DNR-365/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-189(13)/11/IS Warszawa, dnia 7 grudnia 2011 r. DECYZJA DNR-2/365/2011 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzonej do obrotu przez producenta Antoniego Grzegorza Juraszka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Antoni Juraszek „JA” w Rybarzowicach, zabawki – zestaw do piasku, kod kreskowy 5900672017540, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454) oraz ze szczegółowymi wymaganiami określonymi w pkt. 1.1. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe wymagania bezpieczeństwa” do ww. rozporządzenia, w związku ze stwierdzeniem, Ŝe wyrób spełnia zasadnicze i szczegółowe wymagania. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w Firmie Handlowej „BAJKA” Kazimierz Szul i Jerzy Piotrowski Spółka Jawna z siedzibą w Sanoku, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Rzeszowie, Delegatura w Krośnie, stwierdzili w ofercie handlowej zabawkę – zestaw do piasku, kod kreskowy 5900672017540. Przedmiotowa zabawka to zestaw do piasku wykonany z kolorowego, twardego tworzywa sztucznego, składający się z następujących elementów: wiaderka z rączką (wysokość ok. 195 mm, średnica ok. 245 mm), grabek (długość ok. 375 mm), łopatki (długość ok. 380 mm) oraz foremki w kształcie kwiatka (średnica ok. 85 mm). Opakowanie zabawki stanowi rozciągliwa siatka z tworzywa sztucznego, zamknięta taśmą klejącą. Na zgiętym kartoniku przymocowanym za pomocą zszywki do opakowania umieszczono następujące informacje i ostrzeŜenia: Antoni Juraszek, 43-378 Rybarzowice, ul. Radosna 563, tel./fax (0-33) 817-77- 06, www.juraszek.pl , oznakowanie CE, 745 zestaw do piasku, kod kreskowy 5900672017540, „Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat. Uwaga! Zabawkę moŜna uŜytkować pod nadzorem osoby dorosłej. Niedostosowane do moŜliwości dziecka do 3 lat, moŜe zawierać małe elementy. Usunąć opakowanie i części metalowe przed podaniem zabawki dziecku. Etykietę zachować do korespondencji.” 2 Mając na uwadze funkcje i cechy charakterystyczne zabawki (prosta budowa oraz ilość elementów, które są łatwe do trzymania, lekkie i kolorowe), wskazujące na jej przeznaczenie dla dzieci poniŜej 3 lat oraz posiłkując się wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek ( Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 ,,Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne’’ ), Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zlecił laboratorium przeprowadzenie badań na zgodność z wymaganiami dla zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 127/2011) wykazały niezgodność przedmiotowej zabawki z pkt. 5.1b normy PN-EN 71- 1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania dostępnych elementów stwarzających nadmierne ryzyko zranienia (po przyłoŜeniu siły mniejszej niŜ 90 N od grabek odłączył się jeden z ząbków; na odłączonej części oraz na grabkach pojawiły się dostępne elementy stwarzające nadmierne ryzyko zranienia). W związku z powyŜszym Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, iŜ przedmiotowa zabawka nie spełniała wymagań zasadniczych określonych w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.), z uwagi na pojawienie się w wyniku badania dostępnych elementów stwarzających nadmierne ryzyko zranienia. Mając na uwadze, stwierdzone nieprawidłowości oraz fakt, iŜ zabawka stanowiła zagroŜenie dla zdrowia konsumentów, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 40k ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o systemie oceny zgodności”, wydał w dniu 13 czerwca 2011 r. decyzję zakazującą Firmie Handlowej „BAJKA” Kazimierz Szul i Jerzy Piotrowski Spółka Jawna z siedzibą w Sanoku dalszego przekazywania uŜytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi 7 sztuk przedmiotowej zabawki, przez okres 2 miesięcy od dnia doręczenia decyzji oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Pismem z dnia 4 sierpnia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej takŜe „Prezesem UOKiK”) zawiadomił Antoniego Grzegorza Juraszka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Antoni Juraszek „JA” w Rybarzowicach (zwanego dalej takŜe „stroną”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonej do obrotu przedmiotowej zabawki, niespełniającej zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 3 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454), zwanego dalej takŜe ,,rozporządzeniem’’, oraz szczegółowych wymagań określonych w pkt 1.1. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania dostępnych elementów, które mogłyby spowodować powstanie ryzyka obraŜeń fizycznych. Prezes UOKiK zwrócił się do strony z prośbą o dostarczenie pełnej listy dystrybutorów przedmiotowych zabawek, ze wskazaniem ilości wyrobów dostarczonych kaŜdemu z nich i okresu, w którym były one wprowadzane do obrotu. W dniu 4 sierpnia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedłuŜył okres obowiązywania, wydanego dla Firmy Handlowej „BAJKA” Kazimierz Szul i Jerzy Piotrowski Spółka Jawna z siedzibą w Sanoku, zakazu Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 13 czerwca 2011 r., do czasu zakończenia postępowania w sprawie wprowadzonego do obrotu wyrobu niezgodnego z zasadniczymi i szczegółowymi wymaganiami rozporządzenia. Pismem z dnia 16 sierpnia 2011 r. (do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło w dniu 19 sierpnia 2011 r.) Antoni Grzegorz Juraszek, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Antoni Juraszek „JA” w Rybarzowicach, poinformował Prezesa UOKiK, iŜ w okresie od marca do maja 2011 r. sprzedał 282 sztuki zakwestionowanych wyrobów oraz wskazał 9 dystrybutorów przedmiotowych zabawek. Strona podniosła, iŜ zakwestionowane zabawki zostały wprowadzone do obrotu przed wejściem w Ŝycie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek i odpowiadały normom obowiązującym w dacie ich wprowadzenia do obrotu. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw prawnych do wszczynania z urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie. Strona wskazała, iŜ z treści otrzymanego zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego wynika, iŜ przedmiotowa zabawka nie spełnia wymagań określonych w § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, zaś zgodnie z przepisami końcowymi ww. rozporządzenia do zabawek wprowadzanych do obrotu w okresie od dnia 20 lipca 2011 r. do dnia 19 lipca 2013 r. nie stosuje się przepisu § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia. Skoro zatem przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek nie stosuje się do zabawek wprowadzonych do obrotu po dniu wejścia w Ŝycie tego rozporządzenia, to tym bardziej przepis ten nie moŜe mieć zastosowania do zabawek wprowadzonych do obrotu przed wejściem w Ŝycie niniejszego rozporządzenia. Zdaniem strony przedmiotowa zabawka spełnia wymagania normy PN-EN 71-1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”, na dowód czego przedstawiła sprawozdanie z badań Nr 182/DLS/2011 z sierpnia 2011 r., przeprowadzonych 4 przez Laboratorium InŜynierii Materiałowej i Środowiska Instytutu Techniki Górniczej KOMAG z siedzibą w Gliwicach. Pismem z dnia 26 września 2011 r. Prezes UOKiK wyjaśnił, iŜ ze względu na stwierdzoną w wyniku badań laboratoryjnych, przeprowadzonych w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 127/2011), niezgodność przedmiotowej zabawki z pkt. 5.1b normy PN-EN 71-1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”, polegającą na pojawieniu się dostępnych elementów, które mogłyby spowodować powstanie ryzyka obraŜeń fizycznych, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Rzeszowie, Delegatura w Krośnie, w toku przeprowadzanej kontroli stwierdzili, iŜ nie spełniała ona wymagań zasadniczych określonych w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. Przepis § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowił, iŜ zabawki oraz ich części, a takŜe umocowania, jeŜeli znajdują się na zabawce, muszą mieć niezbędną wytrzymałość mechaniczną, a tam gdzie jest to konieczne, stabilność, aby obciąŜenia, którym będą poddawane podczas ich uŜywania, nie powodowały łamania się zabawek oraz ich części, a takŜe zniekształcenia, co mogłoby spowodować ryzyko zranienia. W związku z wejściem w Ŝycie z dniem 20 lipca 2011 r. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek, które uchyliło rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek, pojawienie się w wyniku badania laboratoryjnego dostępnych elementów stwarzających nadmierne ryzyko zranienia jest obecnie naruszeniem zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek oraz szczegółowych wymagań określonych w pkt. 1.1. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do ww. rozporządzenia. Prezes UOKiK wskazał, iŜ w związku z tym, Ŝe zmiana stanu prawnego w zakresie wymagań bezpieczeństwa dla zabawek nie miała wpływu na istotę niezgodności, zasadne było wszczęcie postępowania administracyjnego ze względu na niespełnianie przez przedmiotową zabawkę zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek oraz szczegółowych wymagań określonych w pkt. 1.1. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do ww. rozporządzenia. Wyjaśnił, iŜ postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte, jak podniosła strona w piśmie z dnia 16 sierpnia 2011 r., ze względu na stwierdzoną niezgodność przedmiotowej zabawki z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. 5 W związku z tym nie zostały naruszone przepisy końcowe ww. rozporządzenia, na które się strona powołała (tj. § 20 ust. 1 i ust. 2). Z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiocie spełniania przez przedmiotową zabawkę zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia oraz szczegółowych wymagań określonych w pkt. 1.1. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe wymagania bezpieczeństwa” do rozporządzenia, Prezes UOKiK zlecił przeprowadzenie badań laboratoryjnych próbki kontrolnej przedmiotowej zabawki, na zgodność z wymaganiami pkt. 5.1b normy PN-EN 71-1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”, w akredytowanym Laboratorium Mechanicznym Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. (PCBC S.A.) z siedzibą w Warszawie. Badania laboratoryjne próbki kontrolnej zabawki – zestaw do piasku, kod kreskowy 5900672017540, przeprowadzone przez Laboratorium Mechaniczne Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. (PCBC S.A.) z siedzibą w Warszawie (sprawozdanie z badań Nr BR-184/L- 262/2011 z dnia 21 października 2011 r.) wykazały, Ŝe grabki wchodzące w skład przedmiotowej zabawki są zgodne z pkt. 5.1b normy PN-EN 71-1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę, Ŝe przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie, na podstawie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przysługuje jej prawo do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych Ŝądań, w terminie 7 dni . Strona z praw tych nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Przepis art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stanowi, iŜ stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do uŜytku wyrób niezgodny z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. Antoni Grzegorz Juraszek, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Antoni Juraszek „JA” w Rybarzowicach jest producentem wprowadzającym do obrotu zabawkę – zestaw do piasku, kod kreskowy 5900672017540, co potwierdzają oznaczenia umieszczone na wyrobie. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego 6 Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 20 ustawy o systemie oceny zgodności, za producenta uwaŜa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do uŜytku pod własną nazwą lub znakiem. Stwierdzone w wyniku badań laboratoryjnych, przeprowadzonych w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 127/2011), niezgodności przedmiotowej zabawki z pkt. 5.1b normy PN-EN 71-1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”, uzasadniały wszczęcie z urzędu przez Prezesa UOKiK postępowania administracyjnego przeciwko Antoniemu Grzegorzowi Juraszek, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Antoni Juraszek „JA” w Rybarzowicach, w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobu niezgodnego z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 8 ust. 2 rozporządzenia oraz niezgodnego ze szczegółowymi wymaganiami określonymi w pkt. 1.1. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe wymagania bezpieczeństwa” do rozporządzenia, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania dostępnych elementów, które mogłyby spowodować powstanie ryzyka obraŜeń fizycznych. Przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia stanowi, iŜ podczas projektowania i produkowania zabawek powinny być uwzględnione zdolności dzieci, a tam, gdzie to właściwe, ich opiekunów, w szczególności w przypadku zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy lub z innych określonych grup wiekowych. Natomiast pkt. 1.1. Załącznika Nr 1 Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa do rozporządzenia stanowi, iŜ zabawki i ich części oraz, w przypadku zabawek mocowanych, ich umocowanie muszą posiadać wymaganą wytrzymałość mechaniczną oraz, w miarę potrzeby, taką odporność na obciąŜenia, którym są poddawane podczas uŜywania, aby nie nastąpiło ich uszkodzenie lub odkształcenie, które mogłyby spowodować powstanie ryzyka obraŜeń fizycznych. Z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiocie spełniania przez przedmiotową zabawkę zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia oraz szczegółowych wymagań określonych w pkt. 1.1. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe wymagania bezpieczeństwa” do rozporządzenia, Prezes UOKiK zlecił przeprowadzenie badań laboratoryjnych próbki kontrolnej przedmiotowej zabawki na zgodność z wymaganiami pkt. 5.1b normy PN-EN 71-1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”, w akredytowanym Laboratorium Mechanicznym Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. (PCBC S.A.) z siedzibą w Warszawie. 7 Przeprowadzone w toku postępowania badania laboratoryjne próbki kontrolnej zabawki – zestaw do piasku, kod kreskowy 5900672017540, przez Laboratorium Mechaniczne Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. (PCBC S.A.) z siedzibą w Warszawie (sprawozdanie z badań Nr BR-184/L-262/2011 z dnia 21 października 2011 r.) wykazały, Ŝe grabki wchodzące w skład przedmiotowej zabawki są zgodne z pkt. 5.1b normy PN-EN 71- 1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”. Na podstawie wyników badań próbki kontrolnej Prezes UOKiK uznał, iŜ przedmiotowa zabawka spełnia zasadnicze wymagania bezpieczeństwa określone w § 8 ust. 2 rozporządzenia oraz szczegółowe wymagania określone w pkt. 1.1. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe wymagania bezpieczeństwa” do rozporządzenia. Zgodnie z art. 41c ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe wyrób spełnia zasadnicze, szczegółowe lub inne wymagania. W tym stanie rzeczy postanowiono, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 43b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca Dyrektora Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka Otrzymują: Antoni Grzegorz Juraszek prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Antoni Juraszek „JA” ul. Radosna 563 43-378 Rybarzowice Do wiadomości: 1. Firma Handlowa „BAJKA” Kazimierz Szul i Jerzy Piotrowski Spółka Jawna ul. 1000-lecia 83 38-500 Sanok 2. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (DK.8361.65.2011, DK.833.3.2011) 3. a/a