DNR-206/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-73-143 (10 )/09/GB/KK Warszawa, 10 sierpnia 2009 r. DECYZJA DNR-2/206/2009 Na podstawie art. 41c ust. 3 pkt 1 i 4 oraz art. 41c ust. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie wprowadzonych do obrotu opraw oświetleniowych – lampek przenośnych typ 100/GLI i typ 100/ŻABA, przez producenta Andrzeja Zawisłę, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. „LAMPEX” Import – Export w Budzynie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1) przedsiębiorcy temu nakazuje: a) wycofanie z obrotu opraw oświetleniowych – lampek przenośnych typ 100/GLI i typ 100/ŻABA, niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 5 ust. 1, § 6 ust. 1, § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego (Dz. U. Nr 155, poz. 1089); b) powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami, w formie ogłoszenia w ramce o wielkości 7/7 cm o treści: „Andrzej Zawisła, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. „LAMPEX” Import – Export w Budzynie, ul. Wągrowiecka 18, informuje, iż oprawy oświetleniowe – lampki przenośne typ 100/GLI i typ 100/ŻABA, nie spełniają zasadniczych wymagań określonych w § 5 ust. 1, § 6 ust. 1, § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego, z uwagi na to, iż ww. wyroby zostały zaprojektowane i wyprodukowane w sposób niezapewniający ich zgodności z zasadami ochrony przed zagrożeniami. Wyroby te stwarzają ryzyko porażenia prądem elektrycznym i zostają wycofane z obrotu”. Powyższe ogłoszenie powinno zostać zamieszczone w trzech dziennikach (gazetach) o zasięgu ogólnopolskim oraz na stronie internetowej przedsiębiorcy; 2) nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. 2 UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonych przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Rzeszowie, Delegatura w Tarnobrzegu, u Marii Ożdżyńskiej i Kazimierza Zięby, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Sklep Wielobranżowy „PIONIER” w Stalowej Woli stwierdzono w ofercie handlowej oprawy oświetleniowe – lampki przenośne typ 100/GLI i typ 100/ŻABA. W toku kontroli przedmiotowe oprawy oświetleniowe zostały poddane oględzinom przeprowadzonym przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Lublinie. Oprawy oświetleniowe – lampki przenośne „LAMPEX” typ 100/GLI i typ 100/ŻABA wykonane zostały z materiału ceramicznego w kształcie bajkowych postaci – dżdżownicy i żaby. Oprawy wyposażone zostały w nieodłączalny, giętki przewód przyłączeniowy, zakończony nierozbieralną wtyczką, z zamontowanym rozłącznikiem kołyskowym. Klosze lampek wykonane zostały z tworzywa sztucznego, do których zamocowane są plastikowe „wąsy” służące do ich podtrzymywania. Na przewodach przyłączeniowych ww. opraw oświetleniowych umieszczono zawieszkę w formie etykiety, na której umieszczono: typ 100/GLI i typ 100/ŻABA; napięcie znamionowe 230V; częstotliwość znamionową 50HZ; max. moc 60W; znak CE; nazwę przedsiębiorcy P.P.H.U. „LAMPEX” Andrzej Zawisła, ul. Wągrowiecka 18, 64-840 Budzyń; symbol F oznaczający, że oprawa nadaje się do bezpośredniego zamontowania na powierzchniach normalnie palnych; symbol wskazujący na selektywne zbieranie sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Mając na uwadze wygląd i kształt opraw oświetleniowych, a w szczególności ich korpusy stanowiące podstawę w kształcie kolorowej dżdżownicy i żaby oraz zastosowane wzornictwo, uznano, iż lampki te powinny posiadać transformatory/przekształtniki, wytwarzające bardzo niskie napięcie bezpieczne (SELV), nieprzekraczające 24V, wymagane w pkt 10.4.1 i 10.6.1 normy PN-EN 60598-2-10:2005 „Oprawy oświetleniowe. Cześć 2-10: Wymagania szczegółowe. Przenośne oprawy oświetleniowe dla dzieci”. Ponadto inspektorzy wnieśli następujące zastrzeżenia: • odciążki w przedmiotowych oprawach, które wykonane są w formie plastikowych podłużnych podkładek z dwoma otworami, nie są przymocowane do opraw; przewody przechodzą przez dwa otwory odciążki, tworząc małą pętlę, która wspólnie z odciążką blokuje przewód zasilający przy próbie jego wyciągnięcia; takie rozwiązanie nie pozwala na wyciągnięcie przewodu zasilającego, jednakże nie zapobiega możliwości jego wepchnięcia, co może skutkować zwijaniem 3 się przewodu, jego obracaniem, a w konsekwencji stwarza ryzyko oderwania się przewodu zasilającego od oprawki, bądź ukręceniem przewodu, tym samym stanowić ryzyko porażenia użytkownika prądem elektrycznym, • podstawy opraw oświetleniowych nie są zamknięte; takie rozwiązanie konstrukcyjne umożliwia kontakt z przewodem elektrycznym, • brak w oznakowaniu ww. opraw: wskazania rozmiaru gwintu oprawki, tj. rozmiaru gwintu przewidzianej do zastosowania w danej oprawie żarówki, symbolu II klasy ochronności, a także brak informacji o sposobie postępowania z przewodem zasilającym w przypadku jego uszkodzenia. Na ww. oprawy oświetleniowe pozyskano deklarację zgodności z dnia 25 kwietnia 2008 r., wystawioną przez P.P.H.U. „LAMPEX” Import – Export Andrzej Zawisła, ul. Wągrowiecka 18, 64-840 Budzyń, potwierdzającą zgodność ww. wyrobów z dyrektywą 2006/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do sprzętu elektrycznego przewidzianego do stosowania w określonych granicach napięcia oraz normami zharmonizowanymi: PN-EN 60598-1:2007+A1:2007 „ Oprawy oświetleniowe – Część 1: Wymagania ogólne i badania” i PN-EN 60598-2-4:2002 „Oprawy oświetleniowe – Wymagania szczegółowe – Oprawy oświetleniowe przenośne ogólnego przeznaczenia”. Poczynione ustalenia udokumentowano w protokole kontroli i protokole oględzin: W oparciu o wyniki kontroli, w dniu 16 marca 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął przeciwko Andrzejowi Zawiśle (zwanemu dalej także „stroną”) postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia do obrotu opraw oświetleniowych – lampek przenośnych typ 100/GLI i typ 100/ŻABA, niespełniających zasadniczych wymagań określonych w następujących przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego (zwanego dalej „rozporządzeniem”), tj.: • § 5 ust. 1, z uwagi na brak w oznakowaniu ww. opraw: wskazania rozmiaru gwintu oprawki, tj. rozmiaru gwintu przewidzianej do zastosowania w danej oprawie żarówki, symbolu II klasy ochronności, a także brak informacji o sposobie postępowania z przewodem zasilającym w przypadku jego uszkodzenia, • § 6 ust. 1, z uwagi na to, że ww. wyroby zostały zaprojektowane i wyprodukowane w sposób niezapewniający ich zgodności z zasadami ochrony przed zagrożeniami, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, • § 7 ust. 1 pkt 1, z uwagi na: 4 − brak transformatorów/przekształtników wytwarzających bardzo niskie napięcie bezpieczne (SELV), nieprzekraczające 24V, przez co nie zapewniono odpowiednich środków technicznych zapewniających ochronę dzieci przed niebezpieczeństwem urazu lub innej szkody, mogących powstać w wyniku bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z elektrycznością - ryzyko porażenia prądem elektrycznym, − nieodpowiednie zastosowanie odciążki - przewód zasilający przechodzi przez dwa otwory odciążki, tworząc małą pętlę, która wspólnie z odciążką blokuje przewód zasilający przy próbie jego wyciągnięcia, natomiast nie zapobiega jego wepchnięcia, − możliwość kontaktu z przewodem elektrycznym, w miejscu przechodzenia przewodu z oprawy oświetleniowej do oprawki żarówki. W dniu 16 marca 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał postanowienie, w którym wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na wycofanie wyrobów z obrotu. Strona została poinformowana, jakie należy przedstawić dowody na okoliczność podjętych działań. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz postanowienie zostało stronie prawidłowo doręczone. Zważywszy, że strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających wycofanie opraw oświetleniowych z obrotu, w dniu 15 maja 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wezwał stronę do przedstawienia dowodów potwierdzających podjęcie działań naprawczych. Jednocześnie powiadomił stronę o zamiarze wydania decyzji nakazującej wycofanie przedmiotowych wyrobów z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach. Strona została ponadto poinformowana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Jednak z prawa tego nie skorzystała. W dniu 29 maja 2009 r. wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pismo strony, w którym wyraziła pogląd, iż przedmiotowe oprawy oświetleniowe nie są oprawami oświetleniowymi dla dzieci. Strona poinformowała, iż kwestionowane oprawy oświetleniowe posiadają atesty i deklaracje zgodności z normą PN-EN 60598-1:2007 „ Oprawy oświetleniowe – Część 1: Wymagania ogólne i badania” i normą PN-EN 60598-2- 4:2002 „Oprawy oświetleniowe – Wymagania szczegółowe – Oprawy oświetleniowe przenośne ogólnego przeznaczenia”. Ponadto powiadomiła, iż zgodnie z deklaracją zgodności do każdej z wyprodukowanej przez siebie oprawy tego typu dołącza etykietę zawierającą ostrzeżenie: „Uwaga: Oprawa oświetleniowa nie jest zabawką i nie może być użytkowana 5 przez dzieci bez nadzoru dorosłych”. Strona stwierdziła, iż w związku z powyższym niezgodności przedmiotowych wyrobów z wymaganiami określonymi w pkt 10.4.1 i 10.6.1 normy PN-EN 60598-2-10:2005 „Oprawy oświetleniowe. Cześć 2-10: Wymagania szczegółowe. Przenośne oprawy oświetleniowe dla dzieci” są bezzasadne. Zdaniem strony, w wyniku oględzin przeprowadzonych przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Lublinie nie stwierdzono żadnych niezgodności opraw oświetleniowych z normami zharmonizowanymi, co oznacza, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Do pisma dołączono wzory etykiet, jakimi oznakowane są oprawy oświetleniowe typ 100/X, deklarację zgodności opraw oświetleniowych typ 100/X z Dyrektywą 2006/95/WE Parlamentu Europejskiego z dnia 12 grudnia 2006 r. oraz raport z badań opraw oświetleniowych typ 100/X sporządzony przez LABEL s.c. Dariusz Foryś, Bogusław Strzała – Badanie i Atestacja Wyrobów we Wrocławiu, potwierdzające dokonanie badań ww. opraw zgodnie z normami PN-EN 60598-1:2007 „ Oprawy oświetleniowe – Część 1: Wymagania ogólne i badania” i PN-EN 60598-2-4:2002 „Oprawy oświetleniowe – Wymagania szczegółowe – Oprawy oświetleniowe przenośne ogólnego przeznaczenia”. W piśmie z dnia 10 czerwca 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę, iż podtrzymuje swoje stanowisko, co do zasadności kwestionowania przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Lublinie, opraw oświetleniowych – lampek przenośnych typ 100/GLI i typ 100/ŻABA jako niezgodne z pkt 10.4.1 i 10.6.1 normy PN-EN 60598-2-10:2005 „Oprawy oświetleniowe. Część 2-10: Wymagania szczegółowe. Przenośne oprawy oświetleniowe dla dzieci” . W ocenie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów rozróżnienie wyrobu, w tym przypadku lamp, na te które są dla dzieci bądź przyciągają ich uwagę i te, które nie są dla nich przeznaczone bądź nie budzą ich zainteresowania uwarunkowane jest w głównej mierze od oceny konkretnych wyrobów pod kątem cech, które mogą powodować zainteresowanie dziecka. Do tych cech zalicza się ogólny wygląd wyrobu, w tym jego kształt, kolor, zdobienie, strukturę powierzchni, a także materiał, z którego jest wykonany. Wygląd lampek przenośnych, będących przedmiotem powyższego postępowania, a w szczególności ich kolorowe korpusy stanowiące podstawę w kształcie zwierzątek – dżdżownicy i żaby nie pozostawia wątpliwości, iż stanowią one wyrób atrakcyjny dla dzieci oraz mogący wzbudzić ich zainteresowanie. Wyjaśniono stronie, iż ze względu na wygląd lampek dzieci mogą być skłonne do dotykania, badania i przesuwania ich. Złe użytkowanie takich lamp może powodować zagrożenie, w szczególności podczas posługiwania się nimi przez dzieci. W przypadku stłuczenia korpusu lampy może dojść do bezpośredniego dostępu dziecka do niebezpiecznych części. Dlatego też w ocenie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji 6 i Konsumentów w celu spełnienia wymagań zasadniczych wynikających z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego, producent powinien przy projektowaniu i produkcji takiego wyrobu, dokonać oceny ryzyka uwzględniającej prawdopodobieństwo wystąpienia sytuacji, w której w pobliżu lamp przeznaczonych dla dorosłych mogą znaleźć się dzieci bez nadzoru osoby dorosłej. W powyższym piśmie odniesiono się również do kwestii zamieszczenia na etykiecie ostrzeżenia: „Uwaga: Oprawa oświetleniowa nie jest zabawką i nie może być użytkowana przez dzieci bez nadzoru dorosłych”, które w ocenie strony eliminuje zagrożenie, informując, iż będące przedmiotem powyższego postępowania oprawy oświetleniowe nie posiadały etykiety zawierającej to ostrzeżenie. Dowodząc zasadność zastosowania normy PN-EN 60598-2-10:2005 „Oprawy oświetleniowe. Cześć 2-10: Wymagania szczegółowe. Przenośne oprawy oświetleniowe dla dzieci” podano, iż zgodnie z jej pkt 10.1.1 nie dotyczy ona opraw oświetleniowych zaprojektowanych lub jednoznacznie przeznaczonych do użytkowania przez dorosłych. Lamp tych nie można jednak tak ocenić, gdyż jak podano wyżej, główną częścią składową opraw oświetleniowych, są figurki zwierzątek. Ponadto podkreślono, iż producent Andrzej Zawisła, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. „LAMPEX” Import-Export z siedzibą w Budzynie oferuje w sprzedaży oprawy oświetleniowe – lampki przenośne typ 100/GLI i typ 100/ŻABA jako „Lampki dziecięce”, czego potwierdzeniem jest informacja dostępna na stronie internetowej producenta. Przedstawiając powyższe Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wezwał stronę zgodnie z pismem z dnia 15 maja 2009 r., do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie niezgodności bądź wycofania ww. wyrobów z obrotu. W dniu 22 czerwca 2009 r. wpłynęło do organu prowadzącego postępowanie pismo strony, w którym producent podniósł, iż przy projektowaniu i produkcji opraw oświetleniowych będących przedmiotem powyższego postępowania, dokonał oceny ryzyka uwzględniającej prawdopodobieństwo wystąpienia sytuacji, w której w pobliżu lamp przeznaczonych dla dorosłych mogą znaleźć się dzieci bez nadzoru osoby dorosłej, dokonując takiej analizy przed wprowadzeniem wyrobu do obrotu. Strona poinformowała, iż kryterium doboru norm, jakie zastosowano do wykazania zgodności wyrobu z zasadniczymi wymaganiami, tj. norm PN-EN 60598-1:2007 „ Oprawy oświetleniowe – Część 1: Wymagania ogólne i badania” i PN-EN 60598-2-4:2002 „Oprawy oświetleniowe – Wymagania szczegółowe – Oprawy oświetleniowe przenośne ogólnego przeznaczenia”, było to, iż w ocenie strony oprawy oświetleniowe typ 100/GLI i typ 100/ŻABA są przeznaczone do dekoracji wnętrz i nie są przeznaczone do użytkowania przez dzieci, a tym bardziej do użytkowania przez dzieci nie będące pod nadzorem osoby dorosłej. Strona oznajmiła, iż 7 właśnie z tego powodu nie wprowadziła w konstrukcji opraw rozwiązań zapewniających wyższy poziom bezpieczeństwa. Strona przyznała, iż oprawy tego typu, czyli oprawy dekoracyjne mają za zadanie przyciągać uwagę osób, w tym również i dzieci. Z tego też względu do opraw oświetleniowych dołącza informację, o tym, iż taki wyrób nie może być użytkowany przez dzieci, pozostające bez nadzoru osoby dorosłej. Zdaniem strony informacja taka powinna być dla potencjalnego nabywcy podstawą do podjęcia decyzji o zakupie, czy też nie wyrobu oraz w dalszej kolejności o sposobie jego użytkowania. Ponadto strona wyraziła pogląd, iż jeśli takie oprawy oświetleniowe zostaną umieszczone w miejscu niedostępnym dla dzieci, to pomimo iż, będą przyciągać ich uwagę, to nie będą dla nich stanowiły zagrożenia. Strona oświadczyła, że nie zgadza się z argumentami Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrażonymi w piśmie z dnia 10 czerwca 2009 r., przemawiającymi za zasadnością zakwalifikowania przedmiotowych lampek jako oprawy oświetleniowe przeznaczone dla dzieci. W ocenie strony przyjęcie powyższej argumentacji oznaczałoby przerzucenie odpowiedzialności za niezgodne z przeznaczeniem użytkowanie wyrobu z konsumenta na producenta wyrobu. W powyższym piśmie strona na poparcie swojego stanowiska stwierdziła również, iż w normie PN-EN 60598-2-10:2005 „Oprawy oświetleniowe. Cześć 2-10: Wymagania szczegółowe. Przenośne oprawy oświetleniowe dla dzieci” nie pada już definicja „oprawa oświetleniowa przenośna, przyciągająca uwagę dzieci”, jak to miało miejsce w wydaniu ww. normie z 2000 r., tylko użyta jest definicja „oprawa oświetleniowa przenośna dla dzieci”, co zdaniem strony wskazuje na to, iż norma ta nie klasyfikuje automatycznie opraw oświetleniowych przyciągających uwagę dzieci jako oprawy do użytkowania przez dzieci. Andrzej Zawisła, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. „LAMPEX” Import-Export zadeklarował również, iż podjął odpowiednie kroki zmierzające do ponownego sprawdzenia, czy do wszystkich znajdujących się obecnie w obrocie lampek przenośnych typ 100/GLI i typ 100/ŻABA, dołączona jest informacja ostrzegająca, iż wyrób nie może być użytkowany przez dzieci bez nadzoru osób dorosłych. Natomiast w odniesieniu do strony internetowej producenta, gdzie przedmiotowe lampki oferowane były w sprzedaży jako „Lampki dziecięce”, przedsiębiorca wyjaśnił, iż używając takiego określenia nie miał na myśli zakwalifikowania ich do kategorii opraw używanych przez dzieci. Strona przyznała jednak, że z przyczyn oczywistych oprawy oświetleniowe typ 100/GLI i typ 100/ŻABA przeznaczone są do dekoracji pomieszczeń, w których przebywają dzieci i dlatego, żeby zwrócić uwagę klientów, użyła takiego określenia. W związku powyższym strona poinformowała, iż podjęła już stosowne kroki w celu zmiany zapisu na stronie internetowej. 8 Pismem z dnia 10 lipca 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę, iż podtrzymuje swoje stanowisko, co do zasadności wszczęcia postępowania przeciwko producentowi Andrzejowi Zawiśle, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. „LAMPEX” z siedzibą w Budzynie. Powiadomiono stronę, iż w odniesieniu do § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego, w ocenie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, przedmiotowych opraw oświetleniowych nie można uznać za sprzęt elektryczny zaprojektowany i wytworzony w sposób zapewniający jego zgodność z zasadami ochrony przed zagrożeniami, z uwagi na brak transformatorów/przekształtników wytwarzających bardzo niskie napięcie bezpieczne (SELV), nieprzekraczające 24V, przez co nie zapewniono odpowiednich środków technicznych zapewniających ochronę dzieci przed niebezpieczeństwem urazu lub innej szkody, mogących powstać w wyniku bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z elektrycznością - ryzyko porażenia prądem elektrycznym. Wyjaśniono stronie, iż w procesie projektowania i wytwarzania opraw oświetleniowych producent ze względu na cechy lampek, które mogą powodować zainteresowanie dziecka, powinien uwzględnić wszystkie możliwe zagrożenia na jakie może być narażone dziecko i zastosować w nich odpowiednie środki bezpieczeństwa. Poinformowano ponownie stronę, iż zasadne było dokonanie oceny opraw oświetleniowych – lampek przenośnych typ 100/GLI i typ 100/ŻABA w oparciu o normę PN-EN 60598-2-10:2005 „Oprawy oświetleniowe. Część 2-10: Wymagania szczegółowe. Przenośne oprawy oświetleniowe dla dzieci”, z uwagi na wygląd lampek przenośnych, a w szczególności ich kolorowe korpusy stanowiące podstawę w kształcie zwierzątek – dżdżownicy i żaby, które nie pozostawiają wątpliwości, iż stanowią one wyroby atrakcyjne dla dzieci oraz mogące wzbudzić ich zainteresowanie. W związku z powyższym, oznajmiono stronie, iż w celu spełnienia zasadniczych wymagań rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego, producent powinien przy projektowaniu i produkcji takich wyrobów, dokonać oceny ryzyka uwzględniającej prawdopodobieństwo wystąpienia sytuacji, w której w pobliżu lamp przeznaczonych dla dorosłych mogą znaleźć się dzieci bez nadzoru osoby dorosłej. W oparciu o wspomnianą ocenę ryzyka, producent powinien wziąć pod uwagę i zminimalizować zagrożenie zranieniem spowodowane dostępem do niebezpiecznych części lampek i związane z ich przewidywalnym użytkowaniem lub niewłaściwym używaniem. Ponadto dodano, iż dołączenie do wyrobu ostrzeżenia: „Oprawa oświetleniowa nie jest zabawką i nie może być użytkowana przez dzieci bez nadzoru dorosłych” nie eliminuje niezgodności wyrobu z zasadniczymi wymaganiami. 9 W powyższym piśmie podkreślono również, iż Andrzej Zawisła, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. „LAMPEX” w piśmie z dnia 18 czerwca 2009 r. przyznaje, że oprawy oświetleniowe typ 100/GLI i typ 100/ŻABA z oczywistych przyczyn przeznaczone są do dekoracji wnętrz, w których przebywają dzieci i że oprawy takie mają za zadanie przyciągać uwagę osób, w tym również dzieci. Mając na uwadze powyższe, stwierdzono, iż strona powinna zastosować do oceny zgodności normę PN-EN 60598-2-10:2005 „Oprawy oświetleniowe. Cześć 2-10: Wymagania szczegółowe. Przenośne oprawy oświetleniowe dla dzieci”. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów powiadomił jednocześnie stronę, iż w przypadku nie podjęcia działań zmierzających do wycofania przedmiotowych wyrobów z obrotu, zostanie wydana decyzja nakazująca wycofanie przedmiotowego wyrobu z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach. Strona została ponadto ponownie poinformowana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca Andrzeja Zawisła, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. „LAMPEX” Import – Export w Budzynie, jest producentem wprowadzającym do obrotu oprawy oświetleniowe – lampki przenośne typ 100/GLI i typ 100/ŻABA. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu należy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego używania lub dystrybucji. Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 20 ustawy o systemie oceny zgodności, za producenta uważa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do użytku pod własną nazwą lub znakiem. Oględziny przeprowadzone przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Lublinie wykazały, że oprawy oświetleniowe - lampki przenośne „LAMPEX” typ 100/GLI i typ 100/ŻABA nie spełniają wymagań określonych w pkt 10.4.1 i 10.6.1 normy PN-EN 60598-2-10:2005 „Oprawy oświetleniowe. Cześć 2-10: Wymagania szczegółowe. Przenośne oprawy oświetleniowe dla dzieci” . W toku kontroli ustalono także że: 10 • odciążki w przedmiotowych oprawach, które wykonane są w formie plastikowych podłużnych podkładek z dwoma otworami, nie są przymocowane do opraw; przewody przechodzą przez dwa otwory odciążki, tworząc małą pętlę, która wspólnie z odciążką blokuje przewód zasilający przy próbie jego wyciągnięcia; takie rozwiązanie nie pozwala na wyciągnięcie przewodu zasilającego, jednakże nie zapobiega możliwości jego wepchnięcia, co może skutkować zwijaniem się przewodu, jego obracaniem, a w konsekwencji stwarza ryzyko oderwania się przewodu zasilającego od oprawki, bądź ukręceniem przewodu, tym samym stanowić ryzyko porażenia użytkownika prądem elektrycznym, • podstawy opraw oświetleniowych nie są zamknięte; takie rozwiązanie konstrukcyjne umożliwia kontakt z przewodem elektrycznym, • brak jest w oznakowaniu ww. opraw: wskazania rozmiaru gwintu oprawki, tj. rozmiaru gwintu przewidzianej do zastosowania w danej oprawie żarówki, symbolu II klasy ochronności, a także brak informacji o sposobie postępowania z przewodem zasilającym w przypadku jego uszkodzenia. Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobów niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami określonymi w następujących przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego, tj.: • § 5 ust. 1, z uwagi na brak w oznakowaniu ww. opraw: wskazania rozmiaru gwintu oprawki, tj. rozmiaru gwintu przewidzianej do zastosowania w danej oprawie żarówki, symbolu II klasy ochronności, a także brak informacji o sposobie postępowania z przewodem zasilającym w przypadku jego uszkodzenia; przepis ten stanowi, iż na sprzęcie elektrycznym zamieszcza się podstawowe informacje, których znajomość i przestrzeganie są warunkiem bezpieczeństwa podczas użytkowania tego sprzętu. W przypadku braku możliwości zamieszczenia informacji na sprzęcie elektrycznym informacje te podaje się w instrukcji obsługi, świadectwie gwarancyjnym lub w dokumentacji dołączonej do sprzętu; • § 6 ust. 1, z uwagi na to, że ww. wyroby zostały zaprojektowane i wyprodukowane w sposób niezapewniający ich zgodności z zasadami ochrony przed zagrożeniami, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia; przepis ten stanowi, iż sprzęt elektryczny należy projektować i wytwarzać w sposób zapewniający jego zgodność z zasadami ochrony przed zagrożeniami, o których mowa w § 7, pod 11 warunkiem, że jest on użytkowany zgodnie z przeznaczeniem i utrzymywany we właściwym stanie technicznym; • § 7 ust. 1 pkt 1, z uwagi na: − brak transformatorów/przekształtników wytwarzających bardzo niskie napięcie bezpieczne (SELV), nieprzekraczające 24V, przez co nie zapewniono odpowiednich środków technicznych zapewniających ochronę dzieci przed niebezpieczeństwem urazu lub innej szkody, mogących powstać w wyniku bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z elektrycznością - ryzyko porażenia prądem elektrycznym, − nieodpowiednie zastosowanie odciążki - przewód zasilający przechodzi przez dwa otwory odciążki, tworząc mała pętlę, która wspólnie z odciążką blokuje przewód zasilający przy próbie jego wyciągnięcia, natomiast nie zapobiega jego wepchnięcia, − możliwość kontaktu z przewodem elektrycznym, w miejscu przechodzenia przewodu z oprawy oświetleniowej do oprawki żarówki; przepis § 7 ust. 1 pkt 1 stanowi, iż w celu ochrony przed zagrożeniami stwarzanymi przez sprzęt, w procesie jego projektowania i wytwarzania należy przewidzieć i zastosować w nim odpowiednie środki techniczne zapewniające ochronę ludzi i zwierząt domowych przed niebezpieczeństwem urazu lub innej szkody, mogących powstać w wyniku bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z elektrycznością. Stwierdzone niezgodności stanowią naruszenie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/95/WE z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do sprzętu elektrycznego przewidzianych do stosowania w określonych granicach napięcia (Dz. Urz. UE L 374/10 z 27 grudnia 2006), tj.: • pkt 1 lit. a „Warunki ogólne” Załącznik I „Podstawowe Elementy Założeń Związanych z Bezpieczeństwem Odnoszące się do Sprzętu Elektrycznego Przeznaczonego do Użytku w Określonych Granicach Napięcia” ww. dyrektywy, • pkt 1 lit. d „Warunki ogólne” Załącznik I „Podstawowe Elementy Założeń Związanych z Bezpieczeństwem Odnoszące się do Sprzętu Elektrycznego Przeznaczonego do Użytku w Określonych Granicach Napięcia” ww. dyrektywy, • pkt 2 lit. a „Ochrona przed zagrożeniami stwarzanymi przez sprzęt elektryczny” Załącznik I „Podstawowe Elementy Założeń Związanych z Bezpieczeństwem Odnoszące się do Sprzętu Elektrycznego Przeznaczonego do Użytku w Określonych Granicach Napięcia” ww. dyrektywy. 12 W toku postępowania przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów powiadomiono Andrzeja Zawisłę, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. „LAMPEX” Import – Export w Budzynie o możliwości podjęcia działań zmierzających do wycofania wyrobów z obrotu i wyznaczono mu termin na ich podjęcie. Poinformowano również, jakie należy przedstawić dowody na okoliczność podjętych działań. Podkreślić należy, iż kierowana w toku postępowania do strony korespondencja została prawidłowo doręczona. Strona została pouczona o przysługującym jej prawie brania czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a w szczególności wypowiadania się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszania żądań, a także przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. W trakcie toczącego się postępowania strona podważyła zasadność kwestionowania przedmiotowych opraw oświetleniowych w oparciu o normę PN-EN 60598-2-10:2005 „Oprawy oświetleniowe. Cześć 2-10: Wymagania szczegółowe. Przenośne oprawy oświetleniowe dla dzieci”, a tym samym zasadność wszczęcia postępowania i przedstawiła argumenty na poparcie swojego stanowiska. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyjaśnił przesłanki, przemawiające za zasadnością dokonania oględzin w oparciu o normę PN-EN 60598-2-10:2005 oraz za zasadnością kwestionowania stwierdzonych w wyniku przeprowadzonych oględzin niezgodności z pkt 10.4.1 i 10.6.1 ww. normy oraz tym samym za zasadnością wszczęcia przedmiotowego postępowania. Podkreślić należy, iż wyroby te oferowano jako przeznaczone dla dzieci, co udowodniono w prowadzonym postępowaniu. Wygląd lamp jednoznacznie wskazuje, że są to lampki dla dzieci. Ponadto, przedmiotowe lampki nadal oferowane są do sprzedaży na stronie internetowej producenta jako „Lampki dziecięce”. Ponadto w toku kontroli stwierdzono oprócz braku transformatorów/przekształtników wytwarzających bardzo niskie napięcie bezpieczne (SELV), nieprzekraczające 24V, inne niezgodności z zasadniczymi wymaganiami, które stwarzają zagrożenie bezpieczeństwa ich użytkowania i powinny być wyeliminowane. Biorąc pod uwagę fakt, iż producent Andrzeja Zawisła, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. „LAMPEX” Import – Export w Budzynie nie przedstawił dowodów potwierdzających wycofanie zakwestionowanych wyrobów z obrotu od odbiorców oraz mając na uwadze zagrożenie, jakie stwarzają dla użytkowników przedmiotowe wyroby, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iż niezbędne jest nakazanie wycofania ww. wyrobów z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach. 13 Ponadto w trosce o bezpieczeństwo użytkowników (konsumentów) kwestionowanych wyrobów, które mogą zagrażać zdrowiu i życiu dzieci, a w szczególności stwarzają ryzyko porażenia prądem elektrycznym dzieci, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iż zachodzi konieczność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i orzekł jak w sentencji. Decyzja ostateczna, zgodnie z art. 39a ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stanowi podstawę wpisu do prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów rejestru wyrobów niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 42 ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: Andrzej Zawisła P.P.H.U. „LAMPEX” Import – Export ul. Wągrowiecka 18 64-840 Budzyń Do wiadomości 1. Maria Ożdżyńska, wspólnik spółki cywilnej „PIONIER” ul. KEN 11 37-460 Stalowa Wola 2. Kazimierz Zięba, wspólnik spółki cywilnej „PIONIER” ul. KEN 11 37-460 Stalowa Wola 3. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej 4. a/a