DIH-IV-17/2024

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, dnia 8 marca 202 4 r. DIH - 4.707.16.2024 .T N DECYZJA DIH - 4.17.2024 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 , ze zm. ), zwanej dalej „ kpa ”, art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 202 4 r. poz. 312 ), art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168), zwanej dalej „ustawą o informowaniu o cenach”, po rozpatrzeniu odwołania z 29 stycznia b r. wniesionego przez p. Wiesława Rutkowskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PHU Rutkowski Wiesław , ze stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej w Opatówku, od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej nr D/KA.UH.8361.104.2023 z 11 stycznia b r. , nakładającej na ww. przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 2 500 zł (dwa tysiące pięćset złotych), wynikającą z art. 6 ust. 1 ustaw y o informowaniu o cenach za nieuwidocznienie w miejscu sprzedaży detalicznej informacji o cenach jednostkowych towarów oferowanych do sprzedaży, wbrew obowiązkom określonym w art. 4 ust. 1 ww. ustawy , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. UZASADNIENIE 31 stycznia b r. do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej , zwanego dalej „ Wielkopolskim WIIH”, wpłynęło odwołanie z 29 stycznia b r. , które zostało wniesione przez p. Wiesława Rutkowskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PHU Rutkowski Wiesław (dalej jako: „strona”, „przedsiębiorca”) , od decyzji Wielkopolskiego WIIH nr D/KA.UH.8361.104.2023 z 11 stycznia b r. nakładającej na ww. przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 2 500 zł, za nieuwidocznienie w miejscu sprzedaży detalicznej informacji o cenach jednostkowych towarów oferowanych do sprzedaży, wbrew obowiązkom określonym w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. Decyzja Wielkopolskiego WIIH została doręczona s tronie 1 6 stycznia b r. , natomias t odwołanie zostało nadane u operatora publicznego usług pocztowych 2 9 stycznia b r. Wielkopolski WIIH przekazał odwołanie do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „Prezesem Urzędu”. Strona w swoim odwołaniu przedstawiła argument , który złagodziłby wymiar wysokości nałożonej kary , wskaz ując , że ceny jednostkowe zostały w wyeksponowane natychmiast po kontroli i nspektorów i pouczeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami. Strona wniosła o dokładne rozpatrzenie odwołania i podjęcie dzia łań w tym zakresie , zaznaczając, że jest gotowa dostarczyć dodatkowe dowody lub udzielić dalszych wyjaśnień. Strona wniosła również o potwierdzenie otrzymania odwołania i poinformowanie o rozpatrzeniu sprawy oraz decyzji 2 podjętej w sprawie. W toku kontroli prowadzonej u przedsiębiorcy od 12 do 20 czerwca 2023 r. inspektorzy Wielkopolskiego WIIH sprawdzili m.in. prawidłowość uwidaczniania cen i cen jednostkowych towarów oferowanych do sprzedaży detalicznej. W powyższym zakresie zbadano 160 par tii towarów , stwierdz ając nieprawidłowości (brak ceny jednostkowej) w odniesieniu do 145 partii towarów . Ustalenia kontroli dały podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, o czym Wielkopolski WIIH zawiadomił stronę pismem z 12 grudnia 2023 r. nr D/KA.UH.8361.104.2023 . Jednocześnie pouczył s tronę o możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności o możliwości wypowiada nia się co do zebranych dowodów oraz zapozna nia się ze zgromadzonymi w tej sprawie materiałami, a także możliwości przedsta wienia stanowisk a w sprawie oraz składa nia wniosk ów dowodow ych , w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, co stanowi realizacj ę zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, o której mowa w art. 10 § 1 kpa . Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. Decyzją D/KA.UH.8361.104.2023 z 11 stycznia b r. Wielkopolski WIIH nałożył na przedsiębiorcę karę pi eniężną w wysokości 2 500 zł wynikającą z art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach za nieuwidocznienie w miejscu sprzedaży detalicznej informacji o cenach jednostkowych towarów oferowanych do sprzedaży, wbrew obowiązkom określonym w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. Prezes Urzędu pismem z 19 stycznia b r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowani a odwoławczego , a także o przysługującym jej , na podstawie art. 10 § 1 kpa, prawie do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i ma teriałów oraz zgłoszonych żądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu zważył co następuje. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji o rganu pierwszej instancji. W toku postępowania o rgan odwoławczy dokonu je oceny, czy odwołanie s trony jest uzasadnione oraz sprawdza czy wydana decyzja była prawidłowa. Po przeanalizowaniu akt sprawy Prezes Urzędu wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz zapoznał się z dowodami służ ącymi ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując przy tym ich wszechstronnej oceny. W toku kontroli sprawdzono przestrzegani e ustawy o informowaniu o cenach w stosunku do 160 rodzajów towarów, natomiast nieprawidłowości stwierdzono w sumie w stosunku do 145 rodzajów towarów przy których nie uwidoczniono cen jednostkowych. Wśród zakwestionowanych partii towarów znajdowały się kisiele, budynie, przyprawy, żelatyny, galaretki, zupy w proszku, płatki śniadaniowe, chrupki, pra żynki, popcorn, sery, serki, jogurty, margaryny, śmietanki, mleko, herbata, kawa, słodycze, czekolada, proszki do prania, płyny do mycia naczyń, dżemy, konfitury, makarony, warzywa konserwowe, sałatki w opakowaniach, konserwy rybne, napoje. 3 W wyniku sprawdzenia zakwestionowano 145 rodzajów towarów , tj. 9 1 % rodzajów towarów poddanych kontroli. Powyższ e stanowi o bardzo poważnym stopniu naruszenia obowiązków . Stwierdzone nieprawidłowości zostały udokumentowane w protokole kontroli . Zgodnie z ar t. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. W swoim wyroku z 15 lipca 202 0 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł (sygn. akt VI SA/Wa 2744/19): „ Nieuwidacznianie cen i cen jednostkowych narusza prawo konsumenta do informowania, a w konsekwencji uniemożliwia porównanie cen towarów będących w obrocie.” Ujawnione nieprawidłowości stanowią naruszenie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach w związku z § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2 022 r. poz. 2776) zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie uwidaczniania cen ” . W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, cenę uwidacznia się w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio p rzy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy. Z kolei § 3 ust. 2 tego rozporządzenia stanowi, że cenę oraz cenę jednostkową uwidacznia się w szczególności: na wywieszce, w cenniku, w katalogu, na obwolucie, w postaci nadruku lub napisu na towarze lu b opakowaniu. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, cena jednostkowa dotyczy odpowiednio ceny za: litr dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według objętości oraz za kilogram dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według masy, s ztukę dla towarów przeznaczonych do sprzedaży na sztuki. W szczególnych przypadkach uzasadnionych rodzajem, przeznaczeniem lub zwyczajowo oferowaną ilością towarów przy uwidacznianiu cen jednostkowych dopuszcza się stosowanie dziesiętnych wielokrotności i podwielokrotności legalnych jednostek miar innych niż określone w ust. 1 (§ 4 ust. 2 ww. rozporządzenia). W przypadku towaru pakowanego oznaczonego liczbą sztuk dopuszcza się stosowanie przeliczenia na cenę jednostkową za sztukę lub za dziesiętną wielokrot ność liczby sztuk (§ 4 ust. 3 ww. rozporządzenia ). Uwidocznienie ceny jednostkowej produktu jest ustawowym obowiązkiem sprzedawcy, z którego są zwolnione wyłącznie produkty wskazane wprost w § 7 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen. Odstępstwa od uwi daczniania cen jednostkowych przewidziane są w § 7 rozporządzenia, który stanowi, że wymogu uwidaczniania cen jednostkowych nie stosuje się do: towarów, których cena jednostkowa jest identyczna z ceną sprzedaży; towarów sprzedawanych ze względu na ich prze znaczenie w zestawach (kompletach); towarów nieżywnościowych sprzedawanych ze względu na ich przeznaczenie lub właściwości wyłącznie w parach; produktów leczniczych w rozumieniu art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 499 , ze zm.). Z listy produktów zawartej w protokole kontroli wynika, że żadna zakwestionowana przez inspektorów partia towarów nie podlegała zwolnieniu z obowiązku uwidaczniania cen jednostkowych. W swoim wyroku z 15 października 2021 r. WSA w Warszawie wskazał (sygn. akt V SA/Wa 2321/21): „Ceny jednostkowe umożliwiają konsumentom dokonanie porównania cen między produktami tego samego rodzaju, w różnej wielkości opakowaniach, a tym samym pozwalają 4 im dokonać świadomego i najkorzystniejszego pod względem ekonomicznym wyboru. Dodać do tego jedynie można, że cena i cena jednostkowa stanowią podstawowe kryterium informacji o wartości towaru wyrażonej w jednostkach pieniężnych.” W innym wyroku WSA w Warszawie z 19 listopada 2015 r., VI SA/Wa 1406/ 15 orzekł: „(…) wszystkie towary muszą być oznakowane ceną oraz ceną jednostkową w sposób jednoznaczny i zarazem niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Nie ulega również wątpliwości, że cena oraz cena jednostkowa są pojęciami różnymi, al bowiem cena oznacza cenę sprzedaży, zaś cena jednostkowa jest ceną za jednostkę miary określonego towaru i może - lecz nie musi - być równa cenie sprzedaży .” Powyższe wynika z podstawowego celu dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lu tego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. U. L z 1998 r. Nr 80 , s. 27), zwanej „dyrektywą 98/6/WE”. Podstawowym celem dyrektywy 98/6/WE jest dokładne, przejrzyste i jednoznaczne informowanie konsum entów o cenach oferowanych im produktów, w szczególności przy zapewnieniu możliwości porównania cen. Przekazywanie takich informacji umożliwia dokonanie świadomego wyboru na podstawie prostych porównań (motyw 2 i 6 dyrektywy 98/6/WE). Obowiązek uwidacznian ia cen i cen jednostkowych jest to obowiązek informacyjny o charakterze przedumownym, czyli dotyczy okresu podejmowania decyzji przez konsumenta przed zawarciem umowy. Realizacja tego obowiązku ma przyczynić się do podjęcia decyzji w zakresie zawarcia umow y z przedsiębiorcą. Każdorazowe naruszenie obowiązków w zakresie informowania o cenach, oceniać należy w kontekście ryzyka dokonania przez konsumenta zakupu bez możliwości pełnego rozeznania. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach , jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5 , wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w d rodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 20 000 zł. Przepis ten nakazuje wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną, choćby naruszenie miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń insp ektorów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości zostałyby wyeliminowane. Dowiedzenie, że podmiot nie wykonał ww. obowiązku powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest sankcją administracyjną (patrz: wyrok Wojewódzkiego S ądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 683/22). W przedmiotowym przypadku zastosowano w stosunku do strony art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach a nie art. 6 ust. 2, gdzie górny próg wymiaru kary wynosi 40 000 zł. Tym samym kara pieni ężna w wysokości 2 500 zł stanowi zaledwie 12,5 % górnego progu wymiaru kary (20 000 zł) i nie ma charakteru ekscesywnego . Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się: 1) stopień naruszen ia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, w tym charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia tych obowiązków; 2) dotychczasową działalność przedsiębiorcy, w tym podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej prz ez konsumentów, wcześniejsze naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, przez tego 5 przedsiębiorcę oraz uzyskane przez przedsiębiorcę korzyści majątkowe lub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków; 3) wielkość obrotów i przychodu przedsięb iorcy; 4) sankcje nałożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w sprawach transgranicznych, jeżeli informacje o takich sankcjach są dostępne w ramach mechanizmu ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Eu ropejskiego i Rady (UE) 2017/2394 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (Dz. Urz. UE L z 2017 r. Nr 345 , s. 1, z e zm. ), zwane dalej „rozporządzeniem 2017/2394/UE” . Stopień naruszenia obowiązków – Prezes Urzędu zgadza się z oceną organu pierwszej instancji, który określił stopień naruszenia obowiązków jako wysoki , ponieważ dotyczy ono znacznej partii towarów poddanych sprawdzeniu. Stwierdzone naruszenie dotyczyło 9 1 % partii towarów poddanych sprawdzeniu. Przedsiębiorca nie uwidocznił informacji o cenach jednostkowych dla 145 partii towarów spośród 160 objętych kontrolą. Braki ujawnion o w jednej placów ce stacjonarnej. Wzi ęto również pod uwagę okoliczność uprzedniego skierowania zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Pomimo tego, przedsiębiorca zaprzestał naruszania prawa dopiero w wyniku przeprowadzenia kontroli. Przedsiębiorca pr owadzi działalność gospodarczą od 1992 r. i powinien jako profesjonalista znać i stosować przepisy odnoszące się do działalności gospodarczej, którą wykonuje. Dlatego też Prezes Urzędu określa charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia jako poważne n aruszenie obowiązków. Dotychczasowa działalność przedsiębiorcy - p rzy ocenie dotychczasowej działalności przedsiębiorcy uwzględniono fakt, że w stosunku do skontrolowanego przedsiębiorcy nie stwierdzono wcześniej naruszenia obowiązków w zakresie przestrze gania przepisów ww. ustawy. Uwzględniono również fakt, iż przedsiębiorca zobowiązał się do podjęcia dobrowolnych działań naprawczych w zakresie stwierdzonych naruszeń. W odniesieniu do korzyści majątkowych lub strat w związku z naruszeniami ustawy strona w toku kontroli złożyła oświadczenie, że nie uzyskała korzyści ani nie poniosła straty w powyższym zakresie. Wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy - u względniono wielkość przychodu przedsiębiorcy, którą ustalono na podstawie informacji przesłanej prze z stronę w toku postępowania administracyjnego 19 grudnia 2023 r., którą załączono do akt sprawy. Wysokość kary w stosunku do przychodu stanowi 1,4 % i nie jest dotkliwa dla przedsiębiorcy. Informacje dostępne w ramach rozporządzenia 2017/2394/UE Prezes Urzędu jest organem właściwym na podstawie art. 5 rozporządzenia 2017/2394/UE do e gzekwowania przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów w kontekście transgranicznym. Strona w toku kontroli złożyła oświadczenie, iż takie sankcje nie zostały na nią nał ożone. Prezes Urzędu przyjął, że naruszenie przepisów ustawy o informowaniu o cenach w stosunku do tego przedsiębiorcy nie ma charakteru transgranicznego. Ponadto wskazać należy, że kara pieniężna powinna także odpowiadać wymogom wskazanym przez ustawodaw cę unijnego, który w art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/6/WE, nakazuje, że kara musi być skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca (porównaj w tym zakresie wyrok NSA z 23 maja 2012 r., II GSK 684/11, czy wyrok NSA z 19 grudnia 2012, II GSK 1823/11). Skuteczność k ary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Aby kara była 6 odstraszająca, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, powinna być o strzeżeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu , jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostę pne były tylko towary opatrzone odpowiednimi informacjami na temat ich cen i cen jednostkowych, jak również kara powinna być możliwie najmniej uciążliw a. Przepisy ww. dyrektywy stosowane są przez Organ pomocniczo. Kara pieniężna powinna również pełnić fun kcję prewencji ogólnej i szczególnej. Postanowienia ww. dyrektywy stosowane są przez organ pomocniczo. Na tej podstawie, Prezes U rzędu stwierdza, że zasadne było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 2 500 zł za nieuwidocznienie w miejscu sprzedaży detalicznej informacji o cenach jednostkowych towarów oferowanych do sprzedaży, wbrew obowiązkom określonym w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. Zaskarżona decyzja zawiera odniesienie do przepisu art. 189f § 1 pkt 1 i pkt 2 kpa . Rozpatrzenie przesłanek określonych w tym przepisie art. 189f § 1 kpa ma charakter obligatoryjny i organ pierwszej instancji wywiązał się z tego obowiązku. Natomiast charakter fakultatywny ma przepis art. 189f § 2 i 3 kpa . Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 kpa : „Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (…).” W stosunku do strony nie została wydana decyzja o odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu, ponieważ organ nie uwzględnił znikomej wagi naruszenia prawa. Decyzja organu pierwszej instancji zawiera analizę przes łanki wagi naruszenia prawa, której nie oceniono jako znikomej. Aby można było zastosować odstąpienie od wymierzenia kary w trybie art. 189f § 1 pkt 1 kpa , jednocześnie powinny być spełnione dwie przesłanki: znikoma waga naruszenia prawa oraz zaprzestanie przez stronę naruszania prawa. Pierwsza przesłanka określona w art. 189f § 1 pkt 1 kpa odnosi się do obligatoryjnego zastosowania przez organ odstąpienia od wymierzenia kary w przypadku zaistnienia znikomej wagi naruszenia prawa. Ustawodawca jako pierwszą przesłankę wskazał znikomą wagę naruszenia prawa ale poprzez spójnik „a” wzmocnił ją następną przesłanką odnoszącą się do zaprzestania naruszania prawa, co należy rozumieć w ten sposób, że przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa ma zastosowanie o ile st rona zaprzestanie naruszania prawa. Powyższe oznacza, że obydwie przesłanki są ze sobą powiązane i wzajemnie się uzupełniają. Dlatego też art. 189f § 1 pkt 1 kpa należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje o d nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma i strona zaprzestała naruszania prawa. Tym samym zaistnienie jednej przesłanki np. zaprzestania naruszania prawa nie jest wystarczające do zastosowania w stosunku do strony instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Wagę naruszenia prawa odnosi się do poziomu naruszenia norm chroniących interes publiczny lub interes społeczny, rozumiany jako interes konkretnej gr upy społecznej. W tym przypadku chodzi o naruszenie interesu społecznego, czyli interesu konsumentów. 7 Ustawodawca nigdzie nie wskazał okoliczności, którymi organ powinien kierować się przy wartościowaniu stopnia klasyfikacji naruszenia prawa, który ma być "znikomy". W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ocena znikomości musi być zindywidualizowana, a więc odnosząca się zarówno do sytuacji zobowiązanego podmiotu, jak i okoliczności, w których doszło do naruszenia oraz jego wagi z punktu widzenia interesu publicznego. Chodzi tu o realizację w odniesieniu do sankcji administracyjnej funkcji ochronnej polegającej na ochronie wartości realizowanych przez normy prawa administracyjnego oraz funkcji pomiaru wagi chronionego dobra mierzonej stopn iem dolegliwości sankcji administracyjnej w relacji do społecznej wagi chronionych wartości. (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2022 r., sygn. akt II GSK 744/19). Odnosząc się do chronionych wartości i dóbr, to zostały one określo ne w ustawi e o informowaniu o cenach w powiązaniu z motywami (1), (2) i (6) dyrektywy 98/6/WE. Na gruncie niniejszej sprawy należy wskazać, że waga naruszenia prawa nie może zostać uznana za znikomą, ponieważ strona nie realizuje celów, które precyzyjni e zostały określone w dyrektywie 98/6/WE . Motyw (1) dyrektywy 98/6/WE stanowi: „Przejrzyste funkcjonowanie rynku oraz prawidłowa informacja przyczyniają się do poprawy ochrony konsumenta oraz zdrowej konkurencji między przedsiębiorstwami i produktami.” Mot yw (2) dyrektywy 98/6/WE stanowi: „Konsumentom należy zapewnić wysoki poziom ochrony; Wspólnota powinna wnieść w ten poziom wkład, prowadząc szczególne działania wspierające i uzupełniające politykę prowadzoną przez Państwa Członkowskie dotyczącą dokładne go, przejrzystego i jednoznacznego informowania konsumentów o cenach oferowanych im produktów.” Motyw (6) dyrektywy 98/6/WE stanowi: „Obowiązek podawania ceny sprzedaży oraz ceny jednostkowej przyczynia się znacząco do lepszego przekazywania informacji kon sumentom, jako że najłatwiejszym i zarazem najlepszym sposobem jest umożliwienie konsumentom dokonania oceny i porównania cen produktów w sposób optymalny i tym samym dokonania świadomego wyboru na podstawie prostych porównań.” Odnosząc się do stwierdzonyc h na gruncie niniejszej sprawy naruszeń, to należy wskazać, że strona naruszyła zasady przejrzystego funkcjonowania rynku, ponieważ na stronie ciążył obowiązek uwidaczniania cen jednostkowych w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i umożliwiający po równanie cen. Nieuwidacznianie cen i cen jednostkowych w sposób wymagany prawem, narusza zasady określone w motywie (1) dyrektywy 98/6/WE i ma negatywny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie rynku, skutkuje podawaniem nieprawidłowych informacji konsumentom, n ie poprawia poziomu ochrony konsumentów a także ma negatywny wpływ na tworzenie zdrowej konkurencji między przedsiębiorstwami i produktami. Jak wynika z motywu (2) dyrektywy 98/6/WE stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o informowaniu o cenach i aktu wyk onawczego do niej obniża poziom ochrony konsumentów, który powinien być wysoki i temu celowi służy przeprowadzona kontrola przedsiębiorcy. W ocenie organu, waga naruszenia prawa nie była znikoma ponieważ nieprawidłowości stwierdzono aż w stosunku do 91 % t owarów poddanych kontroli. Tym samym nie została spełniona przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w swoim wyroku z 2 lutego 2023 r. , III SA/Gd 496/22 orzekł: „Za naruszenie nieistotne uznaje się w szczególności naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. 8 Nieistotne naruszenie prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary, w takim przypadku nal eży bowiem uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Przy określeniu, jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ocenie wagi naruszenia prawa, pomocna jest także treść art. 189d pkt 1 kpa. W art. 189d pkt 1 kpa ustawodawca wskazał, że wymierzając ad ministracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyją tkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia. W piśmiennictwie przyjmuje się na tle tego unormowania, że uwzględniając dyrektywę wagi naruszenia prawa, organ administracji publicznej powinien ocenić wagę (znaczenie, ciężar gatunkowy) nar uszonego zakazu oraz wagę naruszenia zakazu. W świetle art. 189f § 1 pkt 1 kpa , stwierdzenie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, uzasadniającej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga przeprowadzenia swego rodzaju testu pro porcjonalności, tj. wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego. Istotne znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 kpa , mają chronione prawem wartości i dobra, w odn iesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Przy ocenie wystąpienia przesłanki znikomej wagi naruszenia (art. 189f § 1 pkt 1 kpa ) należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze przedmiotowym (np. skala n aruszeń, skutki tych naruszeń) jak i podmiotowym (np. czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, a jeżeli tak, to z jaką formą winy), przy czym decydujące znaczenie należy przyznać skutkom naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa administ racyjnego.” Test proporcjonalności wypadł niekorzystnie dla strony. Przedsiębiorca nie dołożył należytej staranności w zakresie realizacji obowiązków informacyjnych określonych ww. ustawą. Tym samym nie zaistniała przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa . Ocena przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa należy do organu i jest to kompetencja organu , a nie strony czy sądu. Przeświadczenie strony o zaistnieniu przesłanek uprawniających do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 kpa jest jedynie stanowiskiem strony a rozstrzygnięcie należy do organu. Na uwagę zasługuje fakt, że instytucja ta nie ma charakteru wnioskowego, w związku z tym nie ma charakteru uznaniowego, a rozpatrzenie w decyzji ww. przesłanek ma charakter wiążący. „Przesłanka "znikomości" uchybienia n ie może być rozstrzygnięta przez s ąd I instancji, bowiem ocena ta należy do organu. To organ powinien ocenić, czy w sprawie zaszły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.” ( w yrok NSA z 6 czerwca 2023 r., III OSK 2411/21). Natomiast strona w swoim odwołaniu powołała się na drugą przesłankę z art. 189f § 1 kpa , czyli na zaprzestanie naruszania prawa. Strona co prawda nie wniosła formalnego zarzutu naruszenia tego przepisu, ale wnioskowała o złagodzenie wymiaru wysokości nałożonej kary. Strona przedstawiła argument, że ceny zostały w y eksponowane natychmiast po kontroli inspektorów i pouczeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami. Strona wskazała, że jest gotowa dostarczyć dodatkowe dowody. Goto wość strony do przestawienia dodatkowych dowodów nie ma znaczenia dla sprawy, nie wpływa na wynik sprawy a tym samym nie stanowi podstawy do złagodzenia wymiaru kary, czy odstąpienia od jej nałożenia. Kwestia wysokości kary została dokładnie przeanalizowan a przez organy na podstawie dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach. Natomiast w przypadku odstąpienia od nałożenia kary w trybie art. 189f § 1 pkt 1 kpa to zaprzestanie 9 narusz a nia prawa nie jest jedyną przesłanką, która powinna być spełniona aby w stosunku do strony można było zastosować tę instytucję. Strona nie spełniła przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, ponieważ trudno uznać, że 91% rodzajów towarów sprawdzonych podczas kontroli, które były pozbawione cen jednostkowych , można kwalifikować jak o znikomą wagę naruszenia prawa. Przesłanka zaprzestania naruszania prawa jest rozumiana jako zaprzestanie niedopełnienia obowiązku lub naruszenia zakazu jako zachowania ciągłego, trwałego lub powtarzalnego, polegającego na działaniu lub zaniechaniu. (patrz: wyrok WSA w Łodzi z 24 marca 2021 r., III SA/Łd 946/20). W przypadku naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach naruszenie polega na nieuwidocznieniu cen i cen jednostkowych w sposób jednoznaczny, n iebudzący wątpliwości oraz umożliw iający porównanie cen. Strona nie dopełniła nałożonego na nią jako na profesjonalistę obowiązku i zaniechała uwidaczniania cen jednostkowych w swoim sklepie. Skala tego zaniechania świadczy wręcz o tym, że strona całkowicie nie realizowała obowiązku uwidoc znienia cen jednostkowych. Strona podjęła działania naprawcze, ponieważ w trakcie kontroli uzupełniła brakujące ceny jednostkowe. Przede wszystkim należy wskazać, że fakt zaprzestania naruszania przepisów prawa i podjęcia działań naprawczych, nie zwalnia strony z odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązków stwierdzonych w chwili kontroli. Poza tym usunięcie naruszenia prawa nie jest tożsame z zaprzestaniem naruszania prawa. Aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszania przepisów lecz na leży usunąć skutki naruszenia . (patrz: wyrok NSA z dnia 15 marca 2023 r., II GSK 1408/19). Powyższe jest niemożliwe w przypadku gdy chodzi o obowiązek informacyjny przedumowny (przed zawarciem umowy z konsumentem), a taki obowiązek informacyjny został określony w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, ponieważ jest to niewykonalne po zawarciu umowy z konsumentem. W orzecznictwie sądów administracyjnych wychodzi się z za łożenia, że zaprzestanie przez stronę naruszania prawa nie może stanowić samoistnej podstawy do odstąpienia od nałożenia kary. Odwołanie strony jest oparte na jedynym zarzucie, że ceny zostały wyeksponowane natychmiast po kontroli inspektorów, czyli że str ona podjęła działania naprawcze, co zostało ocenione pozytywnie przy wymiarze kary i wysokość kary (2 500 zł) stanowi 12,5 % wysokości górnego wymiaru kary (20 000 zł) na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach. Niemniej jednak z uwagi na ni espełnienie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa , nie jest możliwe odstąpienie od wymierzenia kary w trybie art. 189f § 1 pkt 1 kpa . W swoim wyroku z dnia 9 lutego 2021 r., (sygn. akt: VII SA/Wa 1485/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orz ekł: „ (…) odstąpienie od nałożenia kary jest uwarunkowane spełnieniem drugiego z warunków wymienionych w tym przepisie, tj. zaprzestania przez stronę naruszania prawa, a zatem przywrócenie przez stronę stanu zgodnego z prawem. Z kolei zaprzestanie przez stronę naruszania prawa nie może stanowić samoistnej podstawy do odstąpienia od nałożenia kary, jeżeli waga naruszenia prawa nie była znikoma.” Na tej podstawie, Prezes Urzędu stwierdza, że nie zaistniała podstawa do zastosowania w niniejszym przypadku ins tytucji odstąpienia od wymierzenia kary w myśl art. 189f § 1 pkt 1 kpa . 10 Podobnie w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 kpa, z uwagi na fakt, że za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona ad ministracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cel e, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za to samo zachowanie nie jest uprawniony organ inny niż właściwy wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, co wynika z art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach. Przepis art. 189f § 1 pkt 2 kpa nie ma w tym przypadku zastosowania, ponieważ inny organ nie nakładał na przedsiębiorcę na terenie podlegającemu kognicji Wielkopolskiego WIIH kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy o informo waniu o cenach. Nie jest również możliwe zastosowanie odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 2 kpa, gdzie w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, okre ślając termin i sposób powiadomienia. Zgodnie z art. 189f § 3 kpa organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, pot wierdzające wykonanie postanowienia. Strona nie realizowała obowiązku informacyjnego w związku z zawarciem umowy z konsumentami, dlatego też nie jest możliwe spełnienie celów dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Należy wskazać, że art. 189f § 2 kpa nie rodzi obowiązku obligatoryjnego do jego zastosowania przez organy. Świadczy o tym zwrot „organ może”. Przepis ten ma charakter fakultatywny i jest ograniczony przesłanką „ jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla k tórych miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.” To organ dokonuje oceny, czy wydanie postanowienia wyznaczającego stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiot ów o stwierdzonym naruszeniu prawa, pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. W ocenie Prezesa Urzędu, realizacja obowiązku informacyjnego, który ma charakter przedumowny , nie może być dokonana po zawarci u umów z konsumentami. Powyższy przepis nie ma zastosowania w stosunku do naruszenia obowiązków informacyjnych ponieważ późniejsze powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa nie pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być n ałożona administracyjna kara pieniężna. Przede wszystkim nie jest możliwe ustalenie kręgu podmiotów czyli konsumentów płacących gotówką czy pobierających paragony. Realizacja obowiązku informacyjnego po dokonaniu zakupu przez konsumentów jest nieskuteczna. Tym samym powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, nie pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. W swoim wyroku z 15 marca 2023 r., II GSK 1408/19 NSA orzekł: „Postanowienie, o którym mowa w art. 189f § 2 KPA ma charakter fakultatywny i może zostać wydane tylko w przypadku, gdy pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby zostać nałożona kara pieniężna.” 11 Kara pieniężna za naruszenie obowiązków informacyjnych, o których m owa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach pełni funkcję represyjną i prewencyjną. Jej wymierzenie ma wywoływać motywację do zachowań zgodnych z prawem i przeciwdziałać zachowaniom niepożądanym. Dlatego też nie jest możliwe zastosowanie art. 189f § 2 kpa , ponieważ celem jest prewencja ogólna i szczególna. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, o rgan odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy tym podkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez o rgan drugiej instancji oceny, że decyzja o rganu pierwszej instancji była p rawidłowa i co do istoty sprawy identyczna, jak decyzja podjęta przez o rgan drugiej instancji. Prezes Urzędu przychylił się tym samym do ustaleń poczynionych w toku postępowania przez o rgan pierwszej instancji oraz uznał, że Wielkopolski WIIH decyzją nr D /KA.UH.8361.104.2023 z 11 stycznia b r. zasadnie nałożył na przedsiębiorc ę karę pieniężną w wysokości 2 500 zł , za nieuwidocznienie w miejscu sprzedaży detalicznej informacji o cenach jednostkowych towarów oferowanych do sprzedaży, wbrew obowiązkom określonym w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. Tym samym, decyzja Wielkopolskiego WIIH nr D/KA.UH.8361.104.2023 z 11 stycznia b r. powinna pozostać w obrocie prawnym. Biorąc powyższe pod uwag ę, Prezes Urzędu orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Joanna Jankowska - Kuć Dyrektor Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/