DNR-163/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-135(17)/12/BB Warszawa, dnia 10 sierpnia 2012 r. DECYZJA DNR-2/163/2012 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Prywatnego REX Spółka jawna Roman Zając, Czesław Putyra z siedzibą w Bielsku-Białej od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie wstrzymania wprowadzania do obrotu 1062 sztuk zabawki zwierzątko – duŜe oczka kod EAN 5907308929581, uchyla wskazaną decyzję w całości i umarza postępowanie I instancji. UZASADNIENIE W dniu 20 lutego 2012 r. Urząd Celny w Gdyni – Oddział Celny Baza Kontenerowa wystąpił do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z wnioskiem o wydanie opinii co do spełniania zasadniczych i innych wymagań przez zabawkę zwierzątko – duŜe oczka kod EAN 5907308929581, pochodzącą z partii 3360 sztuk, zaimportowanej przez Przedsiębiorstwo Prywatne REX Spółka jawna Roman Zając, Czesław Putyra z siedzibą w Bielsku-Białej. Przedmiotowa zabawka to figurka lwa wykonana z tworzywa gumopodobnego w kolorze pomarańczowym, z oczami w kształcie kuli, wykonanymi z twardego tworzywa sztucznego, wysuwającymi się na skutek naciśnięcia, tzw. „wytrzeszcz oczu”. Według oznaczenia na etykiecie, wyrób nieodpowiedni dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat. W ramach podjętych działań Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zwrócił się do ww. Urzędu Celnego o pobranie do badań laboratoryjnych próbek przedmiotowego wyrobu. Zabawkę przekazano do badań w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z uwagi na cechy 2 charakterystyczne wyrobu (miękka, gumowa zabawka o prostym wzorze) wskazujące, według inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku, na moŜliwość uŜywania zabawki równieŜ przez dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia, wyrób poddano badaniom z uwzględnieniem pkt 8.1 normy PN-EN 71-1+A14 „Bezpieczeństwo zabawek Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” , który stanowi, Ŝe w przypadku gdy zabawka przeznaczona jest dla więcej niŜ jednej grupy wiekowej musi być poddana badaniom o surowszych parametrach. Badania laboratoryjne (sprawozdanie z badań nr 71/2012) wykazały, Ŝe zabawka zwierzątko – duŜe oczka kod EAN 5907308929581 nie spełnia wymagań określonych w pkt 5.1 ww. normy PN-EN 71-1:2011, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małego elementu (oko) mieszczącego się całkowicie w cylindrze do badania małych części. Tym samym wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w pkt 1.4.2 oraz 1.4.3 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454), dalej: rozporządzenie. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniach 3-13 kwietnia 2012 r. u importera ww. wyrobu, tj. w Przedsiębiorstwie Prywatnym REX Spółka jawna Roman Zając, Czesław Putyra przy ul. Cieszyńskiej 365 w Bielsku-Białej, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach zapoznali przedsiębiorcę z wynikami przedmiotowych badań. Decyzją z dnia 12 kwietnia 2012 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz.1219 ze zm.) wstrzymał wprowadzanie do obrotu 1062 sztuk zabawki zwierzątko – duŜe oczka kod EAN 5907308929581. W uzasadnieniu organ stwierdził, iŜ w świetle przeprowadzonych badań laboratoryjnych przedmiotowa zabawka nie spełnia wymagań bezpieczeństwa określonych w pkt 1.4.2 i 1.4.3 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małego elementu (oko) stwarzającego ryzyko uduszenia w przypadku jego połknięcia lub przedostania się do dróg oddechowych. Jednocześnie wskazał, Ŝe kierując się wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 ,,Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne”) i mając na uwadze funkcje i cechy ww. zabawki (prosta budowa, wykonanie z miękkiego gumopodobnego tworzywa, moŜliwość zabawy w kąpieli), wyrób posiada właściwości zabawowe zarówno dla dzieci poniŜej, jak i powyŜej 36 miesięcy i ze względu na małe elementy stwarza zagroŜenie dla bezpieczeństwa dzieci. 3 W odwołaniu z dnia 26 kwietnia 2012 r. strona wniosła o uchylenie wskazanej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania, zarzucając decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej błędne zakwalifikowanie przedmiotowej zabawki jako wyrobu dla dzieci poniŜej 3 lat oraz błędne ustalenie, iŜ omawiana zabawka jest niezgodna ze szczegółowymi wymaganiami bezpieczeństwa zawartymi w pkt 1.4.2 oraz 1.4.3 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. Zdaniem strony, zabawka zwierzątko – duŜe oczka , z racji swojej funkcji, tj.: „wytrzeszcz oczu”, nie jest przeznaczona dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat, bowiem tak małe dziecko nie ma fizycznej moŜliwości, by osiągnąć powyŜszy efekt. Strona podkreśliła, Ŝe wskazany wyrób zakwalifikowany został przez producenta do kategorii zabawek przeznaczonych dla dzieci powyŜej 36 miesięcy i stosownie do przepisów rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek, posiada wymagane oznaczenia i ostrzeŜenia: „ Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat. Ryzyko zadławienia. Zabawka moŜe zawierać małe, łatwe do połknięcia elementy”. Zatem, w jej ocenie, jest wyrobem bezpiecznym i czyni zadość przepisom wskazanego rozporządzenia. Pismem z dnia 10 maja 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił Przedsiębiorstwo Prywatne REX Spółka jawna Roman Zając, Czesław Putyra z siedzibą w Bielsku-Białej, Ŝe zgodnie z art. 10 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w kaŜdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umoŜliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Z przedmiotowych uprawnień strona nie skorzystała. ZwaŜywszy na fakt, Ŝe prawidłowe określenie przeznaczenia wiekowego zabawki ma istotne znaczenie dla niniejszego postępowania odwoławczego, postanowieniem z dnia 18 maja 2012 r., na podstawie art. 84 § 1 w związku z art. 123 § 1 kpa, Prezes UOKiK powołał Instytut Matki i Dziecka w Warszawie jako biegłego na okoliczność ustalenia, dla jakiej kategorii wiekowej przeznaczona jest zabawka zwierzątko – duŜe oczka. Powołany w sprawie biegły – Instytut Matki i Dziecka w Warszawie w dniu 12 czerwca 2012 r., w oparciu o próbkę kontrolną ww. zabawki, wydał opinię. Opinia biegłego w zakresie kwalifikacji wiekowej wskazanego wyrobu przekazana została przez biegłego w dniu 18 czerwca 2012 r. Biegły stwierdził, iŜ zabawka zwierzątko – duŜe oczka nie jest zabawką przeznaczoną dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat, ze względu na szczegóły w swojej budowie, które w trakcie uŜytkowania stanowią potencjalne zagroŜenie dla zdrowia i Ŝycia małego dziecka (ryzyko odgryzienia fragmentu zabawki, połknięcia go, zadławienia się). Forma przedmiotowej zabawki (dotyczy to szczególnie oczu, które po 4 naciśnięciu stanowią bardzo mocno wysunięty szczegół) i dość twarda grzywa lwa nie są bezpieczne dla niemowlęcia i dziecka młodszego, którego naturalnym odruchem poznawczym jest branie przedmiotów do ust, gryzienie, ciągnięcie itp. W ocenie Instytutu Matki i Dziecka, zabawka zwierzątko – duŜe oczka naleŜy do kategorii zabawek dla dzieci powyŜej 3 roku Ŝycia. Posiada ona cechy zabawek z grupy tzw. śmiesznych, atrakcyjnych ze względu na oczy, które po naciśnięciu tułowia zabawki wysuwają się do przodu, naśladując tzw. wytrzeszcz oczu. ZwaŜywszy, Ŝe przedmiotowa opinia nie odnosiła się do kwestii, czy wskazana zabawka posiada właściwości zabawowe takŜe dla dzieci poniŜej 3 lat, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia prawidłowości kwalifikacji tej zabawki w świetle wytycznych Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek, Prezes UOKiK pismem z dnia 5 lipca 2012 r. zwrócił się do biegłego o doprecyzowanie ww. opinii w tym zakresie. W piśmie z dnia 11 lipca 2012 r. biegły zawarł uzupełnienie wcześniej wydanej opinii stwierdzając, iŜ zabawka zwierzątko – duŜe oczka została zakwalifikowana dla dzieci w wieku powyŜej 3 lat z racji potencjalnych zagroŜeń, jakie moŜe stwarzać dla dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia. Podczas wykorzystania zabawki zgodnie z przeznaczeniem, z wykorzystaniem funkcji zabawowych, w momencie manipulowania zabawką, ujawniają się cechy, które dyskwalifikują wyrób do uŜytkowania przez dzieci poniŜej 3 lat. W związku z tym, ww. zabawka nie moŜe być kwalifikowana do kategorii zabawek niemowlęcych (kategoria V Zabawki dla niemowląt do oglądania, chwytania, i/lub ściskania wg Raportu PKN-CEN/CR 14379:2007 ,,Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne”). Zdaniem biegłego, przedmiotowa zabawka nie mieści się w Ŝadnej z kategorii ww. Raportu, a uŜytkownikiem jej docelowo jest dziecko starsze, w wieku powyŜej 3 roku Ŝycia. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej, wojewódzki inspektor, w drodze decyzji, moŜe zarządzić w toku kontroli ograniczenie wprowadzania do obrotu, wstrzymanie wprowadzania do obrotu lub wycofanie z obrotu produktów albo wstrzymanie świadczenia usług, albo niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, jeŜeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa. W przedmiotowej sprawie, wydając decyzję o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu 1062 sztuk zabawki zwierzątko – duŜe oczka , Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej stwierdził, iŜ przedmiotowa zabawka przeznaczona jest dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy i ze względu na stwierdzone niezgodności z zasadniczymi wymaganiami 5 bezpieczeństwa, tj. pojawienie się w wyniku badań laboratoryjnych małego elementu (oko), moŜe stanowić zagroŜenie dla bezpieczeństwa jej uŜytkowników (dzieci). ZwaŜywszy na odmienne stanowisko strony w kwestii określenia przeznaczenia wiekowego zakwestionowanej zabawki, organ prowadzący postępowanie uznał za uzasadnione rozstrzygnięcie kwestii kwalifikacji wyrobu poprzez przeprowadzenie na powyŜszą okoliczność dowodu z opinii niezaleŜnego biegłego – Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie. Zgodnie z wydaną przez biegłego opinią, zabawka zwierzątko – duŜe oczka zakwalifikowana została do kategorii zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku powyŜej 3 lat i nie posiada właściwości zabawowych dla dzieci poniŜej 36 miesięcy. UŜytkowanie zabawki z wykorzystaniem jej funkcji zabawowych ujawnia bowiem cechy wyrobu, które dyskwalifikują zabawkę do uŜywania przez dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia. Tym samym, ww. wyrób nie podlega badaniom o surowszych parametrach, właściwym dla zabawek przeznaczonych dla dzieci poniŜej 36 miesięcy. Nie moŜna zatem, na ich podstawie twierdzić, Ŝe wskazana zabawka jest niezgodna z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.4.2 oraz 1.4.3 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia. W świetle powyŜszych ustaleń, a zwłaszcza przeprowadzonego dowodu z opinii biegłego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje słuszność podniesionych przez stronę zarzutów, co do braku przesłanek uzasadniających wstrzymanie wprowadzania do obrotu przedmiotowej zabawki. W tym stanie rzeczy, naleŜało orzec jak w sentencji decyzji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Na decyzję zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarŜącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: PP REX Sp. j. Roman Zając, Czesław Putyra ul. Cieszyńska 365 43-382 Bielsko-Biała Do wiadomości: 1. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (KJ.D-B.8361.18.2012) 2. a/a