DIH-II-21/2023

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 19 lipca 2023 r. DIH - 2.707.19.2023.CS DECYZJA DIH - 2 Nr 21/2023 Informacje prawnie chronione oznaczono [XXX] Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2023 r. poz. 775 , ze zm.) dalej zwanej: „kpa” , w związku z art. 24 ust. 1 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jak ości paliw (Dz. U. z 2023 r. poz. 846 ) dalej zwanej: „ ustawą o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw ” , w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1706 , ze zm.), dalej zwanej: „ ustawą o I nspekcji Handlowej ” Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu odwołania z 12 czerwca 2023 r. złożonego przez Rafała Gwarę prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe Rafał Gwara w Młodzieszynku (d alej: „ p rzedsiębiorca” lub „ s trona”) od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 25 maja b r. nr PO.60.KPC.2.2023.KS, nakładającej na p rzedsiębiorcę obowiązek uiszczenia kwoty 2 691,00 zł (słownie: dwa tysiące sześćset dziewięćdz iesiąt jeden złotych) , stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki paliwa pobranego 1 marca b r. podczas kontroli na stacji paliw należącej do przedsiębiorcy postanawia utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. UZASADNIENIE W trakcie kontroli przeprowadzonej 1 marca b r. na stacji paliw należącej do p rzedsiębiorcy, inspektorzy reprezentujący Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (dalej jako „Mazowiecki WIIH”), pobrali do badań z partii liczącej 2903 litry próbki benzyny bezołowiowej Pb95, tj. próbkę numer 0421/23/8594 i próbkę kontrolną numer 5903/23/8594 w ilości 4,8 litra każda, na podstawie protokołu pobrania próbek paliw nr 37/2023. Następnie , inspektorzy, 2 marca b r. przekazali próbkę benzyny bezołowio wej Pb95 nr 0421/23/8594 i próbkę kontrolną nr 5903/23/8594 do akredytowanego, niezależnego Laboratorium U rzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako „UOKiK”) w Bydgoszczy, na podstawie protokołu przyjęcia próbki do badań nr 100/PP/2023. 2 Z uwagi na nieobecność kontrolowanego przedsiębiorcy w trakcie kontroli, p rzy piśmie z 2 marca b r., Mazowiecki WIIH przekazał s tronie upoważnieni e do przeprowadzenia kontroli nr 124/2023 wraz z pouczeniem o prawach i obowiązkach kontrolowanego oraz protokół kontrol i nr PU.8361.83.2023. Pismem z 13 marca b r. Mazowiecki WIIH sprostował oczywiste omyłki w protokole kontroli nr PU.8361.83.2023 z 1 marca br . Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne Laboratorium UOKiK w Bydgoszczy (protokół z ba dań nr 357/PP/2023) wykazały, że oferowana w dniu kontroli benzyna bezołowiowa P b 95 (o numerze próbki 0421/23/8594), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 paździer nika 2015 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1680), zwanego dalej: „ rozporządzeniem”, z uwagi na parametr : indeks lotności, którego wynik badania wyniósł 1195, przy wymaganiach jakościowych 1150 dla okresu przejściowego trwającego od 1 marca do 30 kwietnia. W trakcie kontroli przeprowadzonej 14 marca b r. na stacji paliw należącej do p rzedsiębiorcy, inspektorzy reprezentujący Mazowieckiego WIIH poinformowali s tronę o wynikach badań próbki benzyny bezołowiowej Pb95 pobranej 1 marca b r. o numerze 0421/23/8594, przekazali protokół z badań nr 357/PP/2023 oraz poinformowali o możliwości złożenia wniosku o badanie pró bki kontrolnej nr 5903/23/8594, pobranej w toku kontroli 1 marca b r. i konieczności wpłaty zaliczki na poczet tego badania. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej . Pismem z 28 kwietnia b r. Mazowi ecki WIIH zawiadomił p rzedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obowiązku uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki paliwa ciekłego, na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o systemie monit orowania i kontrolowania jakości paliw. W treści pisma poinformowano s tronę, że na podstawie art. 10 § 1 k pa ma prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania w szczególności do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań zg łoszonych w trakcie postępowania, a także do składania wniosków dowodowych. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Decyzją z 25 maja b r. nr PO.60.KPC.2.2023.KS, Mazowiecki WIIH nałożył na p rzedsiębiorcę obowiązek uiszczenia kwoty 2 691,00 zł ( słownie: dwa tysiące sześćset dziewięćdziesiąt jeden złotych) stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki paliwa pobranego do badań laboratoryjnych 1 marca b r. podczas kontroli na należącej do s trony stacji paliw. Pismem z 12 czerwca b r. p rzedsiębiorca wniósł odwołanie od decyzji Mazowieckiego WIIH z 25 maja b r. nr PO.60.KPC.2.2023.KS. Strona wskazała, iż dostawcą paliwa na jej stację jest Polski Koncern Naftowy ORLEN i sama nie ma możliwości ingerowania w jakość sprzedawanego paliwa. P rzedsiębiorca podkreślił, iż sprawdzał prognozę pogody i uznał, że dopiero po sprzedaniu paliwa zimowego, zamówi paliwo przejściowe, aby klient miał paliwo najwyższej jakości. Ponadto s trona wniosła o obciążenie jej jedynie kwotą 50,00 zł, stanowiąca koszt badania parametru indeks lotności. 3 Przy piśmie z 19 czerwca b r., Mazowiecki WIIH przekazał do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako „Prezes UOKiK”, „organ drugiej instancji”) ww. odwołanie wraz z materiałami kontroli przeprowadzonej na stacji paliw . Pismem z 23 czerwca b r. Prezes UOKiK , zgodnie z art. 10 § 1 k pa, poinformował s tronę o prawie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań zgłoszonych w trakcie postępowania, składania wniosków dowodowych, a także d o zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy w siedzibie UOKiK . Pismo zostało doręczone 29 czerwca b r. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Rozpoznając odwołanie, Prezes UOKiK ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest po nowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzas adnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Wobec powyższego, w myśl art. 127 § 2 k pa w związku z art. 1 ust. 3 ww. ustawy, Prezes UOKiK jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Po przeanalizowaniu akt sprawy Prezes UOKiK wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz zapoznał si ę z dowodami służącymi ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując przy tym wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Zgromadzony w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy, wskazuje iż p rzedsiębiorca, wprowadził do obrot u benzynę bezołowiową Pb95 niespełniającą wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe , określone dla danego paliwa ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, w tym ciągnikach rolniczych, maszynach nieporuszających się po drogach , a także rekreacyjnych jednostkach pływających . Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustaw y o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw zabrania się transportowania, magazynowania, wprowadzania do obrotu oraz gromadzenia w stacjach zakładowych paliw ciekłych, jeżeli nie spełniają wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lub art. 6 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Opierając się na wynikach badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez akredytowane, niezależne Laboratorium UOKiK w Bydgoszczy (protokół z b adań nr 357/PP/2023), Prezes UOKiK stwierdził, że pobrana 1 marca b r. benzyna bezołowiowa Pb95 (o numerze próbki 0421/23/8594), nie spełniała wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu 4 kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia, z uwagi na parametr ind eks lotności, którego wynik badania wyniósł 1195, przy wymaganiach jakościowych 1150 dla okresu przejściowego trwającego od 1 marca do 30 kwietnia. Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, iż badanie próbki benzyny bezołowiowej Pb95 nr 0421/23/8594 , pobranej 1 marca b r., wykazało jednoznacznie, że nie spełniała ona wymagań jakościowych określonych w § 1 pkt 2 rozporządzenia, z uwagi na parametr indeks lotności . Odnosząc się do stanowiska s trony zawartego w odwołaniu Prezes UOKiK , wyjaśnia co następ uje. Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, Prezes UOKiK zarządza systemem monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Celem ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania j akości paliw, jest ograniczenie negatywnych skutków oddziaływania paliw na środowisko oraz zdrowie ludzi (art. 1 ust. 1 pkt 1). Dla jego realizacji, został stworzony system monitorowania i kontrolowania jakości paliw (art. 11 ust. 1) mający za cel przeciwd ziałanie transportowaniu, magazynowaniu, wprowadzaniu do obrotu paliw niespełniających wymagań jakościowych określonych w odrębnych przepisach. Do zadań systemu należy m.in. kontrolowanie jakości paliw u przedsiębiorców. Systemem, jak to już wskazano powyż ej, zarządza Prezes UOKiK (art. 12 ust. 1), zaś czyni to przy pomocy Inspekcji Handlowej. Należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw , inspektor w toku postępowania kontrolnego pobiera dwie pr óbki (próbkę i próbkę kontrolną), z których jedna badana jest z urzędu, a druga – próbka kontrolna – na wniosek kontrolowanego . Przepis art. 24 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że j eżeli przeprowadzone badania wykazały, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych określonych w ustawie, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, w drodze decyzji, nakłada na kontrolowanego obowiązek uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki przeznaczonej do badań, o której mowa w art. 22 ust. 2. A zatem, w sytuacji gdy badania wykazały, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych, przepis y obliguj ą wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej do nałożenia na kontrolowanego w drodze decyzji, obowiązku uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztó w przeprowadzonych badań. Obowiązek ten dotyczy każdego przypadku, gdzie badania wykazały niewłaściwą jakość paliwa, niezależnie od ilości naruszonych parametrów i skali tych naruszeń. Dodatkowo należy wyjaśnić, iż w sytuacji, gdy przeprowadzone badania w ykażą, że paliwo spełnia wymagania jakościowe, koszt tych badań ponosi Prezes UOKiK, jako zarządzający systemem monitorowania i kontrolowania jakości paliw. W tym miejscu wypada dodać, że s trona prawidłowo pouczona o możliwości złożenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej nr 5903/23/8594, pobranej w toku kontroli 1 marca b r., wniosku takiego nie złożyła, co z kolei spowodowało, że wynik badania próbki nr 0421/23/8594, stał się wynikiem ostatecznym. W konsekwencji, badanie próbki benzyny bezołowiowej Pb95 n r 0421/23/8594 , pobranej 1 marca b r., wykazało jednoznacznie, że nie spełniała ona wymagań jakościowych określonych w § 1 pkt 2 rozporządzenia, z uwagi na parametr indeks lotności . 5 W świetle powyższych faktów niewątpliwym jest, że w niniejszym postępowan iu ziściła się przesłanka, o której mowa w art. 24 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, że jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych określonych w ustawie, wojewódzki inspektor Inspe kcji Handlowej, w drodze decyzji, nakłada na kontrolowanego obowiązek uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki przeznaczonej do badań, o której mowa w art. 22 ust. 2 ww. ustawy. Zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 4 ust awy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, Mazowiecki WIIH ustalił wysokość należności pieniężnej na podstawie wystawionego przez naczelnika laboratorium kosztorysu przeprowadzonych badań laboratoryjnych nr 11/2023 z 8 marca b r., który to fakt wskazano w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do wniosku s trony o obciążenie jej jedynie kwotą 50,00 zł, stanowiącą koszt badania parametru indeks lotności, Prezes UOKiK wyjaśnia, że art. 24 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw obliguje organ administracji do nałożenia na kontrolowanego przedsiębiorcę obowiązku uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Z treś ci tego przepisu wynika wprost, że dotyczy on kosztów badań przeprowadzonych, a nie kosztów badań parametrów jakościowych, które okazały się być niezgodne z wymaganiami jakościowymi określonymi dla danego rodzaju paliwa. Z tych też względów, brak jest jaki chkolwiek podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku s trony. Odnosząc się do wyjaśnie ń s trony, iż dostawcą paliwa na jej stację jest Polski Koncern Naftowy ORLEN i sama nie ma możliwości ingerowania w jakość sprzedawanego paliwa, Prezes UOKiK wyjaśnia, co n astępuje. Na wstępie należy podkreślić, że z protokołu pobrania próbek paliw nr 37/2023 wynika, że próbki pobrano zgodnie z wymaganiami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciek łych i biopaliw ciekłych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1035). Strona nie kwestionowała ustaleń i przebiegu kontroli udokumentowanych w protokole z 1 marca b r. Z materiału dowodowego wynika, że stan pojemników w momencie ich przyjmowania do badań nie budził zastrz eżeń akredytowanego niezależnego laboratorium, co potwierdza protokół przyjęcia próbek do badań nr 100/PP/2023 z 2 marca b r. Ponadto należy wskazać, że organ administracji wydając decyzję na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw nie dysponuje uznaniem administracyjnym , lecz działa w ramach decyzji związanej , co oznacza, że jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych określonych w ustawie, wojewódzki inspektor Ins pekcji Handlowej, w drodze decyzji, nakłada na kontrolowanego obowiązek uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki przeznaczonej do badań, o której mowa w art. 22 ust. 2. Z powyższego przepisu wynika, że nałożenie na p r zedsiębiorcę obowiązku uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych uzależnione jest jedynie od wyników przeprowadzonych badań laboratoryjnych. W związku z powyższym argumentacja s trony o braku przyczynienia się do zaistnienia naruszenia nie m oże być uwzględniona. Dodatkowo należy zauważyć, że istot ą regulacji zawartej w art. 3 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, jest to , że odpowiedzialność za niezachowanie wymogów jakościowych ma charakter odpowiedzialności n a zasadzie ryzyka, a nie winy. Tym 6 samym za niezachowanie wymogów jakościowych ponosi się odpowiedzialność niezależnie , czy ma się tego świadomość, czy też nie. Odnosząc się do wyjaśnie ń s trony dotycząc ych sprzedaży paliwa zimowego w okresie przejściowym, to wynika z nich jednoznacznie, iż p rzedsiębiorca zdawał sobie sprawę z faktu, iż od 1 marca obowiązują wymagania jakościowe dla okresu przejściowego, a pomimo tego oferował w sprzedaży paliwo zimowe. Strona jako profesjonalista w zakresie sprzedaży paliw , musiała sobie tym samym zdawać sprawę z tego, że w razie kontroli jakości paliwa, może ono od 1 marca nie spełniać wymagań jakościowych, co z kolei będzie skutkowało koniecznością uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. W związku z powyższym, należność pieniężną wynikającą z decyzji Mazowieckiego WIIH z 25 maja b r. nr PO.60.KPC.2.2023.KS należy wpłacić na rachunek wskazany w ww. decyzji , w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Zważywszy na przedstawione okoliczności należało postanowić, jak w sentencji. Decyzja niniejsza jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem a dministracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia , nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowo - administracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warsz awie. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Podstawa prawna pouczenia: art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 us tawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. 7 poz. 259 , ze zm. ) ; § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami (Dz. U. z 2021 r. poz. 535). z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Joanna Jankowska - Kuć Dyrektor Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano el ektronicznie/ Otrzymują: 1) [XXX] 2) Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej 3) a/a