DNR-176/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-86(17)/13/BB Warszawa, dnia 12 września 2013 r. Decyzja DNR-2/176/2013 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie przeciwko SKAN Sp. z o.o. z siedzibą w Szczukach, w sprawie wprowadzonej do obrotu pilarki spalinowej SKAN SM110013 kod EAN 5906725619310, niezgodnej z wymaganiami zasadniczymi określonymi w § 10 ust.1, § 29 ust. 1 i 2, § 36 pkt 1 lit. a, § 56 ust. 1, § 56 ust. 1 pkt 1, 4, 6, § 58 ust. 2, § 59 ust. 1 pkt 3, 5, 7, 20, 21 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn (Dz. U. Nr 199, poz. 1228), zwanego dalej „rozporządzeniem” oraz w pkt 1.3.2 i pkt 1.3.10 załącznika nr 3 „Deklaracje” do ww. rozporządzenia, w związku z wycofaniem wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy Bartłomieja Krzywolaka prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo-Usługowa BK Bartłomiej Krzywolak w Krakowie, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Krakowie stwierdzili w ofercie handlowej przedmiotową pilarkę spalinową SKAN SM110013 , zakupioną na podstawie faktury VAT nr 708/MB/2012 z dnia 19 września 2012 r. od Romana ŚmieŜewskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PHU AUTO-ZYSK w Biesiekierzu, który z kolei nabył ją od SKAN Sp. z o.o. z siedzibą w Szczukach zgodnie z fakturami VAT: nr 11670 z dnia 28 sierpnia 2012 r. i nr 10856 z dnia 19 września 2012 r. SKAN Sp. z o.o. zakupiła 129 sztuk ww. wyrobu od NANJING EXTOP TOOLS AND HARDWARE CORP., LTD. według Invoice No: EXTOP110937 z dnia 10 marca 2012 r. Pilarka spalinowa SKAN SM110013 wykonana została z metalu oraz tworzywa sztucznego w kolorze czarno-pomarańczowym. Na uchwycie urządzenia umieszczono dźwignię sterowania przepustnicą oraz blokadę dźwigni przepustnicy. Na korpusie znajdował 2 się wyłącznik zapłonu i gałka urządzenia rozruchowego. Maszynę zaopatrzono w przednią osłonę dłoni, pełniącą jednocześnie funkcję hamulca łańcucha. Wyrób zapakowano w kartonowe pudełko, na którym podano: nazwę i model: pilarka spalinowa SKAN SM110013, pojemność silnika: 58CC, znak CE, , kod EAN 5906725619310, importer: SKAN Sp. z o.o. ul. Gdańska 1a, -6-300 Przasnysz, waga netto: 6,0 kg, dane techniczne: 2200 W i 2,8 KW (MOC), 550 ml (zbiornik paliwa), 260 ml (zbiornik oleju), prowadnica 405 mm. Bezpośrednio na maszynie (tabliczce znamionowej i obudowie urządzenia) zamieszczono następujące informacje: markę urządzenia: SKAN, określenie maszyny: pilarka spalinowa, model: SM110013, znak CE, pojemność silnika: 58CC; 2,8 KW, moc 2200 W, obroty: 2800 rpm, 550 ml (zbiornik paliwa), 260 ml (zbiornik oleju), prowadnica 405 mm, mieszanka oleju/proporcja 1:25, symbol II klasy izolacji, wskazówki bezpieczeństwa (piktogramy), moc akustyczna: 110 dB. Do wyrobu dołączono instrukcje obsługi zawierającą m.in. nazwę i adres importera, znak CE, opis maszyny, informacje dotyczące montaŜu, ostrzeŜenia, wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i konserwacji. W wyniku badań organoleptycznych przeprowadzonych przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Krakowie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie oznakowania i treści instrukcji obsługi ww. wyrobu. Badając trwałość konstrukcji ujawniono pęknięcie obudowy maszyny w miejscu łączenia śrubą, wskazujące na słabą wytrzymałość materiałów uŜytych do budowy maszyny. Stwierdzono takŜe, Ŝe przedmiotowa pilarka posiadała niezaślepiony otwór umieszczony przy dźwigni sterowania przepustnicą, umoŜliwiający ingerencję uŜytkownika w element sterowania napędem w celu jego zablokowania w pozycji ciągłego gazu. Ponadto, dostarczona w toku kontroli przez importera deklaracja zgodności nie zawierała nazwiska i adresu osoby mającej miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej upowaŜnionej do przygotowania dokumentacji technicznej, a takŜe imienia i nazwiska osoby upowaŜnionej do sporządzenia deklaracji w imieniu producenta lub jego upowaŜnionego przedstawiciela. Wobec powyŜszych ustaleń, Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał za zasadne przekazanie ww. pilarki do badań laboratoryjnych, które przeprowadzone zostały przez Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie. Badania laboratoryjne wykazały, iŜ ww. wyrób nie spełnia wymagań określonych w następujących punktach normy PN-EN ISO 11681-1:2009 Maszyny dla leśnictwa – Wymagania bezpieczeństwa i badanie pilarek łańcuchowych przenośnych – Część 1: Pilarki łańcuchowe do prac leśnych (sprawozdanie z badań z 14.02.2013 r.): 3
pkt 5.3.1.1, z uwagi na złamanie uchwytu przedniego podczas próby wytrzymałości na mechaniczne obciąŜenie statyczne,
pkt 5.6.1, z uwagi na złamanie wychwytnika piły łańcuchowej podczas próby wytrzymałości na uderzenia mechaniczne,
pkt 6.1, z uwagi na braki w danych technicznych w instrukcji obsługi dotyczących m.in.: masy pilarki, grubości ogniwa prowadzącego oraz typów pił i prowadnic,
pkt 6.2, z uwagi na podanie w instrukcji obsługi nieprawidłowego przeznaczenia pilarki (tj. do prac przy pielęgnacji drzew) oraz terminologii niezgodnej z normą PN-ISO 6531 Maszyny dla leśnictwa. Pilarki łańcuchowe przenośne. Terminologia ; podanie w instrukcji obsługi niepełnych informacji dotyczących uŜytkowania pilarki, tj.: wielkości emisji ciśnienia akustycznego i mocy akustycznej na stanowisku operatora, emisji drgań, ostrzeŜeń o zagroŜeniach i środkach zaradczych podejmowanych w celu ich zmniejszenia, a takŜe niewyjaśnienie w instrukcji obsługi zjawisk „ślizgania”, „skakania” i opadania pod koniec cięcia,
pkt 6.3, z uwagi na braki w danych technicznych na oznakowaniu pilarki (nazwa i adres producenta, oznaczenie serii lub typu) oraz podanie oznakowania mającego zastosowanie do maszyn z napędem elektrycznym, tj. symbolu drugiej klasy ochronności, a takŜe niepełne wyjaśnienia w instrukcji obsługi dotyczące oznakowań umieszczonych na pilarce np. oznakowanie cięgna ssania – ustawienia przepustnicy w połoŜeniu rozruchowym. W związku z powyŜszym, Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 40k ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, wydał w dniu 22 marca 2013 r. decyzję, w której zakazał kontrolowanemu, tj.: Bartłomiejowi Krzywolakowi prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo- Usługowa BK Bartłomiej Krzywolak w Krakowie, udostępniania do dnia 21 maja 2013 r., 23 sztuk pilarki spalinowej SKAN SM110013 kod EAN 5906725619310. Na podstawie otrzymanych akt kontroli Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) uznał, iŜ pilarka spalinowa SKAN SM110013 kod EAN 5906725619310 nie spełnia zasadniczych wymagań określonych w następujących przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn (Dz. U. Nr 199, poz. 1228), zwanego dalej „rozporządzeniem”:
§ 10 ust. 1, § 29 ust. 1 i 2, § 36 pkt 1 lit a, z uwagi na niewystarczającą wytrzymałość materiałów uŜytych do wykonania elementów maszyny i zastosowanych urządzeń ochronnych, 4
§ 56 ust. 1, z uwagi na umieszczenie na wyrobie istotnych informacji w sposób nietrwały,
§ 56 ust. 1 pkt 1, 4, i 6, z uwagi na nieumieszczenie na maszynie nazwy i adresu producenta oraz jego upowaŜnionego przedstawiciela, jeśli taki występuje; serii lub typu maszyny oraz roku budowy maszyny, rozumianego jako rok zakończenia procesu produkcji,
§ 58 ust. 2, z uwagi na brak w instrukcji obsługi napisu „instrukcja oryginalna”,
§ 59 ust. 1 pkt 3, 5, 7, 20, 21, z uwagi na brak w instrukcji obsługi pełnych informacji dotyczących uŜytkowania maszyny oraz niedołączenie deklaracji zgodności,
pkt 1.3.2 i pkt 1.3.10 załącznika nr 3, z uwagi na brak w deklaracji zgodności nazwiska i adresu osoby mającej miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, upowaŜnionej do przygotowania dokumentacji technicznej, a takŜe imienia i nazwiska osoby upowaŜnionej do sporządzenia deklaracji w imieniu producenta lub jego upowaŜnionego przedstawiciela. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. powiadomił importera – SKAN Sp. z o.o. z siedzibą w Szczukach, zwaną dalej „stroną”, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonej do obrotu pilarki spalinowej SKAN SM110013 kod EAN 5906725619310, niezgodnej z wymaganiami ujętymi w ww. przepisach rozporządzenia. Wystąpił takŜe o przekazanie wszystkich dowodów zakupu ww. pilarki, dostarczenie listy jej odbiorców oraz udzielenie informacji o stanie posiadania wyrobu. Decyzją z dnia 25 kwietnia 2013 r., Prezes UOKiK działając na podstawie art. 40k ust. 4 ustawy o systemie oceny zgodności, przedłuŜył wydany dla Bartłomieja Krzywolaka prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo-Usługowa BK Bartłomiej Krzywolak w Krakowie, zakaz udostępniania przedmiotowej pilarki do czasu zakończenia prowadzonego postępowania W dniu 29 kwietnia 2013 r. do organu prowadzącego postępowanie wpłynęła kopia faktury zakupu, kopie dokumentów SAD, zestawienie czterech odbiorców wyrobu oraz wydruk stanu magazynowego wyrobu na dzień 26 kwietnia 2013 r. – 0 sztuk. Postanowieniem z dnia 17 maja 2013 r., wydanym na podstawie art. 41b ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na wycofanie z obrotu pilarki spalinowej SKAN SM110013 kod EAN 5906725619310 oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi 5 wymaganiami w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim oraz poinformował, jakie dowody naleŜy przedstawić na powyŜszą okoliczność. Przy piśmie z dnia 10 czerwca 2013 r. strona przekazała ponownie kopię faktury zakupu (tym razem poświadczoną za zgodność z oryginałem) oraz przedstawiła dokumenty (potwierdzenie przelewu, faktura pro-forma, treść ogłoszenia) na okoliczność powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach. W dniu 24 czerwca 2013 r. strona nadesłała wycinek opublikowanego ogłoszenia prasowego, fakturę korygującą, oświadczenie odbiorcy o braku wyrobu w ofercie handlowej oraz kopię oświadczenia przedsiębiorcy PROAGRES Jacek Ulewicz, który nie został ujęty na liście kontrahentów. Pismem z dnia 25 czerwca 2013 r. strona ponownie przedłoŜyła kopię ww. oświadczenia potwierdzoną za zgodność z oryginałem i wyjaśniła, iŜ pochodzi ono od przedsiębiorcy, który był odbiorcą zakwestionowanej pilarki, a jedynie zmienił nazwę i formę prowadzonej działalności gospodarczej (wcześniej PHU MIREX II S.C.). Brakujące oświadczenie o nieposiadaniu w sprzedaŜy ww. wyrobu przekazane zostało w dniu 30 sierpnia 2013 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej. Oryginał pisma wpłynął do organu prowadzącego postępowanie w dniu 6 września 2013 r. Strona została poinformowana przez Prezesa UOKiK o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Z uprawnienia tego strona skorzystała w dniu 25 kwietnia 2013 r. (notatka słuŜbowa). Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stroną postępowania w sprawie wprowadzonych do obrotu wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami jest osoba, która wprowadziła wyrób do obrotu. Stroną postępowania moŜe być takŜe dystrybutor. Przepis art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, Ŝe przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Zaś zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o systemie oceny zgodności, importerem jest osoba fizyczna lub prawna albo 6 jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, mająca siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do uŜytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. SKAN Sp. z o.o. z siedzibą w Szczukach jest importerem pilarki spalinowej SKAN SM110013 kod EAN 5906725619310. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku sprzętu elektrycznego, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn. Przeprowadzone przez Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie badania laboratoryjne (sprawozdanie z badań z dnia 14 lutego 2013 r.) wykazały, Ŝe przedmiotowa oprawa nie spełnia wymagań zawartych w pkt 5.3.1.1, pkt 5.6.1, pkt 6.1, pkt 6.2 i pkt 6.3 normy PN-EN ISO 11681-1:2009 Maszyny dla leśnictwa – Wymagania bezpieczeństwa i badanie pilarek łańcuchowych przenośnych – Część 1: Pilarki łańcuchowe do prac leśnych. Za uzasadnione naleŜy, zatem uznać wszczęcie przez Prezesa UOKiK postępowania administracyjnego przeciwko importerowi – SKAN Sp. z o.o. z siedzibą w Szczukach, w sprawie wprowadzonego do obrotu wyrobu niezgodnego z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 10 ust.1, § 29 ust. 1 i 2, § 36 pkt 1 lit. a, § 56 ust. 1, § 56 ust. 1 pkt 1, 4, 6, § 58 ust. 2, § 59 ust. 1 pkt 3, 5, 7, 20, 21 rozporządzenia oraz w pkt 1.3.2 i pkt 1.3.10 załącznika nr 3 „Deklaracje” do ww. rozporządzenia. Zgodnie z brzmieniem przepisu § 10 ust. 1 rozporządzenia, maszyna powinna być zaprojektowana i wykonana tak, aby nadawała się do realizowania swojej funkcji oraz mogła być obsługiwana, regulowana i konserwowana, nie stwarzając zagroŜeń dla osób wykonujących te czynności w przewidzianych warunkach, z uwzględnieniem moŜliwego do przewidzenia niewłaściwego uŜycia. Przepis § 29 rozporządzenia stanowi, Ŝe poszczególne części maszyny i ich połączenia powinny wytrzymać obciąŜenia występujące podczas uŜytkowania (ust. 1), a trwałość uŜytych materiałów powinna być dostosowana do rodzaju miejsca pracy maszyny, przewidzianego przez producenta lub jego upowaŜnionego przedstawiciela, z uwzględnieniem zmęczenia, starzenia, korozji i ścierania materiałów (ust. 2). Według przepisu § 36 ust 1 lit. a rozporządzenia, osłony i urządzenia ochronne powinny mieć wytrzymałą konstrukcję. Zgodnie 7 z brzmieniem § 56 ust. 1 rozporządzenia, oznaczenia maszyn powinny być widoczne, czytelne i trwałe, a takŜe powinny zawierać co najmniej: nazwę i adres producenta oraz jego upowaŜnionego przedstawiciela, jeśli taki występuje (pkt. 1), oznaczenie serii lub typu maszyny (pkt 4), rok budowy maszyny, rozumiany jako rok zakończenia procesu produkcji (pkt 6). Przepis § 58 ust. 2 rozporządzenia stanowi, Ŝe instrukcja powinna być sporządzona w co najmniej jednym języku oficjalnym Unii Europejskiej. Na takiej wersji lub wersjach językowych, zweryfikowanych przez producenta lub jego upowaŜnionego przedstawiciela, powinien być umieszczony napis „Instrukcja oryginalna”. Według przepisu § 59 ust. 1 rozporządzenia, instrukcje, o których mowa w § 58 ust. 1, powinny zawierać co najmniej następujące informacje, jeŜeli ma to zastosowanie: deklarację zgodności WE lub dokument przedstawiający treść deklaracji zgodności WE, wskazujący szczegółowe dane dotyczące maszyny (pkt 3), rysunki, schematy, opisy i objaśnienia niezbędne do uŜytkowania, konserwacji i naprawy maszyny oraz sprawdzenia prawidłowości jej działania (pkt 5), opis zastosowania maszyny zgodnego z przeznaczeniem (pkt 7), specyfikacje części zamiennych, jakie mają zostać uŜyte, jeŜeli mają one wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo operatorów (pkt 20), parametry dotyczące emisji hałasu (pkt 21). Zgodnie z brzmieniem pkt 1.3 załącznika nr 3 do rozporządzenia, deklaracja zgodności WE powinna zawierać: nazwisko i adres osoby mającej miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, upowaŜnionej do przygotowania dokumentacji technicznej (pkt 1.3.2) oraz imię i nazwisko oraz podpis osoby upowaŜnionej do sporządzenia deklaracji w imieniu producenta lub jego upowaŜnionego przedstawiciela (pkt 1.3.10). W toku postępowania administracyjnego strona nie kwestionowała, iŜ przedmiotowy wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań, określonych w ww. przepisach rozporządzenia i podjęła działania naprawcze. Dowody przedstawione przez stronę w toku postępowania administracyjnego, w postaci: listy odbiorców, oświadczeń kontrahentów o braku wyrobów w ofercie handlowej, faktury korygującej potwierdzającej zwrot 3 sztuk wyrobu, a takŜe wycinka ogłoszenia prasowego, stanowią w ocenie Prezesa UOKiK wystarczającą podstawę do uznania, Ŝe pilarka spalinowa SKAN SM110013 kod EAN 5906725619310 nie będzie udostępniana przez stronę postępowania, a konsumenci zostali powiadomieni o istniejącym zagroŜeniu. W świetle art. 2 pkt 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 8 2008 r.) przez wycofanie z obrotu naleŜy rozumieć dowolny środek, którego celem jest zapobieŜenie udostępnieniu na rynku produktu w danym łańcuchu dostaw. Zgodnie z art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe wyrób został wycofany z obrotu. W związku z powyŜszym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267.), w związku z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak