DNR-158/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-92(12)/11/BB Warszawa, dnia 31 maja 2011 r. DECYZJA DNR-2/158/2011 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu odwołania KAUFLAND POLSKA MARKETY Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą we Wrocławiu od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2011 r. w przedmiocie nałoŜenia na powyŜszego przedsiębiorcę zakazu dalszego przekazywania uŜytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi 11 szt. zabawki „Mini orkiestra”, kod EAN 5907757353876 , niespełniającej wymagań zasadniczych określonych w § 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045), na okres 2 miesięcy, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w sklepie „Kaufland” przy ul. Legnickiej 62A we Wrocławiu, naleŜącym do KAUFLAND POLSKA MARKETY Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą we Wrocławiu, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we Wrocławiu stwierdzili w ofercie handlowej zabawkę „Mini orkiestra”, kod EAN 5907757353876 , produkcji chińskiej, zaimportowaną przez HH POLAND S.A. z siedzibą w Gliwicach. W skład przedmiotowej zabawki wchodziły: bębenek z pałeczkami, tamburyn, 2 marakasy, 2 kastaniety, harmonijka, saksofon, trąbka. Wyrób wykonano z tworzywa 2 sztucznego w kolorze czerwono-Ŝółtym. Do bębenka przymocowana była taśma słuŜąca do zawieszania bębenka na szyi. Taśmę przewleczono przez słuŜące do tego celu mocowania w bębenku i spięto za pomocą sprzączki z tworzywa sztucznego. Na opakowaniu zabawki umieszczono m.in. następujące informacje:
importer: „HH Poland Sp. akcyjna, ul. Toszecka 101, 44-100 Gliwice”;
nazwę zabawki „ mini orkiestra ”;
znak CE;
znak graficzny dotyczący ograniczenia wiekowego;
kraj pochodzenia: „ wyprodukowano w Chinach”;
ostrzeŜenia: „Uwaga! Niebezpieczeństwo połknięcia. Małe elementy. Nieodpowiednie dla dzieci poniŜej 3 lat”, „Zabawka musi być przechowywana w miejscu niedostępnym dla dzieci poniŜej 3 lat” . Mając na uwadze funkcje i cechy charakterystyczne ww. zabawki (instrumenty muzyczne wymagające łatwego rodzaju działania, tj.: uderzania – bębenek z pałeczkami, potrząsania – tamburyn, marakasy i kastaniety oraz dmuchania – harmonijka, saksofon i trąbka) oraz posiłkując się wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 ,,Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne”), inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we Wrocławiu uznali, Ŝe wskazany wyrób winien zostać poddany badaniom o surowszych parametrach, tj. na zgodność z wymaganiami dla zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy. W wyniku badań organoleptycznych inspektorzy stwierdzili, Ŝe bębenek wchodzący w skład przedmiotowej zabawki posiadał małe odłączalne elementy, tj. dwie sprzączki spinające taśmę słuŜącą do zwieszania zabawki na szyi, które z uŜyciem niewielkiej siły dawało się wypiąć. Tym samym ww. badanie wykazało, Ŝe zabawka „Mini orkiestra”, kod EAN 5907757353876 nie spełnia wymagań określonych w § 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.), zwanego dalej takŜe ,,rozporządzeniem’’, z uwagi na występowanie małych elementów, których połknięcie lub wprowadzenie do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka moŜe stanowić ryzyko uduszenia albo zadławienia. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej we Wrocławiu, działając na podstawie art. 40k ust. 1 ustawy 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r., Nr 138, poz. 935 ze zm.), decyzją z dnia 17 lutego 2011 r. (KBP-NU-42-25/NR/11) zakazał na okres dwóch miesięcy KAUFLAND POLSKA MARKETY Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą we Wrocławiu dalszego przekazywania uŜytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi 11 szt. zabawki „Mini orkiestra”, kod EAN 5907757353876 . Nadto, z uwagi na zagroŜenie stwarzane przez wskazaną zabawkę, nadał przedmiotowej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał przesłanki, jakimi kierował się poddając ww. wyrób badaniom o surowszych parametrach, właściwym dla zabawek przeznaczonych dla dzieci poniŜej 3 lat, szczegółowo opisał stwierdzone nieprawidłowości oraz wskazał, iŜ uŜytkowanie bębenka stwarza ryzyko zadławienia lub uduszenia dziecka. W odwołaniu od powyŜszej decyzji KAUFLAND POLSKA MARKETY Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą we Wrocławiu wniosła o jej uchylenie. W ocenie strony ww. zabawka, zgodnie z wytycznymi ujętymi w PKN-CEN/CR 14379, Tablica 21 Zabawki – instrumenty muzyczne, nie jest przeznaczona dla dzieci z grupy wiekowej poniŜej 36 miesięcy, ze względu na liczbę jej części składowych oraz moŜliwości rozumienia przeznaczenia elementów zabawki przez dziecko. Strona podnosi, iŜ przedłoŜony raport z badań przedmiotowej zabawki nr SZTYR100411949TS-01 z dnia 26 maja 2010 r., sporządzony przez jednostkę notyfikowaną SGS, potwierdza „kwalifikację wiekową producenta ze względu na moŜliwość odłączenia się małych elementów podczas badań laboratoryjnych.” Jednostka notyfikowana zaakceptowała te spostrzeŜenia i informacje umieszczone na opakowaniu dotyczące przeznaczenia produktu dla dzieci powyŜej 36-ego miesiąca i potwierdziła, Ŝe ten typ zabawki spełnia zasadnicze wymagania. Twierdzi, Ŝe tym samym wyniki badań stanowiły dla producenta wykładnię do zakwalifikowania zabawki „Mini orkiestra” dla dzieci grupy wiekowej powyŜej 36 miesięcy oraz zamieszczenia oznakowania jej odpowiednim ostrzeŜeniem. Z uwagi na fakt, Ŝe odwołanie strony zawierało braki formalne w postaci braku pełnomocnictwa dla osoby wnoszącej odwołanie, tj.: p. Igi Szczyglewskiej-Mielczarek, pismem z dnia 16 marca 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) wezwał stronę, na podstawie art. 64 § 2 Kpa, do usunięcia przedmiotowego braku, poprzez złoŜenie pełnomocnictwa lub wniesienie odwołania przez osoby do tego umocowane, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W dniu 31 marca 2011 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęła kopia pełnomocnictwa udzielonego p. Idze Szczyglewskiej-Mielczarek oraz odpis z KRS. 4 Pismem z dnia 5 kwietnia 2011 r. Prezes UOKiK, na podstawie art. 64 § 2 Kpa, ponownie wezwał stronę do usunięcia braku formalnego nadesłanego odwołania, w postaci braku oryginału ww. pełnomocnictwa oraz dowodu wniesienia naleŜnej opłaty skarbowej od złoŜonego w sprawie pełnomocnictwa, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W dniu 18 kwietnia 2011 r. strona nadesłała oryginał wymaganego pełnomocnictwa wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej. Pismem z dnia 28 kwietnia 2011 r. Prezes UOKiK powiadomił stronę o prawie zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Strona nie skorzystała z powyŜszych uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził, co następuje. Zgodnie z treścią art. 40k ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności w przypadku, gdy w wyniku kontroli organ wyspecjalizowany, który ją przeprowadził stwierdzi, Ŝe wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań, moŜe, w drodze decyzji, zakazać dalszego przekazywania wyrobu uŜytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi na okres nie dłuŜszy niŜ 2 miesiące. W niniejszej sprawie, kontrolę w sklepie „Kaufland” przy ul. Legnickiej 62A we Wrocławiu, naleŜącym do KAUFLAND POLSKA MARKETY Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą we Wrocławiu, przeprowadzili inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we Wrocławiu, stwierdzając w ofercie sprzedaŜy zabawkę „Mini orkiestra”, kod EAN 5907757353876 , produkcji chińskiej. Mając na względzie funkcje, właściwości i cechy charakterystyczne zabawki oraz posiłkując się wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 ,,Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne’’), inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we Wrocławiu uznali, Ŝe przedmiotowy wyrób jest zabawką przeznaczoną dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat, pomimo zaklasyfikowania jej przez producenta dla dzieci powyŜej 3 lat, w związku z czym winien zostać poddany badaniom o surowszych parametrach. Przeprowadzone przez inspektorów w toku postępowania kontrolnego badania organoleptyczne wykazały, Ŝe bębenek wchodzący w skład przedmiotowej zabawki nie spełnia wymagań określonych w § 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki 5 Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek, z uwagi na dostępność małych, odłączalnych elementów, (dwóch sprzączek spinających taśmę słuŜącą do zwieszania zabawki na szyi), których połknięcie lub wprowadzenie do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka moŜe stanowić ryzyko uduszenia albo zadławienia Biorąc pod uwagę stwierdzone niezgodności zabawki z zasadniczymi wymaganiami, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej we Wrocławiu działając na podstawie art. 40k ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności zakazał KAUFLAND POLSKA MARKETY Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą we Wrocławiu przekazywania uŜytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi 11 szt. zabawki „Mini orkiestra” na okres 2 miesięcy. W ocenie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów działania organu I instancji były w pełni uzasadnione, z uwagi na nieprawidłowości stwierdzone w wyniku badań organoleptycznych i ich negatywne skutki dla uŜytkowników przedmiotowej zabawki, którymi są dzieci. Prezes Urzędu Ochrony nie podziela opinii strony, iŜ z przedłoŜonego przez nią raportu z badań nr SZTYR100411949TS-01 z dnia 26 maja 2010 r., sporządzonego zdaniem strony przez jednostkę notyfikowaną SGS, wynika, Ŝe przedmiotowa zabawka przeznaczona jest dla dzieci powyŜej 3 lat, z uwagi na moŜliwość odłączenia się małych elementów oraz, Ŝe powyŜszy wynik badań „stanowił dla producenta wykładnię ” do zakwalifikowania wyrobu do kategorii wiekowej powyŜej 36 miesięcy. Klasyfikacji przedmiotowej zabawki do grupy wiekowej powyŜej 3 lat dokonał producent na etykiecie wyrobu, o czym świadczą oznaczenia o treści: „Uwaga! Niebezpieczeństwo połknięcia. Małe elementy. Nieodpowiednie dla dzieci poniŜej 3 lat”; Zabawka musi być przechowywana w miejscu niedostępnym dla dzieci poniŜej 3 lat”. PowyŜszy raport z badań przedstawia wyniki badań przeprowadzonych w zakresie zleconym przez producenta przedmiotowej zabawki, tj. w zakresie spełniania wymagań dla grupy wiekowej „3+” (str. 1 ww. raportu „Age Group Applied in Testing: Over 3 Years (as per client’ request)” ). NaleŜy zaznaczyć, iŜ jednostka badawcza nie dokonywała ustalenia do jakiej grupy wiekowej jest przeznaczona dana zabawka, jak i równieŜ oceny zabawki pod względem prawidłowości zakwalifikowania jej przez producenta do grupy wiekowej powyŜej 36 miesięcy. PowyŜszy dokument stanowi jedynie dowód zgodności badanych wyrobów z wymaganiami norm EN71-1:2005+A8:2009, EN71-2:2006+A1:2007, EN71- 3:1994+A1:2000 w zakresie wymagań dla grupy wiekowej powyŜej 3 lat. NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe klasyfikacja zabawki do określonej kategorii wiekowej dokonana przez producenta moŜe zostać zakwestionowana przez organ nadzoru rynku, jeŜeli z 6 obiektywnej oceny cech, właściwości i funkcji uŜytkowych zabawki wynika, Ŝe jest ona sprzeczna z rzeczywistym przeznaczeniem wiekowym wyrobu (pkt 3 Wytycznych nr 4 Komisji Europejskiej dotyczących stosowania dyrektywy Bezpieczeństwa Zabawek – 88/378/EWG). W niniejszym przypadku oczywistym jest, Ŝe zakwestionowany bębenek wytwarza proste dźwięki i wymaga od dziecka łatwego rodzaju działania, tj. uderzania pałeczkami. Stanowi tym samym zabawkę atrakcyjną dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, bowiem korzystanie z niego nie wiąŜe się z posiadaniem konstrukcyjnych i twórczych umiejętności, właściwych dla rozwoju dzieci w okresie powyŜej 3 lat. Ponadto, taśma przymocowana do zabawki pozwala na łatwe korzystanie z bębenka przez dziecko. Zgodnie z pkt 2 lit. a Załącznik II „Zasadnicze wymogi bezpieczeństwa zabawek” Rozdział I „Zasady ogólne” Dyrektywa Rady 88/378/EWG z dnia 3 maja 1988 r. w sprawie zbliŜenia ustawodawstwa Państw Członkowskich dotyczących bezpieczeństwa zabawek (Dz. Urz. UE L.88.187.1 z 16.07.1988 r., Dz. Urz. UE sp. 13-9-240), która implementowana jest przez rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek, stopień ryzyka związanego z uŜywaniem zabawki, musi być współmierny do umiejętności uŜytkowników lub ich opiekunów, gdy sytuacja tego wymaga. Stosuje się to w szczególności do zabawek, które z racji swoich funkcji, rozmiarów i cech, przeznaczone są dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy. NaleŜy równieŜ podkreślić, iŜ w normie PN-EN 71-1+A9:2009 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” wyraźnie uregulowane jest zagadnienie stosowania ostrzeŜenia „Nieodpowiednie dla dzieci poniŜej 3 lat”, jak równieŜ kwestia dot. klasyfikacji zabawek oraz przeznaczenia wiekowego. Mianowicie w załączniku A.34 „OstrzeŜenie dla zabawek nieprzeznaczonych dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy” ww. normy podano, iŜ ostrzeŜenie nie moŜe wprowadzać w błąd ani podawać nieprawidłowe dane. Zabawki przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesiąca Ŝycia powinny spełniać wymagania określone w pkt 5 (małe części, małe piłki, ostre krawędzi, ostre zakończenia itp.). OstrzeŜenie nie zwalnia producenta lub jego upowaŜnionego przedstawiciela z obowiązku spełnienia tych wymagań. Informacje dotyczące sposobu podejmowania decyzji, czy zabawka jest przeznaczona dla dzieci poniŜej 36 miesiąca Ŝycia, czy teŜ nie, moŜna znaleźć w CR 14379. OstrzeŜenia nie naleŜy mylić z informacją o zalecanym uŜytkowaniu. Informacja o zalecanym uŜytkowaniu moŜe np. zawierać zalecenie producenta wskazujące wiek dziecka, dla którego przeznaczona jest zabawka. 7 Ponadto zgodnie z wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek ( Raport PKN-CEN CR 14379:2007 „Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne”), zabawki wydające proste dźwięki, wymagające łatwego rodzaju działania np. dmuchnięcia, naciśnięcia, potrząśnięcia, uderzenia (np. bębenek), takie jak np. marakasy, bębenki, prosta trąbka naleŜy klasyfikować do Kategorii T „Zabawki – instrumenty muzyczne”, właściwej dla dzieci poniŜej 36 miesięcy. Zgodnie natomiast z pkt 8.1 normy PN-EN 71-1+A9:2009 jeśli występują powaŜne wątpliwości, co do tego, dla jakiej grupy wiekowej zabawka jest przeznaczona, zabawka musi być poddana surowszym badaniom. PoniŜsze stanowisko podziela równieŜ Komisja Europejska, która w opracowanym przez siebie dokumencie „Wytyczne nr 10 wdraŜania dyrektywy bezpieczeństwa zabawek (88/378/EWG)” wskazała, iŜ zabawki muzyczne, którymi moŜna operować w bardzo prosty sposób (np. poprzez dmuchanie, naciskanie czy potrząsanie) są przeznaczone dla dzieci najmłodszych, poniŜej 3 lat. Poza tym zgodnie z informacjami podanymi w powyŜszym dokumencie wyroby sprzedawane razem jak tamburyny (przeznaczone dla dzieci powyŜej 3 lat) oraz marakasy i bębenki (przeznaczone dla dzieci poniŜej 3 lat) muszą być bezpieczne dla dzieci poniŜej 3 lat. Jeśli dany wyrób jest przeznaczony dla dwóch grup wiekowych (do i powyŜej 3 lat), albo powstaje wątpliwość odnośnie właściwej (docelowej) grupy wiekowej, to wtedy taka zabawka będzie przedmiotem „surowszych” testów dla grupy wiekowej do 3 lat. ZwaŜywszy na powyŜsze okoliczności, przedmiotowy wyrób winien spełniać wymagania właściwe dla zabawek przeznaczonych dla dzieci poniŜej 3 lat. Podniesiona przez stronę okoliczność, iŜ z uwagi na obecność małych elementów, zarówno producent, jak i jednostka notyfikowana, zaklasyfikowali wskazaną zabawkę do grupy wiekowej powyŜej 36 miesięcy, nie moŜe zostać uwzględniona. Przyjmując taką argumentację naleŜałoby uznać, Ŝe o przeznaczeniu zabawki dla dziecka powyŜej 3 lat przesądza tylko i wyłącznie obecność małych elementów. Jest to załoŜenie błędne, bowiem decydujące znaczenie mają cechy i funkcje uŜytkowe zabawki, które wskazują na przydatności danej zabawki dla dziecka w określonym wieku. Fakt, Ŝe zabawka zawiera małe części nie oznacza równieŜ, Ŝe jest ona odpowiednia dla dzieci powyŜej 3 lat. NaleŜy wskazać, iŜ zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie wymagań zasadniczych dla zabawek, do obrotu mogą być wprowadzone zabawki, które podczas ich uŜywania zgodnie z ich przeznaczeniem lub w sposób moŜliwy do przewidzenia, mając na uwadze prawidłowe zachowanie dzieci, nie będą stwarzały zagroŜenia dla bezpieczeństwa lub zdrowia uŜytkowników lub osób trzecich. 8 Przedmiotowa zabawka, której cechy, właściwości i funkcje uŜytkowe wskazują na jej przeznaczenie m. in. dla dzieci do lat 3, nie spełnia wymagań zasadniczych dla tej kategorii wiekowej, określonych w § 9 rozporządzenia, poniewaŜ wchodzący w jej skład bębenek zawiera małe elementy, mieszczące się w całkowicie w cylindrze do badania małych elementów, co stwarza ryzyko ich połknięcia lub wprowadzenia do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka, a w konsekwencji ryzyko uduszenia lub udławienia. Mając na uwadze powyŜsze okoliczności, naleŜy stwierdzić, Ŝe istniały uzasadnione podstawy zakazania stronie dalszego przekazywania wyrobu uŜytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi. W tym stanie rzeczy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Na decyzję zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarŜącemu rozstrzygnięcia w sprawie . Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: KAUFLAND POLSKA MARKETY Sp. z o.o. Sp. k. ul. Szybka 6-10 50-421 Wrocław Do wiadomości: 1. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (KBP-NU-25/NR/11) 2. a/a