DNR-169/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-5( 29 )/12/JWS Warszawa, 21 sierpnia 2012 r. DECYZJA DNR-2/169/2012 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu przez importera - Przedsiębiorstwo Produkcyjne, Handlowe i Usługowe „AXIOM” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku-Białej, zabawki pluszowej produkcji chińskiej – Miś Władek , kod kreskowy 5904042040336, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.2., pkt 1.4.2. i pkt 1.4.3. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454), w związku z usunięciem niezgodności wyrobu z zasadniczymi wymaganiami. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 25 października - 07 listopada 2011 r. w sklepie przy ul. 30 Stycznia 39 w Międzyrzeczu, należącym do Tadeusza Matacza, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: „TADEUSZ MATACZ – ZAKŁAD ZEGARMISTRZOWSKI” w Międzyrzeczu, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gorzowie Wlkp. stwierdzili w ofercie handlowej m.in. zabawkę - Miś Władek , kod kreskowy 5904042040336. Z załączonej do akt sprawy faktury COMMERCIAL INVOICE No. TD10-0120/1 z dnia 04 sierpnia 2010 r. wynikało, iż ww. zabawka została zakupiona przez AXIOM CO., LTD. UL. STRACONKI 115, BIELSKO-BIAŁA, POLAND, w ilości 900 szt. od WEIHAI TEDDY TOY CO., LTD, CHINA. 2 Przedmiotowa zabawka to miękki, wypchany miś, pokryty kolorowym materiałem włókienniczym. Zabawka w pozycji siedzącej ma dł. ok. 320 mm. Miś jest ubrany w czapeczkę i szalik, do korpusu ma przyszyte rękawiczki na sznurku. Oczka misia zostały wykonane z twardego tworzywa sztucznego o śr. ok. 12 mm, natomiast usta zostały wyhaftowane. Do zabawki przymocowano linkę w postaci pętelki - służącej do zawieszenia zabawki. Zabawka nie posiada opakowania. Na etykiecie, przymocowanej do zabawki za pomocą plastikowej żyłki, umieszczono następujące informacje: • dane importera: „AXIOM spółka z o.o., 43-300 Bielsko-Biała/Poland, ul. Piekarska 197, tel. (33) 821-19-04, e-mail: zabawki@axiom.com.pl, www.axiom.com.pl”; • nazwę wyrobu: „Miś Władek ”; • kod kreskowy 5904042040336; • „ Wyprodukowano z surowców najwyższej jakości zgodnie ze zharmonizowanymi normami dot. bezpieczeństwa zabawek”. Na wszytej w zabawkę metce umieszczono napisy: • „ AXIOM pluszaki z klasą”; • Import: „ P.P.H.i U. AXIOM spółka z o.o., 43-300 Bielsko-Biała, ul. Straconki 115, e-mail: zabawki@axiom.com.pl, www.axiom.com.pl”; • kraj produkcji: „ Wyprodukowano w Chinach”; • oznakowanie CE; • informacja: „ Zabawka pluszowa ” oraz symbole przedstawiające sposób konserwacji zabawki Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie (sprawozdanie z badań nr 343/2011) wykazały niezgodność zabawki – Miś Władek , kod kreskowy 5904042040336 z następującymi punktami normy normy PN-EN 71-1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”: 1) pkt 5.1, z uwagi na odłączenie się w wyniku badania wytrzymałości na rozciąganie – oczka misia, które całkowicie mieści się w cylindrze do badania małych części; 2) pkt 5.4, z uwagi na zaniżoną grubość linki przy zabawce ( stwierdzono 1,27 ± 0,08 mm, zgodnie z normą - od 1,5 mm). W związku ze stwierdzonymi niezgodnościami, Lubuski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, iż przedmiotowa zabawka nie spełnia zasadniczych wymagań określonych w § 8 ust. 2 i § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki 3 Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.) i przekazał zebrany materiał dowodowy w sprawie do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w celu wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie przepisów ustawy o systemie oceny zgodności. Pismem z dnia 19 stycznia 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej „Prezes UOKiK”) zawiadomił – PPHiU „AXIOM” Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku-Białej (zwanego dalej także „stroną”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki - Miś Władek , kod kreskowy 5904042040336, niespełniającej zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w następujących punktach załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (zwanego dalej „rozporządzeniem MG”): 1) pkt 1.2., z uwagi na zaniżoną grubość linki przy zabawce, co stwarza ryzyko zranienia w przypadku kontaktu z nią; 2) pkt 1.4.2. i pkt 1.4.3., z uwagi na pojawienie się, w wyniku badania, małego elementu, który w przypadku połknięcia lub wchłonięcia powoduje ryzyko uduszenia albo udławienia. Zgodnie z przepisem pkt 1.2. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” rozporządzenia MG, dostępne krawędzie, wystające części, przewody, kable i mocowania na zabawkach muszą być zaprojektowane i wyprodukowane w taki sposób, aby zminimalizować ryzyko zranienia na skutek kontaktu z nimi. Natomiast z treści przepisu pkt 1.4.2. ww. załącznika wynika, że zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia użytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Zaś przepis pkt 1.4.3. ww. załącznika stanowi, że zabawki i ich części przeznaczone dla dzieci w wieku poniżej 36 miesięcy, a także wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemożliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych; dotyczy to także zabawek, które są przeznaczone do wkładania do ust, ich części oraz wszelkich dających się odłączyć elementów tych zabawek. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 30 stycznia 2012 r. (data wpływu 02 lutego 2012 r.) strona zakwestionowała wyniki badań laboratoryjnych i wniosła o „przeprowadzenie badania wyrobu przez biegłego w zakresie ustalenia możliwości wystąpienia zranienia w przypadku kontaktu z linką znajdującą się przy zabawce, ustalenia czy zabawka posiada małe elementy, które mogą ulec łatwemu oderwaniu/odłączeniu oraz określenia zagrożenia ich połknięcia, a także określenia czy wyrób spełnia zasadnicze wymagania”. Uzasadniając swój wniosek 4 strona podniosła, że zabawka nie posiada „(…) elementów o zbyt małych wymiarach mogących stwarzać ryzyko uduszenia albo udławienia (…), które z łatwością podlegają oderwaniu/odłączeniu od zabawki”. Ponadto strona powołała się na przepis pkt 1.2. załącznika nr 1 do rozporządzenia MG, zgodnie z którym, m.in. przewody, kable i mocowania na zabawkach muszą być wyprodukowane w taki sposób, aby zminimalizować ryzyko zranienia na skutek kontaktu z nimi. Dalej strona argumentowała, że z powodu braku jednoznacznych parametrów tego typu elementów, niezbędne jest przeprowadzenie badania przez biegłego, które oceniłoby stopień ryzyka zranienia się dziecka. Jednocześnie w ww. piśmie, strona wystąpiła o przekazanie jej z akt sprawy, m.in. wyników kontroli i badań. Do pisma załączono rozliczenie sprzedaży kwestionowanego wyrobu wraz z dokumentem SAD oraz fakturą COMMERCIAL INVOICE No. TD10-0120/1 z dnia 04 sierpnia 2010 r. W piśmie z dnia 14 lutego 2012 r. Prezes UOKiK poinformował stronę, że zostaną jej przekazane uwierzytelnione kopie protokołu kontroli oraz sprawozdanie z badań laboratoryjnych, po wcześniejszym wniesieniu przez stronę opłaty skarbowej. Jednocześnie Prezes UOKiK poinformował, że w następnym piśmie odniesie się do wniosku strony o powołanie biegłego. Żądane uwierzytelnione kopie dokumentów wysłano do strony przy piśmie z dnia 29 lutego 2012 r. Po przeprowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, Prezes UOKiK postanowieniem z dnia 06 marca 2012 r. powołał biegłego – Instytut Matki i Dziecka w Warszawie na okoliczność ustalenia: 1) występowania małych elementów dających się łatwo odłączyć/oderwać; 2) możliwości występowania zagrożeń związanych z połknięciem małego elementu oraz ryzyka zranienia linką w przypadku kontaktu z nią dziecka. O dacie i miejscu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego strona została poinformowana w piśmie z dnia 07 marca 2012 r. W opinii z dnia 14 marca 2012 r., sygn. D.DOC.910.92/12, powołany biegły stwierdził, że przedmiotowa zabawka nie jest zabawką przeznaczoną dla dzieci w wieku poniżej 3 lat ze względu na swoją budowę. Biegły m.in. powołał się na wytyczne Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379 Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne), zgodnie z którymi zabawka jest przypisana do kategorii H – lalki i zabawki wypchane miękkie i jest zakwalifikowana dla dzieci w wieku powyżej 36 miesięcy ze względu na rodzaj surowca z jakiego uszyto pluszową zabawkę – długie włosy pluszowej tkaniny, wielkość zabawki, elementy typu rękawiczki dla misia zawieszone na sznureczkach i dobrze unieruchomione, w które dziecko może wsadzać przednie łapy pluszaka. W odniesieniu do 5 oczu misia, biegły orzekł, że forma oczu, którą zastosował producent nie powoduje, że zabawka jest niebezpieczna, gdyż plastikowe oczy zostały zabezpieczone przed wyjęciem przez dziecko, specjalnymi trzpieniami, znajdującymi się wewnątrz. Próba wyjęcia oczu, z siłą z jaką może to robić dziecko - nie powiodła się. Odnośnie grubości linki biegły stwierdził, że linka w formie pętli, umiejscowiona na czapce misia jest za duża, z łatwością mieści dłoń dziecka i szybko ulega skręcaniu, gdyż jest bardzo cienka. W związku z tym istnieje potencjalne ryzyko zaciśnięcia się pętli na palcach ręki dziecka podczas noszenia misia za pętlę. Zaciśnięcie i ewentualne zranienie („bolesne obszorowanie”) może nastąpić, gdy pętla będzie się przesuwała pod wpływem sporego ciężaru zabawki. W konkluzji biegły orzekł, że w wyniku badania organoleptycznego, potwierdza zastrzeżenia do jakości i długości linki, i możliwości skaleczenia się przez dziecko. Natomiast nie podtrzymuje zastrzeżeń do rodzaju i sposobu mocowania oczu zabawki, bowiem tego rodzaju mocowanie oczu jest dopuszczalne przez normę i stosowane w produkcji zabawek, ale wymaga dużej precyzji i dokładności wykonania, gdyż wówczas gwarantuje pełne bezpieczeństwo dziecku. Jednocześnie biegły zasugerował, aby zrezygnować z pętli, bowiem nie jest ona potrzebna i nie znajduje zastosowania w tego typu zabawkach oraz wskazał, że należy określić na etykiecie przeznaczenie wiekowe użytkownika zabawki (słowne i graficzne). W oparciu o otrzymaną opinię, Prezes UOKiK w piśmie z dnia 30 marca 2012 r. poinformował stronę, iż w związku z wnioskami biegłego, że zabawka - Miś Władek , kod kreskowy 5904042040336 , jest zabawką przeznaczoną dla dzieci w wieku powyżej 3 lat oraz sugestią biegłego o zrezygnowaniu ze zbyt cienkiej linki w postaci pętli , niezbędne jest wycofanie przedmiotowego wyrobu z obrotu bądź usunięcie stwierdzonych niezgodności poprzez usunięcie z każdej sztuki zabawki pętli (zawieszki) oraz umieszczenie na zabawce, na przymocowanej etykiecie lub na opakowaniu informacji o następującej treści: „ OSTRZEŻENIE. Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniżej 3 lat ze względu na swoją budowę” oraz symbolu graficznego . Jednocześnie Prezes UOKiK wskazał termin na wykonanie powyższych działań oraz poinformował jakie należy przedstawić dowody. W piśmie z dnia 23 kwietnia 2012 r. (data wpływu 27 kwietnia 2012 r.) strona oświadczyła, że podjęła działania naprawcze mające na celu usunięcie niezgodności poprzez umieszczenie na zabawce ostrzeżenia o treści: „ OSTRZEŻENIE. Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniżej 3 lat ze względu na swoją budowę” wraz z symbolem graficznym oraz zlikwidowanie pętli (zawieszki). Do pisma strona załączyła pełnomocnictwo dla radcy prawnego z potwierdzeniem wniesienia opłaty skarbowej oraz pismo skierowane do odbiorców wraz z listą zawierającą dane adresowe tylko 32 kontrahentów, czyli w liczbie 6 mniejszej o 16 podmiotów, niż to wykazano w rozliczeniu sprzedaży zabawki. Ponadto załączono oświadczenia 28 kontrahentów o nieposiadaniu kwestionowanej zabawki na stanie magazynowym oraz oświadczenia 3 kontrahentów o usunięciu niezgodności - bez informacji ile sztuk wyrobu zostało poddanych działaniom naprawczym. W związku z powyższym, Prezes UOKiK w piśmie z dnia 04 maja 2012 r. wezwał stronę do wyjaśnienia rozbieżności w wykazach kontrahentów oraz do przedstawienia brakujących oświadczeń kontrahentów, a także przekazania informacji o ilości zabawek poddanych działaniom naprawczym, odrębnie u każdego kontrahenta. W odpowiedzi w piśmie z dnia 22 maja 2012 r. (data wpływu 28 maja 2012 r.) strona oświadczyła, że rozbieżności w wykazach kontrahentów wynikają z oczywistej omyłki, oraz że nie zmierzały one do wprowadzenia w błąd organu. Ponadto strona podała ilości zabawek poddanych działaniom naprawczym u 2 kontrahentów (łącznie 36 szt.). Do pisma załączono wykaz adresowy sklepów sieci LECLERC oraz ALMA, do których sprzedano zabawkę, jak również oświadczenia 7 odbiorców o nieposiadaniu zabawki w ofercie handlowej. Następnie w piśmie z dnia 20 czerwca 2012 r. (data wpływu 26 czerwca 2012 r.) strona podała ilość zabawki poddanej działaniom naprawczym (3 szt.) u trzeciego kontrahenta. Do pisma załączono pięć faktur korygujących oraz oświadczenia o nieposiadaniu zabawki 7 kontrahentów strony. Brakujące dowody w postaci oświadczeń o nieposiadaniu zabawki w ofercie handlowej strona przesłała przy pismach z dnia 10, 23 i 29 lipca oraz 2 sierpnia 2012 r. W piśmie z dnia 09 sierpnia 2012 r. strona została poinformowana o prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy, prawie wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Strona z praw tych nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, zwanej dalej „ustawą o systemie oceny zgodności”, stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do użytku wyrób niezgodny z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. PPHiU „AXIOM” Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku - Białej jest importerem wprowadzającym do obrotu zabawkę produkcji chińskiej - Miś Władek , kod kreskowy 5904042040336. 7 Zgodnie z przepisem art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, przez wprowadzenie do obrotu należy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego używania lub dystrybucji. Natomiast zgodnie z przepisem art. 5 pkt 21 ww. ustawy, za importera uważa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, mającą siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie (sprawozdanie z badań Nr 343/2011) wykazały niezgodność zabawki z pkt 5.1 oraz pkt 5.4 normy PN-EN 71-1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”. Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania administracyjnego przeciwko PPHiU „AXIOM” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku-Białej, mającego na celu doprowadzenie do usunięcia niezgodności kwestionowanego wyrobu z zasadniczymi wymaganiami lub wycofania go z obrotu. W toku postępowania strona zakwestionowała wyniki badań laboratoryjnych i wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Powołany w sprawie biegły stwierdził, że zabawka jest przeznaczona dla dzieci w wieku powyżej 3 lat oraz uznał, że ze względu na sposób zamocowania, oczy misia nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa dziecka. Biegły zakwestionował jednak jakość i długość pętli wykonanej ze zbyt cienkiej linki, która może zranić skórę dziecka. Ponadto biegły zasugerował umieszczenie na zabawce ostrzeżenia o kategorii wiekowej zabawki w formie słownej i graficznej. W toku postępowania strona przekazała zestawienie kontrahentów wraz z rozliczeniem sprzedaży oraz poświadczone za zgodność z oryginałem kopie oświadczeń odbiorców o nieposiadaniu na stanie magazynowym przedmiotowego wyrobu lub o usunięciu niezgodności, a także faktury korygujące. W świetle przekazanych dowodów strona poddała działaniom naprawczym 39 szt . zabawki, a 34 szt. wycofała z obrotu. Zebrane w toku postępowania dowody są wystarczające do uznania, iż zabawka - Miś Władek , kod kreskowy 5904042040336, została wycofana z obrotu. 8 Zgodnie z art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli niezgodność wyrobu z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami została usunięta albo wyrób został wycofany z obrotu lub z użytku. W tym stanie rzeczy postanowiono, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w zw. z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa UPKiK Zastępca Dyrektora DNR Jadwiga Gunerka Otrzymuje: PPHiU „AXIOM” Sp. z o.o. ul. Straconki 115 43-300 Bielsko-Biała Do wiadomości: 1. Tadeusz Matacz ul. 30 Stycznia 39 66-300 Międzyrzecz 2. Lubuski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej dot.: BN.8361.371.2011 3. aa