DNR-137/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-288( 32 )/11/JWS Warszawa, 29 czerwca 2012 r. DECYZJA DNR-2/137/2012 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzonej do obrotu przez importera „F.H. MIDEX” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie, zabawki produkcji chińskiej - Bąk, kod kreskowy 5900733259650, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w § 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek oraz w pkt 1.4.2., pkt 1.4.3. i pkt 4.4. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do tego rozporządzenia (Dz. U. Nr 83, poz. 454), w związku z wycofaniem ww. wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 09 – 23 sierpnia 2011 r. w sklepie przy ul. Królowej Jadwigi 3 w Miastku, naleŜącym do przedsiębiorcy – GraŜyny Teresy Grzesiuk, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą: FIRMA HANDLOWA „PINOKIO” w Miastku, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku, Delegatura w Słupsku stwierdzili w ofercie handlowej m.in. zabawkę - Bąk, kod kreskowy 5900733259650. Z przesłanych przez „F.H. MIDEX” Sp. z o.o. dowodów wynikało, Ŝe kwestionowana zabawka została zakupiona przez ww. spółkę w łącznej ilości 11520 sztuk od chińskiego przedsiębiorcy – HUADA TOYS IMP. TRADING CO., LTD., Tongyi Road, Guangyi 2 District, Chenghai Area, Shantou City, Guangdong, China na podstawie czterech faktur COMMERCIAL INVOICE NO.: 1) HD1044401 z dnia 11 stycznia 2010 r.; 2) HD1144403 z dnia 26 stycznia 2011 r.; 3) HD1144439 z dnia 26 maja 2011 r.; 4) HD1144442 z dnia 26 maja 2011 r. Nadto załączone dokumenty SAD wskazywały, Ŝe przedsiębiorca „F.H. MIDEX” z siedzibą w Krakowie jest wprowadzającym do obrotu zakwestionowany wyrób. Przedmiotowy wyrób to plastikowy bąk, napędzany metalową śrubą zakończoną plastikowym uchwytem. Po przesunięciu wyłącznika zabawka emituje dźwięki i pulsacyjne światełka. W przedziale na baterie (zamykanym pokrywą mocowaną metalowym wkrętem) umieszczono 3 baterie guzikowe (LR44). Zabawka nie posiada opakowania. Na kartoniku przymocowanym do zabawki plastikową Ŝyłką, znajdują się następujące napisy: • nazwa wyrobu: „ Bąk”; • kod kreskowy: 5900733259650; • dane importera: „F.H. MIDEX Sp. z o.o., 30-798 Kraków, ul. Christo Botewa 2a”; • oznakowanie CE; • kraj produkcji: Chiny; • informacje i ostrzeŜenia: „ Obsługa i montaŜ zgodnie z rysunkiem na opakowaniu – jeŜeli istnieje taka konieczność. Opakowanie nie jest zabawką, chronić przed dziećmi, nie udostępniać do zabawy. Proszę zachować opakowanie w celach informacyjnych. Usunąć opakowania i etykiety przed przekazaniem zabawki dziecku. Zabawka przeznaczona dla dzieci w wieku powyŜej 18 miesięcy ze względu na rozwój motoryki dziecka oraz poziom funkcjonalności zabawki”. W przedziale na baterie oznaczono kształt i biegunowość baterii. Kategoria wiekowa zabawki – powyŜej 18 miesięcy. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 258/2011) wykazały niezgodność ww. zabawki z pkt 5.1b normy PN-EN 71-1+A9:2009 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” , z uwagi na fakt, iŜ w trakcie badania wytrzymałości na spadek, od zabawki odłączyła się pokrywa przedziału na baterie oraz wypadły baterie guzikowe, wszystkie te elementy całkowicie mieszczą się w cylindrze do badania małych części. Ponadto zabawka nie jest zgodna z następującymi punktami normy PN-EN 62115:2005 „Zabawki elektryczne. Bezpieczeństwo uŜytkowania”: 3 1. pkt 7.1 normy, z uwagi na brak oznaczenia napięcia nominalnego baterii; 2. pkt 7.6 normy, z uwagi na brak instrukcji w języku polskim dla zabawek zasilanych wymiennymi bateriami; 3. pkt 14.7 normy, z uwagi na dostępność baterii bez uŜycia narzędzi. W związku ze stwierdzonymi niezgodnościami, Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, iŜ przedmiotowa zabawka nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w § 5 ust. 5 i § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (zwanego dalej „rozporządzeniem MG”) oraz w pkt 1.4.2. i pkt 1.4.3. załącznika nr 1 „ Szczegółowe wymagania bezpieczeństwa” do rozporządzenia MG, i przekazał akta z przeprowadzonej kontroli Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w celu wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o systemie oceny zgodności. Pismem z dnia 23 listopada 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił importera - „F.H. MIDEX” Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie (zwanego dalej takŜe „stroną”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonej do obrotu zabawki - Bąk, kod kreskowy 5900733259650, niespełniającej zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w § 5 ust. 5 rozporządzenia MG, z uwagi na brak instrukcji uŜytkowania w języku polskim dla zabawek zasilanych wymiennymi bateriami oraz w następujących punktach załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia MG: 1. pkt 1.4.2. i pkt 1.4.3., z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małych elementów (pokrywy przedziału na baterie i 3 baterii guzikowych), których połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych powoduje niebezpieczeństwo uduszenia albo udławienia; 2. pkt 4.4., z uwagi na moŜliwy dostęp do przedziału bateryjnego w zabawce bez uŜycia narzędzi, co stwarza ryzyko, w przypadku wycieku baterii, zatrucia chemicznego i poparzenia wewnętrznych organów dziecka. Przy piśmie z dnia 12 grudnia 2011 r. (data wpływu 19 grudnia 2011 r.) strona przekazała dwie faktury zakupu wraz z dokumentami SAD oraz listę adresową zawierającą 120 kontrahentów z zestawieniem sprzedaŜy kwestionowanej zabawki. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności ww. wyrobu z zasadniczymi wymaganiami lub wycofanie go z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim. 4 Ponadto poinformował spółkę, jakie naleŜy przedstawić dowody, potwierdzające podjęcie ww. działań. W piśmie z dnia 19 stycznia 2012 r. (data wpływu 24 stycznia 2012 r.) strona oświadczyła, iŜ podejmie działania mające na celu wycofanie kwestionowanej zabawki z obrotu oraz poinformowała, Ŝe posiada na stanie magazynowym 4800 szt. zabawki, których sprzedaŜ została zablokowana. Do pisma strona załączyła oryginał pełnomocnictwa dla pracownika wraz z potwierdzeniem wniesienia opłaty skarbowej oraz wzór pisma skierowanego do odbiorców wyrobu. ZwaŜywszy, Ŝe strona w terminie określonym w postanowieniu Prezesa UOKiK z dnia 30 grudnia 2011 r. nie przedstawiła dowodów potwierdzających wycofanie z obrotu kwestionowanej zabawki, Prezes UOKiK w piśmie z dnia 08 lutego 2012 r. wezwał stronę do ich przedstawienia. W odpowiedzi przy piśmie z dnia 14 lutego 2012 r. (data wpływu 17 lutego 2012 r.) strona załączyła fakturę proforma z dnia 20 stycznia 2012 r. za zamieszczenie w gazecie „Rzeczpospolita” wymaganego ogłoszenia prasowego oraz 79 dowodów w postaci 37 szt. faktur korygujących oraz 42 szt. oświadczeń kontrahentów o nieposiadaniu kwestionowanej zabawki na stanie magazynowym, w tym 25 szt. oświadczeń w formie kopii faksów. Przy piśmie z dnia 08 marca 2012 r. (data wpływu 15 marca 2012 r.) strona załączyła kolejne dowody w postaci 3 szt. faktur korygujących oraz 15 szt. oświadczeń kontrahentów, w tym 11 szt. oświadczeń w formie faksów. Jednocześnie strona poinformowała o likwidacji działalności przez jednego z kontrahentów, lecz nie załączyła dowodu potwierdzającego tę okoliczność. Prezes UOKiK w dniu 21 marca 2012 r. wezwał kontrahenta, wskazanego w piśmie strony, do przedstawienia oświadczenia o stanie posiadania kwestionowanej zabawki. Jednak list został zwrócony przez pocztę z adnotacją, Ŝe adresat się wyprowadził. Jednocześnie w piśmie z dnia 21 marca 2012 r. Prezes UOKiK pouczył stronę, Ŝe dowodem z dokumentu w postępowaniu moŜe być tylko oryginał dokumentu lub jego kopia poświadczona przez organ administracji publicznej, notariusza, adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego, doradcę podatkowego lub upowaŜnionego pracownika przedsiębiorcy (podstawa prawna art. 41 a ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności), natomiast dowody w postaci faksowych kopii oświadczeń kontrahentów o nieposiadaniu wyrobu na stanie magazynowym nie stanowią dowodu w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i mogą być uznane wyłącznie jako pomocne dla strony w rozeznaniu ilości wyrobu znajdującego się jeszcze w obrocie. Ponadto Prezes UOKiK przedłuŜył termin do przedstawienia brakujących dowodów w postaci oryginałów lub 5 poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii oświadczeń kontrahentów prowadzących działalność gospodarczą. W odpowiedzi, w dniu 11 kwietnia 2012 r. strona przesłała część dowodów w postaci poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii oświadczeń kontrahentów. W związku z nieprzedstawieniem przez stronę wszystkich brakujących dowodów, Prezes UOKiK w dniu 12 i 18 kwietnia oraz 11 maja 2012 r. wezwał 5 kontrahentów strony do przekazania oświadczeń o stanie posiadania zabawki - Bąk, kod kreskowy 5900733259650. Na wezwanie odpowiedziało trzech kontrahentów, którzy oświadczyli, Ŝe nie posiadają zabawki na stanie, natomiast dwaj pozostali, pomimo prawidłowo doręczonej korespondencji, nie przekazali stosownych oświadczeń. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK w dniach 26 kwietnia i 10 maja 2012 r. zlecił Małopolskiemu i Podlaskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli sprawdzających u przedsiębiorców, którzy nie odpowiedzieli na ww. wezwania. W wyniku przeprowadzonych kontroli nie stwierdzono kwestionowanej zabawki w ofertach sprzedaŜy obu przedsiębiorców. Pozostałe brakujące dowody świadczące o wycofaniu wyrobu z obrotu strona przekazała w dniach 17 kwietnia i 10 maja 2012 r. W dniu 12 i 20 czerwca 2012 r. strona przesłała pocztą elektroniczna skan ogłoszenia, które ukazało się w gazecie Rzeczpospolita w dniu 26 stycznia 2012 r. oraz zeskanowane dowody świadczące o utylizacji 5818 szt. kwestionowanej zabawki. Pismem z dnia 18 czerwca 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę o prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Strona z praw tych nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do uŜytku wyrób niezgodny z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. 6 Przedsiębiorca „F.H. MIDEX” Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie jest importerem wprowadzającym do obrotu wyrób produkcji chińskiej – Bąk, kod kreskowy 5900733259650. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o systemie oceny zgodności, za importera uwaŜa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, mającą siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do uŜytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. W wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych stwierdzono, Ŝe zabawka - Bąk, kod kreskowy 5900733259650, jest niezgodna z pkt 5.1b normy PN-EN 71-1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ” oraz z pkt 7.1, pkt 7.6 i pkt 14.7 normy PN-EN 62115:2005 „Zabawki elektryczne. Bezpieczeństwo uŜytkowania” (sprawozdanie z badań nr 258/2011). W oparciu o stwierdzone niezgodności , Prezes UOKiK uznał, iŜ zabawka nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w w § 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek oraz w pkt 1.4.2., pkt 1.4.3. i pkt 4.4. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do tego rozporządzenia. Przepis § 5 ust. 5 rozporządzenia MG stanowi, iŜ producent lub importer dołącza do zabawki instrukcję uŜytkowania oraz informacje dotyczące bezpieczeństwa, sformułowane w języku polskim. Zaś z treści przepisu pkt 1.4.2. załącznika nr 1 „ Szczegółowe Wymagania 7 Bezpieczeństwa” do rozporządzenia MG wynika, iŜ zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Natomiast zgodnie z pkt 1.4.3. ww. załącznika, zabawki przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, a takŜe wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemoŜliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych; dotyczy to takŜe zabawek, które są przeznaczone do wkładania do ust, ich części oraz wszelkich dających się odłączyć elementów tych zabawek. W świetle przepisu pkt 4.4. ww. załącznika, zabawki elektryczne muszą być zaprojektowane i wyprodukowane w sposób zapewniający ochronę przed zagroŜeniami związanymi z zasilaniem elektrycznym, w szczególności w przypadku dających się przewidzieć uszkodzeń, a takŜe zagroŜeniami związanymi z poŜarem. Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania administracyjnego przeciwko „F.H. MIDEX” Sp. z o.o., mającego na celu doprowadzenie do usunięcia niezgodności kwestionowanego wyrobu z zasadniczymi wymaganiami lub wycofania go z obrotu. Bezspornym jest fakt, Ŝe przedmiotowa zabawka, biorąc pod uwagę umiejętności dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia, nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa i zagraŜa zdrowiu ich uŜytkowników – małych dzieci. Charakterystyczne dla małych dzieci jest wkładanie przedmiotów do buzi, połknięcie małych baterii guzikowych moŜe spowodować zadławienie lub uduszenie, a w przypadku wycieku baterii – zatrucie chemiczne i poparzenie wewnętrznych organów dziecka. W toku postępowania strona nie kwestionowała, Ŝe przedmiotowy wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań i podjęła działania mające na celu wycofanie go z obrotu. Na dowód podjętych działań przedstawiła zestawienie odbiorców wraz z rozchodem sprzedaŜy zabawki oraz faktury korygujące, potwierdzające wycofanie od kontrahentów 1018 szt. zabawki. Ponadto strona przedstawiła dowód utylizacji 5818 szt. wyrobu (4800 szt. znajdujących się w magazynie oraz 1018 szt. wycofanych z rynku). Strona przekazała równieŜ oświadczenia odbiorców o nieposiadaniu na stanie magazynowym kwestionowanej zabawki i dowody potwierdzające poinformowanie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach w formie faktury proforma oraz wycinka ogłoszenia prasowego. Z oświadczeń 3 kontrahentów strony, przesłanych Prezesowi UOKiK w odpowiedzi na skierowane wezwania, jak równieŜ ze zleconych dwóch z kontroli sprawdzających wynika, iŜ kontrahenci nie posiadają zabawki na stanie. 8 Przedstawione przez stronę dowody są wystarczające do uznania, iŜ przedmiotowa zabawka została wycofana z obrotu, a konsumenci poinformowani o stwierdzonych niezgodnościach. Zgodnie z art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe wyrób został wycofany z obrotu. W tym stanie rzeczy postanowiono, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w zw. z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa UOKiK Zastępca Dyrektora DNR Jadwiga Gunerka Otrzymuje: „F.H. MIDEX” Sp. z o.o. ul. Christo Botewa 2A 30-798 Kraków Do wiadomości: 1. GraŜyna Teresa Grzesiuk ul. Armii Krajowej 34/3 77-200 Miastko 2. Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej dot. DS.NR.8361.88.2011.GJ.-D.P. DS.NR.8361.121.2011.D.P.-J.Z. 3. aa