DIH-III-121/2024

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 17 września 2024 r. DIH - 3.707.105.2024.AB DECYZJA DIH.3. 121 .2024 „informacje prawnie chronione oznaczono [xxx]” Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168), a rt. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 312), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 27 czerwca 2024 r. ( sygn. DB.8361.65.2024/164DEC/24), na mocy której na przedsiębiorc ę Małgorza tę Sury prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą: Sklep Wielobranżowy „GOSIA” Małgorzata Sury z siedzibą w Ujsołach ( zwanej dalej: „stroną” lub „przedsiębi orcą”), wymierzono karę pieniężną w wysokości 800 zł (słownie: osiemset złotych), z tytułu niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w m ocy zaskarżoną decyzję . Uzasadnienie 15 - 17 kwietnia 2024 r. inspektorzy reprezentujący Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, zwanego dalej: „Śląskim WIIH” lub „organem pierwszej instancji” przeprowadzili kontrolę w placówce handlowej n ależącej do ww. przedsiębiorcy. Uprzednio, zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236), zwanej dalej: „Prawem przedsiębiorców”, skierowano do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kon troli z 14 marca 2024 r. (sygn. DB.47.2024) ze wskazaniem zakresu przedmiotowego kontroli obejmującego m.in. „Kontrolę przestrzegania przepisów ustawy o cenach towarów i usług”. Zawiadomienie doręczono stronie 19 marca 2024 r. Kontrolę przeprowadzono w ob ecności przedsiębiorcy. W toku kontroli sprawdzano m.in. przestrzeganie przepisów ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168), zwanej dalej: „ustawą o informowaniu o cenach” oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 2776), zwanego dalej: „rozporządzeniem w sprawie uwidaczniania cen”. Sprawdzeniem w powyższym zakresie objęto 100 partii towarów oferowanych d o sprzedaży, stwierdzając w przypadku 3 0 z nich brak uwidocznienia informacji o cenie jednostkowej, co było niezgodne z art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, oraz § 3 ust.2 rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie uwidaczniania cen. Towary zakwestionowane ze względu na brak cen 2 jednostkowych nie należały do kategorii towarów, o których mowa w § 7 ww. rozporządzenia, co do których wymogu uwidaczniania cen jednostkowych nie stosuje się. W toku kontroli przedsiębiorca w oświadczeniu z 15 kwietnia 2024 r. zobowiązał się uzupełnić brakujące ceny do zakończenia kontroli. Ustalenia kontroli udokumentowano w protokole kontroli z 17 kwietnia 2024 r. (nr akt kontroli: DB.8361.65.2024). Śląski WIIH pismem z 28 maja 2024 r., na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ) , zwanej dalej: „kpa”, zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w związku z niewykonaniem obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów. Jednocześnie poinformowa ł , że na podstawie art. 10 § 1 kpa strona ma prawo do czynnego udziału w sprawie, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów. Ponadto w powyższym piśmie wezwano pr zedsiębiorcę do przedłożenia dokumentacji stanowiącej wielkość obrotu i przychodu osiągniętego przez firmę w poprzednim roku rozliczeniowym. Pismem z 4 czerwca 2024 r. strona przekazała Śląskiemu WIIH informację o osiągniętych przychodach za 2023 rok. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej 27 czerwca 2024 r. wydał decyzję nakładającą karę pieniężną, na podstawie art. 6 ust. 1 i 3 ustawy o cenach oraz art. 104 k pa (sygn. DB.8361.65.2024/164DEC/24), na mocy której, na stronę nałożono karę pienięż ną w wysokości 800 zł (słownie: osiemset złotych) w związku z naruszeniem wymagań określonych w art. 4 ust.1 ww. ustawy. Decyzja została doręczona stronie 1 lipca 2024 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej: „Prezesem UOKiK” albo „ organem drugiej instancji” 17 lipca 2024 r. otrzymał, za pośrednictwem Śląskiego WIIH, odwołanie od ww. decyzji. W odwołaniu strona zaskarżyła decyzję w całości, wskazując n a małą szkodliwość społeczną, gdyż ceny były wystawione, jednakże nie podzielone na kilogramy, zatem zdaniem strony mając na uwadze to, iż nie wszystkie posiadały uwidocznione ceny jednostkowe, należało dokonać pouczenia, a nie nakładać tak wysoką karę pieniężną, która budzi wątpliwość jej zastosowania. Pismem z 24 lipca 2024 r. Prezes U OKiK poinformował stronę o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami sprawy i prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała z przysługującego prawa. Prezes U rzędu O chrony K onkurencji i K onsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odw oławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 312) , dalej jako „ustawa o Inspekcji Handlowej”, Prezes UOKiK jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Wobec powyższego, w myśl art. 127 § 2 kpa w związku z art. 1 ust. 3 ww. ustawy, Prezes UOKiK jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesione go odwołania. 3 Zgodnie z art. 4 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o informowaniu o cenach, w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwia jący porównanie cen. W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, cenę, cenę jednostkową lub informację o obniżonej cenie uwidacznia się na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy cena, cena jednos tkowa lub informacja o obniżonej cenie, w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów. Cenę, cenę jednostkową lub informację o obniżonej cenie uwidacznia się w szczególności: 1) na wywieszce, która może mieć formę wyświetlacza elektronicznego; 2) w cenniku; 3) w katalogu; 4) na obwolucie; 5) w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu, o czym stanowi § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia. Cena jednostkowa (§ 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen) dotyczy odpowiednio ceny za: 1) litr lub metr s ześcienny – dla towarów przeznaczonych do sprzedaży według objętości, 2) kilogram lub tonę – dla towarów przeznaczonych do sprzedaży według masy, 3) metr - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według długości; 4) metr kwadratowy - dla towaru przeznaczonego do spr zedaży według powierzchni; 5) sztukę - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży na sztuki. Wskazać ponadto należy, iż zgodnie z § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia, w szczególnych przypadkach uzasadnionych rodzajem, przeznaczeniem lub zwyczajowo oferowaną ilością tow arów przy uwidacznianiu cen jednostkowych dopuszcza się stosowanie dziesiętnych wielokrotności i podwielokrotności legalnych jednostek miar innych niż określone w ust. 1. Natomiast § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia stanowi, iż w przypadku towaru pakowanego ozn aczonego liczbą sztuk dopuszcza się stosowanie przeliczenia na cenę jednostkową za sztukę lub za dziesiętną wielokrotność liczby sztuk. Wyłączenia w tym zakresie zawarte są w § 7 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, zgodnie z którym, wymogu uwidaczn iania cen jednostkowych nie stosuje się do: 1) towarów, których cena jednostkowa jest identyczna z ceną sprzedaży; 2) towarów sprzedawanych ze względu na ich przeznaczenie w zestawach (kompletach); 3) towarów nieżywnościowych sprzedawanych ze względu na ich przeznaczenie lub właściwości wyłącznie w parach; 4) produktów leczniczych w rozumieniu art. 2 pkt 32 ustawy Prawo farmaceutyczne. Niezrealizowanie obowiązków, o których mowa w art. 4 ustawy o informowaniu o cenach powoduje – zgodnie art. 6 ust. 1 ww. ustawy – nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 20 000 zł. Przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni, nakazuje wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy i stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości zostały skorygowane. Dowiedzenie, że podmiot nie wykonał powyższego obowiązku powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest kar ą administracyjną. Jednocześnie w myśl art. 6 ust. 3 tej ustawy, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się: 4 1) stopień naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, w tym charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia tych obowiązkó w; 2) dotychczasową działalność przedsiębiorcy, w tym podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, wcześniejsze naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, przez tego przedsiębiorcę oraz uzyskane przez przedsiębiorcę korzyści majątkowe lub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków; 3) wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy; 4) sankcje nałożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w sprawach transgranicznych, jeżeli informacje o jakich sankcjach są dostępne w ramach mechanizmu ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2394 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzi alnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (Dz. Urz. UE L z 2017 r. Nr 345, str. 1, ze zm.). W niniejszej sprawie, w toku kontroli przeprowadzonej w sklepie należącym do przedsiębior cy zakwestionowano 30 na 100 ocenianych partii produktów (zakwestionowano 30 proc. skontrolowanych), z uwagi na brak uwidocznienia informacji o cenie jednostkowej. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Śląski WIIH w drodze decyzji, wydanej na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, nałożył karę pieniężną w wysokości 800 zł (słownie: osiemset złotych) , na przedsiębiorcę, to jest na podmiot, który dopuścił się powyższych naruszeń. Odwołując się o d decyzji strona stwierdziła, że nałożona na przedsiębiorcę kara pieniężna jest zbyt wysoka, z uwagi na małą szkodliwość społeczną i znikomą wagę naruszenia, wskazując że ceny były uwidocznione, brakowało częściowo cen jednostkowych. Ponadto strona stwierd ziła, że wydana decyzja jest drastyczna dla małego przedsiębiorcy, który posiada małe obroty oraz ma duże straty finansowe, gdyż występuje w małej miejscowości, w której jest duża konkurencja finansowa. Zdaniem strony analiza zgromadzonego materiału dowodo wego, wykazuje, iż waga naruszenia prawa jest znikoma. Prezes UOKiK podkreśla, że podmioty działające na rynku są zobowiązane do znajomości obowiązujących przepisów prawa i jego respektowania. To na przedsiębiorcy, który prowadzi daną placówkę handlową, sp oczywa m. in. obowiązek dopilnowania, by przy oferowaniu do sprzedaży produktów konsument za każdym razem otrzymywał wyczerpującą, konkretną, rzetelną informację nie tylko o cenach, lecz również cenach jednostkowych. Podkreślić należy, iż okoliczność ta ca łkowicie zależy od przedsiębiorcy. Organ drugiej instancji wskazuje, że nadrzędnym celem ustawy o informowaniu o cenach jednostkowych jest ochrona interesów konsumentów oraz prawidłowa konkurencja między przedsiębiorstwami. Podkreślić należy, iż cena towar u należy do istotnych elementów wpływających bezpośrednio na podjęcie decyzji związanych z zakupem towarów, natomiast cena jednostkowa jest podstawowym kryterium obiektywnej informacji o wartości towaru wyrażonej w jednostkach pieniężnych, szczególnie w ko ntekście porównania jej z takimi wartościami innych towarów – podobnych pod względem przeznaczenia, ale o odmiennych cechach np. co do marki, producenta, ilości, wzornictwa, smaku, zapachu itp. Konieczność informowania o cenie jednostkowej to przede wszyst kim zabezpieczenie interesów konsumentów, którzy mogą nie tylko porównywać ceny takich samych bądź podobnych produktów w obrębie tej samej bądź różnych placówek handlowych w sposób nieskrępowany, 5 ale również mogą przekonać się czy podana cena jednostkowa ( np. za kilogram czy tonę określonego towaru) jest dla nich odpowiednia. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 kwietnia 2019 r. w sprawie sygn. VI SA/Wa 2345/18. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd wskazał: „Stwierdzić zatem należy, że zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, iż kwestionowane podczas kontroli towary w sklepie należącym do Skarżącej nie były towarami sprzedawanymi na sztuki, gdyż miały do nich zastosowanie określone jednostki miar (w szczególności miary objętości), w związku z czym obowiązkiem przedsiębiorcy było należyte uwidocznienie cen stosownie do treści cytowanych powyżej przepisów dotyczących informowania o cenach towarów i usług. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w stanowisku orzekających w sprawie organów obu instancji. Organy obu instancji słusznie przyjęły w uzasadnieniu spornych decyzji, że niedopełnienie obowiązku uwidaczniania cen jednostkowych przez stronę skarżącą utrudniło porównanie konsumentom cen towarów podobnego rodzaju, ale o innej masie/objętości netto.” O rgan drugiej instancji uznaje, że ustalony w sprawie stan faktyczny świadczył zatem o naruszeniu art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenie towarów i usług, co w konsekwencji dało pełną podstawę do wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 6 ust. 1 cyt. ustawy. Organ drugiej instancji wskazuje, że art. 6 ww. ustawy statuuje odpowiedzialność administracyjną podmiotów , wobec których stwierdzono naruszenie wymagań określonych w art. 4 ww. ustawy. Regulacja ta ma na celu wyeliminowanie nieprawidłowości w informowaniu konsumentów o cenach towarów i usług. Odpowiedzialność wynikająca z ww. przepisu ma charakter obiektywny i powstaje z chwilą popełnienia naruszenia. Obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej opiera się na zasadzie ryzyka (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2010 r., sygn. II OSK 1079/12). Oznacza to, że przesłanką tej odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Wobec powyższego, organ po stwierdzeniu faktu naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 4 ustawy o informowaniu o cenach, może jedynie wydać de cyzję administracyjną, na podstawie której nakłada karę pieniężną w przewidzianej w tej ustawie wysokości. Prezes UOKiK zauważa, że to podmioty działające na rynku są zobowiązane do znajomości obowiązującego prawa i jego przestrzegania. Należy jednak podkr eślić, że podstawą wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie, a także podstawą nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej były ustalenia faktyczne poczynione u przedsiębiorcy w dniu kontroli. Działania naprawcze poczynione przez stronę, tzn. uwidocznienie informacji o cenach jednostkowych, były działaniami następczymi, podjętymi w wyniku ustaleń kontroli. Podkreślenia też wymaga, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej jest założenie stosowania jej automatycznie wobec podmiotu ponoszącego odpowiedzialność obiektywną za naruszenie ciążących na nim obowiązków, bez względu na winę i przyczyny powstania naruszenia. Strona, jako profesjonalny uczestnik obrotu, miała obowiązek znać i przestrzegać przepisów prawa i była ona obowiązana zorganizować swoją działalność w taki sposób, aby nie dopuścić do naruszenie prawa. Należy również podkreślić, że strona została zawiadomiona o zamiarze wszczęcia kontroli zawiadomieniem z 14 marca 2024 r. (sygn. DB.47.2024) ze wskazaniem za kresu przedmiotowego kontroli obejmującego „kontrolę przestrzegania przepisów ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług”. Zawiadomienie doręczono stronie 19 marca 2024 r. czyli prawie cztery tygodnie przed 6 rozpoczęciem kontroli, a więc strona była świ adoma zbliżającej się kontroli i mogła dołożyć wszelkich starań, aby prawidłowo wypełniać obowiązki w zakresie uwidocznienia cen. Ustawa o informowaniu o cenach dokładnie określa kryteria (przesłanki) jakie ma brać pod uwagę organ dokonujący miarkowania ka ry. Jak wskazuje art. 6 ust. 3 ww. ustawy do przesłanek tych należą: - stopień naruszenia obowiązków, w tym charakter, waga, skala i czas trwania naruszenia tych obowiązków; - dotychczasowa działalność przedsiębiorcy, w tym podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, wcześniejsze naruszenia obowiązków przez tego przedsiębiorcę oraz uzyskane przez przedsiębiorcę korzyści majątkowe lub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków; - wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy; - sankcje nałożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w sprawach transgranicznych. Prezes UOKiK dokonał ponownej analizy przesłanek wymiaru kary, zgodnie z art. 6 ust. 3 i na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił poszczególne przesłanki, mające wpływ na wymiar tej kary. Miarkując stopień n aruszenia obowiązków, Prezes UOKiK podobnie, jak organ pierwszej wskazuje, że brak informacji o cenach jednostkowych dla 30 ze 100 ocenionych produktów narusza interes konsumentów w zakresie ich prawa do rzetelnej informacji, a dodatkowo stanowi zagrożenie dla interesów majątkowych konsumentów, a tym samym wyklucza możliwość uznania stopnia tego naruszenia za znikomy. Funkcją ceny jednostkowej jest umożliwienie konsumentom porównanie cen produktów podobnych w sposób optymalny na podstawie prostych kalkulacj i, bez konieczności przeprowadzania skomplikowanych działań matematycznych. Stąd też, oprócz ceny za produkt, w miejscu sprzedaży detalicznej musi być również uwidoczniona cena jednostkowa, a więc przeliczenie na odpowiednią jednostkę miary. Konieczność in formowania o cenie jednostkowej to przede wszystkim zabezpieczenie interesów konsumentów, którzy mogą nie tylko porównać ceny takich samych lub podobnych produktów w danym sklepie, ale także mogą faktycznie przekonać się, czy podana cena jednostkowa (np. z a litr) jest niska czy wysoka i podjąć decyzję o zakupie w innym sklepie. Brak rzetelnej informacji w tym zakresie uniemożliwia konsumentom porównanie cen oferowanych produktów, a tym samym dokonanie świadomego, najkorzystniejszego pod względem ekonomiczny m wyboru. Organ drugiej instancji zwraca uwagę, że to strona przyczyniła się do powstania naruszenia, bo uwidocznienie cen jednostkowych, jest działaniem całkowicie zależnym od strony. Prezes UOKiK wskazuje, że ustawa o informowaniu o cenach implementuje p rzepisy dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. Urz. WE L Nr 80 s. 27). Dyrektywa ta w motywie (6) preambuły wskazuje, iż obowiązek p odawania ceny sprzedaży oraz ceny jednostkowej przyczynia się znacząco do lepszego przekazywania informacji konsumentom, jako że najłatwiejszym i zarazem najlepszym sposobem jest umożliwienie konsumentom dokonania oceny i porównania cen produktów w sposób optymalny i tym samym dokonania świadomego wyboru na podstawie prostych porównań. Ponadto celem samej dyrektywy jest ustalenie podawania ceny sprzedaży oraz ceny za jednostki miary produktów oferowanych konsumentom przez podmioty gospodarcze w celu lepszeg o przekazywania informacji konsumentom oraz ułatwienia porównywania cen. 7 A zatem należy uznać, podobnie jak organ pierwszej instancji, że charakter i waga naruszenia tych obowiązków były istotne. Organ pierwszej instancji w skarżonej decyzji wskazał równie ż, czas trwania naruszenia jako 15 – 17 kwietnia 2024 r., czas prowadzenia kontroli. Oceniając dotychczasową działalność przedsiębiorcy, Prezes UOKiK wziął pod uwagę, że przedsiębiorca podjął dobrowolne działania, jednak należy dodać, że dopiero w efekcie kontroli. Ponadto przedsiębiorca prowadząc kilkuletnią działalność, powinien dobrze znać przepisy prawa i je stosować. W tym miejscu należy również uwzględnić okoliczność, że kontrola została poprzedzona skierowaniem do strony zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, zawierającego m.in. informację o zakre sie przedmiotowym kontroli oraz ustawowym terminie jej przeprowadzenia. Przedsiębiorca mając świadomość zbliżającej się kontroli nie dochował należytej staranności, w celu zapewnienia, aby wszystkie produkty oznaczone były cenami jednostkowymi, dopiero w w yniku przeprowadzenia kontroli zaprzestał naruszania prawa. Prezes UOKiK stwierdza, że z uwagi na charakter stwierdzonych nieprawidłowości oraz materiał dowodowy zebrany w sprawie, brak jest wiedzy na temat uzyskanych przez stronę korzyści majątkowych lub strat w związku z naruszeniem wskazanych w decyzji obowiązków . A zatem należy uznać, że niniejsze kryterium nie ma wpływu ani na obniżenie ani na podniesienie wysokości kary. P rzy ocenie wielkości obrotów i przychodu strony , uwzględniono, przekazane dokum enty przez stronę postepowania. Przesłanka dotycząca sankcji nałożonych na spółkę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w sprawach transgranicznych nie znajduje zastosowania, ponieważ kontrola przeprowadzona przez Inspekc ję Handlową nie jest kontrolą przeprowadzoną w sprawach transgranicznych, tj. działalności gospodarczej o transgranicznym charakterze prowadzonej przez przedsiębiorcę. Zdaniem Prezesa UOKiK, opisane powyżej przesłanki, jakimi należało kierować się przy ust alaniu wysokości kary pieniężnej, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, stanowiły podstawę do wymierzenia stronie kary pieniężnej w wysokości 800 zł, jaka została ustalona przez Śląskiego WIIH. Organ drugiej instancji stwierdza, że bez wątpienia, wysokość kary pieniężnej ustalona na tym poziomie tj. ok. 4 proc. maksymalnej wysokości 20 000 zł, po uwzględnieniu ww. przesłanek, jest kwotą adekwatną do wagi naruszenia prawa. Wymiar kary uwzględnia przede wszystkim fakt naruszenia praw i interesów konsumentów, którzy zostali pozbawieni należytej informacji o cenach jednostkowych dla odpowiednio 30 z e 100 skontrolowanych produktów oferowanych do sprzedaży (ponad 30 proc. skontrolowanych towarów ). Po przeanalizowaniu niniejszej sprawy Preze s UOKiK, podobnie jak organ pierwszej instancji, nie znalazł podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 kpa, tj. odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Przepis ten przewiduje dwa warunki, które muszą zostać spełnione łączn ie, aby organ administracji publicznej mógł odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Po pierwsze waga naruszenia musi być znikoma, przez co należy rozumieć, że istotność, znaczenie oraz rozmiar naruszonego obowiązku są niewielkie. Drugim warunkiem uzasadniaj ącym odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej jest zaprzestanie naruszania prawa przez stronę. Wprawdzie strona zaprzestała naruszenia prawa i usunęła stwierdzone nieprawidłowości poprzez uwidocznienie cen jednostkowych 8 przy towarach, to mając na uwadze ic h charakter i ilość stwierdzonych nieprawidłowości (zakwestionowano brak ceny jednostkowej dla 30 ze 100 losowo wybranych produktów) organ uznał, że waga naruszenia prawa jest w tym przypadku istotna, co znalazło odzwierciedlenie w ocenie kryterium stopnia naruszenia obowiązków. Dodatkowo Prezes UOKiK wyjaśnia, że podmioty działające na rynku są zobowiązane do znajomości obowiązujących przepisów prawa i jego respektowania. To na przedsiębiorcy, który prowadzi daną placówkę handlową, spoczywa m. in. obowiąze k dopilnowania, by przy oferowaniu do sprzedaży produktów konsument za każdym razem otrzymywał wyczerpującą, konkretną, rzetelną informację nie tylko o cenach, lecz również cenach jednostkowych. Podkreślić należy, iż okoliczność ta całkowicie zależy od prz edsiębiorcy. Nadrzędnym celem ustawy o informowaniu o cenach jednostkowych jest bowiem ochrona interesów konsumentów oraz prawidłowa konkurencja między przedsiębiorstwami. Należy w tym miejscu również dodać, że strona została poinformowana o zbliżającej si ę kontroli i jej zakresie, w Zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli zawierającym przedmiotowy zakres kontroli, jednak mimo iż kontrola rozpoczęła się po prawie 4 tygodniach, przedsiębiorca mając wystarczająco dużo czasu, aby uzupełnić brakujące inform acje o cenach jednostkowych oferowanych do sprzedaży wyrobów, nie podjął działań, mających na celu wyeliminowanie ewentualnych uchybień jeszcze przed kontrolą. Tym samym przesłanka pierwsza nie została spełniona. Za spełnioną można uznać przesłankę dotyczącą zaprzestania naruszenia - strona usunęła stwierdzone nieprawidłowości w wyniku kontroli – jednak należy wskazać, że przesłanki te muszą być spełnione łącznie, w związku z powyższym organ drugiej instancji stwierdza, iż nie ma podstaw do zastosowa nia tego przepisu i do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 kpa. Nie została spełniona również przesłanka z pkt 2 art. 189f § 1 kpa, ponieważ nie była wydana przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocna decyzj a nakładająca na stronę za to samo zachowanie administracyjną karę pieniężną, jak również strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, czy też prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a kara ta spełn iałaby cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Nadto należy podkreślić, że naruszenia z ustawy o informowaniu o cenach kwalifikowane są jako czyny o charakterze deliktu administracyjnego, które zagrożone są karą pieniężną okr eśloną w art. 6 ustawy o cenach. Postępowania w tym zakresie mogą być prowadzone wyłącznie przez organy Inspekcji Handlowej, zaś z uwagi na właściwość terytorialną, w stosunku do strony mogły być one prowadzone przez Śląskiego WIIH. Inny organ nie mógł na terenie podlegającym kognicji Śląskiego WIIH nałożyć kary pieniężnej za to samo naruszenie, co oznacza, że przepisy art. 189f § 1 pkt 2 Kpa nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Po przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatr ywanej sprawie nie zaistniały również okoliczności, o których mowa w art. 189f § 2 Kpa, tj. zastosowanie art. 189f § 2 nie spełnieni celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna określona w art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o ce nach. Okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Strona nie dopełniła obowiązków nałożonych na nią w art. 4 ustawy o informowaniu o cenach, bowiem nie uwidoc zniła ceny jednostkowej 30 produktów oferowanych do sprzedaży, co stanowiło 30 proc. poddanych ocenie wyrobów. Nawet informacja o planowanej kontroli w tym zakresie, nie spowodowała podjęcia przez przedsiębiorcę działań, dzięki którym w toku kontroli nie z ostałyby stwierdzone żadne nieprawidłowości w zakresie uwidaczniania cen. Należy także podkreślić, iż obowiązek 9 uwidocznieni a cen i cen jednostkowych ciąży na przedsiębiorcy w momencie oferowania danego towaru do sprzedaży. Literalna wykładnia w/w przepisu jednoznacznie wskazuje, iż warunkiem zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary jest usunięcie naruszenia prawa, przy czym termin ten należy interpretować ściśle, a więc bez rozszerzenia jego znaczenia na przypadki „zaprzestania naruszania prawa”, tych bowiem dotyczy regulacja art. 189f § 1 kpa (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Red. prof. dr hab. Marek Wierzbowski, red. prof. dr hab. Aleksandra Wiktorowska. Rok 2021: „Z uwagi na odmienne brzmienie tych sformułowań na gruncie komento wanego artykułu, należy uznać, że "usunięcie naruszenia prawa" nie jest tożsame z "zaprzestaniem naruszenia". Tym samym, aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszanie przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia (z oczywistych przy czyn nie jest możliwe wyeliminowanie samego naruszenia, a więc zdarzenia z przeszłości, które już zaistniało”). Charakter naruszeń, jakich dopuściła się Strona, wyklucza możliwość usunięcia skutków naruszenia prawa (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 25.07.2019 r. Sygn. akt VI SA/Wa 991/19: „Warunkiem odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest także przywrócenie stanu zgodnego z prawem, naruszonego przez zachowanie stanowiące podstawę odpowiedzialności administracyjnej. Jak słusznie podkreślił organ usunięcie naruszenia prawa nie jest tożsame z zaprzestaniem naruszania. Aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszania przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia.”). Ponieważ cena jednostkowa (właściwie w yliczona) musi być uwidoczniona przez przedsiębiorcę w momencie oferowania danego produktu lub usługi, tak aby konsument na tej podstawie mógł podjąć decyzję o zakupie (tj. uwidocznienie cen jednostkowych ma charakter obowiązku przedumownego) zatem w przed miotowej sprawie brak jest możliwości zastosowania art. 189f § 2 i 3 kpa. Kara pieniężna powinna odpowiadać wymogom wskazanym przez prawodawcę unijnego, który w art. 8 dyrektywy 98/6 WE stanowi, że musi być ona skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca (po równaj w tym zakresie wyrok NSA z 23 maja 2012 r., II GSK 684/11, czy wyrok NSA z 19 grudnia 2012, II GSK 1823/11). Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Żeby kara była odstraszająca, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, tj. być ostrzeżeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powin na być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były tylko towary opatrzone odpowiednimi informacjami o ich cenach i cenach jednostkowych. Reasumując, z uwagi na nieprzestrzeg anie przepisów o informowaniu o cenach i ich uwidacznianiu skutkujące istotnym naruszeniem interesów konsumentów, Prezes UOKiK nie znalazł argumentów przemawiających za zmianą decyzji organu pierwszej instancji na korzyść strony. Utrzymując w mocy zaskarżo ną decyzję Śląskiego WIIH, Prezes UOKiK miał na uwadze całokształt okoliczności sprawy, przeanalizował przesłanki określone art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach, a ponadto rozważył dyrektywy wymienione w art. 189f Kpa. Podsumowując, Prezes UOKiK ni e dopatrzył się przesłanek do zmiany skarżonej decyzji. Wobec powyższego, zawarty w odwołaniu wniosek strony o uchylenie decyzji i odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu należy uznać za bezpodstawny, zarówno w świetle ustaleń kontroli, jak i obowiązujących przepisów prawa w zakresie wymierzania kary pieniężnej na gruncie ustawy o cenach. 10 Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, Prezes UOKiK uznaje, iż Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wy dał decyzję zgodną z obowiązującym stanem prawnym przy uwzględnieniu ustawowych wytycznych wymiaru sankcji wskazanych w art. 6 ust. 3 ww. ustawy oraz wspomnianych wymogów ujętych w celach regulacji. Wysokość kary pieniężnej ustalona na poziomie 800 zł sta nowi zaledwie 4 % jej maksymalnej wysokości, tj. 20 000 zł i jest w ocenie organu drugiej instancji, kwotą optymalną. Niezależnie od powyższego organ drugiej instancji informuje, że kwestia sytuacji materialnej strony wskazana w odwołaniu (małe obroty, duże straty finansowe) może zostać uwzględniona dopiero po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji, przy ewentualnym zastosowaniu ulg w opłacaniu należności publicznoprawnej, jaką jest wymierzona kara pieniężna. Organ drugiej instancji nie ma podstaw do obn iżenia wysokości czy odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na trudną sytuację ekonomiczną przedsiębiorcy, jeżeli stan faktyczny wprost uzasadnia nałożenie kary w określonym przez Śląskiego WIIH wymiarze. W związku z powyższym Prezes UOKiK info rmuje, że w myśl art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm. ), który zgodnie z odesłaniem wskazanym w art. 8 ustawy o informowaniu o cenach, znajdzie zastosowanie w niniejszym przypadku, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, na wniosek strony w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności kary lub rozłożyć jej zapłatę na raty, 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę za ległości wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, 3) umorzyć w całości lub w części zaległości, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Niniejsze uprawnienie przysługuje stronie po tym, jak decyzja w niniejszej sprawie stanie się os tateczna. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o informowaniu o cenach, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach w ter minie 7 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkur encji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 11 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarż enia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % w artości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Admini stracyjnego w Warszawie. Podstawa prawna pouczenia: Art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.); § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535), art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168) . z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/ Otrzymuje: 1. [xxxxxxxxxxxx] 2. Śląski WIIH 3. a/a