DKK-158/2023

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 122 < faks +48 22 82 7 97 2 3 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 20 lipca 2 0 23 r. DKK - 2.420.2. 20 23 . MG DECYZJA nr DKK - 158 /202 3 Na podstawie art. 18 w związku z art. 13 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumen tów (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 275 ze zm. ) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego na wniosek Spółdzielni Mleczarskiej MLEKOVITA z siedzibą w Wysokiem Mazowieckim oraz Okręgowej Spółdz ielni Mleczarskiej w Czarnkowie wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na połączeniu się Spółdzielni Mleczarskiej MLEKOVITA z siedzibą w Wysokiem Mazowieckim oraz Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Czarnkowie . UZASADNIENIE W dniu 1 czerwca 2023 r. do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( dalej „Prezes Urzędu” lub „organ antymonopolowy” ) wpłynęło zgłoszenie zamiaru koncentracji, polegającej na połączeniu się Spółdzielni Mleczarskiej MLEKOVITA z siedzibą w Wysokiem Mazowieckim (dal ej: " Mlekovita ") oraz „ Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Czarnkowie (dalej: " OSM Czarnków "), zwanymi łącznie „Zgłaszającymi” , tj. koncentracji określonej w art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsument ów (t.j. Dz. U. z 20 21 r., poz. 275 ze zm. – dalej zwanej: „ ustawą o ochronie konkurencji ”) . W związku z tym, iż : 1) spełnione zostały niezbędne przesłanki uzasadniające zgłoszenie zamiaru koncentracji, bowiem: - łączny obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekroczył na teryt orium Rzeczypospolitej Polskiej równowartość 50 mln euro, tj. kwotę określoną w art . 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji , - połączenie dwóch samodzieln ych przedsiębio rców jest sposobem koncentracji, określonym w art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji , Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 122 < faks +48 22 82 7 97 2 3 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 2 2) w przedmiotowej sprawie nie występuje żadna ok oliczność z katalogu przesłanek wymienionych w art. 14 ustawy o ochronie konkurencji , powodująca wyłączenie obow iązku zgłoszenia zamiaru koncentracji, Preze s Urzędu wszczął , na podstawie art. 49 ust. 2 w związku z art. 13 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji , postępowanie antymonopolowe w sprawie koncentracji, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czer wca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 202 3 r. poz. 775 ), powiadomił Zgłaszających pismem z dnia 7 czerwca 2023 r. W trakcie postępowania organ antymonopolowy ustalił, co następuje: Uczestnicy koncentracji 1) Mlekov ita – prowadzi działalność w zakresie m.in.: skupu mleka, przetwórstwa mleka, produkcji artykułów mleczarskich . Oferta Grupy Mlekovita (Mlekovita wraz ze spółkami zależnymi) obejmuje mleko spożywcze, w tym mleko pasteryzowane i smakowe, wyroby UHT, w tym m leko i śmietankę, mleko w proszku, mleko zagęszczone, śmietany, sery twarogowe, serki homogenizowane, sery dojrzewające (twarde), masło i miksy maślane, napoje mleczne fermentowane (jogurty i kefiry, maślankę), serwatkę w proszku, sery topione, pleśniowe i wędzone, sery typu feta i typu Mozarella, margarynę oraz lody. Spółdzielnia Mlekovita posiada 7 826 członków, z czego 7 542 to osoby fizyczne dostarczające mleko, 257 pracownicy, a 27 osoby prawne. Mlekovita posiada 100% udziałów w spółce Freskovita sp. z o.o. z siedzibą w Wysokiem Mazowieckim, której działalność została zawieszona w 2018 r. oraz 95% akcji spółki Mlekovita S.A. z siedzibą w Morągu. Mlekovita S.A. ( od 2017 r. nie prowadzi działalności w zakresie skupu mleka i jego przetwórstwa ) . Podst awowym przedmiotem działalności tej spółki jest obecnie w ytwarzanie i zaopatrywanie w parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych . Łączny obrót Grupy Mlekovita w 2022 r. wyniósł 1 953 521 590 euro z czego w Polsce 1 538 075 850 euro . 2) OSM Czarnków - spółdzielnia zajmująca się w przeważającym zakresie przetwórstwem mleka i wyrobem serów, produkcją artykułów żywnościowych m.in. homogenizowanych i żywności dietetycznej, sprzedażą hurtową mleka, wyrobów mleczarskich . Oferta OSM Czarnków obe jmuje mleko spożywcze, w tym mleko pasteryzowane , mleko w proszku, śmietany, sery twarogowe, serki homogenizowane, sery dojrzewające (twarde), masło, napoje mleczne fermentowane (jogurty i kefiry, maślankę), sery topione i desery mleczne. Posiada 474 człon ków, z czego 380 to osoby fizyczne (dostawcy mleka), 90 pracownicy a 4 osoby prawne. OSM Czarnów nie ma żadnych spółek zależnych. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 122 < faks +48 22 82 7 97 2 3 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 3 O brót OSM Czarnków w 2022 r. wyniósł 45 440 07 0 euro z czego w Polsce 45 259 79 0 euro . Opis i przycz yny koncentracji Planowa na koncentracja została zgłoszona w trybie art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i polega na połączeniu się Mlekovity i OSM Czarnków . Połączenie nastąpi na podstawie art. 96 ustawy Prawo spółdzielcze (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 648), przy czym spółdzielnią przejmującą będzie Mlekovita , a spółdzielnią przejmowaną OSM Czarnków. Po dokonaniu koncentracji będzie istniał jeden przedsiębiorca – Mlekovita. Stosowne uchwały zostały podjęte 19 maja 2023 r. przez Nadzwyczajne Walne Zebranie Prz edstawicieli OSM Czarnków i 22 czerwca 2023 r. przez Nadzwyczajne Walne Zebranie Przedstawicieli Mlekovita. Planowaną datą połączenia jest dzień 1 września. 2023 r. Jako przyczyny przedmiotowej koncentracji Zgłaszający wskazali wzmocnienie ich potencjału t echnologicznego oraz zapewni enie uzyskani a lepszych wyników ekonomicznych poprzez m.in. : - obniżenie kosztów przerobu w zakładach przetwórczych, - pełne wykorzystanie zdolności technologicznych zakładów przetwórczych, - poszerzenie asortymentu produkowanych wyro bów i obniżenie nakładów związanych z reklamą i marketingiem , - obniżenie kosztów logistycznych, - zapobieżenie w dalszej perspektywie niewypłacalności i utracie miejsc pracy w OSM Czarnków w związku z pogarszającymi się wskaźnikami ekonomicznymi oraz z mniejszaniem się skupu mleka. Rynki właściwe, na które koncentracja wywiera wpływ W myśl art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakoś ć, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczają zasadniczo dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Działalność uczestników koncentracji pokrywa się w zakresie sprzedaży (wprowadzania do obrotu): • mleka płynnego (spożywczego), ry nek sprzedaży (wprowadzania do obrotu) mleka UHT nie jest rynkiem wspólnym, ponieważ OSM Czarnków nie sprzedaje ( nie wprowadza do obrotu mleka UHT) • mleka w proszku pełnotłustego i odtłuszczonego, • śmietany i śmietanki spożywczej, • jogurtów , • kefirów, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 122 < faks +48 22 82 7 97 2 3 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 4 • maślanki , • serów topionych, • serów twarogowych, • masła oraz w zakresie skupu mleka surowego w województw ach lubuskim, wielkopolskim i kujawsko - pomorskim. Mając na względzie definicję rynku właściwego oraz kryteria wyznaczania rynków właściwych, na któr e koncentracja wywiera wpływ, zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 367 – dalej „ Rozporządzenie” ) organ antymonopolowy uznał, iż: A) Koncentracja wy wiera wpływ w układzie horyzontalnym na: 1. krajowy (polski) rynek sprzedaży (wprowadzania do obrotu) masła oraz 2. lokalny rynek skupu mleka surowego obejmujący obszar województwa wielkopolskiego bowiem działalność uczestników koncentracji pokrywa się w tym zak resie, a ich łączny udział w każdym z tych rynków przekracza próg 20%. Poniżej przedstawiono uzasadnienie określenia rynków właściwych w aspekcie produktowym oraz geograficznym. 1. Uzasadnienie określenia w aspekcie produktowym i geograficznym rynków, na któ re koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym . Jak zostało wskazane powyżej działalność uczestników koncentracji pokrywa się m.in. w zakresie sprzedaży (wprowadzania do obrotu) masła na terenie Polski oraz skupu mleka surowego na terenie wojewód ztwa wielkopolskiego. 1.1. Krajowy rynek sprzedaży (wprowadzania do obrotu) masła . Wyznaczając dla wyrobów mleczarskich rynek właściwy w aspekcie produktowym należy wziąć pod uwagę zróżnicowane właściwości poszczególnych wyrobów. W związku z tym każdy w yrób (lub grupa wyrobów) stanowić będzie odrębny rynek produktowy. Z uwagi na powyższe rynek sprzedaży mleka płynnego (spożywczego), mleka w proszku, kefiru, maślanki, twarogów oraz sera topionego należy potraktować jako rynk i odrębn e produktowo od innych produktów mleczarskich, takich np. jak jogurty, masło czy śmietana. Drugim niezbędnym elementem rynku właściwego jest jego wymiar geograficzny, co przesądza o konieczności wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, mające zastosowanie do sprzedaży określonego produktu są zbliżone. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 122 < faks +48 22 82 7 97 2 3 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 5 Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Prezesa Urzędu 1 rynkiem właściwym w aspekcie geograficznym, w odniesieniu do sprzedaży wyrobów mleczarskich, w tym masła , jest rynek co najmniej krajowy. Takie określenie rynku geo graficznego wynika przede wszystkim z właściwości fizyko - chemicznych oraz wymagań związanych z przechowywaniem niektórych produktów mleczarskich (np. mleko płynne, twarogi, śmietana spożywcza) , a także związane z tym koszty transportu poszczególnych produ któw mleczarskich , jak również rozpoznawalności poszczególnych produktów, reklamowanych w całym kraju. Za uznaniem rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) masła za rynek o zasięgu krajowym, a nie szerszym, przemawia występowanie na nim tzw. marek krajow ych – rozpoznawalnych dla polskiego konsumenta. 1.2 Lokalny rynek skupu mleka obejmujący obszar województwa wielkopolskiego. W yznaczając rynek w aspekcie produktowym dla działalności, polegającej na skupie mleka należy wskazać, iż mleko surowe służy prze de wszystkim do produkcji wyrobów mleczarskich i nie ma substytutów. Podmioty zajmujące się produkcją wyrobów mlecz arskich dokonują skupu mleka bezpośrednio od rolników oraz od innych podmiotów, takich jak spółdzielnie mleczarskie. W dotychczasowym orzecz nictwie Prezesa Urzędu 2 r ynek skupu mleka surowego w aspekcie geograficznym miał wymiar lokalny ograniczony do obszaru jednego województwa. Takie ujęcie rynku wynika przede wszystkim z właściwości fizykochemicznych mleka surowego, które jest towarem łatwo psującym się, wymagającym szybkiego przerobu, co określa zasięg, na jaki można je bezpiecznie i w sposób opłacalny przewozić. Z reguły jest to dystans niewykraczający poza dane województwo. Z uwagi na powyższe, a także bariery i koszty związane z transpor tem mleka, stwierdzić należy, iż uczestnicy koncentracji działają na lokalnych rynkach skupu mleka o zasięgu ograniczonym co najmniej do jednego województwa, pomimo iż postępujący rozwój infrastruktury drogowej i technicznej sprawia, że rynek skupu mleka m oże stać się rynkiem szerszym 3 . W 2022 r. Mlekovita skupował a mleko na terenie piętnastu województw , a OSM Czarnków na terenie trzech z nich. W spólnymi dla uczestników koncentracji rynkami geograficzn ymi w zakresie skupu mleka są województwa: wielkopolski e, kujawsko - 1 Np. decyzje Prezesa Urzędu z 7 kwietnia 2008 r. RLU Nr - 10/2008, z 17 lipca 2008 r. Nr DKK - 56/2008, z 12 maja 2010 r. Nr DKK - 39/2010, z 30 listopada 2011 r. Nr DKK - 150/2011, z 24 lutego 2014 r. Nr DKK - 22/2014, z 23 maja 2016 r. Nr DKK - 76/2016 i z 24 maja 2016 r. Nr DKK - 77/2016 , z 14 kwietnia 2022 r. nr DKK - 103/2022 i z 23 maja 2023 nr DKK - 113/2023. 2 Np. decyzje Prezesa Urzędu z 7 kwietnia 2008 r. RLU Nr - 10/2008, z 17 lipca 2008 r. Nr DKK - 56/2008, z 12 maja 2010 r. nr DKK - 39/2010, z 30 listopada 2011 r. Nr DKK - 150/2011, z 24 lutego 2014 r. Nr DKK - 22/2014, z 23 maja 2016 r. Nr DKK - 76/2016 i z 24 maja 2016 r. Nr DKK - 77/2016 , z 14 kwietnia 2022 r. nr DKK - 103/2022 i z 23 maja 2023 nr DKK - 113/2023. 3 Szybki transport s urowca w połączeniu z niską temperatura składowania u rolnika pozwala odbierać mleko co drugi lub nawet trzeci dzień. Dzięki temu nawet odległości 200 - 400 km nie stanowią barier, aby podmiot z innego województwa lub części kraju odbierał mleko o d danego rolnika. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 122 < faks +48 22 82 7 97 2 3 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 6 pomorskie i lubuskie, przy czym koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym na rynek skupu mleka w województwie wielkopolskim. W przypadku przyjęcia w niniejszej sprawie rynku szerszego geograficznie, łączny udział uczestników koncentra cji byłby niższy. Jak wynika bowiem z informacji uzyskanych od Zgłaszających ich łączny udział w 2022 r. w rynku skupu mleka w każdym z pozostałych województwa, w których działalność uczestników koncentracji się pokrywa, będących jednocześnie województwami ościennymi tj. w województwie lubuskim i kujawsko - pomorskim nie przekroczył poziomu [tajemnica przedsiębiorstwa] %. Reasumując aspekcie geograficznym rynek, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym, tj. rynek skupu mleka, ma wymiar lok alny, ograniczony do obszaru województwa wielkopolskiego . 2. Charakterystyka rynków właściwych, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym . 2.1. Krajowy rynek sprzedaży (wprowadzania do obrotu) masła. Masło to tłuszcz jadalny w postaci zestal onej, otrzymywany ze śmietany z mleka krowiego ( opcjonalnie także koziego i owczego). Najbardziej popularne gatunki to masło ekstra i śmietankowe. Pierwsze powstaje ze śmietany pasteryzowanej i ukwaszonej, natomiast drugie z nieukwaszonej śmietanki. Odmien ne technologie produkcji powodują mniejsze lub większe zróżnicowanie smaku. Z powodu naturalnego ukwaszenia śmietany masło ekstra zawiera maksymalnie 0,6% laktozy, zaś masło śmietankowe około 2 – 3%. Spożycie masła jest silnie zakorzenione w polskiej kultur ze - jest to jeden z podstawowych produktów spożywczych . Wielkość produkcji masła, jak i jego ceny charakteryzuj ą się cyklicznością, która cechuje rynek produktów mlecznych . Rynki produktów od zwierzęcych nie zawsze są w stanie szybko dos tosować się do zmieniających się warunków. Na cenę masła istotny wpływ ma cena surowca, opakowań i koszty dystrybucji. W okresie poprzedzającym koncentrację ceny masła bardzo szybko się zmieniały . Właściwości fizyko - chemiczne masła pozwalają na jego transp ort w odpowiednich warunkach na znaczne odległości , co przyczynia się do tego, że jest to rynek o zasięgu krajowym . Zgłaszający oferują masło pod następującymi markami: Mlekovita – Masło Polskie , Masło z Polskiej Mleczarni, Masło Osełka Polska/Masło Osełka Ekstra. Masło Polskie dostępne jest także w wariantach smakowych (np. grzybowe, ziołowe) Natomiast OSM Czarnków oferuje masło pod marką masło Ekstra z Czarnkowa. O dbiorcami masła produkowanego przez uczestników koncentracji są : sieci handlowe, sklepy deta liczne, hurtownie, zakłady przetwórstwa spożywczego, branża HORECA, instytucje budżetowe, piekarnie, cukiernie, sklepy internetowe oraz klien ci indywidualn i. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 122 < faks +48 22 82 7 97 2 3 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 7 Łączny udział uczestników koncentracji w krajowym rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) masła wyniósł w 2022 r. ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] % . Udział Mlek ovity stanowił ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] % , a OSM Czarnków ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] %. Do głównych konkurentów uczestników koncentracji, działających na krajowym rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) masła nale ż ą: Sobik Sp. z o.o. sp.k. ZPH z siedzibą w Skoczowie z szacunkowym udziałem wynoszącym w 2022 r. ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] %, oraz Spółdzielnia Mleczarska „Mlekpol” w Grajewie , której udział kształtowa ł się w 2022 r. na poziomie ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] %. 2.2. Lokalny rynek skupu mleka surowego w województwie wielkopolskim. Z arówno Mlekovita, jak i OSM Czarnków skupują mleko na obszarze województwa wielkopolskiego, to w 2022 r. : - Mlekovita skupow ała mleko na terenie następujących powiatów województwa wielkopolskiego: gostyński ego , śremski ego , kościański ego , pleszewski ego , grodziski ego , poznański ego , jarociński ego , rawicki ego , krotoszyński ego , nowotomyski ego , leszczyński ego , wrzesiński ego , średzki e go , wolsztyński ego , kaliski ego , kępiński ego , kolski ego , ostrowski ego , ostrzeszowski ego , zaś - OSM Czarnków skupowała mleko na terenie następujących powiatów województwa wielkopolskiego: czarnkowsko - trzcianecki ego ( gminy: Czarnków, Drawsko, Krzyż Wielkopol ski, Lubasz, Połajewo, Trzcianka, Wieleń ) ; szamotulski ego ( gminy: Wronki, Obrzycko; chodzieski ego – gminy: Budzyń, Chodzież, Margonin, Szamocin ) ; pilski ego ( gminy: Kaczory, Pila, Ujście ) ; obornicki ego ( gmina Ryczywół ) ; złotowski ego ( gmina Jastrowie ) ; międzychodzki ego ( gmina – Chrzypsko Wielkie ) ; wągrowiecki ego ( gminy: Gołańcz, Wapno, Wągrowiec ) . Z przedstawionych informacji wynika, że choć zarówno Mlekovita jak i OSM Czarnków prowadzą skup mleka surowego w województwie wielkopolskim, obszarem ich działalności są różne powiaty tego województwa. Rynek skupu mleka charakteryzuje faza pełnego ukształtowania. Ze względu na to, iż produkty oferowane przez dostawców są jednolite , a odbiorcy nie mają preferencji na rzecz konkretnego produktu. Brak jest b arier wejścia na rynek. Rynek ten charakteryzuje duże rozproszenie . Dostawcami mleka są rolnicy, producenci mleka, członkowie s półdzielni, w związku z tym nie jest możliwe określenie głównych dostawców. Łączny udział uczestników koncentracji w rynku skup u mleka surowego w województwie wielkopolskim wyniósł w 2022 r. ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] %. Udział Mlek ovity Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 122 < faks +48 22 82 7 97 2 3 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 8 stanowi ł ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] %, a OSM Czarnków ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] % . Do głównych konkurentów uczestników koncentrac ji, działających na wskazanym rynku, nale ż ą: Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Kole z szacunkowym udziałem wynoszącym w 2022 r. ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] %, Spółdzielnia Mleczarska w Gostyniu z szacunkowym udziałem wynoszącym w 2022 r. ok. [tajemnic a przedsiębiorstwa] % oraz Średzka Spółdzielnia Mleczarska w Środzie Wielkopolskiej której udział kształtował się w 2022 r. na poziomie ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] %. 3. Pozostałe rynki wspólne, na których prowadzą działalność uczestnicy koncentracji . W rozpatrywanej koncentracji jej uczestnicy prowadzą ponadto działalność na następujących rynkach wspólnych: • krajowym rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) mleka spożywczego świeżego (pasteryzowanego); • krajowym rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) mleka w proszku, • krajowym rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) śmietany spożywczej , • krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) jogurtu , • krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) kefiru, • krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) maślanki, • krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) serów topionych, • krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) serów twarogowych, • lokalnym rynku skupu mleka w województwie lubuskim oraz • lokalnym rynku skupu mleka w województwie kujawsko - po morskim. Jak już powyżej wspomniano, wyznaczając rynek właściwy w aspekcie produktowym dla wprowadzania do obrotu poszczególnych produktów mlecznych należy wziąć pod uwagę zróżnicowane właściwości poszczególnych wyrobów mleczarskich. W związku z tym każdy wyrób (lub grupa wyrobów) stanowi odrębny rynek produktowy. Natomiast wyznaczając rynek w aspekcie produktowym dla działalności, polegającej na skupie mleka należy wskazać, iż mleko surowe służy przede wszystkim do produkcji wyrobów mleczarskich i nie ma substytutów. Z godnie z dotychczasowym , powyżej przytoczonym już orzecznictwem Prezesa Urzędu , rynkiem właściwym w aspekcie geograficznym, w odniesieniu do sprzedaży (wprowadzania do obrotu) ww. wyrobów mleczarskich jest rynek co najmniej krajowy . Natomia st rynek skupu mleka surowego ma wymiar lokalny ograniczony do obszaru jednego województwa. Udziały (w %) uczestników koncentracji w krajowych rynkach sprzedaży (wprowadzania do obrotu) każdego z ww. produktów w 2022 r. w ujęciu ilościowym przedstawia pon iższa tabela: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 122 < faks +48 22 82 7 97 2 3 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 9 Tabela 1 . Udział uczestników koncentracji w rynkach wspólnych - rynkach sprzedaży (wprowadzania do obrotu) poszczególnych wyrobów mleczarskich w 2022 r. L p . Krajowy rynek sprzedaży ( wprowadzania do obrotu ) Udziały w rynku w (%) Mlekovita OSM Czarnków Łącznie 1. mlek a świeże go [tajemnica przedsiębiorstwa] [tajemnica przedsiębiorstwa] [tajemnica przedsiębiorstwa] 2 . mlek a w proszku [tajemnica przedsiębiorstwa] [tajemnica przedsiębiorstwa] [tajemnica przedsiębiorstwa] 3 . śmietan y spożywc z ej [tajemnica przedsiębiorstwa] [tajemnica przedsiębiorstwa] [tajemnica przedsiębiorstwa] 4. jogurt u [tajemnica przedsiębiorstwa] [tajemnica przedsiębiorstwa] [tajemnica przedsiębiorstwa] 5. kefir u [tajemnica przedsiębiorstwa] [tajemnica przedsiębiorstw a] [tajemnica przedsiębiorstwa] 6. maślank i [tajemnica przedsiębiorstwa] [tajemnica przedsiębiorstwa] [tajemnica przedsiębiorstwa] 7. ser ów topion ych [tajemnica przedsiębiorstwa] [tajemnica przedsiębiorstwa] [tajemnica przedsiębiorstwa] 8 ser ów twarogow ych [tajemnica przedsiębiorstwa] [tajemnica przedsiębiorstwa] [tajemnica przedsiębiorstwa] Źródło: Zgłoszenie. Jak wynika z przedstawionych w tabeli nr 1 danych jedynie w rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) mleka świeżego (pasteryzowanego) łączny u dział uczestników koncentracji przekroczył poziom 15% i wyniósł ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] % . W pozostałych rynkach wspólnych udział ten kształtował się na poziomie od ok. [tajemnica przedsiębiorstwa]% w rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) mleka w proszku do ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] % w rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) jogurtu. Z kolei łączny udział uczestników koncentracji w lokalnym rynku skupu mleka, obejmującym obszar województwa lubuskiego kształtował się w 20 22 r. na poziomie ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] %, z czego Mlekovita uzyskała udział ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] %, a OSM Czarnków ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] % , zaś łączny udział uczestników koncentracji w lokalnym rynku skupu mleka, obejmującym obszar wojewódz twa kujawsko - pomorskiego kształtował się w 20 22 r. na poziomie ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] %, z czego Mlekovita uzyskała udział ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] %, a OSM Czarnków ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] % B) koncentracja nie wywiera wpływu na żad en rynek w układzie wertykalnym. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 122 < faks +48 22 82 7 97 2 3 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 10 W toku przeprowadzonego postępowania nie zidentyfikowano żadnych rynków, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie wertykalnym, bowiem uczestnicy koncentracji nie prowadzą działalności na rynkach będących jednocześni e rynkami poprzedniego, bądź następnego szczebla obrotu oraz w których indywidualny lub łączny udział tych przedsiębiorców przekraczałby 30%. C) koncentracja nie wywiera wpływu na żaden rynek w układzie konglomeratowym. W niniejszej sprawie nie występują r ównież rynki właściwe, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym, gdyż żaden z uczestników koncentracji nie dysponuje udziałem w jakimkolwiek rynku właściwym obejmującym terytorium Polski lub jego część, przekraczającym próg 40%. Na p odstawie zgromadzonego materiału i powyższych ustaleń Prezes Urzędu zważył, co następuje: Przepis art. 18 ustawy o ochronie konkurencji stanowi, iż Prezes Urzędu wydaje zgodę, w drodze decyzji, na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na ryn ku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej na rynku, przy czym zgodnie z art. 4 pkt 10 tej ustawy przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie sku tecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40 %. Podstawowym celem postępowania antymonopolowego w sprawach koncentracji jest ustalenie, czy w wyniku zrealizowania zamierzonej transakcji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku właściwym. Przykładem takiego istotnego ograniczenia konkur encji jest powstanie lub umocnienie pozycji dominującej. Należy jednakże podkreślić, że o ile powstanie lub umocnienie pozycji dominującej będzie zawsze prowadziło do ograniczenia konkurencji na rynku, to do ograniczenia konkurencji może dojść także w prz ypadkach, kiedy w wyniku koncentracji nie powstaje lub nie umacnia się pozycja dominująca. Samo stwierdzenie „istotne ograniczenie konkurencji” wykracza zatem poza kwestię powstania lub umocnienia pozycji dominującej i ma szersze znaczenie. Obejmuje bowiem sytuacje, kiedy w wyniku dokonanej koncentracji konkurencja zostaje poważnie ograniczona, a nie wiąże się to z powstaniem pozycji dominującej – może to mieć miejsce przykładowo na rynkach oligopolistycznych. Powołany przepis wskazuje, że to intensywność o graniczenia konkurencji będzie determinowała treść rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu. Oznacza to, że nie każde ograniczenie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 122 < faks +48 22 82 7 97 2 3 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 11 konkurencji, będące wynikiem planowanej fuzji będzie skutkowało wydaniem zakazu dokonania koncentracji, a jedynie mające charakter „ist otnego” ograniczenia. Analiza skutków niniejszej koncentracji wykazała, iż w jej wyniku nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na żadnym z rynków, na których prowadzą działalność jej uczestnicy. Oceniając zasadność wyrażenia zgody na przeprowad zenie tej koncentracji Prezes Urzędu wziął pod uwagę następujące argumenty. Koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym na krajowy rynek sprzedaży (wprowadzania do obrotu) masła oraz lokalny rynek skupu mleka surowego obejmujący obszar województw a wielkopolskiego . Łączny udział uczestników koncentracji w krajowym rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) masła wyniósł w 2022 r. ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] % . Udział Mlek ovity stanowił ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] % , a OSM Czarnków ok. [tajemn ica przedsiębiorstwa] %. Z kolei ł ączny udział uczestników koncentracji w lokalnym rynku skupu mleka surowego w województwie wielkopolskim wyniósł w 2022 r. ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] . Udział Mlek ovity stanowił ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] , a OSM Czarnków ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] % . Łączny u dział uczestników koncentracji w żadnym z ww. rynków, nie przekracza zatem progu 40%, z którym ustawa o ochronie konkurencji wiąże domniemanie posiadania pozycji dominującej. Podkreślić także należy, że wysokość łącznych udziałów uczestników koncentracji w tych rynkach wynika przede wszystkim z dotychczasowej pozycji rynkowej Mlek ovity , nie jest zaś konsekwencją niniejszej koncentracji. Umocnienie dotychczasowej pozycji Mlek ovity na tych rynku będzie zate m niewielkie. Po dokonaniu koncentracji na rynk u sprzedaży (wprowadzania do obrotu) masła uczestnicy koncentracji będą spotykać się z konkurencją ze strony innych przedsiębiorców zajmujących sprzedażą (wprowadzaniem do obrotu) tego produkt u . I tak najwięk szymi konkurentami uczestników koncentracji na tym rynku są : Sobik Sp. z o.o. sp.k. ZPH z siedzibą w Skoczowie z szacunkowym udziałem wynoszącym w 2022 r. ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] %, oraz Spółdzielnia Mleczarska „Mlekpol” w Grajewie której udział k ształtował się w 2022 r. na poziomie ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] %. Natomiast na rynku skupu mleka surowego w województwie wielkopolskim największymi konkurentami uczestników koncentracji są Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Kole z szacunkowym udział em wynoszącym w 2022 r. ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] %, Spółdzielnia Mleczarska w Gostyniu z szacunkowym udziałem wynoszącym w 2022 r. ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] % oraz Średzka Spółdzielnia Mleczarska w Środzie Wielkopolskiej której udział kształto wał się w 2022 r. na poziomie ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] %. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 122 < faks +48 22 82 7 97 2 3 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 12 Analiza skutków niniejszej koncentracji nie dała więc podstaw do stwierdzenia, że w jej wyniku dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na wyżej wskazanych rynkach. W sprawie nie z identyfikowano rynków właściwych, na które koncentracja wywierałaby wpływ w układzie wertykalnym, jak i konglomeratowym. Mając powyższe na uwadze Prezesa Urzędu uznał, iż zamierzona koncentracja spełnia kryterium wskazane w art. 18 ustawy o ochronie konku rencji , bowiem w jej wyniku nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na wskazanych rynkach, w szczególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji. POUCZENIE : Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 275 ze zm. ) w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.) – od niniejsz ej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1125), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Zgodnie z art. 103 us t. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie, spółka handlowa powinna wykazać także, że jej wspólnicy albo akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce pożyczki. Zgodnie z art. 105 ust. 1 zd. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 zd. 1 Kodeksu postępowania c ywilnego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od koszt ów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 122 < faks +48 22 82 7 97 2 3 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 13 Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Kont roli Koncentracji Marzena Błachnio