DIH-III-54/2024

1 1001276.2904213.2755828 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, 16 maja 2024 r. DIH-3.707.46.2024.JS DECYZJA DIH-3.54.2024 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 312), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania wniesionego przez przedsiębiorcę „SPOŁEM” PSS „Granica” z siedzibą w Zgorzelcu od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 19 lutego 2024 r. (sygn. DJG.KHU.8361.136.2023), wymierzającej ww. przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych), na podstawie art. 91 pkt 25 i pkt 26 lit. c w związku z art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1622, ze zm.), z tytułu niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 37 ust. 4 oraz art. 39 pkt 2 ww. ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . UZASADNIENIE W dniach 15-23 listopada 2023 r. inspektorzy reprezentujący Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, zwanego dalej „ Dolnośląskim WIIH” lub „organem pierwszej instancji”, działając w ramach upoważnienia do przeprowadzenia kontroli U/172/DJG/2023 z 15 listopada 2023 r., przeprowadzili kontrolę w sklepie przemysłowym należącym do przedsiębiorcy „SPOŁEM” PSS „Granica” z siedzibą w Zgorzelcu, zwanego dalej „stroną” lub „przedsiębiorcą” . Na podstawie art. 48 ust. 11 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236), zwanej dalej „Prawem przedsiębiorców”, nie dokonano zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli, gdyż kontrolę przeprowadzono na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej. Kontrolę przeprowadzono w obecności zastępcy prezesa zarządu, któremu przed przystąpieniem do czynności kontrolnych, okazano legitymacje służbowe oraz doręczono za pokwitowaniem upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, wraz z pouczeniem o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy, stanowiącym załącznik do ww. upoważnienia do kontroli. 2 1001276.2904213.2755828 W toku kontroli sprawdzono przestrzeganie przepisów art. 37 i 39 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1622, ze zm.), zwanej dalej „ ustawą o zużytym sprzęcie ”. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że kontrolowany przedsiębiorca, jako podmiot udostępniający na rynku sprzęt elektryczny i elektroniczny, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi wynikającemu z art. 37 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie , nie umieścił w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji w zakresie, o którym mowa w ust. 1-3, tj. o tym, że:  dystrybutor obowiązany jest do nieodpłatnego odbioru zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych w punkcie sprzedaży, o ile zużyty sprzęt jest tego samego rodzaju i pełnił te same funkcje co sprzęt sprzedawany;  dystrybutor, dostarczając nabywcy sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych, obowiązany jest do nieodpłatnego odbioru zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych w miejscu dostawy tego sprzętu, o ile zużyty sprzęt jest tego samego rodzaju i pełnił te same funkcje co sprzęt dostarczony;  dystrybutor prowadzący jednostkę handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży - w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - wynoszącej co najmniej 400 m 2 poświęconej sprzedaży sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, jest obowiązany do nieodpłatnego przyjęcia w tej jednostce lub w jej bezpośredniej bliskości zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych, którego żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 25 cm, bez konieczności zakupu nowego sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych. Na podstawie wyników kontroli stwierdzono również, że kontrolowany przedsiębiorca nie umieścił w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, co stanowiło naruszenie obowiązków wynikających z art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie. W związku z ustaleniami kontroli, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 312), zwanej dalej „ustawą o Inspekcji Handlowej”, zażądano od przedsiębiorcy niezwłocznego usunięcia uchybień porządkowo- organizacyjnych w zakresie uwidocznienia informacji w powyższym zakresie. Żądanie zostało wykonane w trakcie kontroli. Powyższe ustalenia udokumentowano w protokole kontroli z 23 listopada 2023 r. (nr akt: DJG.KHU.8361.136.2023) oraz w dołączonej do niego dokumentacji. Do protokołu kontroli strona nie zgłosiła uwag w przewidzianym ustawowo terminie. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, pismem z 31 stycznia 2024 r., na podstawie art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej „Kpa”, Dolnośląski WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, na podstawie art. 91 pkt 25 i pkt 26 lit. c ustawy o zużytym sprzęcie, z tytułu niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 37 ust. 4 oraz art. 39 pkt 2 tej ustawy, informując także o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w postępowani u. Strona skorzystała z przysługującego jej prawa i w dniu 14 lutego 2024 r. przesłała wniosek o umorzenia postępowania administracyjnego. 3 1001276.2904213.2755828 Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Dolnośląski WIIH w drodze decyzji z 19 lutego 2024 r. (nr akt sprawy: DJG.KHU.8361.136.2023), wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych), na podstawie art. 91 pkt 25 i pkt 26 lit. c w związku z art. 93 ust. 2 ustawy o zużytym sprzęcie, z tytułu niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 37 ust. 4 oraz art. 39 pkt 2 tej ustawy. Decyzja ta została doręczona stronie 23 lutego 2024 r. Dnia 19 marca 2024 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej również „Prezesem UOKiK” lub „organem drugiej instancji”, otrzymał za pośrednictwem Dolnośląskiego WIIH, złożone przez stronę pismo z 7 marca br. (nadane 8 marca br. w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego), zawierające odwołanie od ww. decyzji. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zamianę wymierzonej kary pieniężnej na upomnienie. Strona wskazała, iż waga naruszenia prawa była znikoma, nadto uchybienie zostało niezwłocznie zniwelowane po przeprowadzonej kontroli poprzez umieszczenie w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży stosownej informacji, zatem spełnione zostały wszelkie przesłanki do zastosowania art. 189f § 1 Kpa. Zdaniem strony nie uchybiła realizacji celów ustawy w zakresie ochrony środowiska i nie naraziła zdrowia ludzi. Strona stwierdziła, że poza zarzutem naruszenia art. 37 ust. 4 oraz art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie nie został jej postawiony żaden inny zarzut naruszenia powołanej ustawy. Zdaniem strony brak umieszczenia w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji zbierania zużytego sprzętu, nie zmniejszył liczby osób chętnych do pozostawienia takiego sprzętu. Ponadto zainteresowani otrzymywali również informację w powyższym zakresie od pracowników placówki. Zatem w opinii strony waga naruszonych obowiązków była znikoma, a wszelka staranność w zakresie przestrzegania przepisów prawa, a przede wszystkim celów ustawy została dochowana. Strona podkreśliła, że uchybienie zostało niezwłocznie zniwelowane, więc w tej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 189f § 1 Kpa. Strona wskazała też, że nie została ukarana żadną karą administracyjną, w tym za naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska, a jej dotychczasowa postawa w powyższym zakresie była wzorowa. Podsumowując strona stwierdziła, iż biorąc pod uwagę, że zużyty sprzęt był przyjmowany, a potencjalni zainteresowani rzetelnie informowani to nikt nie poniósł szkody spowodowanej brakiem umieszczenia przedmiotowej informacji, zwłaszcza że strona niezwłocznie wykonała zalecenia pokontrolne. Na koniec strona wyjaśniła, że nałożenie na nią kary pieniężnej niewątpliwie spowoduje szereg ujemnych następstw finansowych, ponieważ jest niewielką firmą, która boryka się z problemami finansowymi. Pismem z 22 marca 2024 r. nr DIH-3.707.46.2024, Prezes UOKiK poinformował stronę o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w postępowaniu, w tym do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zawiadomienie doręczono stronie 12 kwietnia br. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ 4 1001276.2904213.2755828 odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony postępowania jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji Handlowej organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, zwany dalej „wojewódzkim inspektorem IH”. Organem wyższego stopnia jest Prezes UOKiK. Wobec powyższego, w myśl art. 127 § 2 kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Do zadań Inspekcji Handlowej, na mocy art. 87 ustawy o zużytym sprzęcie, należy kontrola przestrzegania przez dystrybutorów m.in. przepisów art. 37 i art. 39 tej ustawy. Pojęcie dystrybutora zostało wyjaśnione w art. 4 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie i oznacza ono osobę fizyczną, jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej lub osobę prawną w łańcuchu dostaw, która udostępnia na rynku sprzęt; dystrybutor może być jednocześnie wprowadzającym sprzęt. Przez sprzęt należy rozumieć urządzenie, którego prawidłowe działanie jest uzależnione od dopływu prądu elektrycznego lub od obecności pól elektromagnetycznych, oraz urządzenie mogące służyć do wytwarzania, przesyłu lub pomiaru prądu elektrycznego lub pól elektromagnetycznych, które są zaprojektowane do użytku przy napięciu elektrycznym nieprzekraczającym 1000 V dla prądu przemiennego oraz 1500 V dla prądu stałego, zaś przez sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych - taki sprzęt, który może być używany w gospodarstwach domowych, jak i przez użytkowników innych niż gospodarstwa domowe, stosownie do treści art. 4 pkt 13 i 14 ustawy o zużytym sprzęcie. Z kolei, pojęcie zużytego sprzętu oraz zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych wyjaśnione zostało odpowiednio w art. 4 pkt 24 i 25 tej ustawy. Jak stanowi art. 4 pkt 17 ustawy o zużytym sprzęcie, udostępnienie na rynku oznacza dostarczanie sprzętu w celu jego dystrybucji, konsumpcji lub używania na terytorium kraju w ramach działalności gospodarczej, odpłatnie lub nieodpłatnie. Zgodnie z art. 37 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie, dystrybutor jest obowiązany do umieszczenia w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji w zakresie, o którym mowa w ust. 1-3, tj. o tym, że:  dystrybutor obowiązany jest do nieodpłatnego odbioru zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych w punkcie sprzedaży, o ile zużyty sprzęt jest tego samego rodzaju i pełnił te same funkcje co sprzęt sprzedawany;  dystrybutor, dostarczając nabywcy sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych, obowiązany jest do nieodpłatnego odbioru zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych w miejscu dostawy tego sprzętu, o ile zużyty sprzęt jest tego samego rodzaju i pełnił te same funkcje co sprzęt dostarczony;  dystrybutor prowadzący jednostkę handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynoszącej co najmniej 400 m 2 poświęconej sprzedaży sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, jest obowiązany do nieodpłatnego przyjęcia w tej jednostce lub w jej bezpośredniej bliskości zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych, którego żaden z zewnętrznych 5 1001276.2904213.2755828 wymiarów nie przekracza 25 cm, bez konieczności zakupu nowego sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych. Jednocześnie w myśl art. 37 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie, dystrybutor udostępniający na rynku sprzęt za pomocą środków porozumiewania się na odległość jest obowiązany do przekazania tych informacji w sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi, w szczególności na stronie internetowej lub w formie komunikatu. W świetle art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie , dystrybutor jest obowiązany do umieszczenia w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu, a w przypadku udostępniania na rynku sprzętu za pomocą środków porozumiewania się na odległość - do przekazania tych informacji w sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi, w szczególności na stronie internetowej lub w formie komunikatu. Zgodnie z art. 91 ustawy o zużytym sprzęcie, administracyjnej karze pieniężnej podlega ten, kto:  wbrew przepisowi art. 37 ust. 4 nie umieszcza w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji w zakresie, o którym mowa w art. 37 ust. 1-3, lub kto udostępniając na rynku sprzęt za pomocą środków porozumiewania się na odległość nie przekazuje tych informacji w sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi, w szczególności na stronie internetowej lub w formie komunikatu (pkt 25);  wbrew przepisom art. 39 nie umieszcza w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu, a w przypadku udostępniania na rynku sprzętu za pomocą środków porozumiewania się na odległość - nie przekazuje tych informacji w sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi, w szczególności na stronie internetowej lub w formie komunikatu (pkt 26 lit. c). W świetle art. 92 pkt 5 i 6 ustawy o zużytym sprzęcie, administracyjne kary pieniężne wynoszą: w przypadku, o którym mowa w art. 91 pkt 22-24 i 26 - od 5 000 zł do 500 000 zł, zaś w przypadku, o którym mowa w art. 91 pkt 25 - od 5 000 zł do 300 000 zł. Zgodnie z art. 93 ust. 2 ustawy o zużytym sprzęcie, administracyjne kary pieniężne za naruszenia przepisów, o których mowa w art. 91 pkt 22-26, wymierza, w drodze decyzji, właściwy wojewódzki inspektor IH. W świetle art. 93 ust. 3 tej ustawy, przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej uwzględnia się stopień szkodliwości naruszenia, rodzaj, zakres i okres trwania naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu. Jak stanowi art. 93 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie, jeżeli podmiot podlegający ukaraniu przedstawi organowi dowody i okoliczności wskazujące, że podmiot ten dochował należytej staranności i uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie oczekiwać, aby do naruszenia nie doszło lub że nie miał żadnego wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, organ nie wszczyna postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wobec tego podmiotu, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza. W przypadku stwierdzenia w czasie jednego postępowania kilku naruszeń wyczerpujących znamiona naruszeń określonych w art. 91 orzeka się jedną karę za wszystkie naruszenia, której wysokość nie może przekraczać najwyższej kary przewidzianej za dane naruszenia (art. 93 ust. 5 tej ustawy). 6 1001276.2904213.2755828 Ustawa o zużytym sprzęcie nie reguluje kwestii odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, w związku z czym stosownie do treści art. 189a § 2 kpa, zastosowanie mają w tym zakresie przepisy art. 189f kpa. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 kpa, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub na stronę za to samo zachowanie prawomocną decyzją została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub została ona prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. W niniejszej sprawie, na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej w sklepie przemysłowym należącym do kontrolowanego przedsiębiorcy, Dolnośląski WIIH stwierdził, że kontrolowany przedsiębiorca, będąc dystrybutorem sprzętu w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie, nie dopełnił obowiązków wynikających z przepisów ww. ustawy, tj.:  art. 37 ust. 4 poprzez nieumieszczenie w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji w zakresie, o którym mowa w ust. 1-3, tj. o wszelkich sposobach odbioru zużytego sprzętu;  art. 39 pkt 2 poprzez nieumieszczenie w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu . W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Dolnośląski WIIH w drodze decyzji z 19 lutego 2024 r. (nr akt sprawy: DJG.KHU.8361.136.2023), nałożył k arę pieniężną w wysokości 5 000 zł na przedsiębiorcę, to jest na podmiot, który dopuścił się powyższych naruszeń. Zważywszy, że w toku jednego postępowania stwierdzono kilka naruszeń wyczerpujących znamiona czynów opisanych w art. 91 pkt 25 i pkt 26 lit. c ustawy o zużytym sprzęcie, organ pierwszej instancji mógł orzec o jednej karze za wszystkie naruszenia, której wysokość nie mogła przekraczać najwyższej kary przewidzianej za dane naruszenia. Po przeprowadzeniu analizy zebranych materiałów dowodowych, Prezes UOKiK stwierdza, że podstawą do wymierzenia kary ww. przedsiębiorcy, było naruszenie przepisów ustawy o zużytym sprzęcie, tj. stwierdzenie w pierwszym dniu kontroli braku wszystkich informacji wymaganych art. 37 ust. 4 oraz art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie. Powyższe zostało udokumentowane w Protokole kontroli z 23 listopada 2023 r. DJG.KHU.8361.136.2023, w sposób jasny, zrozumiały, jak i niewymagający dodatkowych wyjaśnień czy ustaleń, do którego również kontrolowany nie wniósł uwag. Nie ma w tym wypadku wątpliwości, co do stwierdzonego stanu faktycznego, nie kwestionuje go również sam przedsiębiorca - wskazuje jedynie w odwołaniu, że stwierdzone nieprawidłowości zostały niezwłocznie naprawione. Odpowiadając na argumenty zawarte w odwołaniu, Prezes UOKiK wskazuje, że nie zasługują one na uwzględnienie. Podejmowanie działań naprawczych czy zaprzestanie naruszenia przepisów nie zwalnia strony od odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązków stwierdzonych w chwili kontroli. Organ drugiej instancji podkreśla, że ustawa o zużytym sprzęcie w sposób jednoznaczny stanowi, że przedsiębiorca musi umieścić w punkcie sprzedaży w miejscu widocznym informacje (podkreślenie Prezesa UOKiK), o których mowa w art. 37 ust. 4 w zakresie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 – 3 oraz art. 39 pkt. 2 ww. ustawy. Każdy podmiot gospodarczy zobligowany jest do znajomości przepisów dotyczących 7 1001276.2904213.2755828 jego działalności i respektowania ich. Konsekwencją nieprzestrzegania obowiązującego porządku prawnego w przypadku ujawnienia nieprawidłowości jest zastosowanie przewidzianych w ustawie o zużytym sprzęcie sankcji. Prezes UOKiK wskazuje, że celem ustawodawcy było umożliwienie użytkownikom sprzętu pozbycia się w prawidłowy sposób odpadów w postaci zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego, poprzez dostęp do informacji, gdzie i na jakich zasadach mogą te odpady pozostawić. W związku z tym przyjąć należy, że każdy dystrybutor sprzętu elektrycznego i elektronicznego przeznaczonego dla gospodarstw domowych winien w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży sprzętu elektrycznego i elektronicznego umieszczać wszystkie informacje, o których mowa w art. 37 ust. 1 – 3 niezależnie od prowadzonej przezeń powierzchni sprzedaży, jak również formy sprzedaży, czy będzie to sprzedaż stacjonarna czy za pośrednictwem Internetu. Nawet jeżeli dystrybutor nie prowadzi jednostki handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży wynoszącej co najmniej 400 m 2 poświęconej sprzedaży sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, to przekazanie takiej informacji konsumentowi uświadomi go, że w większym sklepie ma możliwość nieodpłatnego pozostawiania zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych, którego żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 25 cm, bez konieczności zakupu nowego sprzętu. Natomiast przekazanie informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu również jest bardzo istotna. Uzyskanie przez konsumentów powyższej wiedzy niewątpliwie przyczynia się do zwiększenia dbałości o stan środowiska naturalnego, poprzez ograniczanie pozostawiania zużytego, niepotrzebnego już sprzętu w miejscach do tego nieprzeznaczonych. Tym samym każdy dystrybutor, niezależnie od zakresu jego działalności, powinien mieć uwidocznione informacje wynikające z art. 37 ust. 4 w zakresie o którym mowa w art. 37 ust. 1 - 3, jak również wynikające z art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie. Prezes UOKiK wskazuje, że obowiązkiem dystrybutora, który udostępnia na rynku sprzęt elektryczny i elektroniczny, jako profesjonalnego uczestnika obrotu, jest znajomość przepisów dotyczących jego działalności i ich respektowanie. Przepisy te jednoznacznie stanowią, iż to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za niezrealizowanie obowiązków informacyjnych, jakie nakłada na niego ustawa o zużytym sprzęcie. Podmiot gospodarczy zobowiązany jest do stosowania prawa w tym zakresie i powinien tak zorganizować swoją działalność, by nie doszło w niej do naruszeń aktualnie obowiązujących przepisów. Przepisy te są prawem powszechnie obowiązującym i dotyczą każdego przedsiębiorcy bez wyjątku, który jest dystrybutorem sprzętu w rozumieniu ustawy o zużytym sprzęcie. Należy zaznaczyć, że odpowiedzialność wynikająca z art. 91 pkt 25 i pkt 26 lit. c ustawy o zużytym sprzęcie ma charakter obiektywny i powstaje z chwilą naruszenia prawa, w tym przypadku art. 37 ust. 4 w związku z ust. 1-3 oraz art. 39 pkt 2 tej ustawy. Obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej opiera się na zasadzie ryzyka (por. wyrok NSA z dnia 8 października 2010 r. o sygn. akt II OSK 1079/12). Oznacza to, że wystarczającą przesłanką do przypisania tej odpowiedzialności jest samo stwierdzenie niewykonania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Nie ma przy tym znaczenia, czy naruszenie obowiązków nastąpiło z winy (umyślnej czy nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Dodać należy, że ustawa ta nie przewiduje możliwości badania przez organ Inspekcji Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego stwierdzono nieprawidłowości. Zatem samo stwierdzenie w wyniku kontroli, że określony 8 1001276.2904213.2755828 podmiot nie zrealizował ciążących na nim obowiązków, co w tym przypadku miało miejsce, powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Prezes UOKiK podziela także stanowisko organu pierwszej instancji, że pomimo zaprzestania naruszenia prawa przez stronę, w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 kpa, tj. odstąpienia od wymierzenia administracyjnych kar pieniężnych i poprzestania na pouczeniu. Przepis ten przewiduje dwa warunki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby organ administracji publicznej mógł odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Po pierwsze waga naruszenia musi być znikoma, przez co należy rozumieć, że istotność, znaczenie oraz rozmiar naruszonego obowiązku są niewielkie. Drugim warunkiem uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej jest zaprzestanie naruszania prawa przez stronę. Faktem jest, że w niniejszej sprawie strona usunęła stwierdzone nieprawidłowości w trakcie kontroli, co oznacza, że zaprzestała naruszenia prawa. Jednakże co istotne, w trakcie kontroli ustalono, iż strona nie wywiązała się z obowiązków nałożonych na nią przepisami art. 37 ust. 4 oraz art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie, przez co użytkownicy sprzętu zostali pozbawieni informacji o wszelkich sposobach odbioru oraz o punktach zbierania zużytego sprzętu, a więc informacji istotnych z punktu widzenia ochrony środowiska naturalnego oraz prawa konsumentów do informacji. Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że strona naruszyła prawo w znacznym stopniu. Zaznaczyć należy, że o mało znaczącej wadze naruszenia w przypadku omawianej regulacji można byłoby mówić wtedy, gdyby wymagane prawem informacje były podane w sposób niepełny, niekompletny (np. brakowałoby tylko niektórych zapisów). Z całą pewnością należy stwierdzić, że nie dotyczy to sytuacji, gdy w punkcie sprzedaży nie podano jakichkolwiek informacji wymaganych przepisami prawa. Zaakcentować należy, iż ustawowe obowiązki naruszone przez stronę, miały na celu umożliwienie użytkownikom sprzętu dostępu do informacji, gdzie i na jakich zasadach mogą te zużyty sprzęt pozostawić a tym samym ułatwienie im pozbycia się, w prawidłowy sposób, odpadów w postaci zużytego sprzętu. Daje to możliwość jak największego odzysku i recyklingu zużytego sprzętu, a co za tym idzie ochrony środowiska naturalnego i zdrowia ludzi, z uwagi na obecność substancji niebezpiecznych w sprzęcie elektronicznym i elektrycznym, poprzez ograniczanie składowania zużytego, niepotrzebnego już sprzętu w miejscach do tego nieprzeznaczonych. W ocenie Prezesa UOKiK, niespełnienie powyższych obowiązków utrudniało konsumentom dostęp do informacji przysługujących im z mocy prawa w zakresie odbioru zużytego sprzętu, w związku z czym mogło naruszać zasady właściwego postępowania ze zużytym sprzętem i mieć negatywny wpływ na środowisko. W takim przypadku nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa, co oznacza, że przesłanka pierwsza nie została spełniona. Za spełnioną można uznać jedynie przesłankę dotyczącą zaprzestania naruszenia prawa. Zgodnie jednak z treścią art. 189f § 1 pkt 1 kpa, przesłanka zaprzestania naruszenia prawa musi wystąpić łącznie z przesłanką znikomej wagi naruszenia prawa, aby można było odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej. Natomiast w omawianym przypadku nie spełniono warunku kumulatywności obu przesłanek. W rozpatrywanej sprawie nie ziściła się również przesłanka obligatoryjnego odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 2 kpa, gdyż na stronę za to samo zachowanie prawomocną decyzją nie została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej, ani też strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo 9 1001276.2904213.2755828 skarbowe. Prezes UOKiK zwraca uwagę, że naruszenie przepisów ustawy o zużytym sprzęcie kwalifikowane jest jako delikt administracyjny i zagrożone jest karą pieniężną określoną w art. 91 pkt 22-26 tej ustawy, zaś do nałożenia kary pieniężnej uprawniony jest wyłącznie wojewódzki inspektor IH. Uwzględniając właściwość terytorialną, w stosunku do strony postępowania administracyjne w sprawie wymierzenia takiej kary pieniężnej mogły być prowadzone wyłącznie przez Dolnośląskiego WIIH. Inny organ nie mógł na terenie podlegającym kognicji Dolnośląskiego WIIH nałożyć kary pieniężnej za to samo naruszenie, co oznacza, że przepisy art. 189f § 1 pkt 2 kpa nie mają zastosowania w omawianym przypadku. Jednocześnie należy zgodzić się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie nie jest możliwe zastosowanie odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 2 kpa, który stanowi, że w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. Zgodnie z art. 189f § 3 kpa, organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia. W ocenie Prezesa UOKiK, w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 189f § 2 kpa, tj. zastosowanie tych przepisów nie spełnieni celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna określona w art. 91 pkt 25 i pkt 26 lit. c w związku z art. 92 pkt 5 oraz art. 93 ust. 2 i 5 ustawy o zużytym sprzęcie. Okoliczności i waga naruszenia prawa, której nie sposób uznać za znikomą, nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Strona nie spełniła podstawowych obowiązków nałożonych na nią w art. 37 ust. 4 w związku z ust. 1-3 oraz art. 39 pkt 2 tej ustawy. Literalna wykładnia ww. przepisów jednoznacznie wskazuje, że warunkiem zastosowania odstąpienia od ukarania jest usunięcie naruszenia prawa, przy czym termin ten należy interpretować ściśle, a więc bez rozszerzenia jego znaczenia na przypadki „zaprzestania naruszania prawa”, tych bowiem dotyczy regulacja art. 189f § 1 kpa (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Red. prof. dr hab. Marek Wierzbowski, red. prof. dr hab. Aleksandra Wiktorowska. Rok 2021: „Z uwagi na odmienne brzmienie tych sformułowań na gruncie komentowanego artykułu, należy uznać, że "usunięcie naruszenia prawa" nie jest tożsame z "zaprzestaniem naruszenia". Tym samym, aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszanie przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia ( oczywistych przyczyn nie jest możliwe wyeliminowanie samego naruszenia, a więc zdarzenia z przeszłości, które już zaistniało” ). Charakter naruszeń, jakich dopuściła się strona w niniejszej sprawie, wyklucza możliwość usunięcia skutków naruszenia prawa (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 25 lipca 2019 r. o sygn. akt VI SA/Wa 991/19: „Warunkiem odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest także przywrócenie stanu zgodnego z prawem, naruszonego przez zachowanie stanowiące podstawę odpowiedzialności administracyjnej” ). Prezes UOKiK wskazuje również, że samo usunięcie naruszenia prawa nie jest wystarczające i nie pozwoli na spełnienie celów administracyjnej kary pieniężnej nakładanej na gruncie ustawy o zużytym sprzęcie, która pełni nie tylko funkcję dyscyplinująco-represyjną, ale także i prewencyjną, mającą zapewnić 10 1001276.2904213.2755828 wysoki poziom ochrony konsumentów (użytkowników sprzętu) oraz nie dopuścić do powstania podobnych naruszeń w przyszłości. Prezes UOKiK podkreśla raz jeszcze, że istotne dla sprawy są ustalenia poczynione w toku kontroli. Znamiennym jest fakt, że w momencie podjęcia kontroli informacje wymagane przepisami art. 37 ust. 4 w związku z ust. 1-3 oraz art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie nie były dostępne dla konsumentów, co znajduje jednoznaczne potwierdzenie w materiale dowodowym – protokole kontroli, przyjętym przez stronę bez uwag. Ustawa ta wskazuje wprost, jakie obowiązki spoczywają na dystrybutorze sprzętu, co w niniejszej sprawie nie zostało spełnione i potwierdza to również sama strona. Podsumowując powyższe, należy stwierdzić, że okoliczności naruszenia prawa nie budzą wątpliwości co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających wymierzenie stronie kary pieniężnej z art. 91 pkt 25 i pkt 26 lit. c w związku z art. 92 pkt 5 oraz art. 93 ust. 2 i 5 ustawy o zużytym sprzęcie , którą to karę nałożono w minimalnej wysokości 5 000 zł, po uwzględnieniu w sposób prawidłowy wszystkich przesłanek wymiaru kary, o których mowa w art. 93 ust. 3 tej ustawy, tj.: stopnia szkodliwości naruszenia, rodzaju, zakresu i okresu trwania naruszenia oraz dotychczasowej działalności podmiotu. Prezes UOKiK wskazuje, że postawa strony, która w trakcie kontroli na żądanie inspektorów uwidoczniła w miejscu sprzedaży brakujące informacje oraz przebieg dotychczasowej działalności strony, wobec której nie stwierdzono wcześniejszych naruszeń przepisów ustawy o zużytym sprzęcie, nie stanowiły okoliczności zaostrzającej wymiar kary. Istotne w sprawie jest to, że strona nie wywiązała się w sposób należyty z obowiązków wynikających z ustawy o zużytym sprzęcie, co zostało jej niezbicie udowodnione i stanowiło wystarczającą przesłankę do przypisania jej odpowiedzialności z tego tytułu oraz wymierzenia jej stosownej kary pieniężnej. Przypomnieć należy, że ustawa o zużytym sprzęcie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/19/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (Dz. Urz. UE L z 2012 r. Nr 197, s. 38, ze zm.). Stanowi ona w art. 22, że państwa członkowskie ustanawiają zasady dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszeń przepisów krajowych przyjętych na mocy niniejszej dyrektywy i podejmują wszystkie środki niezbędne do zapewnienia ich zastosowania. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. W opinii Prezesa UOKiK, wymierzona stronie kara pieniężna w wysokości 5 000 zł spełnia powyższe kryteria. Kara ta mieści się w ustawowo wyznaczonych granicach i jest adekwatna do wagi naruszenia, mimo iż wymierzono ją w najniższej dopuszczalnej prawnie wysokości. Prezes UOKiK wskazuje, że przepisy ustawy o zużytym sprzęcie, jedyną prawną możliwość odstąpienia od zastosowania sankcji przewidują w art. 93 ust. 4 tej ustawy, poprzez niewszczynanie postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wobec podmiotu, bądź umorzenie wszczętego postępowania, w sytuacji jeżeli podmiot podlegający ukaraniu przedstawi organowi dowody i okoliczności wskazujące, że podmiot ten dochował należytej staranności i uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie oczekiwać, aby do naruszenia nie doszło lub że nie miał żadnego wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Z akt sprawy i zgormadzonych w nim dowodów wynika jednoznacznie, że strona była w stanie wywiązać się z obowiązków, jakie nakłada na nią ustawa o zużytym sprzęcie, a mimo to tego nie uczyniła i jednocześnie nie dowiodła, aby dochowała wszelkiej staranności, jakiej 11 1001276.2904213.2755828 wymagają wskazane wyżej przepisy, aby mogły zostać zastosowane. Prezes UOKiK stwierdza z całą stanowczością, że to strona odpowiada za naruszenie obowiązków, jakie nakłada na nią ustawa o zużytym sprzęcie. Zgodnego z prawem działania strony wymagała przede wszystkim troska o ochronę środowiska naturalnego w zakresie postępowania ze zużytym sprzętem. Taki sprzęt zaliczany jest do szczególnej grupy odpadów niebezpiecznych, m.in. z uwagi na zawarte w nich substancje i pierwiastki chemiczne niebezpieczne dla życia, zdrowia i środowiska naturalnego. Istotne jest więc to, aby na każdym etapie dystrybucji i sprzedaży takiego sprzętu informować potencjalnego nabywcę o zagrożeniach oraz o możliwościach właściwego gospodarowania odpadami. Prezes UOKiK, podobnie jak organ pierwszej instancji uważa, że strona poprzez własne zaniechanie doprowadziła do sytuacji jednoznacznie potwierdzającej, że w dniu kontroli wymaganych informacji, o którym mowa w art. 37 ust. 4 w związku z ust. 1-3 oraz art. 39 pkt 2 tej ustawy, w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży nie stwierdzono. Z kolei okoliczność, że strona usunęła stwierdzone nieprawidłowości w trakcie kontroli nie może zwalniać jej z odpowiedzialności za naruszenia stwierdzone w czasie kontroli. Tym samym, Dolnośląski WIIH nie miał podstaw do niewszczynania postępowania w sprawie nałożenia na stronę kary pieniężnej, ani też do umorzenia postępowania wszczętego w tej sprawie. Wobec powyższego, zawarty w odwołaniu wniosek strony o uchylenie zaskarżonej decyzji i zastosowanie pouczenia, należy uznać za niezasadny, zarówno w świetle ustaleń opisanej kontroli, jak i obowiązujących przepisów prawa dotyczących wymierzania kary pieniężnej na gruncie ustawy o zużytym sprzęcie. Stąd też, postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie należy uznać za prawidłowe, zaś zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy. Prezes UOKiK informuje również, że w myśl art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) który zgodnie z odesłaniem wskazanym w art. 94 ustawy o zużytym sprzęcie, znajdzie zastosowanie w niniejszym przypadku, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności kary lub rozłożyć jej zapłatę na raty, 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, 3) umorzyć w całości lub w części zaległości, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Niniejsze uprawnienie przysługuje stronie dopiero po tym, gdy niniejsza decyzja stanie się ostateczną. Zgodnie z art. 93 ust. 6 i 7 ustawy o zużytym sprzęcie , karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we Wrocławiu w terminie 14 dni od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stanie się ostateczna, tj. od dnia jej otrzymania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. 12 1001276.2904213.2755828 Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa UOKiK, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00-950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10 000 zł – 4% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10 000 zł do 50 000 zł – 3% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50 000 zł do 100 000 zł – 2% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1 500 zł; 4) ponad 100 000 zł – 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2 000 zł i nie więcej niż 100 000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji Prezesa UOKiK skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, ze zm.). Podstawa prawna pouczenia: Art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.); § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535); art. 94 ustawy z dnia 11 września 2015 r.o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1622, ze zm.). z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/ Otrzymują : 1) „SPOŁEM” PSS „GRANICA”, ul. Warszawska 14, 59 – 900 Zgorzelec 2) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej 3) a/a