogrzewania wspólnot mieszkaniowych na rynku lokalnym obejmuj ą cym swoim zasi ę giem miasto Brzeg Dolny. Pozosta ł e ilo ś ci ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 98 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) s ł u żą zaspokojeniu zapotrzebowania spó ł ek zale ż nych PCC Rokita S.A. na par ę technologiczn ą i ogrzewanie. W skojarzeniu z produkcj ą pary i gor ą cej wody Energetyka-Rokita Sp. z o.o. produkuje równie ż niewielkie ilo ś ci energii elektrycznej, przede wszystkim na w ł asne potrzeby. Ewentualne niewielkie nadwy ż ki odprzedawane s ą spó ł ce PCC Rokita S.A. Spó ł ka nie generuje ż adnych przychodów z tego tytu ł u poza Grup ą PCC, a warto ść sprzedanej w Grupie energii elektrycznej nie przekracza ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 99 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % progu przychodów ze sprzeda ż y spó ł ki. Ad.c) PCC Rokita S.A. w zwi ą zku z realizacj ą swoich procesów produkcyjnych potrzebuje znacznych ilo ś ci energii elektrycznej. Z tego wzgl ę du nale ż y uwa ż a ć j ą za typowego odbiorc ę ko ń cowego zu ż ywaj ą cego energi ę elektryczn ą na w ł asne potrzeby. Spó ł ka prowadzi wprawdzie obrót energi ą elektryczn ą , ale w bardzo ograniczonym zakresie, przede wszystkim celem ograniczenia kosztów jej zakupu. Przychody spó ł ki z tego tytu ł u nie przekroczy ł y progu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 100 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % w 2005 roku. Spó ł ka sprzedaje energi ę elektryczn ą do ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 101 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . W 2005 r. mia ł a miejsce równie ż incydentalna sprzeda ż energii elektrycznej do spó ł ki zajmuj ą cej si ę dystrybucj ą energii elektrycznej: ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 102 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , spó ł ka by ł a bowiem zmuszona do odprzeda ż y wcze ś niej zakontraktowanej energii ze wzgl ę du na brak mo ż liwo ś ci jej zu ż ycia wywo ł any awari ą b ą d ź innym ograniczeniem technologicznym. PCC Rokita S.A. posiada umow ę przesy ł ow ą z PSE S.A. oraz PSE Operator S.A. umo ż liwiaj ą c ą obrót mi ę dzynarodowy oraz obrót krajowy na swoj ą w ł asn ą jednostk ę grafikow ą , jak równie ż podpisane umowy ramowe na zakup/sprzeda ż energii elektrycznej z ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 103 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Udzia ł PCC Rokita S.A. w krajowym rynku obrotu energi ą elektryczn ą wynosi ł w 2004 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 104 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %, a w 2005 r. udzia ł ten zmniejszy ł si ę do poziomu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 105 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Ad d) 38 ZA K ę dzierzyn posiada koncesje na wytwarzanie energii elektrycznej, obrót energi ą elektryczn ą oraz przesy ł anie i dystrybucj ę energii elektrycznej. Spó ł ka ta kupuje energi ę elektryczn ą na wolnym rynku na potrzeby w ł asne zak ł adu oraz w celu sprzeda ż y energii do firm obcych znajduj ą cych si ę na terenie ZA K ę dzierzyn oraz w bezpo ś rednim s ą siedztwie. Dla firm obcych sprzeda ż energii odbywa si ę zgodnie z posiadan ą taryf ą zatwierdzon ą przez Prezesa URE. Jednocze ś nie ZA K ę dzierzyn dokonuje sprzeda ż y energii elektrycznej wytworzonej w skojarzeniu z ciep ł em do przedsi ę biorstw energetycznych. Rozp ł yw energii za 2005 rok przedstawia poni ż sza tabela: ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 106 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Zdolno ść produkcyjna energii elektrycznej dla ZA K ę dzierzyn to ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 107 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) energii elektrycznej wytwarzanej na turbozespole kondensacyjnym, natomiast ilo ść energii elektrycznej wytworzonej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciep ł a zale ż na jest od zapotrzebowania na pary technologiczne oraz pary do celów grzewczych. Konkurencj ę dla ZA K ę dzierzyn poza spó ł kami dystrybucyjnymi, takimi jak ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 108 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) stanowi ą spó ł ki zajmuj ą ce si ę obrotem energi ą elektryczn ą , takie jak ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 109 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . G ł ównymi odbiorcami energii w ramach sprzeda ż y taryfowej ZA K ę dzierzyn w 2005 roku by ł y takie spó ł ki jak ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 110 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . G ł ównymi dostawcami energii do ZA K ę dzierzyn s ą nast ę puj ą ce podmioty (na podstawie planów na 2006 rok) ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 111 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). ZA K ę dzierzyn dzia ł a na skal ę lokaln ą . Udzia ł tej spó ł ki w krajowym rynku energii elektrycznej wynosi ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 112 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Z uwagi na fakt, i ż łą czny udzia ł grupy PCC i ZA K ę dzierzyn w krajowym rynku obrotu energi ą elektryczn ą nie przekracza progu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 113 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %, nale ż a ł o uzna ć , ż e wspomniany rynek nie stanowi rynku w ł a ś ciwego, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. Ad. B) W przedmiotowej sprawie nie wyst ę puj ą rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym. Jak wynika ze zg ł oszenia pomi ę dzy grup ą PCC AG i ZA Tarnów oraz ZA K ę dzierzyn wyst ę puj ą liczne relacje typu dostawca-odbiorca. Podkre ś li ć w tym miejscu nale ż y, i ż ż aden z ww. rynków produktowych, nie stanowi rynku w ł a ś ciwego, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym. Rynki w ł a ś ciwe w aspekcie geograficznym dla wszystkich produktów b ę d ą cych przedmiotem dostaw lub zakupów realizowanych przez uczestników koncentracji wykraczaj ą poza rynek obejmuj ą cy terytorium Polski i maj ą wymiar europejski, a w niektórych przypadkach wymiar ś wiatowy. Z uwagi jednak na fakt, i ż indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku 39 przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na ż adnym ze wskazanych powy ż ej rynków w ł a ś ciwych nie przekracza progu 30 %, nale ż a ł o uzna ć , i ż rynki te nie stanowi ą rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym. Na podstawie informacji zawartych w zg ł oszeniu organ antymonopolowy ustali ł , i ż powi ą zania typu dostawca-odbiorca dotyczy ł y nast ę puj ą cych 1) benzen – dostawy z PCC do ZA Tarnów, 2) metanol – dostawy z PCC do ZA Tarnów, 3) fenol – dostawy z PCC do ZA Tarnów, 4) bisfenol A – dostawy z PCC do ZA K ę dzierzyn, 5) azotan sodu techniczny i azotyn sodu – dostawy z ZA K ę dzierzyn do PCC, 6) woda amoniakalna - dostawy z ZA K ę dzierzyn do PCC, 7) mocznik 46 % - dostawy z ZA K ę dzierzyn do PCC, 8) ftalan dwuoktylu - dostawy z ZA K ę dzierzyn do PCC, 9) n-butanol i izobutanol - dostawy z ZA K ę dzierzyn do PCC, 10) bezwodnik maleinowy - dostawy z ZA K ę dzierzyn do PCC, 11) propylen - dostawy z ZA K ę dzierzyn do PCC. Ad.1) Benzen jest jednym z g ł ównych chemikaliów bazowych i jest jednym z podstawowych produktów powstaj ą cych z przetworzenia ropy naftowej. Jego najwa ż niejsze zastosowanie to produkcja etylobenzenu do polistyrenów i kauczuków. Poza tym stosuje si ę go do wytwarzania poliamidów, poliuretanów, alkilobenzenów i wielu innych produktów chemicznych. Dla PCC to produkt handlowy i produkt wykorzystywany przez spó ł ki zale ż ne do produkcji chlorobenzenu. ZA Tarnów wykorzystuje ten produkt (zamiennie z fenolem) do produkcji kaprolaktamu. Jak poda ł a spó ł ka PCC AG, istnieje równie ż mo ż liwo ść wytwarzania benzenu karbochemicznego. W trakcie procesu wytwarzania koksu powstaje, jako produkt uboczny, benzol zawieraj ą cy od 55 % do 75 % benzenu. W wyniku destylacji benzolu powstaje tzw. benzen karbochemiczny. Oba ww. rodzaje benzenu s ą sprzedawane przez grup ę PCC. Rynkiem w ł a ś ciwym geograficznie dla benzenu jest rynek europejski . Za takim okre ś leniem rynku w aspekcie geograficznym przemawia w szczególno ś ci fakt, i ż na obszarze tym wyst ę puj ą zbli ż one warunki konkurencji i brak jest jakichkolwiek barier ograniczaj ą cych obrót tym produktem. W ł a ś ciwo ś ci benzenu umo ż liwiaj ą jego transport na znaczne odleg ł o ś ci. Ponadto, ceny kontraktów w Europie na ten produkt s ą cz ę sto ustalane na bazie notowa ń prezentowanych przez niezale ż n ą brytyjsk ą instytucj ę ICIS-LOR, co powoduje, ż e na ca ł ym obszarze europejskim ceny benzenu kszta ł tuj ą si ę na zbli ż onym poziomie. Do najwi ę kszych ś wiatowych, a zarazem europejskich producentów benzenu nale żą takie firmy jak ExxonMobile Co (USA), Shell Group (Holandia), Dow Chemical (USA), Total Final ELF S.A. (Francja), BP (Wielka Brytania). 40 Sprzeda ż benzenu petrochemicznego grupy PCC wynios ł a w 2004 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 114 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , z czego na rynek polski skierowano ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 115 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . W 2005 r. grupa PCC sprzeda ł a ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 116 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , z tego ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 117 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) na rynek polski. Z kolei sprzeda ż benzenu karbochemicznego wynios ł a w 2004 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 118 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ), a w 2005 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 119 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ), w tym ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 120 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) na rynek polski. ZA Tarnów naby ł y od grupy PCC w 2004 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 121 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , a w 2005 r . ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 122 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). Szacunkowa wielko ść rynku benzenu w Europie w 2004 r. i w 2005 r. wynios ł a odpowiednio 5,46 mld euro i 5,37 mld euro. Zu ż ycie benzenu w Europie jest szacowane na ponad 8 mln ton, z czego ok. 7,6 mln ton jest produkowane w Europie. Udzia ł grupy PCC w europejskim rynku benzenu wyniós ł ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 123 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % w 2004 r., a w 2005 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 124 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) %. Jednocze ś nie udzia ł zakupów benzenu realizowanych przez ZA K ę dzierzyn w latach 2004-2005 stanowi ł ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 125 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % benzenu sprzedawanego na rynku europejskim. W odniesieniu do krajowego rynku benzenu wskaza ć nale ż y, i ż zu ż ycie krajowe tego produktu kszta ł tuje si ę na poziomie ok. 90 tys. ton. Producentami benzenu w Polsce s ą dwie spó ł ki, a mianowicie PKN ORLEN S.A. i Petrochemia Blachownia S.A. (obecnie grupa kapita ł owa BorsodChem). Bilans obrotu handlowego benzenem wskazuje na niewielk ą przewag ę eksportu nad importem. Import kszta ł towa ł si ę na poziomie ok. 32 tys. ton, za ś eksport na poziomie ok. 36 tys. ton. G ł ówne kierunki importu to Belgia, Holandia i Czechy. Grupa PCC sprzeda ł a na terytorium Polski w 2004 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 126 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) benzenu o warto ś ci ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 127 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ), a w 2005 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 128 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) o warto ś ci ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 129 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , co da ł o jej w 2004 r. ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 130 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %, a w 2005 r. ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 131 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % udzia ł w sprzeda ż y benzenu na terytorium obejmuj ą cym Polsk ę . Z tego sprzeda ż do ZA Tarnów wynios ł a odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 132 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Szacunkowy udzia ł grupy PCC w sprzeda ż y benzenu na rynku obejmuj ą cym terytorium Polski wyniós ł ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 133 za łą cznika nr 1 41 do niniejszej decyzji) %. G ł ównymi konkurentami PCC na tym rynku produktowym w Polsce jest ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 134 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Udzia ł zakupów benzenu ZA Tarnów w sprzeda ż y benzenu na terytorium Polski wynosi ł ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 135 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Ad. 2) Metanol to produkt wykorzystywany do produkcji formaldehydu oraz MTBE (eter metylowo-tert-butylowy). MTBE wykorzystywane jest w produkcji benzyn. Rynkiem w ł a ś ciwym w uj ę ciu geograficznym dla metanolu jest rynek ś wiatowy , o czym ś wiadczy przedstawiona poni ż ej analiza produkcji, importu i eksportu w poszczególnych rejonach ś wiata. Region Produkcja w tys. ton Import w tys. ton Eksport w tys. ton USA 2,683 5,048 162 Kanada 937 42 365 Meksyk 188 227 1 Centralna i Po ł udniowa Ameryka 8,115 300 7,308 Europa Zachodnia 2,690 6,599 2,030 Centralna i Wschodnia Europa 3,436 586 2,137 Afryka 1,579 83 1,466 Ś rodkowy Wschód 6,637 313 4,944 Japonia 0 1,977 0 Pozosta ł e kraje azjatyckie 5,031 4,822 821 Oceania 1,081 113 1,038 Ogó ł em 32,391 20,110 20,272 Najwi ę kszym na ś wiecie producentem metanolu, posiadaj ą cym 17 % zdolno ś ci produkcyjnych, jest firma Metanex. Kolejny producent posiadaj ą cy blisko 5,5 % ś wiatowych mocy produkcyjnych to firma SABIC. Obrót grupy PCC metanolem wyniós ł w 2004 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 136 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , z czego niewiele ponad ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 137 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % przeznaczone by ł o na rynek polski. W 2005 r. obrót metanolem wyniós ł ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 138 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , z czego ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 139 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) % przeznaczone by ł o na rynek polski. Udzia ł grupy PCC w ś wiatowej produkcji i zu ż yciu metanolu szacowanym na poziomie ponad 30 mln ton wynosi ł ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 140 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Natomiast zakupy metanolu zrealizowane przez ZA Tarnów stanowi ł y ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 141 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % wielko ś ci ś wiatowego rynku metanolu. 42 Na rynku europejskim producentami metanolu s ą nast ę puj ą ce firmy: Kraj/ Firma (Lokalizacja) Moce produkcyjne (w tys ton/r.) RFN: - BASF AG (Ludwigshafen) - Lausitzer Analytik GmbH (Schwarze Pumpe) - Ruhr Oel (Gelsenkirchen) - Shell & DEA Mineraloel AG (Wesseling) - Total Raffinerie Mitteldeutsche GmbH (Leuna) 430 120 260 450 600 HOLANDIA - Methanor VoF (Delfzijl) 960 NORWEGIA - Statoil (Tjeldbergoden) 900 LITWA - Ecolita (Mozeikiu) 150 Razem Unia Europejska 3.870 W Europie Wschodniej, z której pochodzi wi ę kszo ść metanolu importowanego do Polski (szczególnie z Rosji i Ukrainy) producentami metanolu s ą nast ę puj ą ce podmioty: Kraj/ Firma (Lokalizacja) Moce produkcyjne (w tys ton/r) RUMUNIA - Doljchim (Craiova) - - Viromet (Victoria) 210 264 UKRAINA - Obedinenie Azot (Severodonetsk) 650 (dawna) JUGOS Ł AWIA - Metanol-Nafte (Lendava) - MSK (Kikinda) 165 200 ROSJA - Akron (Novgorod) - Angarsk Petrochemical Company (Angarsk) - Metafrax (Gubakha) - Nevinnomyssky Azot (Nevinnomyssky) - Nowoczerkawsk (Nowoczerkawsk) - Nowomoskowskaja (Nowomoskowskojsk) - Szczekinoazot (Szczekino) - Togliatti Azot (Togliati) - Tomsk Group of Petrochemical Enterprises (Tomsk) 175 85 825 120 120 250 360 450 825 RAZEM – Wschodnia Europa 4.699 W Polsce aktualnie nie ma producenta tego produktu. Polska zu ż ywa oko ł o 300 tysi ę cy ton metanolu. Ca ł o ść zapotrzebowania Polski pokrywana jest importem ze wzgl ę du na brak producentów krajowych. G ł ównym importerem na rynku krajowym jest Spó ł ka J&S, która dostarcza ok. 70 % metanolu zu ż ywanego w kraju. Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, i ż grupa PCC nie jest producentem metanolu a jedynie 43 dystrybutorem tego surowca. Metanol sprzedawany przez grup ę PCC pochodzi z ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 142 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ). Dostarczany jest na rynki wschodnie i centralnej Europy ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 143 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Szacunkowy udzia ł grupy PCC w krajowym rynku metanolu, szacowanym na ok. 296 tys. ton w 2004 r. i 309 tys. ton w 2005 r., wyniós ł odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 144 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). Grupa PCC sprzeda ł a w 2004 r. na terytorium Polski ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 145 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). Ad.3) Fenol to pó ł produkt wykorzystywany w ZA Tarnów do produkcji kaprolaktamu. W przypadku PCC fenol jest jedynie produktem handlowym i produktem wykorzystywanym przez spó ł k ę z grupy PCC do produkcji ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 146 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Łą czne zu ż ycie fenolu obu ww. odbiorców z grupy PCC waha si ę od ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 147 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) i jest ono pochodn ą wielko ś ci produkcji ko ń cowych produktów, a ta z kolei sytuacji poda ż owo-popytowej na rynku, cen produktów ko ń cowych i surowców oraz op ł acalno ś ci produkcji. Obrót PCC fenolem wyniós ł w 2004 roku ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 148 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , a w 2005 roku ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 149 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Ponadto, PCC Synteza SA zakupi ł a w 2004 roku ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 150 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) produktu w trybie awaryjnymi (niemo ż no ść dostarczenia przez innego dostawc ę ) od ZA Tarnów. Jak poda ł a PCC AG rynek w ł a ś ciwy geograficznie w przypadku fenolu obejmuje rynek krajów UE i Rosji . We wskazanym powy ż ej obszarze geograficznym wyst ę puje istotna wymiana handlowa w tym wzgl ę dzie. Obrót ww. produktem nie jest ograniczony ż adnymi istotnymi barierami a warunki konkurencji s ą zbli ż one. W Unii Europejskiej zainstalowane moce produkcyjne w ostatnich dwóch latach wynios ł y oko ł o 2,56 mln ton, a ich wykorzystanie by ł o na poziomie 93%. Zu ż ycie fenolu w tym obszarze geograficznym wynosi oko ł o 2,243 mln ton. Ponad 40% globalnego zu ż ycia fenolu jest przeznaczone do produkcji Bisfenolu A, za ś kolejne 30% do produkcji ż ywic fenolowo-aldehydowych. Inne zastosowania, ale ju ż o znacznie mniejszej skali, to wykorzystanie fenolu do produkcji kaprolaktamu, alkilofenoli, aniliny i innych substancji. Na rynku europejskim producentami fenolu s ą nast ę puj ą ce firmy: Kraj/ Firma (Lokalizacja) Moce produkcyjne (w tys ton/r.) BELGIA - Ineos Phenol GmbH & Co KG (Antwerpia) 450 44 FINLANDIA - Borealis Polymers Oy (Porvoo) 130 FRANCJA - Atofina (Carling-Saint Avold) - Novapex (Les Roches-Roussilion) - VFT France SA (Forbach) 2 115 5 RFN - DOMO Caproleuna GmbH (Leuna) - Ineos Phenol GmbH & Co. KG (Gladbeck) - Rutgers Chemicals AG (Castrop-Rauxel) 155 630 16 W Ł OCHY - Polimeri Europa SpA (Mantova) - Porto Torres 300 180 HOLANDIA - SAM Special Products BV (Botlek Rotterdam) 110 HISZPANIA - Ertisa, SA (Palos de la Frontera) 360 WIELKA BRYTANIA - Coalite Products Ltd. (Chersterfield) 10 CZECHY - DEZA AS (Valasske Mezirici) 10 POLSKA - PKN Orlen SA (P ł ock) 53 S Ł OWACJA - Slovnaft As (Bratys ł awa) 35 Razem UE 2.561 W Europie Wschodniej i Rosji, z której jest importowana du ż a cz ęść fenolu do Polski, producentami s ą nast ę puj ą ce podmioty: Kraj/ Firma (Lokalizacja) Moce produkcyjne (w tys ton rocznie) RUMUNIA - Carom (Onesti) 42 BU Ł GARIA - Lukoil Neftochim (Burgas) 40 ROSJA - Kazanorgsintez (Kaza ń ) - Nowokujbyszewsk (Nowokujbyszewsk) - Orgsteklo (Dzier ż ynsk) - Samarsk Zavod (Samara) - Saratovorgsintez (Saratow) - Ufaorgsintez (Ufa) 65 17 45 75 45 72 RAZEM – Wschodnia Europa i Rosja 401 Udzia ł grupy PCC na rynku sprzeda ż y fenolu obejmuj ą cym rynek europejski wraz z Rosj ą , który łą cznie nale ż y oszacowa ć na 2,562 mln ton wyniós ł w 2004 roku ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 151 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ), a w 2005 roku oko ł o ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 152 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). 45 Wielko ść zakupów fenolu zrealizowanych przez ZA Tarnów obrazuje poni ż sza tabela: ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 153 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). Udzia ł zakupów fenolu zrealizowanych przez ZA Tarnów w rynku obejmuj ą cym Europ ę i Rosj ę oscylowa ł w granicach ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 154 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). W odniesieniu do rynku polskiego wskaza ć nale ż y, ż e jedynym producentem fenolu w Polsce jest PKN ORLEN S.A. z produkcj ą na poziomie ok. 50 tys. ton. Zu ż ycie fenolu w kraju kszta ł tuje si ę na poziomie oko ł o 80 tys. ton. Dostawcami fenolu na rynek Polski s ą zarówno producenci z krajów Unii Europejskiej (Belgia oko ł o 36 tys. ton rocznie), jak i Rosja (oko ł o 24 tys. ton rocznie). Pomimo faktu, i ż fenol jest produktem trudnym pod wzgl ę dem transportu, bowiem ulega krzepni ę ciu w temperaturze 40 0 C, import tego produktu na teren kraju stanowi ok. 50% jego zu ż ycia. G ł ównymi krajowymi odbiorcami fenolu sprzedawanego przez PCC s ą : ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 155 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). Ad. 4) Bisfenol A to pó ł produkt s ł u żą cy do wytwarzania ż ywic poliw ę glanowych oraz ż ywic epoksydowych. Rynkiem w ł a ś ciwym geograficznie dla bisfenolu A jest rynek europejski . Wynika to z otwartego charakteru tego rynku, na którym brak jest barier celnych dla importu z krajów Unii Europejskiej, a rzeczywista wymiana handlowa ma miejsce g ł ównie w obr ę bie tego obszaru geograficznego. Istniej ą realne mo ż liwo ś ci dywersyfikowania dostawców tego surowca z fabryk europejskich, w szczególno ś ci ze spó ł ek takich jak Spolek w Usti-Czechy, Dow Chemical-Hamburg, Bayer-Niemcy, GEPlastic-Hiszpania). Równie ż wymiana handlowa po stronie producenta, tj. PCC Synteza S.A., który ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 156 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % tego produktu eksportuje, jak i g ł ównego krajowego odbiorcy tego pó ł produktu tj. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 157 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , ma miejsce g ł ównie w obr ę bie Unii Europejskiej. Europejski rynek bisfenolu A jest rynkiem w miar ę stabilnym. Wielko ść tego rynku w latach 2004 i 2005 wynios ł a ok. 883 tysi ą ce ton. Szacunkowa warto ść rynku europejskiego w 2004 i 2005 roku wynios ł a 1,13 oraz 1,46 mld euro. Ś rednie notowania ISIS w latach 2004 i 2005 wynios ł y 1275,4 oraz 1651,7 euro/ton ę . Udzia ł PCC w rynku w ł a ś ciwym wyniós ł w latach 2004 i 2005 odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 158 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ). Sprzeda ż PCC wynios ł a ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 159 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) w latach 2004 i 2005. Podkre ś li ć w tym miejscu nale ż y, ż e zakupy bisfenolu A realizowane przez ZA K ę dzierzyn ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 160 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) stanowi ą ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 161 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) bisfenolu A b ę d ą cego w obrocie na rynku europejskim. 46 Na rynku w ł a ś ciwym producentami bisfenolu A s ą nast ę puj ą ce podmioty: Kraj/ Firma (Lokalizacja) Moce produkcyjne (tys ton/r.) BELGIA: Bayer Antwerpen nv (Antwerpia) 220 NIEMCY: Bayer AG (Leverkusen), Dow Deutschland GmbH & Co OHG, 170 160 HOLANDIA: General Electric Plastics BV, Resolution Nederland BV 175 140 HISZPANIA: General Electric Plastics Iberia SA 210 CZECHY: Spolek pro Chemickou a Hutni Vyrobu as 8,5 Razem (bez PCC Synteza S.A.) 1.083,5 Łą cznie rynek w ł a ś ciwy (z PCC Synteza S.A.) 1.095,5 Zdolno ś ci produkcyjne bisfenolu A dost ę pne w PCC Synteza S.A. stanowi ą ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 162 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) cz ęść zdolno ś ci produkcyjnych w skali europejskiej. Zakupy bisfenolu A zrealizowane przez ZA K ę dzierzyn, w tym od grupy PCC, w latach 2004-2005 ilustruje poni ż sza tabela: ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 163 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Jak ju ż wy ż ej wspomniano rynek bisfenolu A w Polsce ogranicza si ę do jednego producenta, którym jest PCC Synteza S.A. oraz jednego g ł ównego odbiorcy, a mianowicie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 164 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) i dwóch mniejszych firm, w tym ZA K ę dzierzyn, odbieraj ą cych ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 165 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Ze wzgl ę du na do ść stabilne potrzeby ZA K ę dzierzyn w zakresie tego pó ł produktu, dostawy bisfenolu A w latach 2004-2005 utrzymywa ł y si ę na tym samym poziomie ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 166 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Wzajemne obroty pomi ę dzy grup ą PCC i ZA K ę dzierzyn z tego tytu ł u nie przekroczy ł y ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 167 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . W odniesieniu do rynku krajowego wskaza ć nale ż y, i ż szacunkowa wielko ść tego rynku w Polsce w 2004 r. oscylowa ł a w granicach od 9,5 do 10,8 tys. ton. Ze wzgl ę du na ponad dwukrotnie wi ę ksze zdolno ś ci produkcyjne w stosunku do obecnego zapotrzebowania krajowego na ten produkt, PCC Synteza S.A. ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 168 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % bisfenolu A sprzedaje poza terytorium Polski. Udzia ł Grupy PCC w rynku krajowym oscylowa ł w granicach ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 169 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzj i) %. Jakkolwiek PCC Synteza SA jest jedynym producentem bisfenolu A w Polsce, popyt krajowy zaspokajany jest na znaczn ą skal ę (ponad 50%) poprzez import z Niemiec, Hiszpanii i Rosji. 47 Ad. 5) Azotan sodu techniczny stosuje si ę jako ś rodek utleniaj ą cy w przemy ś le organicznym, do celów pirotechnicznych, w przemy ś le szklarskim, spo ż ywczym (do konserwacji mi ę sa), w przemy ś le skórzanym (do wyprawiania skór), w przemy ś le metalowym (przy obróbce cieplnej stopów), w przemy ś le farmaceutycznym, w kolejnictwie (dodatek do wody kot ł owej), do wyrobu saletry potasowej oraz pigmentów. Azotyn sodu stosuje si ę m.in. w przemy ś le chemicznym, metalowym i skórzanym. Oba ww. wyroby s ą zaliczane do produktów niebezpiecznych, a ich jedynym krajowym producentem s ą ZA K ę dzierzyn. Rynkiem w ł a ś ciwym geograficznie dla obrotu ww. produktami jest rynek w wymiarze europejskim . Jest to równocze ś nie g ł ówny obszar dzia ł ania ZA K ę dzierzyn. W ww. obszarze geograficznym istniej ą zbli ż one warunki konkurencji, co do barier dost ę pu do rynku, preferencji konsumentów, ró ż nic cen i kosztów transportu. Ich sprzeda ż odbywa si ę g ł ównie spotowo, wed ł ug zunifikowanych przepisów unijnych. Produkty te nie s ą oficjalnie notowane i brak jest informacji o ich produkcji i sprzeda ż y oraz wielko ś ci rynku europejskiego. Jak wskaza ł a PCC AG liderem dyktuj ą cym warunki na rynku europejskim jest koncern BASF. W 2004 r. jedynie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 170 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % wolumenu azotynów ZA K ę dzierzyn stanowi ł a sprzeda ż krajowa, ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 171 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % to eksport, gdzie g ł ównymi rynkami zbytu by ł y takie kraje jak ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 172 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Z informacji przekazanych przez PCC AG wynika, ż e sprzeda ż azotanu i azotynu sodu zrealizowana przez ZA K ę dzierzyn S.A. w latach 2004-2005 przedstawia ł a si ę nast ę puj ą co: ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 173 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Udzia ł ZA K ę dzierzyn w krajowym rynku sprzeda ż y azotanu i azotynu sodu w latach 2004-2005 jest szacowany na ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 174 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) %. Powy ż sze wynika z faktu, i ż wi ę kszo ść sprzeda ż y krajowej tych produktów zrealizowanej przez ZA K ę dzierzyn jest kierowana do jednego du ż ego odbiorcy, tj. do firmy ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 175 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , która zaopatruje w ww. produkty swoj ą sie ć dystrybucyjn ą w ca ł ej Europie. ZA K ę dzierzyn nie dysponuje danymi na temat wielko ś ci europejskiego rynku tych produktów, bowiem nie s ą one oficjalnie notowane na rynku. Brak jest równie ż informacji o produkcji i sprzeda ż y tych wyrobów. W du ż ej mierze s ą to pó ł produkty do syntez i cz ęść dostawców mo ż e przerabia ć te produkty we w ł asnych wytwórniach. Podkre ś li ć w tym miejscu nale ż y, i ż azotyn i azotan sodu jest dla ZA K ę dzierzyn produktem ubocznym. Dodatkowo wskaza ć nale ż y, i ż nie s ą to produkty 48 oficjalnie notowane na rynku. Wi ę kszo ść producentów tych wyrobów zu ż ywa je na potrzeby w ł asne. Jak o ś wiadczy ł a PCC AG, wed ł ug szacunków ZA K ę dzierzyn udzia ł na europejskim rynku sprzeda ż y tych produktów nie przekracza ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 176 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Poni ż ej przedstawiono sprzeda ż w latach 2004-2005 na rynku w ł a ś ciwym dla azotynu i azotanu. Poni ż sza tabela zawiera równie ż dane dotycz ą ce Polski. Sprzeda ż azotanu sodu, w tym równie ż w roztworze ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 177 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Sprzeda ż azotynu sodu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 178 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) PCC Synteza S.A. zakupi ł a w ZA K ę dzierzyn w latach 2004-2005 odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 179 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) azotynu sodu w celu dalszej odsprzeda ż y na rynku europejskim. Obroty wynios ł y ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 180 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ). Ponadto PCC Rokita S.A. zakupi ł a na potrzeby w ł asne w latach 2004-2005 odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 181 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Dodatkowo PCC Rokita S.A. kupi ł a ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 182 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Wynika z powy ż szego, ż e w stosunku do wielko ś ci sprzeda ż y zrealizowanej przez ZA K ę dzierzyn w zakresie i azotynu sodu azotanu sodu udzia ł zakupów grupy PCC by ł ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 183 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). Ad. 6) Woda amoniakalna ma zastosowanie w przemy ś le gumowym, do produkcji barwników, pó ł produktów organicznych oraz do produkcji nawozów. Jak wskaza ł a PCC AG, rynkiem w ł a ś ciwym geograficznie dla wody amoniakalnej jest rynek ś rodkowoeuropejski . Jest to g ł ówny obszar dzia ł ania ZA K ę dzierzyn, na którym istniej ą zbli ż one warunki konkurencji, co do barier dost ę pu do rynku, preferencji konsumentów, ró ż nic cen i kosztów transportu. Równocze ś nie g ł ówni odbiorcy, jak i konkurenci ZA K ę dzierzyn s ą usytuowani na terenie Europy Ś rodkowej. Udzia ł ZA K ę dzierzyn w ś rodkowoeuropejskim rynku tego produktu nie przekracza ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 184 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Warto ść i ilo ść sprzeda ż y wody amoniakalnej zrealizowanej przez ZA K ę dzierzyn w latach 2004-2005 obrazuje poni ż sze zestawienie: ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 185 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) G ł ówne kierunki sprzeda ż y wody amoniakalnej poza Polsk ą to ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 186 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Do najwi ę kszych konkurentów ZA K ę dzierzyn dzia ł aj ą cych na rynku wody amoniakalnej nale żą ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 187 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . 49 Jak wynika ze zg ł oszenia, spó ł ka zale ż na PCC AG, tj. PCC Rokita S.A. dokona ł a zakupów wody amoniakalnej w ZA K ę dzierzyn w 2005 r. w ilo ś ci ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 188 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) o warto ś ci ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 189 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , która w ca ł o ś ci by ł a przeznaczona na potrzeby spó ł ek z grupy PCC. W 2004 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 190 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ). Z uwagi na fakt, i ż nie istniej ą oficjalne statystyki dotycz ą ce tego produktu nie ma mo ż liwo ś ci oszacowania pozycji rynkowej ZA K ę dzierzyn na tym rynku produktowym. Niemniej ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 191 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) skala obrotu tym produktem, jaki mia ł miejsce w 2005 r. pomi ę dzy PCC a ZA K ę dzierzyn wskazuje, ż e jest to poziom ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 192 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Powi ą zania typu dostawca-odbiorca w odniesieniu do tego produktu w aspekcie ich wzmocnienia s ą nieistotne z punktu widzenia konkurencji na tym rynku w ł a ś ciwym. Ad. 7) Mocznik 46% – stosuje si ę w rolnictwie do nawo ż enia upraw, a tak ż e do produkcji ż ywic syntetycznych klejowych i impregnacyjnych oraz w przemy ś le chemicznym, farmaceutycznym, weterynaryjnym i kosmetycznym. W ł a ś ciwym rynkiem w aspekcie geograficznym jest rynek europejski , na którym obowi ą zuj ą jednakowe zasady obrotu handlowego mocznikiem. Na wskazanym powy ż ej obszarze geograficznym nie wyst ę puj ą ż adne istotne bariery ograniczaj ą ce swobodny handel tym produktem, a jego ceny s ą porównywalne. Na tak okre ś lonym rynku w ł a ś ciwym od strony geograficznej udzia ł ZA K ę dzierzyn jest istotnie mniejszy od udzia ł u tego przedsi ę biorcy w rynku krajowym, okre ś lonym na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 193 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, ż e PCC nie jest producentem mocznika. PCC jest co do zasady dystrybutorem tego produktu. Na rynku tego produktu w latach 2004-2005 istnia ł y powi ą zania typu dostawca-odbiorca pomi ę dzy ZA K ę dzierzyn, a spó ł kami produkcyjnymi PCC: tj. PCC Synteza SA i PCC Rokita Agro, ale łą czny obrót za ten okres nast ę puj ą cymi produktami: mocznik, azotan sodu, azotyn sodu i woda amoniakalna, by ł ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 194 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) i wyniós ł ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 195 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Dodatkowo obrót mocznikiem by ł realizowany przez inne spó ł ki z grupy PCC. Zakupy tego surowca przez PCC (GmbH) by ł y dokonywane poza Uni ą Europejsk ą , ale z przeznaczeniem w du ż ej cz ęś ci na potrzeby odbiorców w ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 196 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . W 2004 r. PCC ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 197 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ). Dodatkowo tym produktem obraca ł a Morava-Chem, ale ani zakup ani sprzeda ż nie by ł a kierowana na rynek ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 198 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) - łą czny obrót Morava-Chem w 2004 r. wyniós ł ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 199 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , a w 2005 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 200 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). 50 Ad. 8) Ftalan dwuoktylu to produkt zaliczany do tzw. plastyfikatorów. Znajduje zastosowanie jako plastyfikator polichlorku winylu, polichlorku winylidenu, polioctanu winylu oraz innych polimerów, dodatek do farb i lakierów, wyroby z mi ę kkiego PCW. Rynkiem w ł a ś ciwym geograficznie dla plastyfikatorów, w tym ftalanu dwuoktylu, jest rynek ś wiatowy . G ł ówne kierunki eksportu to Europa Zachodnia i dalekowschodnie kraje azjatyckie. Ś wiatowy rynek plastyfikatorów cechuje nadpoda ż tych produktów w stosunku do popytu. ZA K ę dzierzyn posiadaj ą ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 201 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % udzia ł w rynku FDO na terenie Europy i poni ż ej ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 202 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % udzia ł u w ś wiatowym rynku plastyfikatorów tworzyw sztucznych. Do g ł ównych konkurentów ZA K ę dzierzyn na europejskim rynku ftalanu dwuoktylu nale żą takie firmy jak ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 203 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . W Polsce plastyfikatory s ą wytwarzane przez dwóch producentów, a mianowicie: ZA K ę dzierzyn i Boryszew S.A. W 2004 r. ZA K ę dzierzyn sprzeda ł y na rynku krajowym ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 204 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , natomiast w 2005 r. ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 205 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Zakup PCC ftalanu dwuoktylu zrealizowany w ZA K ę dzierzyn wyniós ł w 2004 r. ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 206 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ), a w 2005 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 207 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). Z powy ż szego wynika, ż e zakupy PCC w stosunku do sprzeda ż y zrealizowanej przez ZA K ę dzierzyn na rynku krajowym by ł y niewielkie, nie przekroczy ł y bowiem ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 208 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % tej sprzeda ż y. Ad. 9) N-butanol i izobutanol to produkty zaliczane do tzw. alkoholi OXO. N-butanol i izobutanol znajduj ą zastosowanie w produkcji plastyfikatorów, ż ywic aminowych i lakierów, w syntezach organicznych, uszlachetnianiu olejów, rozpuszczalników i wspó ł rozpuszczalników (octan butylu; etery glikolowe), w ś rodkach pow ł okotwórczych (metakrylan butylu; akrylan butylu). ZA K ę dzierzyn s ą jedynym krajowym producentem ww. alkoholi oxo z udzia ł em w rynku na poziomie ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 209 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % w zakresie n-butanolu i ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 210 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % w zakresie izobutanolu. Rynkiem w ł a ś ciwym dla n-butanolu i izobutanolu w aspekcie geograficznym jest rynek europejski , o czym ś wiadczy chocia ż by struktura sprzeda ż y ZA K ę dzierzyn. Ponad ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 211 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) 51 % sprzeda ż y stanowi eksport tych produktów. Oszacowanie wielko ś ci rynku europejskiego odr ę bnie dla n-butanolu oraz izobutanolu jest niezwykle trudne, gdy ż dane takie nie s ą powszechnie dost ę pne. Równie ż zdolno ś ci wytwórcze poszczególnych producentów podawane s ą jako suma produkcji alkoholi oxo (2- Etyloheksanol, N-butanol, Izobutanol razem), bez rozbicia na poszczególne wyroby. Wielko ść sprzeda ż y ww. produktów zrealizowanej przez ZA K ę dzierzyn w latach 2004-2005 ilustruje poni ż sze zestawienie: ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 212 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Wed ł ug wylicze ń ZA K ę dzierzyn ca ł y europejski rynek alkoholi oxo nale ż y szacowa ć na oko ł o 2,2 mln ton rocznie. W tak wyznaczonym i oszacowanym rynku alkoholi OXO udzia ł ZA K ę dzierzyn wynosi poni ż ej ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 213 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. G ł ównych konkurentów ZA K ę dzierzyn na tym rynku w ł a ś ciwym przedstawiono w poni ż szej tabeli: ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 214 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Z informacji przekazanych przez PCC AG wynika, ż e spó ł ka ta w latach 2004- 2005 zakupi ł a na potrzeby PCC Rokita S.A N-butanol o warto ś ci ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 215 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Ponadto N- butanol by ł przedmiotem zakupów PCC GmbH, ale zakupy te by ł y dokonywane poza ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 216 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ). W porównaniu ze sprzeda żą tych produktów zrealizowan ą przez ZA K ę dzierzyn zakupy grupy PCC by ł y ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 217 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Ad. 10) Bezwodnik maleinowy jest surowcem do dalszego przetwarzania stosowanym g ł ównie do produkcji nienasyconych ż ywic poliestrowych, rozpuszczalników, monomerów tworzyw sztucznych, farb i lakierów, kwasu fumarowego. Spó ł ka ZA K ę dzierzyn jest jedynym krajowym producentem bezwodnika maleinowego. Rynkiem w ł a ś ciwym w aspekcie geograficznym dla bezwodnika maleinowego jest rynek europejski . ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 218 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % wolumenu sprzeda ż y trafia na ten rynek, z czego ponad ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 219 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) % poza granice polski. Ceny tego produktu s ą ustalane w oparciu o oficjalne notowania ICIS LOR, wi ę c nie ma pod tym wzgl ę dem ró ż nic pomi ę dzy rynkiem krajowym a pozosta ł ymi krajami europejskimi. Przepisy transportowe s ą ujednolicone w ca ł ej Unii Europejskiej. Rynek europejski ocenia si ę jako nasycony. Zdolno ś ci produkcyjne na poziomie 500 tys. ton rocznie przewy ż szaj ą zapotrzebowanie. Sporadycznie na rynku europejskim pojawia si ę produkt pochodz ą cy z importu, w tym g ł ównie z Malezji. Ro ś nie popyt na ten surowiec na rynku ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 220 52 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji), gdzie ZA K ę dzierzyn w 2005 r. by ł y jednym z istotnych dostawców tego produktu. Szacunkowy udzia ł ZA K ę dzierzyn w europejskim rynku producenckim bezwodnika maleinowego (pokrywaj ą cym si ę terytorialnie z geograficznym rynkiem w ł a ś ciwym dla obrotu tym produktem) szacowanym w 2004 r. na ok. 410 tys. ton rocznie wynosi ł ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 221 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Obecnie rynek ten szacowany jest na poziomie ok. 500 tys. ton rocznie, co daje udzia ł w rynku ZA K ę dzierzyn na poziomie ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 222 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. G ł ównymi konkurentami ZA K ę dzierzyn w wy ż ej okre ś lonym obszarze geograficznym s ą takie firmy, jak ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 223 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Jak wynika ze zg ł oszenia jedna ze spó ł ek z grupy PCC, tj. PCC Rokita S.A. w latach 2004-2005 naby ł a ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 224 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) od ZA K ę dzierzyn na w ł asne potrzeby produkcyjne spó ł ek z grupy. Niemniej skala tego obrotu – łą cznie w latach 2004-2005 ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 225 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) stanowi ł a ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 226 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ) w łą cznej warto ś ci sprzeda ż y tego produktu przez ZA K ę dzierzyn zrealizowanej na terytorium Polski. Ad. 11) Propylen dla PCC Rokita SA oraz dla ZA K ę dzierzyn jest to surowiec do produkcji, odpowiednio polioli i alkoholi oxo. PCC nie jest dystrybutorem tego produktu. W latach 2004 i 2005 nast ą pi ł y jednorazowe transakcje zakupu tego surowca przez spó ł k ę z Grupy PCC, tj. PCC Rokita SA w ZA K ę dzierzyn. Obroty w tym okresie wynios ł y odpowiednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 227 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) ton, a warto ś ciowo przekroczy ł y ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 228 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Z uwagi na zu ż ycie propylenu obu ww. zak ł adów w granicach ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 229 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , jest to poziom ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 230 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). Podkre ś li ć w tym miejscu nale ż y, i ż ZA K ę dzierzyn, podobnie jak Grupa PCC, nie jest producentem propylenu. Jak wynika z informacji zawartych w zg ł oszeniu jedna ze spó ł ek z grupy PCC, tj. PCC (GmbH) obraca ł a tym towarem w 2005 roku (w 2004 nie wykazano obrotów). Ca ł o ść zakupionego towaru zosta ł a odsprzedana w ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 231 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). Jak wskazano powy ż ej propylen jest równie ż zu ż ywany przez ZA K ę dzierzyn do produkcji alkoholi Oxoplast. Dla wszystkich polskich producentów podstawowym dostawc ą propylenu jest PKN Orlen S.A., ale uzupe ł niaj ą ce dostawy s ą kierowane z Niemiec, Ukrainy i Rosji. Rynek w ł a ś ciwy dla propylenu w aspekcie geograficznym ma wymiar europejski . Na wspomnianym rynku produktowym nie wyst ę puj ą bowiem ż adne znacz ą ce bariery ograniczaj ą ce obrót tym produktem do rynku krajowego, a ceny 53 propylenu w imporcie (wed ł ug statystyk handlu zagranicznego Centrum Analiz Administracji Celnej) w latach 2004-2005 by ł y ni ż sze od cen krajowych o kilka do kilkunastu procent. Propylen by ł równie ż przedmiotem znacz ą cego importu (ok. 86 tys. ton w 2004 i 103 tys. ton w 2005 r.). Charakter zakupów propylenu zrealizowanych przez PCC w ZA K ę dzierzyn i podane powy ż ej ilo ś ci tego produktu dostarczone do PCC Rokita S.A. w latach 2004- 2005 wskazuj ą , i ż w tym przypadku ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 232 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Zakupy te mia ł y charakter ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 233 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) . Ad. C) W przedmiotowej sprawie wyst ę puj ą rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym . Z informacji zawartych w zg ł oszeniu wynika, ż e grupa PCC posiada udzia ł powy ż ej progu 40 % na nast ę puj ą cych rynkach: (tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 234 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji). Zdaniem organu antymonopolowego nie ma podstaw do uznania, ż e pozycja jak ą PCC AG posiada na ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 235 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , prze ł o ż y si ę negatywnie na wzmocnienie pozycji na rynkach w ł a ś ciwych, na których dzia ł alno ść prowadz ą ZA K ę dzierzyn i ZA Tarnów. Ocena skutków planowanej koncentracji. Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du, wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Analiza skutków niniejszej koncentracji wykaza ł a jednak ż e, ż e w jej wyniku dojdzie do uzyskania przez uczestników koncentracji silnie dominuj ą cej pozycji na krajowym rynku podchlorynu sodu. Przej ę cie przez spó ł k ę PCC AG, posiadaj ą c ą za po ś rednictwem PCC Rokita S.A. udzia ł w tym rynku na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 236 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) , pozwoli temu przedsi ę biorcy na uzyskanie udzia ł u w tym rynku na poziomie przekraczaj ą cym próg ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 237 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) %. Udzia ł ten znacznie przekracza poziom, z którym ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wi ąż e posiadanie pozycji dominuj ą cej, okre ś lony w art. 4 pkt 9 tej ustawy (tj. 40 %). W ocenie organu antymonopolowego umo ż liwi to uczestnikom koncentracji skuteczne zapobieganie konkurencji na krajowym rynku podchlorynu sodu, poprzez dzia ł anie w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów i kontrahentów. Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, ż e jedyny istotny konkurent uczestników planowanej koncentracji w zakresie podchlorynu sodu tj. Firma Chemiczna Dwory S.A. z udzia ł em w rynku na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 43 za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji) zaprzesta ł a 54 produkcji podchlorynu sodu. Jej miejsce mo ż e zaj ąć spó ł ka ANWIL S.A., która rozpocz ęł a produkcj ę i sprzeda ż podchlorynu sodu w 2006 r. Niemniej w ocenie organu antymonopolowego ANWIL S.A. nie b ę dzie stanowi ć dla uczestników koncentracji wystarczaj ą cej przeciwwagi. Podkre ś li ć równie ż nale ż y, ż e specyficzne w ł a ś ciwo ś ci produktu, jakim jest podchloryn sodu, w szczególno ś ci jego trwa ł o ść (maksymalnie 2 tygodnie, a w okresie letnim 7 dni) oraz fakt, i ż jest to produkt tani, którego nie op ł aca si ę przewozi ć na du ż e odleg ł o ś ci, gdy ż wtedy udzia ł kosztów transportu w cenie jest bardzo du ż y, s ą istotnymi czynnikami ograniczaj ą cymi ekspansj ę geograficzn ą sprzeda ż y podchlorynu. Powy ż sze oznacza, ż e równie ż ewentualny import podchlorynu sodu na terytorium Polski, jest raczej w ą tpliwy, zatem równie ż nie b ę dzie stanowi ł wystarczaj ą cej przeciwwagi dla pozycji uczestników koncentracji. W zwi ą zku z powy ż szym, organ antymonopolowy uzna ł , i ż przedmiotowa koncentracja nie spe ł nia przes ł anek okre ś lonych w art. 17 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Planowana transakcja doprowadzi ł aby bowiem do nadmiernej z punktu widzenia konkurencji koncentracji na krajowym rynku podchlorynu sodu ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 238 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) Tym samym wydanie decyzji zezwalaj ą cej na dokonanie tej koncentracji w oparciu o powy ż szy przepis równie ż nie jest w ocenie organu antymonopolowego mo ż liwe. Organ antymonopolowy rozwa ż y ł równocze ś nie zastosowanie w przypadku przedmiotowej koncentracji art. 18 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Stosownie do tre ś ci tego artyku ł u Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, gdy po spe ł nieniu przez przedsi ę biorców zamierzaj ą cych dokona ć koncentracji warunków, konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Prezes Urz ę du mo ż e na przedsi ę biorców zamierzaj ą cych dokona ć koncentracji na ł o ż y ć obowi ą zek lub przyj ąć ich zobowi ą zanie m.in. do zbycia ca ł o ś ci lub cz ęś ci maj ą tku jednego lub kilku przedsi ę biorców, okre ś laj ą c w decyzji termin spe ł nienia warunków. Organ antymonopolowy uzna ł , i ż negatywnym skutkom planowanej koncentracji na krajowym rynku podchlorynu sodu mo ż na zapobiec nak ł adaj ą c na PCC AG warunek dotycz ą cy rynku podchlorynu sodu. Spe ł nienie powy ż szego warunku mia ł oby nast ą pi ć poprzez zbycie przez PCC AG na rzecz niezale ż nego podmiotu cz ęś ci maj ą tku ZA Tarnów w postaci instalacji elektrolizy chloru, na której wytwarzany jest podchloryn sodu. Wspomniana sprzeda ż winna nast ą pi ć w takim okresie, który uniemo ż liwi ł by powstanie takiej struktury na tym rynku produktowym, która mog ł aby w istotny sposób ograniczy ć konkurencj ę . W ocenie organu antymonopolowego takim okresem s ą maksymalnie dwa lata. Wyja ś ni ć w tym miejscu nale ż y, ż e produkcja podchlorynu sodu w ZA Tarnów jest zintegrowana z produkcj ą chloru i odbywa si ę na instalacji elektrolizy chloru. Jak wskaza ł a PCC AG, wspomniana instalacja elektrolizy chloru wykorzystuje przestarza łą technologi ę rt ę ciow ą i jest o ponad dekad ę starsza od innych rt ę ciowych elektroliz funkcjonuj ą cych w Polsce, jak równie ż w innych krajach europejskich. Istnieje zatem du ż e prawdopodobie ń stwo, i ż instalacja elektrolizy chloru w ZA 55 Tarnów nie otrzyma w najbli ż szym czasie wymaganego przepisami prawa tzw. zintegrowanego pozwolenia ś rodowiskowego, bowiem nie spe ł nia ona wymaga ń w zakresie standardów w ochronie ś rodowiska i zostanie zamkni ę ta. W ocenie PCC AG ewentualne nak ł ady na usuni ę cie problemów produkcyjnych i ś rodowiskowych na tej instalacji, tak aby doprowadzi ć do jej funkcjonowania na zasadach akceptowalnych przez w ł adze ś rodowiskowe oraz uzasadnionych ekonomicznie s ą tak du ż e, ż e podj ę cie tego rodzaju przedsi ę wzi ęć by ł oby nieracjonalne. Równocze ś nie PCC AG wskaza ł a, ż e zamierza tak d ł ugo eksploatowa ć ww. instalacj ę , jak b ę dzie to mo ż liwe ekologicznie i ekonomicznie efektywnie. Powy ż sze oznacza, ż e dokonanie planowanej koncentracji spowodowa ł oby istotne skumulowanie potencja ł u produkcyjnego w zakresie podchlorynu sodu w r ę kach PCC AG w bli ż ej nieokre ś lonej perspektywie czasowej. Nadmieni ć w tym miejscu równie ż nale ż y, ż e PCC AG wskaza ł a, i ż istnieje mo ż liwo ść technicznego, prawnego i organizacyjnego wydzielenia instalacji podchlorynu sodu od pozosta ł ych instalacji powi ą zanych, tj. elektrolizy chloru (produkuj ą cej chlor i ł ug sodowy). Jednak ż e w ocenie organu antymonopolowego argumenty przedstawione przez wnioskodawc ę w tym zakresie, aczkolwiek wskazuj ą na prawn ą mo ż liwo ść rozdzielenia instalacji elektrolizach chloru od instalacji podchlorynu sodu, ostatecznie nie zosta ł y uwzgl ę dnione. Zdaniem organu antymonopolowego, z uwagi na stopie ń zintegrowania obu instalacji, nabywca instalacji podchlorynu sodu by ł by w zbyt du ż ej mierze uzale ż niony od w ł a ś ciciela instalacji powi ą zanych , tj. elektrolizy chloru. W zwi ą zku z tym, stosownie do art. 96 ust. 2 ustawy antymonopolowej, pismem z dnia 28 wrze ś nia 2006 r. wnioskodawca zosta ł poinformowany, ż e przedmiotowa koncentracja mo ż e nast ą pi ć pod warunkiem zbycia przez PCC AG cz ęś ci maj ą tku ZA Tarnów w postaci instalacji elektrolizy chloru na rzecz niezale ż nego od PCC AG podmiotu, w terminie do 31 pa ź dziernika 2008 r. W odpowiedzi wnioskodawca pismem z dnia 29 wrze ś nia 2006 r. wyrazi ł zgod ę na zaproponowany przez organ antymonopolowy warunek. Organ antymonopolowy ustali ł tre ść warunku, uzale ż niaj ą cego wydanie zgody na dokonanie koncentracji od: 1. zbycia przez PCC AG z siedzib ą w Duisburgu (Niemcy) cz ęś ci maj ą tku Zak ł adów Azotowych w Tarnowie-Mo ś cicach S.A. z siedzib ą w Tarnowie, tj. instalacji elektrolizy chloru w Zak ł adach Azotowych w Tarnowie-Mo ś cicach S.A. z siedzib ą w Tarnowie na rzecz niezale ż nego inwestora, nie pozostaj ą cego z PCC AG w relacji zale ż no ś ci w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), chyba ż e z uwagi na niedopuszczenie - w trybie okre ś lonym w ł a ś ciwymi przepisami z zakresu ochrony ś rodowiska - do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r. do dalszej eksploatacji przedmiotowej instalacji elektrolizy chloru w Zak ł adach Azotowych w Tarnowie-Mo ś cicach S.A. z siedzib ą w Tarnowie, instalacja ta nie b ę dzie wykorzystywana do produkcji podchlorynu sodu, 56 2. zrealizowania wymogu, o którym mowa w punkcie 1, w terminie do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r., 3. dostarczenia informacji o sposobie realizacji warunku, o którym mowa w pkt 1 i 2 powy ż ej, w terminie 30 dni od daty jego wykonania. Przyj ę cie powy ż szego warunku pozwala stwierdzi ć , ż e jego realizacja wy łą czy mo ż liwo ść sumowania udzia ł ów rynkowych uczestników koncentracji na krajowym rynku podchlorynu sodu. Zbycie instalacji elektrolizy chloru w ZA Tarnów w okresie do 31 pa ź dziernika 2008 r. na rzecz niezale ż nego od PCC AG nabywcy spowoduje, ż e w wyniku planowanej koncentracji ostatecznie nie nast ą pi zwi ę kszenie potencja ł u produkcyjnego w zakresie podchlorynu sodu w r ę kach PCC AG. Po zrealizowaniu warunku zawartego w sentencji niniejszej decyzji, struktura konkurencji winna wróci ć do stanu zbli ż onego do stanu sprzed wydania niniejszej decyzji. Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, ż e sprzeda ż instalacji elektrolizy chloru wymaga podj ę cia szeregu czynno ś ci, w tym mi ę dzy innymi: zinwentaryzowania maj ą tku trwa ł ego instalacji, uzyskania zgody nafty Polskiej S.A. (je ż eli oka ż e si ę , ż e warto ść instalacji przekroczy próg warto ś ciowy okre ś lony w umowie pomi ę dzy PCC AG i Naft ą Polsk ą S.A.), wyodr ę bnienia geodezyjnego dzia ł ki i za ł o ż enia odr ę bnej ksi ę gi wieczystej dla tej instalacji, umownego uregulowania dostaw wszelkich mediów oraz odbioru ś cieków i mo ż liwo ś ci korzystania ze sk ł adowiska odpadów, uregulowania kwestii zintegrowanego pozwolenia ś rodowiskowego dla instalacji przez kupuj ą cego, dokonania wyceny wydzielonej cz ęś ci maj ą tku oraz przygotowania i przeprowadzenia procesu przetargowego. Bior ą c pod uwag ę czasoch ł onno ść czynno ś ci, które nale ż y wykona ć , aby PCC AG przygotowa ł a si ę do skutecznej sprzeda ż y instalacji elektrolizy chloru, organ antymonopolowy uzna ł , i ż realnym okresem zbycia tej instalacji jest okres dwóch lat. Jednocze ś nie, oceniaj ą c przedmiotow ą koncentracj ę uzna ł , i ż z wyj ą tkiem krajowego rynku podchlorynu sodu, nie stanowi ona zagro ż enia dla konkurencji w odniesieniu do pozosta ł ych rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym i wertykalnym. Na przedmiotowych rynkach nie dojdzie bowiem do istotnego ograniczenia konkurencji, w szczególno ś ci poprzez powstanie b ą d ź wzmocnienie pozycji dominuj ą cej PCC AG. W odniesieniu za ś do rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, nie ma podstaw do uznania, ż e pozycja jak ą PCC AG posiada na ( tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 239 za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji) prze ł o ż y si ę negatywnie na wzmocnienie pozycji na rynkach w ł a ś ciwych, na których dzia ł alno ść prowadz ą ZA K ę dzierzyn i ZA Tarnów. Reasumuj ą c, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowi ł wyda ć zgod ę na dokonanie przedmiotowej koncentracji, uzale ż niaj ą c j ą od spe ł nienia przez PCC AG wymogów okre ś lonych w sentencji niniejszej decyzji. Tym samym planowana koncentracja, nie doprowadzi do istotnego ograniczenia konkurencji, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. A zatem 57 koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 18 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . W zwi ą zku z powy ż szym orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia. Cezary Banasi ń ski Otrzymuje: Pani Marzena Ambroziak Pe ł nomocnik PCC AG PCC AG Przedstawicielstwo w Polsce, Al. Ujazdowskie 41 00-540 Warszawa 58