DNR-251/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-37( 25)/12/JWS Warszawa, 25 października 2012 r. DECYZJA DNR-2/251/2012 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne przeciwko producentowi - Tomaszowi Podlejskiemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą: ZPHU „ATIX” w Antoniowie, w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki – Wózek dziecinny „Żabka”, kod kreskowy 5906745414032, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.3. i pkt 1.5. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” oraz w pkt 2.1. załącznika nr 3 „ Wymagania dotyczące instrukcji i ostrzeżeń” w zw. z § 8 ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454), w związku z wycofaniem ww. wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 27 października - 29 listopada 2011 r. w hurtowni przy ul. Balickiej 56 w Krakowie, należącej do Romana Niedbała prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: „RAN” Przedsiębiorstwo Handlowe w Krakowie, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Krakowie stwierdzili w ofercie handlowej, m.in. zabawkę - Wózek dziecinny „Żabka”, kod kreskowy 5906745414032. Przedmiotowa zabawka została zakupiona przez kontrolowanego w łącznej ilości 28 szt. od przedsiębiorcy – Wojciecha Stępnia „LAZUR-MIX”, Marianka Rędzińska, ul. Srebrna 3, 42-242 Rędziny na podstawie 7 faktur VAT: 1) Nr 24/2011 z dnia 17 stycznia 2011 r.; 2 2) Nr 143/2011 z dnia 10 marca 2011 r.; 3) Nr 378/2011 z dnia 29 czerwca 2011 r.; 4) Nr 457/2011 z dnia 08 sierpnia 2011 r.; 5) Nr 521/2011 z dnia 05 września 2011 r.; 6) Nr 589/2011 z dnia 10 października 2011 r.; 7) Nr 657/2011 z dnia 09 listopada 2011 r. Przedmiotowa zabawka to głęboki wózek dla lalek o szer. ok. 230 mm z uchwytem, który może złożyć się na dziecko. Stelaż wózka wykonany został z metalowych rurek o średnicy ok. 15 mm, spód wózka jest wyłożony płytą pilśniową, opartą na dwóch odpowiednio wyprofilowanych prętach połączonych ze stelażem. Na płycie umieszczono materac. Zabawka posiadała jedną blokadę zabezpieczającą w postaci dwóch plastikowych kształtek, znajdujących się po bokach wózka- blokada nie załączała się automatycznie przy rozstawianiu wózka. Istniała możliwość częściowego rozstawienia wózka bez załączania blokady. Opakowanie zabawki stanowiła torba foliowa. Na naklejce umieszczonej na zabawce znajdowały się następujące informacje: • nazwa wyrobu: „ŻABKA”; • kod kreskowy 5906745414032; • dane producenta: „Z.P.H.U. ATIX Tomasz Podlejski, Antoniów, ul. Klonowa 10, 42-233 Mykanów; • oznakowanie CE. Na ulotce załączonej do zabawki znajdowała się informacja: „ Wózek przeznaczony jest dla dzieci od 3 roku życia!” oraz instrukcja i zalecenia obsługi wózka lalkowego. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie (Sprawozdanie z badań nr 357/2011) wykazały niezgodność ww. zabawki z następującymi punktami normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” : 1) pkt 4.10.1a, z uwagi na brak blokady zabezpieczającej, która załącza się automatycznie przy rozstawianiu zabawki oraz brak blokady pomocniczej, a także ze względu na złożenie się zabawki po jej obciążeniu przy częściowym rozstawieniu; 2) pkt 6a, z uwagi na zaniżoną grubość folii opakowania, stwierdzono – I arkusz (0,0394±0,0017)mm, II arkusz – (0,0321±0,0014)mm, zgodnie z normą grubość ścianki 0,038 mm lub grubsza); 3) pkt 7.1, z uwagi na brak słowa „Ostrzeżenie!” przed treścią ostrzeżenia, dot. kategorii wiekowej; 3 4) pkt 7.2, z uwagi na brak następującego ostrzeżenia: „Ostrzeżenie. „abawka nieodpowiednia dla dzieci poniżej 3 roku życia” wraz z krótkim opisem zagrożenia, które powoduje to ograniczenie. W związku ze stwierdzonymi niezgodnościami, Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, iż przedmiotowa zabawka nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (zwanego dalej „rozporządzeniem MG”) i przekazał akta z przeprowadzonej kontroli Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej także „Prezes UOKiK”) w celu wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o systemie oceny zgodności. Pismem z dnia 22 lutego 2012 r. Prezes UOKiK zawiadomił producenta – Tomasza Podlejskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: ZPHU „ATIX” w Antoniowie, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki - Wózek dziecinny „Żabka”, kod kreskowy 5906745414032, niespełniającej zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w: 1) pkt 1.3. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do rozporządzenia MG, z uwagi na brak blokady zabezpieczającej, która załącza się automatycznie przy rozstawianiu zabawki oraz blokady pomocniczej, a także ze względu na złożenie się wózka po jego obciążeniu przy częściowym rozstawieniu, co stwarza ryzyko doznania ciężkiego urazu, takiego jak zmiażdżenie, rozdarcie lub przycięcie ciała dziecka; 2) pkt 1.5. ww załącznika, z uwagi na zaniżoną grubość folii opakowania, co stwarza ryzyko odcięcia dopływu powietrza i uduszenia się dziecka poprzez zewnętrzne zatkanie dróg oddechowych przez usta i nos; 3) pkt 2.1. załącznika nr 3 „ Wymagania dotyczące instrukcji i ostrzeżeń” w zw. z § 8 ust. 5 rozporządzenia MG, z uwagi na brak ostrzeżenia o treści: „OSTR„EŻENIE. Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniżej 3 lat (lub zamiennie <36 miesięcy>)” wraz z krótkim opisem zagrożenia, które powoduje to ograniczenie wiekowe. Treść przepisu pkt 1.3. załącznika nr 1 „ Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia MG stanowi, że zabawki muszą być tak zaprojektowane i wyprodukowane, aby nie stanowiły zagrożenia lub zagrożenie spowodowane ruchem ich części było minimalne. Natomiast z treści przepisu pkt 1.5. ww. załącznika nr 1 wynika, że opakowania, w których znajdują się zabawki podczas sprzedaży detalicznej, nie mogą stwarzać ryzyka odcięcia dopływu powietrza ani uduszenia (asfiksji) poprzez zewnętrzne zatkanie dróg oddechowych. Zaś w świetle przepisu pkt 2.1. załącznika nr 3 „Wymagania dotyczące instrukcji i ostrzeżeń” do rozporządzenia MG , zabawki, które mogą być niebezpieczne dla dzieci w wieku poniżej 36 miesięcy, są opatrzone ostrzeżeniem, takim jak: „Nieodpowiednie 4 dla dzieci w wieku poniżej 36 miesięcy” lub „Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniżej 3 lat” lub ostrzeżeniem w formie następującego symbolu graficznego: . Do ostrzeżenia dołącza się informację o szczególnych zagrożeniach, która może być umieszczona w instrukcji użytkowania. Zgodnie z treścią przepisu § 8 ust. 5 rozporządzenia MG, treść ostrzeżenia powinna być poprzedzona słowem odpowiednio: „Ostrzeżenie” lub „Ostrzeżenia”. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, w piśmie z dnia 05 marca 2012 r. (data wpływu 08 marca 2012 r.) strona oświadczyła, iż podjęła dobrowolne działania naprawcze mające na celu usunięcie niezgodności zabawki poprzez założenie dodatkowej blokady pomocniczej wózka oraz wymianę foliowych opakowań na grubsze. Ponadto strona zobowiązała się do umieszczenia prawidłowego ostrzeżenia dot. ograniczenia wiekowego w nowej instrukcji obsługi wózka. W ww. piśmie strona podała dane adresowe ośmiu kontrahentów wraz z rozliczeniem sprzedaży kwestionowanej zabawki. Do pisma załączono również oświadczenia trzech kontrahentów o usunięciu niezgodności (bez wskazania, jakie niezgodności zostały przez producenta usunięte) oraz jedno oświadczenie o nieposiadaniu zabawki na stanie, a także dowody dostawy z dnia 29 września i 28 października 2011 r., z których wynikało, że strona zakupiła folię o prawidłowej grubości, tj. o grubości 0,04 mm. Następnie w piśmie z dnia 16 marca 2012 r. (data wpływu 21 marca 2012 r.) strona oświadczyła, że do każdej sztuki kwestionowanego wózka dołączyła blokadę pomocniczą, która spełnia wymagania pkt 4.10.1 normy PN-EN 71-1:2011, oraz że zakupiła grubszą folię - o grubości 0,05 mm. Jednocześnie strona podała pełną treść ostrzeżenia, które miało być dołączone do wyrobu. Prezes UOKiK w piśmie z dnia 02 kwietnia 2012 r. poinformował stronę o terminie do przedstawienia wszystkich dowodów, potwierdzających usunięcie niezgodności zabawki z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa oraz wskazał, jakie dowody należy przedstawić na powyższą okoliczność. W odpowiedzi w piśmie z dnia 23 kwietnia 2012 r. (data wpływu 27 kwietnia 2012 r.) strona poinformowała, że nie zdążyła dokonać wymiany wózka u wszystkich kontrahentów i wystąpiła o przedłużenie terminu na przedstawienie brakujących dowodów. Do pisma strona załączyła fakturę VAT nr 474/04/2012 z dnia 24 kwietnia 2012 r. potwierdzającą zakup worków foliowych o grubości 0,05 mm oraz naklejki z treścią ostrzeżenia: „Ostrzeżenie. Zabawka nieodpowiednia dla dzieci poniżej 3 roku życia, z uwagi na małe elementy i rozkładaną konstrukcję wózka”, a także oświadczenia czterech kontrahentów o usunięciu niezgodności poprzez założenie zabezpieczenia dodatkowego oraz umieszczenie ostrzeżenia 5 wiekowego. Wśród tych oświadczeń było oświadczenie kontrahenta, który wcześniej już potwierdził, że powyższe niezgodności zostały usunięte. W piśmie z dnia 30 kwietnia 2012 r. Prezes UOKiK przychylił się do wniosku strony i przedłużył termin na przedstawienie brakujących dowodów od trzech kontrahentów. W dniu 21 maja 2012 r. strona przekazała brakujące trzy dowody w postaci oświadczeń kontrahentów o usunięciu niezgodności. W celu potwierdzenia, że niezgodności zabawki zostały faktycznie usunięte, Prezes UOKiK w dniu 23 maja 2012 r. zlecił Łódzkiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli oraz pobranie próbki wyrobu do badań laboratoryjnych- u kontrahenta strony, u którego dokonano wymiany wózków. W dniu 08 czerwca 2012 r. strona przekazała wystawioną przez siebie jako producenta deklarację zgodności wózka lalkowego „Żabka”, kod kreskowy 5906745414032. Przeprowadzone przez Specjalistyczne Laboratorium Badania Zabawek UOKiK w Lublinie badania wykazały, że kwestionowana zabawka nadal nie spełnia wymagań określonych w punkcie 4.10.1a normy PN-EN 71-1:2011, z uwagi na brak blokady zabezpieczającej, która działa automatycznie przy rozłożeniu zabawki oraz natychmiastowe złożenie się zabawki częściowo rozstawionej (sprawozdanie z badań nr 201/2012 z dnia 29 czerwca 2012 r.). Z uwagi na stwierdzoną niezgodność, Prezes UOKiK uznał, że zabawka nie spełnia wymagań określonych w pkt 1.3. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do rozporządzenia MG i w dniu 27 lipca 2012 r. wydał postanowienie, w którym wyznaczył stronie termin 21 dni na wycofanie kwestionowanego wyrobu z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach na stronie internetowej producenta oraz w jednym dzienniku o zasięgu ogólnopolskim. Strona została poinformowana, jakie należy przedstawić dowody na okoliczność podjętych działań. Zważywszy, że strona w terminie zakreślonym ww. postanowieniem nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających wycofanie z obrotu kwestionowanej zabawki oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach, Prezes UOKiK w piśmie z dnia 03 września 2012 r. wezwał stronę do przedstawienia wymaganych dowodów. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 06 września 2012 r. (data wpływu 12 września 2012 r.) strona podała dane adresowe 20 kontrahentów wraz z rozliczeniem sprzedaży 248 szt . zabawki. Jednocześnie strona oświadczyła, że jest w trakcie wycofywania kwestionowanego wózka z obrotu. Na dowód podjętych działań strona załączyła trzy faktury korygujące oraz jedno oświadczenie kontrahenta o nieposiadaniu wyrobu na stanie magazynowym, a także wydruk wymaganego ogłoszenia ze swojej strony internetowej. 6 Część brakujących dowodów, w postaci wycinka ogłoszenia prasowego zamieszczonego w dniu 12 września 2012 r. w gazecie „Nasz Dziennik” oraz jednej faktury korygującej i trzech oświadczeń kontrahentów o nieposiadaniu wózka na stanie magazynowym, wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu 14 września 2012 r. Kolejno w dniach 17, 20 i 24 września 2012 r. strona przesłała wszystkie brakujące dowody w postaci pięciu faktur korygujących i siedmiu oświadczeń kontrahentów o nieposiadaniu zabawki na stanie magazynowym. W piśmie z dnia 26 września 2012 r. strona została poinformowana o prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy, prawie wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Strona z praw tych nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, zwanej dalej „ustawą o systemie oceny zgodności”, stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do użytku wyrób niezgodny z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. Tomasz Podlejski, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: ZPHU „ATIX” w Antoniowie, jest producentem wprowadzającym do obrotu zabawkę - Wózek dziecinny „Żabka”, kod kreskowy 5906745414032. Zgodnie z przepisem art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, przez wprowadzenie do obrotu należy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego używania lub dystrybucji. Natomiast zgodnie z przepisem art. 5 pkt 20 ww. ustawy, za producenta uważa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do użytku pod własną nazwą lub znakiem. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie (sprawozdanie z badań Nr 357/2011) wykazały niezgodność przedmiotowej zabawki z pkt 4.10.1a, pkt 6a, pkt 7.1 7 i pkt 7.2 normy PN-EN 71-1:2011 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”. Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania administracyjnego przeciwko producentowi wózka – Tomaszowi Podlejskiemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą: ZPHU „ATIX” w Antoniowie, mającego na celu doprowadzenie do usunięcia niezgodności kwestionowanego wyrobu z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa lub wycofania go z obrotu. W toku prowadzonego postępowania strona zadeklarowała usunięcie wszystkich stwierdzonych niezgodności i przedstawiła wymagane dowody potwierdzające wykonanie deklarowanych działań w postaci oświadczeń kontrahentów o usunięciu niezgodności poprzez założenie dodatkowego zabezpieczenia oraz ostrzeżenia o kategorii wiekowej zabawki. Jednakże badania zabawki - Wózek dziecinny „Żabka”, kod kreskowy 5906745414032, wykonane w ww. laboratorium na zlecenie Prezesa UOKiK w celu potwierdzenia, że niezgodności zostały faktycznie usunięte, wykazały niezgodność wyrobu z pkt 4.10.1a normy PN-EN 71-1:2011 (sprawozdanie z badań nr 201/2012). Mając na uwadze otrzymane wyniki badań laboratoryjnych, Prezes UOKiK uznał, że niezgodności ww. wyrobu polegające na zaniżonej grubości folii opakowania oraz na braku ostrzeżenia dot. kategorii wiekowej zabawki wraz z podaniem informacji o przyczynie tego ograniczenia, zostały przez producenta usunięte. Natomiast niezgodność polegająca na braku blokady zabezpieczającej - automatycznie działającej przy rozłożeniu wózka oraz zapobiegającej złożeniu się wózka częściowo rozłożonego, nie została usunięta. W związku z tym, zabawka nadal nie spełniała wymagań określonych w pkt 1.3. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do rozporządzenia MG. Ze względu na zagrożenie stwarzane przez wyrób oraz bezskuteczność działań strony (producenta) w zakresie usunięcia niezgodności w części dot. blokady zabezpieczającej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowieniem z dnia 27 lipca 2012 r. wyznaczył stronie termin 21 dni na wycofanie zabawki z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonej niezgodności. Strona stwierdzonej niezgodności nie zakwestionowała i przedstawiła dowody potwierdzające wycofanie kwestionowanego wyrobu z obrotu w postaci oświadczeń o nieposiadaniu wyrobu na stanie magazynowym 11 odbiorców oraz 9 faktur korygujących stwierdzających wycofanie z obrotu 28 szt. wózka lalkowego „Żabka”. 8 Zebrane w toku postępowania dowody są wystarczające do uznania, iż zabawka - Wózek dziecinny „Żabka”, kod kreskowy 5906745414032, została wycofana z obrotu. Zgodnie z art. 2 pkt 15 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. – ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. U. UE. L. 08.218.30), przez „wycofanie z obrotu” należy rozumieć zapobieżenie udostępnieniu na rynku produktu w danym łańcuchu dostaw. Zgodnie z art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli niezgodność wyrobu z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami została usunięta albo wyrób został wycofany z obrotu lub z użytku. W tym stanie rzeczy postanowiono, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w zw. z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa UOKiK Zastępca Dyrektora DNR Jadwiga Gunerka Otrzymuje: Tomasz Podlejski Antoniów ul. Klonowa 10 42-233 Mykanów Do wiadomości: 1. Roman Niedbała Rząska ul. Strugi 28 30-199 Kraków 2. Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej dot.: WN.8361.477.2011 3. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej dot. PU.8361.370.2012.DZ 4. aa